Reklama

Biały Kruk 1

By pamięć o nich trwała

2013-04-23 14:17

Rafał Staszewski
Edycja sandomierska 17/2013, str. 7

Rafał Staszewski
Odsłonięcie tablicy ku czci powstańców styczniowych. Przy mikrofonie ks. Jerzy Rybusiński, który odnalazł w archiwach nazwiska zmarłych bohaterów 1863 r.

Nazwiska prawie 58 powstańców styczniowych, którzy zmarli od ran w działającym na terenie Kurozwęk szpitalu Sióstr Miłosierdzia św. Wincentego á Paulo, zawiera tablica pamiątkowa, umieszczona na murze kościoła parafialnego. Jej uroczyste poświęcenie i odsłonięcie miało miejsce 14 kwietnia.

Nazwiska zmarłych uczestników walk 1863 i 1864 r. zapisał w parafialnych księgach ówczesny proboszcz kurozwęcki ks. Jakub Sienicki. Byli wśród nich Polacy, ale także jeden Włoch i Węgier. Przy każdym akcie zgonu ks. Sienicki, znany z zaangażowania w działalność narodową, dopisywał zdanie „Żołnierz Wojsk Polskich”, mając pełną świadomość tego, że może się to spotkać z ostrą reakcją władz zaborczych.

Już wcześniej zresztą Ksiądz Proboszcz manifestował wobec Rosjan patriotyczną postawę. W roku 1861 inspirowani przez niego mieszkańcy Kurozwęk, ustawili za kościółkiem św. Rocha drewniany krzyż na „zadośćuczynienie Bogu za wyrządzone zniewagi przez Moskali” Krzyżowi Świętemu”. Miał on również upamiętniać demonstrantów zabitych na ulicach Warszawy w lutym i kwietniu tegoż 1861 r. Po klęsce powstania, władze zarządziły usunięcie krzyża, grożąc w przypadku niewykonania tego rozporządzenia, nałożeniem kontrybucji w wysokości 5 rubli na każdy dom we wsi. Krzyż usunięto w sposób po raz kolejny potwierdzający wyjątkową charyzmę ks. Sienickiego. Urządzono mu pogrzeb na cmentarzu. Zachowała się wzmianka, że krzyż pochowano na nowej nekropolii, „w kierunku od wschodu ku zachodowi, po prawej stronie idąc ku Bramie Wschodniej”.

Reklama

Informacje o powstańcach, zmarłych w kurozwęckim szpitalu, odszukał w archiwalnych księgach obecny proboszcz miejscowej parafii, ks. Jerzy Rybusiński. To z jego inicjatywy powstała tablica, upamiętniająca tych, którzy oddali życie walcząc o wolność Ojczyzny. Obok nazwisk żołnierzy widnieje na niej krzyż, orzeł i wizerunek Matki Bożej Częstochowskiej - taki jaki widniał na wielu powstańczych sztandarach. Tablicę ufundował Tadeusz Wrześniak, a wykonał pochodzący z Dębicy rzeźbiarz Sławomir Micek.

Uroczystości związane z odsłonięciem tablicy rozpoczęły się apelem poległych, który odbył się przy krzyżu stojącym w miejscu domniemanej mogiły uczestników powstania styczniowego. Następnie w świątyni parafialnej odprawiona została Msza św., której przewodniczył dziekan dekanatu staszowskiego ks. Andrzej Wierzbicki. Uczestniczyli w niej licznie zgromadzeni mieszkańcy Kurozwęk, a także strzelcy, uczniowie klas mundurowych z LO im. kard. Stefana Wyszyńskiego w Staszowie, przedstawiciele władz samorządowych na czele ze starostą staszowskim Andrzejem Kruzlem i burmistrzem Staszowa Romualdem Garczewskim. Obecny był również senator Mieczysław Gil.

Naczelny Komendant Polskich Drużyn Strzeleckich gen. dyw. Jan Grudniewski, z okazji 100-lecia Polskich Drużyn Strzeleckich podczas uroczystości wręczył trzem osobom okolicznościowe odznaczenia. Złote Krzyże Oficerskie I Klasy otrzymali brygadier PDS Janusz Obara ze Starachowic oraz dowódca Batalionu Okręgu Świętokrzyskiego PDS mjr Wiesław Kuca. Złoty Krzyż Oficerski II Klasy otrzymał porucznik PDS Janusz Michta ze Skarżyska-Kamiennej. Ks. Jerzy Rybusiński uhonorowany został Złotym Krzyżem Zasługi dla Związku Kombatantów RP i byłych Więźniów Politycznych.

Tagi:
Powstanie Styczniowe

Bp Guzdek o darze wolności

2018-01-22 21:10

kos / Warszawa (KAI)

Niech obchody kolejnej rocznicy wybuchu Powstania Styczniowego pomogą nam jeszcze bardziej doceniać dar wolności i przyczynią się do budowania narodowej zgody – apelował podczas wieczornej Mszy św. w katedrze polowej bp Józef Guzdek. Ordynariusz wojskowy przewodniczył Eucharystii w 155. rocznicę wybuchu Powstania Styczniowego. Po Mszy św. wierni udali się pod krzyż Romualda Traugutta na stokach umocnień warszawskiej cytadeli.

BOŻENA SZTAJNER

Msza św. rozpoczęła się od wprowadzenia sztandaru Wojska Polskiego. W homilii bp Guzdek przypomniał, że w XIX w. Polacy nie pogodzili się z utratą niepodległości, mimo przegranych trzech powstań: listopadowego w 1830 r. w zaborze rosyjskim, krakowskiego w 1846 r. w zaborze austriackim oraz dwa lata później wielkopolskiego w zaborze pruskim.

Podkreślił, że nadal myśleli o zrzuceniu zaborczego jarzma, a myśl o zmartwychwstaniu Ojczyzny w sposób szczególny podtrzymywana była w Kościele. – To właśnie tam wierni śpiewali zakazane przez władze carskie pieśni patriotyczne, zaś duchowni wzywali do nawrócenia i wyjaśniali, że wolność wewnętrzna jest niejako warunkiem wolności zewnętrznej. Głosili prawdę, że wolność pozbawiona odpowiedzialności nie jest wolnością, ale wyrafinowanym egoizmem. Wolność polegająca jedynie na dążeniu do osobistych korzyści kosztem bliźnich jest sprzeczna z nauczaniem Jezusa – powiedział.

Hierarcha przypomniał postacie tamtego czasu abp. Zygmunta Szczęsnego Felińskiego, metropolitę warszawskiego i późniejszego świętego, który swoją niezłomną postawę w czasie powstania styczniowego przypłacił dwudziestoletnią zsyłką oraz św. Rafała Kalinowskiego, który na zesłaniu po udziale w powstaniu przeżył nawrócenie. – Odkrył, że marzenie o odzyskaniu niepodległości przez Polskę mogą spełnić jedynie ci, którzy przez kształtowanie prawych sumień i patriotyczne wychowanie zostaną do tego przygotowani – powiedział bp Guzdek.

Zdaniem bp. Guzdka wspominając wydarzenia sprzed 155 lat „jeszcze raz przekonujemy się, że losy Kościoła katolickiego były – jak w żadnym innym kraju – związane z losami narodu i państwa polskiego”. Przypomniał, że w powstaniu styczniowym liczny udział wzięło duchowieństwo parafialne i zakonne. – Prawie każdy oddział powstańczy miał swojego kapelana. Dzięki ich posłudze w szeregach powstańców panował „wysoki” duch religijny. W obozach powstańczych, jeżeli to tylko było możliwe, codziennie odprawiano Msze św., żołnierze mogli przystępować do spowiedzi i Komunii świętej. Wielu z księży zginęło w walkach z Rosjanami, około 30 stracono, kilkuset zesłano na Syberię, a około 300 trafiło do więzień. Władze carskie dokonały kasaty zakonów – przypomniał.

Dodał, że ta „ofiara życia, utraty zdrowia, więzienia, zsyłki, którą w styczniu 1863 r. złożyli żołnierze, kapelani i ludność cywilna – miała sens”. – W wolnej Polsce uczestnicy powstania styczniowego otoczeni byli ogromną wdzięcznością i powszechnym szacunkiem, a etos insurekcji styczniowej stał się źródłem, z którego czerpały kolejne pokolenia Polaków – powiedział.

Na koniec bp Guzdek zaapelował o jedność i docenienie daru wolności – Niech przyczynią się do budowania narodowej zgody, która stanowi fundament i warunek pomyślności naszej Ojczyzny, wszak królestwo wewnętrznie skłócone nie może się ostać. Niech wreszcie nasza modlitwa i refleksja pomogą nam utwierdzić się w przekonaniu, że Kościół nie jest wrogiem wolności i doskonale rozumie, czym ona jest. Kościół na przestrzeni wieków jest głosicielem ewangelii wolności! To jest jego misja, aby nieustannie przypominać, że «Ku wolności wyswobodził nas Chrystus» (Ga 5, 1) – zakończył.

We Mszy św. uczestniczył premier Mateusz Morawiecki, minister ON Mariusz Błaszczak, parlamentarzyści, generałowie WP z szefem Sztabu Generalnego gen. broni Leszkiem Surawskim. Po zakończeniu Eucharystii uformował się pochód, który przeszedł pod Krzyż Traugutta znajdujący się przy jednym z umocnień cytadeli warszawskiej. W intencji powstańców odmówiona została modlitwa. Odczytany został apel pamięci, który zakończyła salwa honorowa. Pod Krzyżem Traugutta złożone zostały kwiaty.

Powstanie Styczniowe rozpoczęło się 22 stycznia 1863 r. ogłoszeniem się przez Centralny Komitet Narodowy Tymczasowym Rządem Narodowym. Sześć tysięcy powstańców zaatakowało rosyjskie garnizony w Królestwie Polskim. Powstanie rozszerzyło się poza terytorium Królestwa na obszar Litwy i Ukrainy. Stąd na pieczęci Rządu Narodowego umieszczone zostały: Orzeł w koronie, św. Michał Archanioł (patron Ukrainy) oraz Pogoń(symbol Litwy).

Powstanie objęło tereny zaboru rosyjskiego i miało charakter wojny partyzanckiej. Stoczono podczas jego trwania ok. 1200 potyczek. Największe z nich to bitwy pod Węgrowem i pod Siemiatyczami. Siły polskie liczyły ok. 200 tys. osób. Mimo początkowych sukcesów zakończyło się klęską powstańców, z których kilkadziesiąt tysięcy zostało zabitych w walkach, blisko 1 tys. straconych, ok. 38 tys. skazanych na katorgę lub zesłanych na Syberię, a ok. 10 tys. wyemigrowało.

Pierwszym przywódcą powstania był Ludwik Mierosławski, który jednak po miesiącu utracił tę funkcję. Później dyktatorami powstania byli Marian Langiewicz i Romuald Traugutt, który stał się tragicznym symbolem zrywu. Aresztowany na skutek denuncjacji został skazany przez rosyjski sąd wojskowy na śmierć przez powieszenie. Wyrok wykonano na stokach Cytadeli Warszawskiej 5 sierpnia 1864 r.

Choć za koniec powstania uznaje się jesień 1864 r., to ostatni oddział partyzancki, dowodzony przez kapelana, ks. Stanisława Brzóskę został rozbity na Podlasiu dopiero w kwietniu 1865 r.

Po zakończeniu powstania Polaków dotknęły liczne represje m.in. konfiskata majątków szlacheckich, kasacja klasztorów na obszarze Królestwa Polskiego, wysokie kontrybucje i aktywna rusyfikacja. Za udział w powstaniu władze carskie skazały na śmierć ok. 700 osób.

Na zesłanie skazano co najmniej 38 tys. osób. Jedną z sankcji było też zniesienie praw miejskich dla wielu miejscowości na terenie Królestwa, co spowodowało ich upadek gospodarczy i polityczny. Jednym z nielicznych pozytywnych skutków powstania było uwłaszczenie chłopstwa. Wielu historyków uważa też, że właśnie dzięki niemu Polska utrzymała tożsamość narodową i podtrzymała opór wobec zaborców.

Z legendy powstańczej czerpały także kolejne pokolenia Polaków. Przy ich grobach przysięgali w czasie II wojny światowej młodzi żołnierze podziemia niepodległościowego. W II RP oficerowie Wojska Polskiego oddawali honory weteranom 1863 r. Powszechny był szacunek społeczny dla weteranów powstania. Każda z kolejnych rocznic obchodzona była niezwykle uroczyście. Wielu powstańców znalazło schronienie w specjalnie powołanych dla nich domach opieki. Weteranów obejmowała darmowa opieka medyczna. Państwo wypłacało im stałą pensję i przekazało im m.in. specjalne, symboliczne mundury. Czapki – rogatywki z sukna barwy granatowej z granatowym otokiem i wizerunkiem orła, który na piersi miał umieszczoną złoconą literę W (Weteran) oraz datę 1863. Weterani powstania otrzymali także granatowe surduty, spodnie oraz płaszcze. Na naramiennikach również umieszczony był rok wybuchu powstania 1863. Pierś wielu powstańców zdobiły Krzyże Niepodległości oraz Krzyże Niepodległości z Mieczami, odznaczenie ustanowione w 1930 r. Postacie tak ubranych weteranów można znaleźć na wielu archiwalnych fotografiach z okresu II RP. Ponad 350 z nich dożyło uroczystych obchodów 70. rocznicy wybuchu w 1933 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Bratanek Montiniego: Paweł VI prywatnie był "niezwykle przystępny i serdeczny"

2018-02-21 15:52

tom (KAI) / Watykan

W naszej rodzinie zawsze byliśmy świadomi wielkości mojego wuja - zaznaczył Fausto Montini, syn Ludovica, brata Pawła VI. W rozmowie z Radiem Watykańskim powiedział: "Teraz, gdy zostanie przedstawiony całemu światu katolickiemu jako święty, potwierdza to, ale jest to także bardzo ekscytujące".

GRZEGORZ GAŁĄZKA
Paweł VI

Urodzony 28 września 1897 koło Brescii w północnych Włoszech Giovanni Battista Montini, przyszły papież, był jednym z trzech synów miejscowej rodziny mieszczańskiej.

"Przyjaciele i rodzina leżeli mu głęboko na sercu. Równocześnie, w pewnym sensie, miał w sobie coś z brytyjskiego ducha: samokontrolę i żywotność" - powiedział Fausto Montini. Przypomniał, że dwoma najlepszymi przyjaciółmi Pawła VI byli kardynałowie: Sergio Pignedoli - pierwszy przewodniczący Sekretariatu dla Niechrześcijan i Giulio Pietro Bevilacqua - wcześniej proboszcz parafii św. Antoniego w Brescii. "To były pogodne duchy, ironiczne i radosne a papież został wyrzeźbiony z tego samego drewna" - zaznaczył rozmówca rozgłośni watykańskiej.

"Pamiętam zdanie z listu, który jako młody ksiądz w Rzymie napisał do rodziny w 1922 roku, gdy umierał Benedykt XV: «Wracam właśnie z Bazyliki św. Piotra, bowiem w Bazylice św. Piotra chodzi również o to, aby się modlić!». To była jego ironia" - wspominał bratanek papieża Montiniego.

Zauważył, że Paweł VI nigdy nie był popularny. "Cienkim ostrzem reformował na wielką i małą skalę, z Soborem i Kurią Rzymską, czasem w sposób widoczny a czasem bez wielkiego rozgłosu, odłożył papieską tiarę, skrytykował Indeks Ksiąg Zakazanych. Niektórzy mieli mu za złe to, że w czasach szybkiego rozwoju społecznego nie opierał się mocniej na katolickich tradycjach XIX wieku" - zaznaczył Fausto Montini.

Jego zdaniem Paweł VI był papieżem, który kochał powierzony mu lud. "Ze swej strony całkowicie oddał się ludowi Bożemu i wzajemnie - jestem przekonany, że równie całkowita była miłość okazywana mu przez większość tegoż ludu" - powiedział bratanek. Według niego krytyka Pawła VI była czasem przesadzona. "Powiedziałem mu kiedyś, że widzę tyle złośliwości wokół niego a on przerwał mi i powiedział: «Nie, nie, sądzę, że widzisz to ze swojego punktu widzenia, ale ja dostrzegam tu wiele dobrego" - dodał F. Montini.

Wyraził przekonanie, że publiczną cześć, jaką otaczano Pawła VI, pokazał najlepiej jego powrót z pielgrzymki do Ziemi Świętej. Przypomniał, że to G. B. Montini był pierwszym papieżem, który zaczął podróżować po świecie, a pierwsza z tych pielgrzymek apostolskich zaprowadziła go do miejsc posługi Jezusa w Izraelu i Palestynie. Było to w dniach 4-6 stycznia 1964, gdy trwał jeszcze II Sobór Watykański.

"Tamta pierwsza podróż wstrząsnęła całym chrześcijańskim światem i nie tylko. Papież wyruszył z Watykanu, udając się prosto do Ziemi Świętej, i to w czasie, gdy pojawiły się tam ogromne problemy o charakterze politycznym. Pamiętam relacje telewizyjne, gdy był w Jerozolimie, otoczony tłumami, wyglądało to, jakby składali mu hołd, a my, członkowie rodziny, baliśmy się o jego zdrowie. Gdy powrócił do Rzymu, była już noc i pamiętam zdjęcia z telewizji, samolot wylądował na lotnisku Ciampino, a stamtąd papież udał się do Watykanu. Na ulicach, którymi przejeżdżał, znajdowały się nieprzebrane rzesze ludzi" - wspominał Fausto Montini i dodał: "Podobnie było, gdy zmarł w sierpniu 1978 r. a jego ciało wieziono później z Castel Gandolfo do Watykanu“.

W miniony czwartek 15 lutego, na zakończenie zamkniętej sesji pytań i odpowiedzi z duchowieństwem Rzymu Franciszek powiedział, że będzie to „święty rok” dla Pawła VI. Przypomniał, że stosunkowo niedawno świętymi zostali dwaj Biskupi Rzymu: Jan XXIII i Jan Paweł II. „Paweł VI zostanie ogłoszony świętym w tym roku, a Benedykt i ja jesteśmy na liście oczekujących, módlcie się za nas” – powiedział papież Bergoglio żartem podczas spotkania w bazylice św. Jana na Lateranie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bp Florczyk: Igrzyska mają coś z religii, coś z Boga

2018-02-22 16:51

dziar / Kielce (KAI)

Igrzyska są świętem, bo mają coś z religii, coś z Boga – mówi KAI bp Marian Florczyk, delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Sportowców. Wspiera on duchowo sportowców, towarzysząc im podczas XXIII Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Pjongczangu, które trwają od 9 do 25 lutego.

Bartkiewicz / Episkopat.pl
bp Marian Florczyk

Na to „wyjątkowe święto, jakimi są Igrzyska”, jak podkreśla kielecki biskup pomocniczy, składają się współzawodnictwo, szlachetność, wzajemny szacunek, pokój, radość i inne wartości. Wśród całego systemu wartości trzeba zauważyć ważną rolę religii i wiary.

- Igrzyska są świętem, bo mają coś z religii, coś z Boga - zauważa bp Florczyk i wyjaśnia, że „już sam początek Igrzysk – zapalenie ognia olimpijskiego – odwołuje się do pierwiastka boskiego. Jest to święty ogień, którego się strzeże jak największej świętości. Igrzyska odbywają się na ziemi, ale przed obliczem Boga. Taka była koncepcja pierwszych igrzysk. Wymiar religijny i duchowy jest obecny w toku całych Igrzysk. To jest ten duch sportu, o którym często mówimy, i który czyni sport wielką wartością dla poszczególnego człowieka i społeczności”.

Podkreśla także dobre przygotowanie logistyczne w Pjongczangu dla kultu religijnego, odbywania modlitwy, wspólnotowych spotkań. - W każdej wiosce olimpijskiej są miejsca przygotowane na modlitwę przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, a są to specjalnie wyposażone pomieszczenia dostosowane do wspólnej modlitwy lub rozważania Pisma Świętego, co najczęściej praktykują protestanci. W Pjongczangu jest kilka takich pomieszczeń. MKOl dba o to, aby podczas Igrzysk uwzględnić potrzeby duchowe sportowców. Poszczególne ekipy przyjeżdżają ze swoimi duszpasterzami, kapelanami reprezentacji narodowych. U nas taka praktyka rozpoczęła się po 2004 r. Zadaniem duszpasterza jest troska o godność sportowca i sportu - zaznacza hierarcha.

Podkreśla także, że celem nie jest sam sukces, sukces za wszelką cenę. - Sport to cały wymiar etyczny, to budowanie siły ducha i ciała. To jest ta nierozłączna jedność. To jest złe, że koncentrujemy się na sprawności i sile fizycznej, zapominając o sprawności duszy – zauważa bp Florczyk, podając przykład wykluczenia rosyjskich zawodników z Igrzysk, czy załamania wewnętrzne wśród niektórych sportowców.

- W tym święcie sportu, jakimi są igrzyska, chodzi o harmonię, o sprawność duszy i ciała, to jest jedność. Taką jednością, całością, jest przecież człowiek. Jeśli zaniedba się jeden z elementów, rodzi się poważny problem. Chrześcijaństwo strzeże ducha sportu, strzegąc wartości duchowych – stwierdza delegat KEP.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem