Reklama

Zapaść polskich mediów na Wschodzie

2013-10-08 12:26

Artur Stelmasiak
Niedziela Ogólnopolska 41/2013, str. 42-43

AR

W ciągu dwóch ostatnich lat zamknięto połowę polskich redakcji za wschodnią granicą, a te, które przetrwały, toną w długach. Ich katastrofalny stan to zasługa polityki Ministerstwa Spraw Zagranicznych

Polscy dziennikarze z kresów dawnej Rzeczypospolitej są przerażeni. Działania MSZ sprawiły, że nasi rodacy czują się osamotnieni i niepotrzebni. Zmniejszenie o ok. 50 proc. dotacji na polską prasę, radio, telewizję i portale internetowe sprawia, że coraz trudniej jest im pielęgnować ojczystą mowę i patriotyczne tradycje. – Jeżeli jesteśmy niepotrzebni, to proszę nam to powiedzieć – oświadczył w Senacie podczas konferencji nt. „Polskie media na Wschodzie” Zygmunt Klonowski z „Kuriera Wileńskiego”. – Spotykamy się kolejny raz i nic z tego nie wynika. Czujemy się jak pasożyty, które przyjeżdżają do Polski tylko po pieniądze.

Jeśli jest dobrze, to dlaczego jest tak źle

Zdecydowana większość polskich mediów na Wschodzie powstała w latach 90. ubiegłego wieku. Od początku opiekę nad nimi roztaczał Senat RP. Przez 20 lat udało się wypracować skuteczne mechanizmy utrzymywania polskich tytułów. Kilka organizacji współpracujących z Senatem wyspecjalizowało się w docieraniu do tych redakcji, które potrzebują wsparcia finansowego i instytucjonalnego ze strony państwa polskiego.
Sytuacja diametralnie pogorszyła się w 2012 r., kiedy to środki finansowe na działalność polskich mediów i organizacji za granicą zostały przesunięte z Senatu do Ministerstwa Spraw Zagranicznych. Efektem tego okazał się realny spadek wsparcia o ok. 50 proc. (w porównaniu z 2011 r.). Zmiany doprowadziły do zawieszenia lub likwidacji działalności wielu mediów. – Wcześniej finansowano 90 tytułów, teraz jest ich 45 – przypomina Adam Lipiński (PiS), szef sejmowej Komisji Łączności z Polakami za Granicą. – Wchodzimy w drugi rok realizacji tego pomysłu i należy to jakoś podsumować. Może trzeba się poważnie zastanowić, czy powrócić do systemu senackiego.
MSZ jednak „odbija piłkę”, mówiąc, że wszystko jest pod kontrolą. Wiceminister spraw zagranicznych Katarzyna Pełczyńska-Nałęcz zapewnia, że wszystko jest na dobrej drodze, a tylko w tym roku media uzyskały wsparcie ponad 4 mln zł.
– Dodatkowo finansowanie mediów przekazywane było również przez placówki dyplomatyczne, z czego 600 tys. zł otrzymały media na Wschodzie. Było to 80 tytułów i tam przypada 80 proc. środków przeznaczanych przez MSZ na media polonijne – tłumaczy wiceminister MSZ. Zapewnia, że środki finansowe przeznaczone na polskie media za granicą cały czas rosną.
Takiego tłumaczenia nie przyjmują jednak sami zainteresowani. – Jeśli jest tak dobrze, to dlaczego jest tak źle? W sowieckich czasach w statystykach było dobrze, ale był głód. Dlaczego jest tak, że dziś nie możemy wyżyć ze środków, które dostajemy? – pyta Klonowski.

Gdzie są brakujące pieniądze?

Wśród dziennikarzy zaproszonych do Senatu pojawiały się nawet podejrzenia, że 50 proc. środków przeznaczonych na dofinansowanie ginie gdzieś po drodze. – Jeżeli wysokość finansowania jest taka sama, a do nas trafia tylko połowa tych środków, to ja pytam: Gdzie są te pieniądze? – zastanawia się Emilia Chmielowa, prezes Federacji Organizacji Polskich na Ukrainie.
Odpowiedzi trzeba szukać w „mętnych procedurach”, które stosuje MSZ podczas rozdysponowywania pieniędzy. Senat działał bardziej elastycznie, a urzędnicy z ministerstwa ogłaszają konkursy zza biurka. W efekcie pieniądze nie trafiają tam, gdzie powinny, ale do nowo powstałych organizacji.
Jako przykład wystarczy wspomnieć niejasności przy finansowaniu Fundacji Rozwoju Myśli Obywatelskiej, która otrzymała dotację w wysokości 1,4 mln zł z puli środków przeznaczonych na projekt „Współpraca z Polonią i Polakami za Granicą”. Okazało się jednak, że Fundacja powstała tuż przed ogłoszeniem konkursu, a związani z nią byli współpracownicy byłego wiceministra MSZ Janusza Ciska.
Kolejną wpadką MSZ – wskazaną przez polskich redaktorów ze Wschodu – jest portal E-polonia.org , który nie miał żadnego dorobku i doświadczenia, a mimo to wygrał konkurs na 275 tys. zł. Obecnie na portalu nie ma żadnych informacji z Ukrainy, a jedynie oferta szkoleń. – My nie mamy odpowiedniego finansowania, a takie „portale” zgarniają prawie 300 tys. zł. Za te pieniądze oni nas mają wyszkolić, a później utrzymywać się z reklam turystycznych. Działam na tym rynku od lat i życzę im powodzenia – z przekorą mówi Mirosław Rowicki, redaktor „Kuriera Galicyjskiego”. – Trzeba zastanowić się więc nad tym, komu MSZ przyznaje te pieniądze.
Zamieszanie wokół portalu E-polonia.org zauważył również Jerzy Wójcicki, redaktor naczelny „Słowa Polskiego”. Na pierwszy rzut oka widać, że był on wymyślony przez amatorów nieznających wschodniej problematyki. – Jeżeli ich projekt miał być skierowany do Polaków na Ukrainie, to inaczej powinien się nazywać, np. E-polacy.pl .
U nas nie ma Polonii, tylko są Polacy – przypomniał Wójcicki. On sam może tylko pomarzyć o podobnym wsparciu dla tworzonego przez grupę Polaków portalu Slowopolskie.org .

Reklama

Nielegalnie na Białorusi

Najbardziej dramatyczna sytuacja jest na Grodzieńszczyźnie, gdzie po delegalizacji Związku Polaków na Białorusi media działają pod szyldem firmy komercyjnej. Reżim Aleksandra Łukaszenki spowodował, że polskie gazety trzeba przemycać i kolportować w drugim obiegu, bo słowo drukowane w języku polskim jest tam nielegalne.
Irena Waluś, redaktor naczelna „Magazynu Polskiego”, przyznaje, że nakład pisma zmniejszył się trzykrotnie. – Proszę więc, aby MSZ wrócił do sprawdzonych mechanizmów kolportowania prasy – apeluje. O jaki kolportaż chodzi?
– Nie ma co owijać w bawełnę, bo służby białoruskie i tak doskonale wiedzą, jak przerzucaliśmy gazety. Chodzi nam tylko o to, aby dyplomaci przewozili prasę z Białegostoku na Białoruś, tak jak było to wcześniej – tłumaczy Marek Bućko z Fundacji „Wolność i Demokracja”. Od dwóch lat konsulat w Grodnie odmawia przewożenia polskich gazet dyplomatycznymi samochodami. Tłumaczą to względami politycznymi. – Nie rozumiem, dlaczego wcześniej konsul mógł przewozić prasę, a dziś nie może. Przecież te gazety są finansowane przez MSZ – mówi „Niedzieli” Andrzej Pisalnik z „Głosu znad Niemna”.
Przerzucenie środków finansowych z Senatu do MSZ również jest źródłem politycznych komplikacji. – Stary system finansowania nie narażał nikogo na uznanie go za agenta obcego państwa. A, niestety, obecnie taka sytuacja jest np. na terenie Rosji czy Białorusi – mówi Romuald Łanczkowski, wicedyrektor Biura Analiz i Dokumentacji Kancelarii Senatu.

Federacja mediów na Wschodzie

Dla dziennikarzy najbardziej upokarzający był fakt, że decyzje podjęto bez żadnych konsultacji. – Zostaliśmy potraktowani przedmiotowo. Nikt nas nie zapytał o zdanie w tej sprawie – podkreśla Dorota Jaworska z kwartalnika „Krynica”, wydawanego na Ukrainie. – Decyzja o przesunięciu finansów z Senatu do MSZ była błędna. Dlatego też apelujemy o to, aby przywrócić stary i sprawdzony sposób współpracy – dodaje Andżelika Borys, była przewodnicząca Związku Polaków na Białorusi.
Jednak polskie organizacje i wydawcy prasy na Wschodzie nie poddają się. Już ogłosili powołanie wspólnej organizacji – Federacji Mediów Polskich na Wschodzie. Ma ona m.in. zabiegać o większe wsparcie finansowe państwa i reprezentować te media w rozmowach z MSZ. – Możemy się jeszcze dużo razy zbierać na takich konferencjach, ale sytuacja jest krytyczna. Po niej muszą nastąpić pozytywne i natychmiastowe konsekwencje – mówił Robert Mickiewicz, prezes Zrzeszenia Mediów Polskich na Litwie.
Członkowie nowo powstałej federacji chcą, by dyplomacja RP uznała polskie media na Wschodzie za jeden ze składników polityki zagranicznej, szczególnie w zakresie walki o zachowanie polskiej tożsamości narodowej. Postulują też, by ich wspieranie przez państwo zostało wpisane do priorytetów polityki MSZ. Federacja domaga się ponadto kwoty 5 mln zł z 2011 r. jako koniecznego minimum dalszej współpracy. Liderzy polskich organizacji proponują pełną jawność konkursów i weryfikacji podmiotów ubiegających się o dotacje.
– Polskość to takie nasze hobby. My na tym nic nie zarabiamy. Jakby mój mąż dowiedział się, ile dokłada do mojej pracy redakcyjnej, to na pewno by mnie zwolnił z funkcji żony – z przekorą mówi Dorota Jaworska. – Jestem zakładniczką tej trudnej sytuacji. Nie mogę moim czytelnikom powiedzieć, że nie wyjdzie następny numer polskiego czasopisma. Im się to po prostu należy za to, że są Polakami. q

Michał Dworczyk, przewodniczący rady Fundacji „Wolność i Demokracja”:
Znaszych obliczeń wynika, że suma środków na polskie media na Wschodzie zmniejszyła się o połowę. Natomiast dane z MSZ mówią, że ogólne środki na wspieranie Polaków i Polonii za granicą nie spadły.
Oznaczać to może, że zmieniły się priorytety i pieniądze wydawane są gdzie indziej. MSZ ma do tego prawo, ale uczciwie byłoby powiedzieć o tym środowiskom zajmującym się wydawaniem polskich mediów na Wschodzie.
Nie chcę podejrzewać złej woli albo celowego działania. Jednak wiele posunięć MSZ wskazuje na to, że osoby, które podejmują decyzje o przyznaniu środków mediom na Wschodzie, zupełnie się na tym nie znają. W efekcie nasze pieniądze są marnotrawione. (as)

Tagi:
media

Postępująca kolonizacja mediów

2019-01-27 14:15

Katarzyna Cegielska

Media powinny służyć komunikacji społecznej, tymczasem w większości brak im szacunku do człowieka. Sympozjum naukowe „Oblicza kolonizacji mediów” odbyło się w sobotę 26 stycznia w Wyższej Szkole Kultury Społecznej i Medialnej w Toruniu z okazji wspomnienia św. Franciszka Salezego, patrona dziennikarzy.

WKSiKM

Czym jest kolonizacja mediów? Jest nią opanowywanie rodzimych mediów przez obcy kapitał i rozprzestrzenianie się zagranicznych koncernów medialnych. Odbiorcy nie uświadamiają sobie tego, ponieważ media dalej przemawiają do nich w ich języku. Jednak choć polskojęzyczne, realizują obcą politykę. – Zaczynają się czuć jak u siebie, a odbiorca w gruncie rzeczy nie zdaje sobie sprawy z tego, że ma do czynienia z kimś, kto jest mu obcy – mówiła w czasie sympozjum dr Hanna Karp.

W dalszej kolejności kolonizacja rozszerza się poprzez działanie innych światowych gigantów wchodzących na rynki poszczególnych krajów, jak choćby Google czy Facebook. – Firmy te przejęły większość obrotu reklamowego w internecie i również na terenie Polski zbierają wielkie miliony z reklamy w sieci – mówiła poseł Barbara Bubula. – Potęguje się proces koncentrowania własności medialnej i telekomunikacyjnej – dodała prelegentka. Jak zaznaczyła, obecnie bardzo łatwo żongluje się własnością telekomunikacyjną w świecie, stosunkowo proste są sprzedaże, przejęcia itp. – W związku z rozwojem technologicznym następuje globalizacja własności mediów i przejmowanie władzy nad treściami w mediach przez tych, którzy z jednej strony dysponują wielkimi bazami danych o klientach czyli tych, którzy funkcjonują w internecie. To właśnie Google i Facebook przejęły większość obrotu reklamowego w sieci – mówiła poseł Bubula. Dodała też, że następuje też inwazja firm telekomunikacyjnych, które mają np. częstotliwości radiowe, kanały dystrybucji treści wideo i szerokopasmowy internet. – Dzięki tym środkom komunikacji dochodzą do własności zawartości programowej, która jest w telewizji. Mówię o inwazji takich firm jak Netflix czy Amazon, które zaczynają tworzyć treści i opanowywać rynek medialny na ogromną skalę międzynarodową, także w Polsce – zaznaczyła poseł Barbara Bubula.

Zobacz zdjęcia: Sympozjum: Postępująca kolonizacja mediów

W mediach elektronicznych stróżem gwarancji pluralizmu winna być Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji, jednak jest ona bezsilna. – Krajowa Rada ma stosunkowo mało możliwości oddziaływania na to, aby nie tracili ci, którym przyznane zostały koncesje, aby ich nie tracili na rzecz większych podmiotów. I tak słabsi wykupywani są przez silniejszych – zaznaczył prof. Janusz Kawecki, członek Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji.

W Polsce problem obcego kapitału na rynku medialnym dotyczy zarówno sfery ogólnopolskiej jak i lokalnej i regionalnej. – Jeżeli spojrzymy na Francję czy Niemcy, tam jednak dominuje w mediach rodzimy kapitał – podkreśliła dr Hanna Karp.

Częścią medialnego rynku są media katolickie, które z powodu niewielkich możliwości finansowych mają trudności z rozwojem i utrzymaniem się na rynku. – Z jednej strony powstaje wiele nowych inicjatyw, gdzie media katolickie rodzą się, ale też z drugiej strony możemy zaobserwować, że z powodów ekonomicznych nie można ich utrzymać i albo stają się częścią większych ogólnopolskich mediów katolickich, albo, niestety, przestają być katolickie – mówił ks. dr Zenon Hanas, medioznawca z UKSW.

Jak zaznaczyła Jolanta Hajdasz, dyrektor Centrum Monitoringu Wolności Prasy media katolickie podejmują tzw. tematy tabu, których nie podejmują np. media publiczne. Do tematów tych należy choćby obrona życia. – Media katolickie świetnie sobie radzą, wykorzystując tę niszę, zagospodarowując tę tematykę – powiedziała Jolanta Hajdasz.Jednak, jak dodała, zaangażowanie tylko mediów katolickich luki tej w pełni nie wypełni. Atę misje powinny realizować także media publiczne.

Konferencję objął patronatem Tygodnik Katolicki Niedziela.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Co robił Chrystus w Wielką Sobotę?

2019-04-20 00:10

Agnieszka Bugała

Wielka Sobota ze św. Matką Teresą z Kalkuty:

pixabay

Apostołowie uciekli. Maryja przeszyta mieczem boleści trwała i rozważała wszystko w poranionym sercu. Przy grobie Jezusa postawiono straże. Było przeraźliwie cicho. Ale co się działo za wielkim kamieniem, który przysunięto do grobu? „Wielka Sobota jest dniem ukrycia Boga (...). «Dzisiaj na ziemi panuje wielka cisza, wielka cisza i samotność. Wielka cisza, bo Król śpi... Bóg umarł w ciele i zstąpił, by wstrząsnąć królestwem piekieł»”. (...) Wielka Sobota jest «ziemią niczyją», gdzieś między śmiercią a zmartwychwstaniem, ale na tę «ziemię niczyją» dotarł On, Jedyny, który ją przeszedł ze śladami męki poniesionej dla człowieka” – mówił papież Benedykt XVI w 2010 r.

Cisza i ciemność Wielkiej Soboty dotykają serc coraz większej rzeszy ludzi. Ich samotność jest często otchłanią, w której nie pali się żadne światło. Jesteśmy światem, który najpierw wepchnął Boga na krzyż, potem zamknął Go w grobie a teraz krzyczy, że Bóg nas opuścił i przestał się interesować losem człowieka. Jednak nawet w ciszy Wielkiej Soboty Bóg trudził się ratowaniem tych, za których oddał życie – zstąpił do piekieł i wstrząsnął królestwem. Ciemność i cisza Wielkiej Soboty dotykały też serc wielu świętych – Bóg ukrywał się przed nimi, mimo że kochali Go całym sercem. Jedną z nich była św. Matka Teresa z Kalkuty.

Na twarzy tej drobnej kobiety w białym sari zawsze rozkwitał uśmiech. Podobno nigdy się nie skarżyła. Pracowała od rana do nocy, chodziła do najgorszych nor biedaków i niosła tam światło. A jednak przez prawie pół wieku przeżywała niemal całkowitą ciemność i pustkę duchową! „Ojcze, od roku 49 albo 50 to straszliwe poczucie pustki. Ta niewypowiedziana ciemność, ta nieustanna tęsknota za Bogiem, która przyprawia mnie o ten ból w głębi serca. Ciemność jest taka, że naprawdę nic nie widzę – ani umysłem, ani rozumem. Miejsce Boga w mojej duszy jest puste. Nie ma we mnie Boga. Kiedy ból tęsknoty jest tak wielki – po prostu tęsknię i tęsknię za Bogiem. I wtedy jest tak, że czuję: On mnie nie chce, nie ma Go tu” – pisała w 1961 r. w liście do o. Josepha Neunera SJ. „Jeśli kiedykolwiek będę świętą – na pewno będę świętą od «ciemności». Będę ciągle nieobecna w Niebie – aby zapalić światło tym, którzy są w ciemności na ziemi” – mówiła.

Ciemność i cisza Wielkiej Soboty przerażają, ale musimy w nie wejść. Po drugiej stronie czeka Chrystus Zmartwychwstały…

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najubożsi otrzymali „święconkę” od Caritas

2019-04-20 20:10

Agnieszka Bugała

Dziś 300 najuboższych podopiecznych łaźni i jadłodajni wrocławskiej Caritas otrzymało „święconkę” na świąteczne śniadanie. Dary pobłogosławił abp Józef Kupny. Metropolita złożył też życzenia obdarowanym:

Agnieszka Bugała

– Święta są dla mnie okazją żeby złożyć wam jak najserdeczniejsze życzenia. Święta Wielkanocne może nie mają takiej oprawy jak Święta Bożego Narodzenia, ale są to najważniejsze święta chrześcijańskie. W tym czasie adorujemy krzyż Chrystusa, żeby potem cieszyć się Jego zmartwychwstaniem. Dlatego też w ten dzisiejszy i jutrzejszy dzień chcę wam życzyć doświadczenia Bożej obecności w waszym życiu. Dzisiaj jest taki dzień, który Pan Jezus spędza w Szeolu. W tym miejscu, w którym ludzie oczekiwali na zbawienie. W wyznaniu wiary mówimy „zstąpił do piekieł”. To nie chodzi o to, że Pan Jezus wstąpił do piekła, ale do tego miejsca, w którym ludzie oczekiwali zbawienia, oczekiwali odkupienia. Chrystus w tym dniu nie leży tylko w grobie, powiedzielibyśmy nie odpoczywa po męce po śmierci, ale z wielką troską zstępuje tam, aby zwiastować tym, którzy oczekiwali na zbawienie tą radosną wiadomość o zbawieniu.

Ja także dzielę się z wami tą wielką radością zmartwychwstania Chrystusa. Zwycięstwa nad cierpieniem, nad śmiercią. Tą wielką radością, że przez mękę, śmierć i zmartwychwstanie wchodzimy w nową, głęboką i trwałą więź z Bogiem. Niech zatem Bóg będzie waszą radością i święta Zmartwychwstania będą dla was świętami radosnym i spokojnymi. Tego z całego serca wszystkim wam życzę. Życzę wam także tego, byście doświadczyli radości podczas spożywania tych pokarmów wielkanocnych. Dlatego chcemy was tymi pokarmami dzisiaj obdarować. I z całego serca życzę Świat błogosławionych, pełnych pokoju Chrystusa Zmartwychwstałego.

Ks. Dariusz Amrogowicz dyrektor wrocławskiej Caritas podkreśla, że od początku pierwszych wieków Kościół zdawał sobie sprawę, że najcenniejszą wartością jest Eucharystia i ubodzy, którzy są skarbem tego Kościoła, a opiekę nad ubogimi powierza Chrystus swoim apostołom. Staramy się realizować to dzieło, które On zaczął i przekazał swoim uczniom. Organizujemy wielkanocne paczki świąteczne nie tylko dlatego żeby ci ludzie otrzymali kawałeczek święconki, czegoś lepszego na stół świąteczny, ale przede wszystkim z poczucia miłości do Chrystusa. Pragniemy tym darem dzielić się z potrzebującymi. Chcemy żeby mieli tą świadomość że radość wypływa ze zmartwychwstania naszego Pana.

1500 kg produktów spożywczych zapakowali wolontariusze w ramach wolontariatu pracowniczego.

– W paczkach nasi ubodzy znajdą wielkanocną babkę, świąteczne wędliny, serki, żurek, cukier i bochenek świeżego chleba – wylicza Michał Brzezicki koordynator jadłodajni i łaźni Caritas Archidiecezji Wrocławskiej. Dary zakupione zostały dzięki życzliwości ofiarodawców. Część pozyskana została z Banku Żywności.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem