Reklama

Sobór Watykański II o odpowiedzialności za media

2013-11-26 12:41

Bp Adam Lepa
Niedziela Ogólnopolska 48/2013, str. 26-27

Archiwum Instytutu Prymasowskiego Stefana Kardynała Wyszyńskiego

Świat długo czekał na ten głos Kościoła. Soborowy Dekret o środkach społecznego przekazu, ogłoszony został 4 grudnia 1963 r. „Inter mirifica” był drugim z kolei dokumentem opracowanym przez ojców Soboru, tuż po Konstytucji o liturgii świętej

Zgromadzeni na Soborze biskupi nie mogli wiedzieć, że historycy będą kiedyś nazywać wiek XX „stuleciem propagandy” i „epoką wielkich manipulacji”. A jednak kierowani charyzmatyczną intuicją opracowali dokument, który miał przygotować Kościół i świat na niespotykaną dotąd rewolucję technologiczną w dziedzinie mediów. 4 grudnia minie 50. rocznica ukazania się Dekretu „Inter mirifica”, który do dziś pozostaje dokumentem wciąż aktualnym i inspirującym.

Dokument na miarę epoki

Nie można dziś twórczo działać na polu jakiejkolwiek mediosfery, nie znając Dekretu „Inter mirifica”. Od początku wiedziano, że jest to dokument przełomowy, co wynikało przede wszystkim z jego nowatorskich treści oraz podejmowanych decyzji.

W tekście Dekretu spotkać można stwierdzenia, których nie było w dokumentach poprzednich soborów. I tak w „Inter mirifica” Kościół wypowiedział się po raz pierwszy na temat mediów elektronicznych, tj. radia i telewizji. Podczas trwania Soboru nie było jeszcze Internetu. Dopiero w następnej dekadzie, tzn. w latach siedemdziesiątych ukazały się pierwsze komputery osobiste, powstała telefonia komórkowa i zbudowano fundamenty Internetu, ogłaszając narodziny rewolucji na polu technologii informacyjnych.

Reklama

Z tekstu Dekretu można wywnioskować, które tematy Sobór Watykański II uznał za najbardziej priorytetowe w działalności Kościoła. Są trzy grupy takich tematów: formowanie prawidłowego odbioru mediów, stosowanie zasad moralnych w ich ocenie i obrona młodzieży przed ich negatywnym wpływem. Tematy te poruszają ojcowie Soboru aż w siedmiu różnych miejscach dokumentu. Dziś z perspektywy minionego czasu widać, że priorytety ojców Soboru nadal są aktualne i takie z pewnością pozostaną.

W dekrecie znalazła się też nowatorska myśl, która z czasem zostanie pogłębiona, a wyraża się w stwierdzeniu, że ewangelizacja mediów i przez media wtedy jest najbardziej skuteczna, gdy stały się one jej miejscem, a nie tylko środkiem czy narzędziem. Dlatego Sobór sugeruje, żeby osoby świeckie pracujące w mediach zdobywały się na dawanie świadectwa Chrystusowi oraz na zaangażowanie apostolskie. Zwraca też uwagę wyjątkowo krytyczne potraktowanie przez Sobór tych wiernych, którzy wykazują bezczynność i brak zainteresowania wobec mediów. Taką postawę ojcowie Soboru nazwali rodzajem niegodziwości. Dwanaście lat później echo tych słów można będzie odnaleźć w adhortacji apostolskiej „O ewangelizacji w świecie współczesnym”. Paweł VI użył tam słów jeszcze ostrzejszych: „Kościół byłby winny przed swoim Panem, gdyby nie używał tych potężnych pomocy, które ludzki umysł coraz bardziej usprawnia i doskonali”.

Należy podkreślić, że naczelnym postulatem Dekretu jest wołanie o odpowiedzialność Kościoła za media. Natomiast najważniejszym zadaniem Kościoła jest formacja ich odbiorców.

Nowatorskie decyzje

Ojcowie Soboru nie tylko stawiali diagnozę ówczesnym mediom i przestrzegali przed ich wpływem negatywnym, formułując konkretne postulaty. Podejmowali również decyzje, których obecności i wpływów doświadczamy po dzień dzisiejszy.

Sobór chciał zagwarantować działaniom Kościoła w dziedzinie mediów większą skuteczność i trwałość. Dlatego postanowił, żeby w poszczególnych krajach ustanowiony został jeden dzień w roku, w którym wierni będą pouczani o swoich obowiązkach wobec mediów, zachęceni do modlitwy w ich intencji oraz do składania ofiar na utrzymanie mediów katolickich. W Polsce ten dzień obchodzony jest w trzecią niedzielę września.

Kolejna ważna decyzja ojców Soboru to postanowienie, aby we wszystkich krajach powołano specjalne urzędy do spraw mediów, którymi będą kierować wyznaczeni przez episkopat biskupi. Do ich składu wejdą osoby świeckie wykazujące się dobrą znajomością mediów. W Konferencji Episkopatu Polski takim urzędem jest Rada ds. Środków Społecznego Przekazu.

Ważną decyzją Soboru było powołanie zespołu, złożonego z wybitnych specjalistów, który opracuje stosowną instrukcję duszpasterską na temat mediów. Po pięciu latach instrukcja taka została opublikowana pt. „Zjednoczenie i postęp”. Ojcowie Soboru zdawali sobie sprawę, że nie będą w stanie przekazać w stosunkowo zwięzłym dokumencie wszystkich problemów i spraw związanych z funkcjonowaniem mediów, dlatego podjęli taką decyzję. Instrukcja imponuje rozmachem, rozległością podejmowanych spraw i śmiałością opinii. Potwierdziła to reakcja opinii światowej na Zachodzie. Tuż po ukazaniu się instrukcji nazwano ją „wielką kartą wolności informacji”. Dlatego w Polsce cenzura przez kilka lat nie dopuszczała do jej publikacji. Przypisy zamieszczone w jej tekście świadczą dobitnie, że napisana została w duchu Soboru Watykańskiego II, a ściślej z inspiracji Dekretu „Inter mirifica”.

Zadania biskupów

Zastanawia fakt, że już na wstępie Dekret stwierdza jednoznacznie, jakie są obowiązki Kościoła w tej dziedzinie i wymienia dwa najważniejsze: jeden odnosi się do głoszenia Ewangelii za pomocą mediów, drugi zaś dotyczy pouczenia ludzi na temat ich prawidłowego wykorzystania. Dokument podkreśla, że zadania te spoczywają na biskupach. Powinni oni czuwać nad tego rodzaju działalnością, popierać ją i koordynować.

Problematykę mediów powinni biskupi włączyć w zakres obowiązków pasterskiego przepowiadania. Pasterze nie mogą pozostać obojętni wobec funkcjonowania mediów, a szczególnie w stosunku do skutków ich działalności. Sobór przypomniał kilkakrotnie, żeby w odniesieniu do zjawisk związanych z funkcjonowaniem mediów stosować zawsze ocenę moralną. Dziennikarze powinni wiedzieć, że są odpowiedzialni nie tylko za publikowane słowo i obraz, lecz również za ich możliwe następstwa.

Jest znamienne, że Dekret „Inter mirifica” spośród wszystkich ówczesnych mediów stawia na pierwszym miejscu prasę – jej czytelnictwo, kolportaż i tworzenie nowych tytułów. Również na tym obszarze, w ramach swojej misji odpowiedzialny jest biskup. Podczas Soboru Watykańskiego II bardzo popularnym w skali świata był wybitny medioznawca kanadyjski Marshall McLuhan. To właśnie on twierdził, że ze wszystkich mediów tylko prasa rozwija myślenie swoich czytelników, natomiast telewizja godzi z rzeczywistością, tzn. kształtuje u odbiorcy postawę konformistyczną. Z ogólnego kontekstu wynika, że biskup jest odpowiedzialny również za współdziałanie mediów katolickich w Kościele lokalnym. Dekret postuluje wzajemną solidarność tych mediów.

Wpływ mediów na człowieka jest dziś przedstawiony za pośrednictwem metafory, która głosi, że „kropla drąży skałę”. Dlatego o mediosferze mówi się, że jest dziś najbardziej wpływowym środowiskiem spośród wszystkich środowisk człowieka.

Dekret „Inter mirifica” jest tym bardziej cenny, że zarówno biskupi, prezbiterzy i katecheci jak i wychowawcy szkół katolickich oraz inni wierni świeccy otrzymali na jego kartach listę najważniejszych zadań, które powinni realizować w dziedzinie mediów. Wbrew wcześniejszym obawom dokument ten okazał się wysoce inspirujący, co dobitnie potwierdziło pół wieku jego twórczego oddziaływania. Zbliżająca się rocznica niech będzie okazją, aby sięgnąć po ten dokument, zapoznać się z jego treścią i innych zachęcić do przeczytania.

Tagi:
Sobór Watykański dekret Sobór Watykański II

Franciszek zatwierdził dekrety dotyczące 8 błogosławionych i sług Bożych

2019-02-13 14:18

kg (KAI) / Watykan

Dekrety dotyczące ośmiorga błogosławionych i sług Bożych z 7 krajów zatwierdził Franciszek w czasie audiencji udzielonej 12 lutego w Watykanie prefektowi Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych kard. Angelo Becciu. Dwa dokumenty odnoszą się do dwojga błogosławionych – z Anglii i Indii oraz do sześciorga sług Bożych: 4 mężczyzn i 2 kobiet z Ekwadoru, Węgier, Włoch (2 osoby), Hiszpanii i Kolumbii.

Grzegorz Gałązka

Oto wykaz zatwierdzonych przez papieża kandydatów na świętych i błogosławionych:

1. bł. Jan Henryk Newman (1801-90) – kardynał z Anglii, założyciel Oratorium św. Filipa Nereusza w swoim kraju. Beatyfikował go 19 września 2010 w Birmingham Benedykt XVI.

2. bł. Maria Teresa Chiramel Mankidiyan (1876-1926) – z Indii, z Kościoła katolicko-syromalabarskiego, stygmatyczka, założycielka Zgromadzenia Sióstr Świętej Rodziny. Błogosławioną ogłosił ją 9 kwietnia 2000 św. Jan Paweł II.

3. sługa Boży Salwator Wiktor Emil Moscoso Cárdenas (1846-97) – Ekwadorczyk, kapłan-jezuita, poniósł śmierć męczeńską.

4. sługa Boży Józef Mindszenty (1892-1975) – Węgier, kardynał, prymas Węgier, więzień komunizmu, zmarł na emigracji w Austrii.

5. sługa Boży Jan Chrzciciel Zuaboni (1880-1939) – Włoch, kapłan diecezjalny, założyciel Świeckiego Instytutu Towarzystwa Świętej Rodziny.

6. sługa Boży Emanuel García Nieto (1894-9174) – Hiszpan, kapłan-jezuita.

7. służebnica Boża Serafina (w świecie Letycja) Formai (1876-1954) – Włoszka, siostra zakonna, założycielka Zgromadzenia Sióstr Radosnego Przesłania.

8. służebnica Boża Maria Berenika (w świecie Anna Julia) Duque Hencker (1898-1993) – Kolumbijka, założycielka Zgromadzenia Sióstr Zwiastowania Maryi.

W przypadku dwojga błogosławionych dekrety uznają cuda za ich wstawiennictwem, w odniesieniu do kandydata na ołtarze z Ekwadoru chodzi o uznanie jego męczeństwa, a w pozostałych przypadkach jest to potwierdzenie cnót heroicznych poszczególnych sług i służebnic Bożych. Daty przyszłych kanonizacji i beatyfikacji ustali w późniejszym terminie Ojciec Święty.

Jak na razie znane są już daty i miejsca 6 beatyfikacji, z których pierwsza ma się odbyć 23 marca w hiszpańskiej Tarragonie, a kolejne tego rodzaju obrzędy zaplanowano na kwiecień, maj, czerwiec i wrzesień. Podczas nich do chwały ołtarzy zostaną wyniesione łącznie 22 osoby. Ale prawdopodobnie ta wstępna lista jeszcze się rozszerzy, m.in. o zatwierdzone dziś nazwiska.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zmarła s. Józefa Słupińska. Miała 107 lat

2019-02-21 15:35

Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia Św. Wincentego a Paulo poleca modlitwom i pamięci w Ofierze Mszy Świętej śp. Siostrę Józefę SŁUPIAŃSKĄ szarytkę zmarłą w Domu Prowincjalnym w Warszawie 20 lutego 2019 roku w 107. roku życia, 85. powołania - ur. 12 marca 1912 r. w Wieluniu - ofiarna pielęgniarka z Powstania Warszawskiego, zasłużona w kształceniu pokoleń sióstr pielęgniarek, uhonorowana wieloma odznaczeniami pielęgniarskimi - polskimi i światowymi, a w ubiegłym roku przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Pogrzeb odbędzie się 25 lutego 2019 r. (poniedziałek)

O godz. 11:30 - Modlitwa różańcowa

godz. 12.15 - Msza Święta pogrzebowa

w Kaplicy Domu Prowincjalnego w Warszawie;

następnie wyjazd na cmentarz na Powązki.

Wszechmogący Boże, zmarła siostra Józefa dążyła do Ciebie drogą doskonałego naśladowania Chrystusa, którego umiłowała, spraw, aby się radowała, gdy się ukażesz w chwale, i razem ze swoimi siostrami miała udział w szczęściu wiecznym. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Inni o śmierci S. Józefy Słupiańskiej

stacja7. Zobacz

Facebook

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Koncert Symfoniczny Chopin – Haydn

2019-02-22 14:43

Polska Opera Królewska już na dobre zagościła w Studio koncertowym im. Witolda Lutosławskiego. Zapraszamy na koncerty:

wikipedia.pl

KONCERT SYMFONICZNY

CHOPIN – HAYDN

8 marca 2019 r., godzina 19:00

Studio koncertowe im. W. Lutosławskiego, ul. J. Kaczmarskiego 59 w Warszawie

TAKASHI YAMAMOTO FORTEPIAN

ORKIESTRA POLSKIEJ OPERY KRÓLEWSKIEJ

DAWID RUNTZ DYRYGENT

Koncert symfoniczny, podczas którego wystąpi wybitny japoński pianista – Takashi Yamamoto. Yamamoto jest laureatem wielu międzynarodowych konkursów, w tym – czwartego miejsca na XV Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Fryderyka Chopina w Warszawie w 2005 roku. Solistę wraz z Orkiestrą Polskiej Opery Królewskiej poprowadzi zza dyrygenckiego pulpitu Dawid Runtz.

Usłyszymy m.in. Wariacje B-dur na temat arii „La ci darem la mano” op. 2.

To pierwsze dzieło, w którym 17-letni wówczas Chopin próbuje swych sił w komponowaniu na orkiestrę. Utwór został wykonany po raz pierwszy w Wiedniu w 1829 roku i od razu spotkał się z entuzjastycznym przyjęciem. Stąd też kilka lat po tym prawykonaniu w „Gazette Musicale de Paris” znajdzie się stwierdzenie, że w Wariacjach „Chopin zapowiedział się już jako wybitny artysta i wyraźnie ukazał naturę swego talentu”.

Kolejno, orkiestra zaprezentuje Fantazję na tematy polskie określaną jako utwór, który w sposób sentymentalny odwołuje się do uczuć narodowych. Kompozycja jest zbudowana na trzech tematach: pieśni Już miesiąc zeszedł o Laurze i Filonie, melodii dumki przypisywanej Karolowi Kurpińskiemu, choć wykazującej ludową proweniencję oraz kujawiaka zbudowanego na motywie ludowym. Chopin miał okazję wykonać ten utwór w Warszawie trzykrotnie w 1830. W istocie dopiero ostatni z tych koncertów przyniósł artyście pełną satysfakcję, o czym wspominał w korespondencji:

[…] Tą razą dopiero ostatni mazur wzbudził duże brawo, po którym wywoływano mnie – ani razu nie syknięto, a ja miałem czas 4 razy się ukłonić…

W finale koncertu zabrzmi Symfonia „Zegarowa” Josepha Haydna. Należy ona do najbardziej znanych ze zbioru dwunastu „symfonii londyńskich” kompozytora. Swój przydomek zawdzięcza miarowemu pulsowi II części utworu, który przywodzi na myśl tykanie zegara. Co więcej, w Menuecie, tradycyjnie stanowiącym trzecią część symfonii, Haydn wykorzystuje melodię, którą nieco wcześniej skomponował na potrzeby zegarowego kuranta. Całość utrzymana jest w lekkim i pogodnym nastroju.

PROGRAM

F. Chopin – Fantazja na tematy polskie A-dur op. 13

F. Chopin – Wariacje B-dur na temat arii „Là ci darem la mano” op. 2

J. Haydn – Symfonia nr 101 „Zegarowa”

__________________________________________________________________________________

Koncert muzyki dawnej

Synowie Bacha

15 marca, godzina 19:00

Studio Koncertowe Polskiego Radia im. W. Lutosławskiego, ul. J. Kaczmarskiego 59 w Warszawie

CAPELLA REGIA POLONA

KRZYSZTOF GARSTKA KLAWESYN, DYRYGENT

Jeżeli chodzi o oryginalne pomysły, oczekiwał ich od samego początku, a tym, którzy ich nie mieli, doradzał definitywne pożegnanie się z kompozycją. Nie przystępował do studiów nad kompozycją zanim nie poznał prac, świadczących według niego o pewnym talencie, dotyczyło to zarówno jego własnych dzieci, jak i innych uczniów.

Tak pisał o swym ojcu Carl Philipp Emanuel Bach w 1775 roku. W istocie, przemożny wkład Johanna Sebastiana Bacha do historii muzyki nie kończy się na genialnej twórczości kompozytorskich. O jego niemałych zdolnościach pedagogicznych zaświadczają jego synowie. Wilhelm Friedemann (1710-1784), Carl Philipp Emmanuel (1714-1788), Johann Gottfried Bernhard (1715-1739), Johann Christoph Freidrich (1732-1795), Johann Christian (1735-1782) – dla wszystkich, poza najmłodszym, ojciec był jedynym nauczycielem. I choć nie dosięgnęli poziomu sławy swego ojca, to ich dzieło nie pozostało bez znaczenia dla historii muzyki europejskiej.

Najbogatszą spuściznę kompozytorską pozostawił po sobie Carl Philipp Emmanuel, uważany za jednego z ważniejszych prekursorów stylu klasycznego. Podczas koncertu zabrzmią jego trzy symfonie na smyczki z 1773 roku. W programie znalazł się też utwór jego starszego brata – Wilhelma Friedemanna Bacha.

Pewnym zaskoczeniem może się wydawać umieszczenie w programie kompozycji Johanna Bernharda (1676-1749), starszego kuzyna słynnego Jana Sebastiana. Warto jednak pamiętać, że familia Bachów w ciągu trzech wieków świetności wydała na świat szereg znakomitych muzyków – kompozytorów, organistów oraz organmistrzów.

PROGRAM

Carl Philipp Emanuel Bach – Symfonia E-dur, Wq 182/6

Wilhelm Friedemann Bach – Adagio i Fuga d-moll F. 65

Carl Philipp Emanuel Bach – Symfonia A-dur, Wq 182/4

Johann Bernhard Bach – Uwertura e-moll nr 3

Carl Philipp Emanuel Bach – Symfonia h-moll, Wq 182/5

Szczegóły na www.operakrolewska.pl Bilety na www.ebilet.pl oraz www.ewejsciowki.pl

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem