Reklama

Najważniejsza w życiu (1)

2012-11-19 12:00

Zygmunt Kowalski
Edycja szczecińsko-kamieńska 13/2009

W ostatnim tygodniu lutego 2009 r. blisko 50-osobowa grupa z parafii pw. św. Ottona w Szczecinie odbyła pielgrzymkę do Ziemi Świętej. Nie sposób w krótkim tekście przekazać całe bogactwo spostrzeżeń i odczuć z tej najważniejszej pielgrzymki w życiu. Mam nadzieję, że poniższe fragmenty dokonywanych na gorąco notatek oraz wybrane zdjęcia przybliżą Czytelnikom „Kościoła nad Odrą i Bałtykiem” atmosferę tamtego niezapomnianego tygodnia.

21 lutego

Krótko po północy ruszamy autokarem do odległego o ponad 400 km lotniska w Łodzi. Naszej grupie przewodniczy ks. Paweł Płaczek, prefekt szkół katolickich w Szczecinie. To on na prośbę naszego proboszcza ks. Jana Zapartka, wykorzystując swoje koneksje w łódzkim Trade & Travel Company - Konsorcjum Polskich Biur Podróży, zorganizował pielgrzymkę.
Za nami ośmiogodzinna podróż autokarem, kilkugodzinne oczekiwanie na łódzkim lotnisku, a następnie niespełna czterogodzinny lot Boeingiem izraelskich linii EI AI. Na Lotnisku im. Ben Guriona w Tel Awiwie oczekuje przewodniczka Minna Kofman i kierowca „naszego” autobusu imieniem Rami. Jeszcze dwugodzinna jazda autobusem i już po zachodzie słońca, śpiewając „Barkę”, docieramy do Tyberiady. Zakwaterowanie w położonym nieopodal Jeziora Galilejskiego Hotelu „Eden”. W tym samym hotelu zatrzymują się także pielgrzymi ze szczecińskiej parafii pw. św. Tomasza. Obiadokolacja: szwedzki stół, duży wybór dań, warzywa, sałatki, owoce...

22 lutego

W autobusie zaraz po porannej modlitwie ks. Paweł przekazuje nam informację, że nowym metropolitą naszej archidiecezji został abp Andrzej Dzięga.
Jedziemy na górę Tabor do zbudowanej w kształcie trzech szałasów Bazyliki Przemienienia Pańskiego. Tu Jezus objawił się Piotrowi, Jakubowi i Janowi „w postaci Bożej”, tu usłyszeli głos z obłoków: „To jest mój Syn umiłowany, Jego słuchajcie!” (Mk 9,7). Obie szczecińskie grupy uczestniczą w Mszy św. sprawowanej w XIII-wiecznej Kaplicy Krzyżowców. Eucharystię celebruje trzech kapłanów, usługuje dwóch ministrantów z naszej parafii.
Jedziemy nad Jezioro Galilejskie (Tyberiadzkie). Godzinny rejs drewnianym statkiem zbudowanym na kształt łodzi Apostołów. Z łodzi widok na Kafarnaum, Tyberiadę i Wzgórza Golan. Z taśmy płyną żydowskie melodie taneczne. W nadbrzeżnej restauracji w Tyberiadzie chętni spożywają danie pn. „ryba św. Piotra”. Takie ryby, występujące od tysięcy lat tylko w Jeziorze Galilejskim, poławiali za czasów Chrystusa rybacy - Apostołowie.
Yardenit nad rzeką Jordan, symboliczne miejsce chrztu Chrystusa (autentycznie znajduje się przy granicy jordańskiej). Tutaj w krystalicznie czystej wodzie pielgrzymi poprzez zanurzenie mogą odnowić sakrament chrztu. Z uwagi na niską temperaturę i deszcz ograniczamy się do zanurzenia dłoni i pobrania wody do buteleczek.
Wzgórza Golan. Zatrzymujemy się przy punkcie widokowym, z którego - przy dobrej pogodzie - widać Izrael, Jordanię i Syrię. Powrót do Tyberiady krętymi serpentynami nad przepaściami, a później wzdłuż południowego krańca Jeziora Galilejskiego, opodal znakomicie prosperujących kibuców prowadzących także ośrodki wczasowo-wypoczynkowe.
Wieczorem weselisko przy muzyce z taśmy, na zaproszenie pielgrzymów z parafii św. Tomasza w Załomiu, którzy tego dnia odnawiali sakrament małżeństwa. Tańce, degustacja wina z Kany Galilejskiej.

Reklama

23 lutego

Poranna Msza św. w kościele Cudu w Kanie Galilejskiej. W trakcie Mszy św. odczytywanie intencji mszalnych oraz odnowienie przysięgi sakramentu małżeństwa przez pary uczestniczące w pielgrzymce.
Nazaret. Odwiedzamy Bazylikę Zwiastowania. Tutaj szczególnie przeżywamy słowa modlitwy „Zdrowaś Maryjo”.
Kafarnaum nad Jeziorem Galilejskim. Pozostałości domu św. Piotra (właściwie jego teściowej), w którym mieszkał Jezus z Apostołami. Odwiedzamy Kościół Rozmnożenia Chleba i Ryb w Tabdze. Szyby z cienkiego alabastru zmieniają kolor przepuszczanych promieni słonecznych. Wspólny śpiew: „Jeden chleb...”. Sanktuarium na Górze Błogosławieństw.
W drodze powrotnej do hotelu w Tyberiadzie odwiedzamy sławną szlifiernię diamentów firmy Caprice. W salonie sprzedaży precjoza w cenie od ponad stu do setek tysięcy USD („To najlepszy sposób inwestowania nadwyżek kapitałowych” - zapewnia nasza przewodniczka). Wieczorem weselisko z winem z Kany Galilejskiej i tańcami organizowane przez nasze małżeństwa.

24 lutego

Wczesnym rankiem opuszczamy Tyberiadę. Pogoda dopisuje. (Nasza przewodniczka: „Żydzi uważają, że „dzień zaczyna się, gdy pasterz zobaczy swoje stado, rolnik rozróżni poszczególne uprawy, a człowiek zobaczy w innym bliźniego, a nie wroga”).
Msza św. w kościele Prymatu św. Piotra w Ein Tabgha nad Jeziorem Galilejskim. Na skale, na której posadowiony jest ołtarz, Jezus nakazał Piotrowi: „Paś baranki Moje”, „Pójdź za Mną”, tu zadał najważniejsze pytanie: „Czy ty Mnie kochasz?”.
Mijamy kaplicę św. Katarzyny. Tutaj św. Hieronim w IV wieku przetłumaczył na język łaciński Pismo Święte.
W drodze do Hajfy przewodniczka wyjaśnia zasady cenionej przez Izraelitów koszerności: Koszerność oznacza czystość, także duchową. „Czyste jest to, co ma rogi, podwójne kopyta, przeżuwa trawę. To, co posiada płetwy i łuski. To, co żywi się trawą”. Koszerne zabijanie zwierząt: jednym ciosem, po czym pozbawiane krwi. Koszerność jednak ustaje, gdy np. koszerne jedzenie zostanie podane przez „niekoszernego”.
Hajfa - 370 tys. miasto położone na Górze Karmel. Widać minarety z zielonymi, złotymi i niebieskimi kopułami. Zatrzymujemy się u podnóża monumentalnych schodów prowadzących przez tarasy Ogrodów Bahaitów do mauzoleum twórcy bahaizmu, perskiego księcia Baba. Jadąc dalej, widzimy centrum zgromadzenia - męski klasztor Karmelitów „Stella Maris” z ołtarzem Matki Bożej Szkaplerznej. Zatrzymujemy się jeszcze na górnym tarasie ogrodów, skąd piękna ekspozycja miasta i portu.
Dalsza trasa wzdłuż wybrzeży Morza Śródziemnego. Mijamy ruiny ostatniego zamku Krzyżowców, zatrzymujemy się nie opodal starożytnego akweduktu oraz przy dawnym teatrze w Cezarei. Tu, na widowni teatru, okazja do wykonania zdjęć naszej grupy. Mijamy nowoczesne miasto Netanya. Zatrzymujemy się dopiero w Jaffie, najstarszej dzielnicy Tel Awiwu. Tutaj przechodzimy obok domu Szymona Garbarza, odwiedzamy kościół św. Piotra, z punktu widokowego podziwiamy Tel Awiw. Ruszamy w dalszą drogę, do Betlejem.
Wcześniej, w Jerozolimie opuszcza nasz autokar nasza przewodniczka, pani Minna. Betlejem leży na terytorium Autonomii Palestyńskiej, do której - jako obywatelka Izraela - nie ma oprawa wstępu. Na granicy z Autonomią wysoki mur, kolczatki na drodze, kamery, bramki, uzbrojeni żołnierze. W autobusie okazujemy paszporty. Wieczorem zakwaterowanie i posiłek w hotelu Nativity w Betlejem.

Franciszek: dla chrześcijanina ważne jest imię i znak krzyża

2018-04-18 10:56

tłum. st (KAI) / Watykan

O znaczeniu imienia, które przyjmujemy w sakramencie chrztu św. oraz znaku krzyża, jako wyrazach naszej tożsamości przypomniał papież podczas dzisiejszej audiencji ogólnej. Ojciec Święty kontynuował cykl katechez o tym pierwszym sakramencie życia chrześcijańskiego. Jego słów na placu św. Piotra wysłuchało dziś około 17 tys. wiernych.

Grzegorz Gałązka

Oto tekst papieskiej katechezy w tłumaczeniu na język polski:

Drodzy bracia i siostry, dzień dobry!

W trwającym obecnie okresie wielkanocnym kontynuujemy katechezy na temat chrztu. Znaczenie chrztu podkreśla wyraźnie jego celebracja, dlatego na nią zwracamy uwagę. Rozważając gesty i słowa liturgii możemy pojąć łaskę i zobowiązania tego sakramentu, które zawsze trzeba odkrywać na nowo. Pamiętamy o tym podczas pokropienia wodą święconą, którego można dokonać w niedzielę na początku Mszy św., a także odnawiając przyrzeczenia chrzcielne podczas Wigilii Paschalnej. Rzeczywiście to, co dzieje się w celebracji chrztu rozbudza dynamikę duchową, która przenika całe życie ochrzczonych. Jest to rozpoczęcie procesu, który pozwala żyć w jedności z Chrystusem w Kościele. Dlatego powrót do źródła życia chrześcijańskiego prowadzi nas do lepszego zrozumienia daru otrzymanego w dniu naszego chrztu i do ponowienia zobowiązania, by odpowiedzieć na nań w takim stanie, w jakim dziś jesteśmy. Ponowienie zobowiązania, lepsze zrozumienie daru jakim jest chrzest i pamiętanie o dniu naszego chrztu.

W minioną środę prosiłem o wykonanie w domu zadania, by każdy z nas przypomniał sobie dzień swojego chrztu. Którego dnia zostałem ochrzczony. Wiem, że niektórzy z was to wiedzą, inni – nie. Niech ci, którzy tego nie wiedzą zapytają krewnych, matki i ojców chrzestnych, którego dnia zostałem ochrzczony. Ponieważ chrzest to nasze odrodzenie, a więc tak jakby to były drugie urodziny. Czy to jasne? Wykonać pracę domową – zapytać, którego dnia zostałem ochrzczony.

Przede wszystkim w obrzędzie przyjęcia zadawane jest pytanie o imię kandydata, ponieważ wskazuje ono na tożsamość osoby. Kiedy się przedstawiamy natychmiast, - mam na imię tak a tak -by wyjść z anonimowości, mówimy jak nam na imię. Bo anonim to osoba nie posiadająca imienia. Bez imienia pozostajemy nieznani, bez praw i obowiązków. Bóg powołuje każdego po imieniu, kochając nas indywidualnie, w konkretności naszych dziejów. Chrzest rozpala osobiste powołanie do życia po chrześcijańsku, które będzie się rozwijało przez całe życie. Pociąga ono za sobą osobistą odpowiedź, a nie zapożyczoną, z „kopiuj i wklej”. Życie chrześcijańskie utkane jest rzeczywiście z serii powołań i odpowiedzi: Bóg stale wymawia nasze imię na przestrzeni lat, sprawiając, że Jego powołanie rozbrzmiewa na tysiąc sposobów, i że stajemy się podobni do Jego Syna, Jezusa. Zatem imię jest ważne! Jeszcze przed urodzeniem dziecka rodzice myślą o tym, jakie imię mu nadadzą: to także jest częścią oczekiwania na dziecko, które w swoim imieniu będzie miało swoją oryginalną tożsamość, również odniesieniu do życia chrześcijańskiego związanego z Bogiem.

Oczywiście stawanie się chrześcijaninem jest darem, który pochodzi z wysoka (por. J 3, 3-8). Wiary nie można kupić, ale można o nią poprosić i otrzymać w darze. „Panie obdarz mnie darem wiary” – to piękna modlitwa- bym miał wiarę. W istocie: „Chrzest jest sakramentem tej wiary, przez którą ludzie, oświeceni łaską Ducha Świętego, dają odpowiedź na Ewangelię Chrystusową” (Obrzędy chrztu dzieci, Wprowadzenie ogólne n. 3). Do pobudzenia i przebudzenia szczerej wiary jako odpowiedzi na Ewangelię zmierzają formacja katechumenów i przygotowanie rodziców, a także słuchanie Słowa Bożego w samej celebracji chrztu.

O ile katechumeni dorośli wyrażają to, co pragną otrzymać jako dar od Kościoła, to dzieci przedstawiane są przez swoich rodziców wraz z rodzicami chrzestnymi. Dialog z nimi pozwala im wyrazić wolę, aby dzieci otrzymały chrzest, a Kościołowi zamiar jego sprawowania. „Wyraża się to przez znak krzyża, jaki celebrans i rodzice kreślą na czole dziecka” (Obrzędy chrztu dzieci, Wprowadzenie teologiczne i pastoralne, n. 16). „Znak krzyża ... wyciska pieczęć Chrystusa na tym, który ma do Niego należeć, i oznacza łaskę odkupienia, jaką Chrystus nabył dla nas przez swój Krzyż” (Katechizm Kościoła Katolickiego, 1235).

Chciałbym powrócić do pewnej kwestii, o której już wcześniej mówiłem: czy nasze dzieci potrafią dobrze się żegnać? Wiele razy widziałem, że robią to byle jak. Nie potrafią się przeżegnać. A wy ojcowie, matki, bacie dziadkowie, ojcowie i matki chrzestne winniście nauczyć dzieci, by umiały się dobrze czynić znak krzyża, bo jest to powtórzenie tego, co stało się w sakramencie chrztu św. Czy to dobrze zrozumieliście? Trzeba nauczyć dzieci, by umiały się dobrze czynić znak krzyża. A jeśli się tego nauczą jako dzieci, to będą go czyniły jako dorośli.

Krzyż jest odznaką, która ukazuje, kim jesteśmy: nasze mówienie, myślenie, patrzenie, działanie jest pod znakiem krzyża, to znaczy miłości Jezusa aż do końca. Dzieci są znaczone na czole. Katechumeni dorośli otrzymują znak krzyża również na narządach zmysłów, przy użyciu następujących słów: „Przyjmijcie znak krzyża na uszach, abyście usłyszeli głos Pana”; „na oczach, abyście ujrzeli jasność Bożą”; „na ustach, abyście odpowiedzieli na słowo Boże”; „na piersiach, aby Chrystus przez wiarę mieszkał w waszych sercach”; „na barkach, abyście udźwignęli słodkie brzemię Chrystusa” (Obrzędy chrześcijańskiego wtajemniczenia dorosłych, n. 85). Stajemy się chrześcijanami na tyle, na ile krzyż jest w nas odciśnięty jako znak „paschalny” (por. Ap 14, 1; 22, 4), ukazując, także zewnętrznie, chrześcijański sposób przejścia przez życie. Zatem czynienie znaku krzyża, gdy się budzimy, przed posiłkami, w obliczu niebezpieczeństwa, by bronić się przed złem, wieczorem przed zaśnięciem, oznacza powiedzenie sobie i innym, do kogo należymy, czyimi chcemy być. Dlatego tak bardzo ważne jest nauczenie dzieci, by dobrze umiały czynić znak krzyża. I tak jak czynimy wchodząc do kościoła, możemy to czynić również w domu, trzymając w małym naczyniu wodę święconą – niektóre rodziny to czynią: w ten sposób za każdym razem, gdy wracamy lub wychodzimy, czyniąc znak krzyża tą wodą, przypominamy sobie, że jesteśmy ochrzczeni.

Nie zapominajcie – powtarzam raz jeszcze – może zbytnio –nauczyć dzieci, by umiały się dobrze czynić znak krzyża. Czy to zrozumiałe? Dziękuję.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Warszawa: obchody 75. rocznicy powstania w getcie warszawskim

2018-04-19 14:57

pgo / Warszawa (KAI)

Niech Bóg błogosławi pamięć walczących Polaków żydowskiego pochodzenia, którzy oddali swoje życie w warszawskim getcie. Niech Bóg błogosławi pamięć o walecznych Polakach - katolikach, którzy walczyli tutaj i oddali swoje życie. Niech Bóg błogosławi wszystkie społeczności żydowskie na całym świecie i wszystkich Polaków, abyśmy mogli walczyć ramie w ramie z tymi, którzy chcą zniszczyć nasz świat – mówił Ronald Lauder, przewodniczący Światowego Kongresu Żydów podczas uroczystości pod pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie w 75. rocznicę wybuchu powstania w getcie.

Ks. Paweł Rytel-Andrianik/twitter

- Tutaj przebywało ponad 140 tys. ludzi na kilometr kwadratowy. Poza egzekucjami to właśnie to stłoczenie ludzi także było sposobem na realizację niemieckiego planu zakłady – mówił prezydent RP Andrzej Duda podczas uroczystości. - Ludzie umieralni na ulicach z chorób i głodu. To był codzienny widok getta warszawskiego. Powstanie w getcie wybuchło wtedy, kiedy żydów w getcie warszawskim było znacznie znacznie mniej szacunkowo ok. 50 tys. – dodał.

Duda zaznaczył, że widząc nieuchronną zagładę, młodzi ludzie z Żydowskiej Organizacji Bojowej i Żydowskiego Związku Wojskowego zdecydowali się stanąć do nierównej walki. Podkreślił, że powstanie nie miało militarnych celów. - To było powstanie ludzi, którzy zachowali godność i którzy zdecydowali, że tę godność zachowają do końca i zginą z bronią w ręku. Oni nie chcieli przeżyć. Dumnie stanęli po to, żeby pokazać Niemcom, że Żydzi nie dadzą się tak do końca pokonać i podeptać. Że to będzie kosztowało także niemieckie życie – mówił.

- Ale dziś my wszyscy pochylamy nisko głowę przed ich bohaterstwem, męstwem, ich determinacją i odwagą. Zginęli, bo w większości taki był ich los, walcząc za godność, walcząc za wolność, ale w naszym poczuciu walcząc także i za Polskę, bo byli także polskimi obywatelami – podkreślił Duda. Jak dodał, strzały było słychać nie tylko w getcie, ale także poza jego murami.

Przypomniał także, że spora część broni, z którą walczyli żydowscy powstańcy, była przekazana im przez Polaków, przez AK i Gwardię Ludową. - To pewnie dlatego na placu muranowskim, na siedzibie Żydowskiego Związku Wojskowego, wisiały dwie flagi: biało niebieska narodu żydowskiego i białoczerwona flaga – polska flaga.

Duda podkreślił, że polskiego państwa w sensie polityczno-geograficznym nie było, ale były polskie władze na emigracji i byli Polacy, którzy pomagali Żydom traktując ich jako swoich współbraci, jako współobywateli.

- Dlatego jestem przekonany, że tak, jak Polakom, tak samo Żydom - obywatelom polskim, ogromnie zależy na tym, żeby prawda historyczna była jedna. Prawda o ich bohaterstwie, ich niezłomności odwadze, ale także o postawie wszystkich, którzy wówczas wokół byli. I dlatego jestem przekonany, kiedy ktoś mówi o odpowiedzialności czy współodpowiedzialności polskiego państwa za holokaust, to rani to nie tylko Polaków, ale rani to także Żydów - polskich obywateli, także pamięć tych, którzy polegli pod polską i żydowską flagą – podkreślił. - Rani nie tylko dlatego, że jest oszczerstwem i zniewagą , ale rani też dlatego, że rozmywa odpowiedzialność ich morderców - niemieckich nazistów – dodał.

Z kolei ambasador Izraela w Polsce, Anna Azari, przypomniała o przypadającej również dzisiaj 70 rocznicy powstania państwa Izrael. - Myślę, że te dwa wydarzenia łączy pojęcie odwagi i walki o wolność. Młodzi ludzie, którzy rozpoczęli powstanie, walczyli o godność człowieka – mówiła.

- Odwaga tych młodych ludzi z warszawskiego getta była inspiracją dla 600 tys. żydowskich mieszkańców Palestyny, którzy w 1947 roku zmuszeni byli walczyć przeciwko wielomilionowym krajom arabskim. Wśród nich było również wielu ocalałych z Zagłady – mówiła. Jak dodała, odwaga była potrzebna również Dawidowi Bengurionowi, który w prawie beznadziejnej sytuacji podjął decyzję o ustanowieniu państwa Izrael.

- Mój kraj dziś radośnie świętujący niepodległość pochyla głowę przed bohaterami getta warszawskiego – powiedziała ambasador Izraela.

- Wiedzieli, że nie będą mogli pokonać armii niemieckiej. Wiedzieli, że mogą oddać życie w walce. Nie jestem pewien, czy nasze dzisiejsze słowa mogą oddać ten horror, który miał tutaj miejsce 75 lat temu. Jesteśmy zbyt oddaleni od obrazów śmierci masowej zagłady i niezwykłego cierpienia, które zgotowali naziści – mówił podczas uroczystości Ronald Lauder, przewodniczący Światowego Kongresu Żydów.

Jak podkreślił, walka jest przeciwko ludzkiej naturze. - Coś w środku powiedziało: wystarczy. Stwierdzili, że będą walczyć ze swoimi ciemięzcami. Nie chcieli i odmówili bycia prowadzonym na rzeź. Ta grupka Polaków żydowskiego pochodzenia pokazała niezwykłą odwagą. Odwagę, która jest trudna do zrozumienia dla wielu z was – zaznaczył. Lauder zauważył, że siła jest obecna w całej historii Żydów, a w Warszawie został napisany najważniejszy rozdział tej historii. - To tutaj ludzie zostali w okropnej sytuacji. Próbowali się przeciwstawić opresji i tyrani. Kiedy zostali bez broni, amunicji, nie mieli żadnej innej alternatywy wielu z nich popełniło samobójstwo ponieważ nie chcieli być zabrani przez niemieckie władze – powiedział.

Przewodniczący Światowego Kongresu Żydów wspomniał również powstanie warszawskie z 1944 roku. - Były to jedne z najbardziej brutalnych walk podczas całej wojny. I musimy oddać szacunek tym dzielnym wojownikom 44 roku – mówił. Zauważył, że oba powstania pokazują odwagę i zdecydowanie Polaków, niezależnie od tego czy byli pochodzenia żydowskiego czy byli katolikami. - Oni potrafili przeciwstawić się opresji. To przypomina nam długą historię współpracy między katolikami i żydami w Polsce – podkreślił.

- W całej Europie i tutaj w Polsce, były odważne osoby nieżydowskiego pochodzenia, które ryzykowały swoje życie, by ratować żydowskie rodziny. Były też takie w całej Europie jak i tutaj w Polsce, które oszukały żydów, zdradziły ich zabrały ich własność. To są fakty, o których nie możemy zapomnieć i którym nie możemy zaprzeczyć – zaznaczył. Lauder podkreślił, że musimy skoncentrować się na tym, co nas łączy: na wspólnej historii, przyjaźni, więziach i prawdzie. - Jesteśmy tutaj by pamiętać o tych więziach. Wszyscy Polacy walczyli z nazistami. Tutaj, Polacy żydowskiego pochodzenia w warszawskim getcie i rok później Polacy- katolicy w powstaniu warszawskim. To specjalna wieź której nikt nie może zniszczyć – dodał.

- Niech Bóg błogosławi pamięć walczących Polaków żydowskiego pochodzenia, którzy oddali swoje życie w warszawskim getcie. Niech Bóg błogosławi pamięć o walecznych Polakach - katolikach, którzy walczyli tutaj i oddali swoje życie. Niech Bóg błogosławi wszystkie społeczności żydowskie na całym świecie i wszystkich Polaków, abyśmy mogli walczyć ramie w ramie z tymi, którzy chcą zniszczyć nasz świat – zakończył.

Podczas uroczystości odbyła się modlitwa ekumeniczna, w której wzięli udział m.in. bp polowy Józef Guzdek oraz Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich. Na zakończenie był Apel Pamięci Poległych.

W uroczystościach wzięli udział m.in. prezydent RP Andrzej Duda, premier Mateusz Morawiecki, Marszałek Senatu Stanisław Karczewski, Marszałek Sejmu Marek Kuchciński oraz parlamentarzyści, Ambasador Izraela w Polsce Anna Azari, Ronald Lauder, przewodniczący Światowego Kongresu Żydów, Naczelny Rabin Polski Michael Schudrich, a także kard. Kazimierz Nycz i bp polowy Józef Guzdek.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Stowarzyszenie Przyjaciół Ludzkiego Życia - 1%

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem