Reklama

Album na 850 lat Bożogrobców w Miechowie

2013-12-12 10:54

A. Dziarmaga
Edycja kielecka 50/2013, str. 8

T.D.

Obecność Kanoników Stróżów Świętego Grobu Bożego w Miechowie, zwanych często miechowitami, liczona na 850 lat, skutkowała jesiennymi obchodami jubileuszowymi, ale i piękną, dopracowaną merytorycznie i edytorsko publikacją albumową pt. „Z Ziemi Świętej do Polski. Dzieje Zakonu Bożogrobców” autorstwa dr. Mariana Małeckiego.

– Jestem prawnikiem (pracownikiem naukowym Uniwersytetu Jagiellońskiego – przyp. red.), ale od dawna pasjonuję się historią zakonów w Ziemi Świętej – mówił „Niedzieli” w Miechowie autor albumu. Te zainteresowania i wiedza, ujęte w album, a zredagowane pod kierunkiem Grzegorza Słącza i opatrzone pięknymi fotografiami Pawła Mazura skutkowały publikacją, która dokumentuje bogactwo tradycji bożogrobców. Integralną część albumu stanowi także wersja w języku angielskim autorstwa Piotra Krasnowolskiego.

Album składa się z pięciu rozdziałów. Dwa pierwsze dotyczą historii i tradycji ukształtowanej na Ziemi Chrystusa, począwszy od pierwszych gmin chrześcijańskich, których kapłani zapoczątkowali obowiązek strzeżenia miejsc i pamiątek po Zbawicielu (szczególnie pustego Grobu Chrystusa) i charakterystykę wypraw krzyżowych oraz wielkich ich postaci aż do powstania zakonu świadków tajemnicy Zmartwychwstania. Kolejne rozdziały to już historia związana z Miechowem.

Reklama

Publikacja przybliża genezę zakonu, jego hierarchię i symbolikę, a także wyjątkowe w tamtych czasach uczestnictwo kobiet (wg kronikarza Michała Syryjczyka, pierwsze kanoniczki miały się pojawić już po roku 1099). Charakteryzuje „teatr zmagań” w Ziemi Świętej, a potem przeniesienie go do Europy.

„Czynnikiem spajającym zakon zawsze była jego organizacja, prawo do Bazyliki Grobu Świętego – jednego z największych ośrodków kultu chrześcijańskiego na świecie, duchowość kanoniczna, kult Zmartwychwstania, pasyjne nabożeństwa i kult Męki Pańskiej, autonomia zakonna, ukierunkowanie na Ziemię Świętą” – czytamy w publikacji. Szczególnego znaczenia nabrała wówczas specyficzna liturgia pielęgnowana przez kanoników, skoncentrowana na wybranych epizodach z życia Chrystusa: czczenia tajemnicy Słowa narodzonego w Betlejem, ofiarowania Jezusa w świątyni jerozolimskiej, kult Niedzieli Palmowej i Męki Pańskiej (stąd już tylko krok do popularyzacji budowy grobów Jezusa w kościołach, który tak powszechne przyjął się w Polsce). Wertując stronice publikacji, docieramy do czasów reaktywowania patriarchatu w Jerozolimie (1847), co skutkowało odnowieniem zakonu rycerskiego. Z czasem, szczególnie od początków XX wieku, stał się on oczkiem w głowie kolejnych papieży. Obecnie zakon bożogrobców jest stowarzyszeniem duchownych i świeckich, a zakres jego działania jest imponujący – funkcjonuje w blisko 40 krajach świata i wciąż się rozwija.

Na tym tle bardziej zrozumiała staje się fascynująca historia fundacji miechowskiej, założonej przez małopolskiego możnowładcę Jaksę Gryfitę. Pierwszy kościółek, zaledwie jeden kanonik i kilku konwersów, pierwsza konsekracja i fundacje, aż po rozkwit konwentu miechowskiego. „Zdaniem niektórych uczonych Jaksa przywiózł ze sobą relikwiarz kasetonowy, zawierający pojemniki z ziemią z różnych miejsc świętych – i to nie tylko związanych z bazyliką Grobu Świętego. Ziemia ta miała zostać wysypana w miejscu dzisiejszej miechowskiej kaplicy Bożego Grobu” – czytamy w innym miejscu publikacji.

Jej walorem są, obok analiz historycznych, także fragmenty istotnych dla historii zakonu dokumentów, np. tekst najstarszego dokumentu dotyczącego miechowitów, wystawiony przez patriarchę Monacha w 1198 r. Album przypomina Miechów w okresie średniowiecznym, sanktuarium z unikatową kaplicą Grobu Bożego, a także kształtowanie się religijności wewnątrzzakonnej i charakterystycznych rytów bożogrobców. Ukazuje Miechów i zakon na tle burzliwej historii Polski, czasy jego kasacji i restauracji. Wyszczególnione zostały także najważniejsze inicjatywy odnowionego, dynamicznie rozwijającego się zakonu oraz kolejne inwestytury.

Tagi:
książka

Reklama

„Przy stole z papieżem Franciszkiem” - kard. Bergoglio widziany przez pryzmat... jedzenia

2019-03-13 09:39

rl (KAI) / Warszawa, Kielce

- Ojciec Bergoglio potrafił przyrządzić faszerowanego prosiaka jak nikt inny - m.in. takie opowieści znalazły się w najnowszej publikacji Wydawnictwa „Jedność” z Kielc zatytułowanej „Przy stole z papieżem Franciszkiem”. Książka, która w Polsce ukazała się w 6. rocznicę wyboru kardynała Bergoglio na Stolicę Piotrową, została do tej pory wydana w 14 krajach. Jej autor, Roberto Alborghetti, jest prawdziwym znawcą Franciszka. Poświęcił mu w sumie sześć publikacji.

Tylko nieliczni wiedzą, że papież Franciszek, zanim zdobył dyplom z filozofii i teologii, ukończył szkołę średnią jako technik chemii spożywczej. Dlatego też żywność i kuchnia mają dla niego szczególne znaczenie. „Przy stole z papieżem Franciszkiem” to jedyna w swoim rodzaju biografia, która ukazuje Ojca Świętego w nowej i oryginalnej perspektywie. Znalazło się w niej także miejsce na 36 prostych i smacznych przepisów, inspirowanych niejako jego życiem.

Możemy się na przykład dowiedzieć, że przyszłego papieża gotować nauczyła matka, natomiast babcia przekazała mu wspaniałą kulturę dań piemonckiej kuchni z jej sztandarowymi daniami, jak bagna cauda czy też risotto alla piemontese. Ponadto charakterystyczną cechą rodzin włoskich imigrantów był szacunek dla resztek pożywienia i umiejętność ich wykorzystania, więc Franciszek z domu wyniósł wiedzę, jak przyrządzić dobry posiłek z tego, co zostało w poprzedniego dnia.

Książka ma również wymiar kulturowy i informacyjny. Ukazuje bowiem relację papieża do pożywienia i do jego znaczenia religijnego. Co więcej, znalazła się w niej także swoista antologia tekstów na temat jedzenia, jakie pojawiły się w homiliach i wystąpieniach Franciszka.

Jak dotąd publikacja ukazała się w 14 krajach, m.in. w Niemczech, Hiszpanii, Francji, ale także Meksyku czy Kanadzie. Jej autorem jest Roberto Alborghetti - reporter, artysta, producent filmowy i autor około sześćdziesięciu książek (biografii, wywiadów i opowiadań). Można go określić mianem specjalisty od Franciszka, bowiem w sumie poświęcił on obecnemu papieżowi aż sześć książek: obok obszernej biografii jest autorem publikacji na temat wychowania, godności pracy ludzkiej, integracji społecznej, ale także opowieści o niespodziewanych i zaskakujących wizytach papieża, jakie miały miejsce w czasie Roku Miłosierdzia.

W Polsce „Przy stole z papieżem Franciszkiem” ukazała się nakładem Wydawnictwa „Jedność” z Kielc, dokładnie w 6. rocznicę wyboru kard. Bergoglio na Stolicę Piotrową.

„Przy stole z papieżem Franciszkiem. Jego historie, jego potrawy, jego goście”. Autor: Roberto Alborghetti; stron: 208; premiera: 13.03.2019 r.

"Niedziela" jest jednym z patronów medialnych książki „Przy stole z papieżem Franciszkiem”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kiedy obowiązuje post?

Ks. Ryszard Kamiński
Edycja płocka 9/2003

Bożena Sztajner

Moi rodzice opowiadali mi, że kiedyś w okresie Wielkiego Postu wypalano nawet garnki, żeby nie została w nich ani odrobina tłuszczu. Dziś praktyka postu w Kościele jakby złagodniała. Przykazanie kościelne mówi o czasach pokuty, ale pozostaje problem, jak rozumieć te "czasy pokuty". Czy 19 marca, w czasie Wielkiego Postu, można zawrzeć sakrament małżeństwa z weselem? Czy w piątek można iść na dyskotekę? Czy w Adwencie można się bawić? Czy post nadal obowiązuje w Kościele?

Czwarte przykazanie kościelne, które dotyczy tych spraw, brzmi: "Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach". Wydaje się, że najważniejszym wyrażeniem w tak sformułowanym przykazaniu jest słowo "pokuta". Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje, że chodzi tutaj o pokutę wewnętrzną, która polega na nawróceniu serca, przemianie postaw, radykalnej zmianie całego życia na lepsze. To jest podstawowa, prawdziwa wartość pokuty, jej sedno. Takiej pokuty oczekuje od chrześcijanina Pan Bóg i Kościół. Chrześcijanie są zobowiązani do jej praktykowania cały czas. Ponieważ jednak różnie z tym bywa w ciągu kolejnych dni i miesięcy, Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, gdy koniecznie należy praktykować czyny pokutne, które wspomagają nawrócenie serca.
Jakie są te czyny pokutne? Wykładnia do omawianego przykazania podana przez Sekretarza Generalnego Episkopatu Polski wylicza: "modlitwa, uczynki pobożności i miłości, umartwienie przez wierniejsze pełnienie obowiązków, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post". Czas zaś pokuty, określony przez czwarte przykazanie, to poszczególne piątki całego roku i Wielki Post. We wszystkie piątki całego roku oraz w Środę Popielcową i Wigilię Bożego Narodzenia (o ile nie przypada wtedy IV niedziela Adwentu), obowiązuje chrześcijanina powstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych, gdy ukończył on 14 rok życia. Zaleca się jednak, aby także młodsze osoby wprowadzać do tej praktyki, nie czekając aż osiągną one 14 lat. Warto jeszcze dodać, że według Konstytucji Apostolskiej Paenitemini zakaz spożywania pokarmów mięsnych nie oznacza zakazu spożywania nabiału i jaj oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi.
Prymas Polski (to także ważne) udzielił dyspensy od obowiązku powstrzymania się od potraw mięsnych w piątki wszystkim, którzy stołują się w zakładach zbiorowego żywienia, gdzie nie są przestrzegane przepisy postne, a także takim osobom, które nie mają możności wyboru potraw, a muszą spożywać to, co jest dostępne do spożycia. Dyspensa ta nie dotyczy jednak Wielkiego Piątku, Środy Popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia. Zatem w te trzy dni obowiązuje w każdych okolicznościach powstrzymanie się od spożywania potraw przyrządzonych z mięsa.
Po wyjaśnieniu wymagań IV przykazania kościelnego w odniesieniu do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, zwróćmy uwagę na "nakazane posty" w tym przykazaniu. Post może być jakościowy i ilościowy. Ten pierwszy dotyczy niespożywania określonych pokarmów, np. mięsa. Ilościowy zaś polega, według wyżej wspomnianej Konstytucji Apostolskiej, na spożyciu jednego posiłku dziennie do syta i dopuszcza możliwość przyjęcia "trochę pokarmu rano i wieczorem". Taki post obowiązuje wszystkich wiernych między 18 a 60 rokiem życia w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Należy tutaj powtórzyć wcześniej napisane słowa, że ci, którzy nie mają 18 lat, właściwie od dzieciństwa powinni być wychowywani do spełniania tej praktyki. Błędem byłoby stawianie tego wymagania dopiero od wieku pełnoletności. Racje wydają się oczywiste i nie ma potrzeby ich przywoływania w tym miejscu.
Gdy chrześcijanin podlega uzasadnionej niemożności zachowania wstrzemięźliwości w piątek, powinien podjąć inne formy pokuty (niektóre z nich zostały przytoczone wcześniej). Natomiast post ilościowy i jakościowy w dwa dni w roku: Wielki Piątek i Środę Popielcową, powinien być koniecznie zachowywany. Winien rozumieć to każdy chrześcijanin, nawet ten, który słabo praktykuje wiarę. Dyspensa Księdza Prymasa, o której wspomniałem wcześniej, nie dotyczy zachowania postu w te dwa dni roku. Ci zaś, którzy z niej korzystają, powinni pomodlić się w intencji Ojca Świętego, złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "jałmużna postna", lub częściej spełniać uczynki miłosierdzia.
Jeszcze kilka słów o zabawach. Powstrzymywanie się od udziału w nich obowiązuje we wszystkie piątki roku i przez cały Wielki Post, łącznie z dniem św. Józefa (19 marca) - jeśli wtedy trwa jeszcze Wielki Post. Adwent nie został zaliczony do czasów pokuty, dobrze jednak byłoby w tym czasie powstrzymać się od udziału w zabawach, zachowując starą i dobrą polską tradycję - Adwent trwa bardzo krótko, a karnawał jest tak blisko. W Adwencie zaś - co staje się coraz powszechniejszą praktyką - jest wiele spotkań opłatkowych, które mają inny charakter. Warto je upowszechniać i pozostawać w radosnym, pełnym nadziei oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela w tajemnicy Bożego Narodzenia.

Od marca 2014 r. obowiązuje nowa wersja IV przykazania kościelnego

Przeczytaj także: Nowa wersja IV przykazania kościelnego - powstrzymanie się od zabaw tylko w Wielkim Poście
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Wkrótce 25. Targi Wydawców Katolickich

2019-03-18 17:19

SWK, tk / Warszawa (KAI)

Blisko 170 wystawców z całego kraju zapowiedziało udział w jubileuszowych 25. Targach Wydawców Katolickich. Podczas wydarzenia, które potrwa warszawskich Arkadach Kubickiego od 4 do 7 kwietnia, zaprezentowanych zostanie ponad 12 tysięcy publikacji.

Andrzej Tarwid
XXIV Targi Wydawców Katolickich w Warszawie odwiedziło ponad 30 tys. osób

Od wielu lat wydarzenie przyciągają tysiące miłośników książek oraz spotkań o charakterze nie tylko religijnym. Ubiegłoroczna edycja może poszczycić się rekordową frekwencją przekraczającą liczbę ponad 35 tys. odwiedzających.

- Cieszy fakt, że święto dobrych książek, jakim co roku są nasze targi, przyciąga coraz większą liczbę wydawców. Z kolei jakość oferty przekłada się na znakomitą frekwencje odwiedzających – mówi ks. Roman Szpakowski sdb, prezes zarządu Stowarzyszenia Wydawców Katolickich. Jak co roku, w programie nie zabraknie licznych pokazów filmowych i wystaw.

Odbędą się liczne spotkania ze znanymi osobami. Jerzy Stuhr, legenda polskiego kina oraz ks. Andrzej Luter, przyjaciel artystów i krytyk filmowy, będą rozmawiać o swojej wspólnej książce „Myśmy się uodpornili”, w której odsłaniają sposoby na to jak uodpornić się na świat.

Ojciec Adam Żak, koordynator ds. ochrony dzieci i młodzieży przy Konferencji Episkopatu, autor książki „Wierzchołek góry lodowej” wraz z o. Jackiem Prusakiem, psychoterapeutą, psychologiem i publicystą „Tygodnika Powszechnego” będą rozmawiać o stanowisku Kościoła wobec pedofilii.

Odwiedzający będą także mieli okazję spotkać się też z prokuratorem Andrzejem Witkowskim, w związku z wydaniem książki „Ścieżki grozy. Ze wspomnień prokuratora do spraw zabójstw”. To pierwszy tom dzieła, w którym autor wspomina swoją zawodową karierę aż do momentu, w którym powierzono mu prowadzenie śledztwa w sprawie zabójstwa bł. Ks. Jerzego Popiełuszki.

Swój udział w targach i chęć spotkania z czytelnikami potwierdzili też m.in. prof. Andrzej Nowak, prof. Wojciech Roszkowski, Jan Pospieszalski, Grzegorz Górny, ks. prof. Waldemar Chrostowski, Magdalena Ogórek, s. Małgorzata Chmielewska i wielu innych.

Targi Wydawców Katolickich to wydarzenie kierowane do całych rodzin. Po raz kolejny zorganizowana zostanie między innymi Akademia rodzinnego czytania, która w przyjazny dzieciom i dorosłym sposób promuje ideę wspólnej, rodzinnej lektury książek.

Tradycyjnie kluczowym akcentem targów jest Nagroda Stowarzyszenia Wydawców Katolickich FENIKS, która w tym roku wręczona zostanie po raz 21. Wyróżnienie przyznawane jest w kilkunastu kategoriach. Do tegorocznej edycji zgłoszono ponad 350 tytułów.

Nagrodzie FENIKS, towarzyszy także Nagroda Małego FENIKSA, która przyznawana jest instytucjom i osobo szczególnie zasłużonym na polu promocji książki religijnej w mediach. Gala wręczenia Nagrody Stowarzyszenia Wydawców Katolickich FENIKS 2018 będzie w sobotę 6 kwietnia w Katedrze Polowej Wojska Polskiego przy ul. Długiej 13/15.

Szczegółowe informacje oraz kalendarium spotkań będą na bieżąco uzupełniane pod adresem www.swk.pl.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem