Reklama

Polityczne déjà vu

2015-05-26 13:34

Tomasz Winiarski
Niedziela Ogólnopolska 22/2015, str. 38-39

justasc/Fotolia.com

Wiele wskazuje na to, że w 2016 r. w wyścigu do Białego Domu ponownie wezmą udział członkowie dwóch najbardziej wpływowych politycznie rodzin za oceanem. Klan Bushów dał Ameryce dwóch prezydentów, którzy kierowali krajem łącznie przez trzy kadencje. Clintonowie mieszkali w Białym Domu prawie całe lata 90. ubiegłego wieku. Te nazwiska są ikoną amerykańskiej sceny politycznej, jej nieodłączną częścią, a co najważniejsze – nadal mają olbrzymi potencjał wyborczy. Zanosi się zatem na pojedynek gigantów

Ameryka A.D. 1992, trwa kampania prezydencka. O reelekcję ubiega się republikanin George H. W. Bush, jego rywalem jest młody polityk z Arkansas – demokrata Bill Clinton. Ten pierwszy uchodzi początkowo za niekwestionowanego faworyta. To w końcu za jego kadencji nastąpiło zakończenie zimnej wojny, upadł Związek Sowiecki i obalony został mur berliński, a Stany Zjednoczone stały się jedynym supermocarstwem na świecie. Polityka zagraniczna realizowana jest praktycznie bezbłędnie, liczne sukcesy na arenie międzynarodowej umacniają i tak silną już pozycję urzędującego prezydenta. Mimo to w 1992 r. wybory wygrywa były gubernator stanu Arkansas Bill Clinton. Co przesądziło o porażce Busha? Wielu komentatorów amerykańskiej sceny politycznej jako jedną z przyczyn przegranej wskazuje debatę wyborczą, podczas której George H. W. Bush w pewnym momencie zerknął na swój zegarek. Gest ten został odebrany przez część wyborcówjako dowód na to, że prezydentowi gdzieś się spieszy, ma zatem na głowie inne, ważniejsze od kampanii wyborczej sprawy. Z całą pewnością tak nie było, jednak w oczach niektórych Amerykanów George H. W. Bush stracił wiarygodność. Debaty prezydenckie są za oceanem nieodłączną częścią kampanii wyborczej. Amerykanie, w przeciwieństwie do Polaków, nie wyobrażają sobie, by debata telewizyjna się nie odbyła. Kandydat do Białego Domu, który odmówiłby udziału w telewizyjnej konfrontacji ze swoim rywalem, mógłby od razu pożegnać się z prezydenturą. Wyniki debaty znacząco wpływają na decyzje, które Amerykanie podejmują przy urnach wyborczych. Z tego powodu nawet najmniejszy błąd, oznaka niepewności lub zakłopotania może przekreślić szanse na zwycięstwo.

Polityczna powtórka

W przyszłorocznych wyborach prezydenckich Amerykanie mogą przeżyć polityczne déjà vu. Wiele wskazuje na to, że naprzeciw siebie staną republikanin John Ellis „Jeb” Bush, syn George’a H. W. Busha, i demokratka Hillary Clinton, żona 42. prezydenta USA Billa Clintona. Te nazwiska nadal przyciągają tłumy, mają olbrzymi potencjał wyborczy i słusznie są uznawane za najbardziej wpływowe w amerykańskiej polityce.

Pod rządami Baracka Obamy Ameryka zaczęła skręcać w lewo. Znaczące zwycięstwo Partii Republikańskiej (pot. Grand Old Party – GOP) w zeszłorocznych wyborach do Kongresu pokazało wyraźnie, że Amerykanie chcą przerwać ten „lewicowy eksperyment”. Społeczeństwo USA wystawiło administracji Obamy czerwoną kartkę. Republikanie zdobyli 247 miejsc w Izbie Reprezentantów oraz 54 w Senacie. Tym samym w obu izbach konserwatyści z GOP mają większość. Obama jest zatem w trudnej sytuacji – w wielu sprawach ma związane ręce. Prezydenta trapi jeszcze inny problem – niskie poparcie społeczne. Zbliżające się wybory będą dla Ameryki kluczowe. Gra toczyć się będzie o powrót do tradycyjnych chrześcijańskich i republikańskich wartości, które były fundamentem stworzenia Stanów Zjednoczonych. Jeżeli natomiast wygrają Demokraci, USA czeka kolejna kadencja Baracka Obamy bis, a zatem kolejne lewicowe reformy.

Reklama

Kandydat Republikanów

W Partii Republikańskiej szykują się zacięte prawybory, o nominację powalczy kilku mocnych kandydatów. Wiele wskazuje jednak, że to „Jeb” Bush ma największe szanse na zwycięstwo. Jako przedstawiciel amerykańskiej prawicy opowiada się za niskimi podatkami i kapitalistyczną gospodarką opartą na zasadach wolnego rynku. Jak sam powiedział – wierzy w tradycyjne małżeństwo, które tworzą kobieta i mężczyzna. Jest przeciwnikiem stawiania znaku równości między związkami homo- i heteroseksualnymi. Sprzeciwia się aborcji „na życzenie”. Popiera powszechne prawo do posiadania broni, które w USA gwarantuje 2. poprawka do Konstytucji Stanów Zjednoczonych. Jako gubernator stanu Floryda wprowadził prawo „stand your ground”, w myśl którego zwiększona zostaje granica obrony koniecznej. Jest zwolennikiem kary śmierci, która – zdaniem konserwatystów –wzbudzając lęk u potencjalnych kryminalistów, ratuje życie ich niedoszłym ofiarom. Jeżeli „Jeb” Bush wygra wyścig do Białego Domu, będzie drugim po Johnie F. Kennedym prezydentem katolikiem (wszyscy pozostali byli protestantami – przyp. red.). Społeczeństwo amerykańskie jest społeczeństwem konserwatywnym. Nawet amerykańska lewica w większości deklaruje wiarę w Boga. Kandydat na prezydenta, który byłby ateistą, nie miałby najmniejszych szans na zwycięstwo. W laicyzującej się Europie to może szokować, a za oceanem jest czymś zupełnie normalnym. „Jeb” Bush ożenił się z pochodzącą z Meksyku Columbą Garnica Gallo, biegle mówi po hiszpańsku, a w sprawie nielegalnych imigrantów, którzy już przybyli do Ameryki, wypowiada się bardziej liberalnie. To może przyciągnąć do niego dużą część latynoskich wyborców, którzy tradycyjnie głosowali na Demokratów. Imigranci z kraju kapeluszy sombrero po raz pierwszy w historii Stanów Zjednoczonych mają zatem szansę na „własną” pierwszą damę.

Zdaniem niektórych komentatorów, fakt, że „Jeb” Bush jest młodszym bratem prezydenta George’a W. Busha, może zaszkodzić mu w kampanii wyborczej. Jest to jednak błędne rozumowanie, George W. Bush cieszy się bowiem sympatią większości Amerykanów.

Kandydat Demokratów

Wielu dziennikarzy i ekspertów komentujących wybory w USA okrzyknęło już Hillary Clinton kandydatką Partii Demokratycznej w wyścigu do Białego Domu. Faktycznie – jest ona niekwestionowaną faworytką. Na szeroko pojętej amerykańskiej lewicy ciężko dzisiaj znaleźć kogoś, kto miałby większy potencjał wyborczy niż była sekretarz stanu. Z całą pewnością jest jednak zbyt wcześnie, aby mówić o Hillary jako o ostatecznej kandydatce Demokratów. W prawyborach z roku 2008 żona Billa Clintona również uznawana była za murowaną faworytkę. Barackowi Obamie, który był jej partyjnym rywalem, dawano niewielkie szanse. Mimo to właśnie on zdobył ostatecznie nominację Partii Demokratycznej. Porywając tłumy, w szczególności młodych lewicowców, wygrywał prawybory w kolejnych stanach. Dla Hillary był to ogromny szok. Przyszłoroczne wybory prezydenckie są dla byłej pierwszej damy walką o wszystko. Powoli zbliża się ona do siedemdziesiątki, a w tym wieku nie każdy jest w stanie stać na czele najważniejszego państwa na świecie. W historii USA mieliśmy tylko jednego starszego od Hillary prezydenta – był to Ronald Reagan. Demokraci chcieli wtedy wykorzystać przeciwko niemu argument wieku. W debacie prezydenckiej dziennikarz Henry Trewhitt z „The Baltimore Sun” zapytał ubiegającego się o reelekcję Ronalda Reagana: – Jest Pan już najstarszym prezydentem w historii USA. Czy ma Pan jakiekolwiek wątpliwości, że nie podoła Pan stojącym przed prezydentem wymaganiom? Reagan swoją odpowiedzią nie tylko wybrnął z trudnego pytania, ale pogrzebał również szanse rywala na zwycięstwo. Odparł, że nie ma żadnych wątpliwości co do swoich sił. Dodał też, że nie pozwoli, by kwestia wieku została wykorzystana na niekorzyść jego młodszego i niedoświadczonego rywala. Tym samym odwrócił sprawę o 180 stopni – z czegoś, co w oczach wielu było jego słabym punktem, uczynił swój wielki atut. Jego rywal Walter Mondale stwierdził później, że gdy usłyszał odpowiedź Reagana, był już pewien, że przegra te wybory. Czy Hillary Clinton poradzi sobie tak dobrze? To pytanie pozostaje otwarte. Przed nią bardzo długa i wyczerpująca kampania wyborcza, a jeżeli w pewnym momencie zabraknie jej sił, będzie musiała pożegnać się z prezydenturą.

Ameryka potrzebuje silnego przywódcy, szczególnie dzisiaj – kiedy islamski terroryzm podnosi łeb, a Władimir Putin szaleje na wschodzie Europy. „Jeb” Bush, podobnie jak inni politycy republikańscy, opowiada się za ostrzejszą polityką wobec Rosji. Wydaje się zatem, że w przypadku jego zwycięstwa polityka zagraniczna Waszyngtonu będzie bardziej stanowcza. Do wyborów pozostało jeszcze trochę czasu. Z całą pewnością można jednak stwierdzić, że szykuje się zacięty pojedynek.



Rok 2015 jest dla Polaków czasem dwojga ważnych wyborów obywatelskich. Pierwsze z nich to wybory prezydenckie. Niedługo potem staniemy przed dużo poważniejszą decyzją – na kogo oddać swój głos w wyborach parlamentarnych. W Stanach Zjednoczonych występuje system prezydencki. Amerykanie, idąc do urn wyborczych w 2016 r., wybiorą głowę państwa – prezydenta, który stworzy rząd. Z tego względu wybory prezydenckie są za oceanem najważniejsze. W Polsce jest odwrotnie: mamy system parlamentarno-gabinetowy, w którym parlament wyłania premiera, a ten z kolei powołuje rząd. Nad Wisłą to wybory do Sejmu mają zatem najwyższą rangę. Stany Zjednoczone są naszym największym sojusznikiem i najważniejszym państwem na arenie międzynarodowej. Ameryka jest również domem dla milionów żyjących tam Polaków. Naród polski z narodem amerykańskim łączą wspólne ideały – umiłowanie wolności i demokracji oraz wspólna historia i wiara. Polacy i Amerykanie zawsze stali po tej samej stronie. Mamy również wspólnych bohaterów narodowych – Tadeusza Kościuszkę, Kazimierza Pułaskiego czy płk. Ryszarda Kuklińskiego. Zważając na te wszystkie fakty, warto zainteresować się przyszłorocznymi wyborami prezydenckimi w Stanach Zjednoczonych i uważnie śledzić ich przebieg. Kampanie wyborcze są tam dłuższe i kosztowniejsze od tych znanych z naszego rodzimego podwórka. Rozwiązania i pomysły z dziedziny public relations stosowane na amerykańskim rynku bardzo często przenoszą się do Polski. Przykładem tego zjawiska było konfetti na konwencji Andrzeja Dudy. Trendy i nowoczesne strategie wyborcze stosowane za oceanem są inspiracją dla sztabowców i doradców polskich polityków. To kolejny powód, dla którego warto być na bieżąco z amerykańską polityką.

(T.W.)

* * *

Tomasz Winiarski
Student dziennikarstwa, amerykanista zafascynowany kulturą, polityką i historią USA. Dziennikarz dla Polonii w Stanach Zjednoczonych.
W życiu stara się kierować mottem: Nie ma rzeczy niemożliwych!

Reklama

Dlaczego data Wielkanocy jest zmienna

Ks. Józef Dębiński
Edycja włocławska 16/2003

Sashkin/pl.fotolia.com

Wielkanoc jest świętem ruchomym, którego data wielokrotnie była przedmiotem sporu. Obecnie przyjmuje się, że to święto przypada w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, tj. po 21 marca.
Niejakim problemem przy ustaleniu daty Wielkanocy jest różnica w dacie ukrzyżowania Chrystusa podana w Ewangeliach synoptycznych (św. Marka, św. Mateusza i św. Łukasza) i w Ewangelii św. Jana. Różnica ta spowodowana jest żydowskim systemem liczenia dnia, czyli od zachodu do zachodu słońca. Stąd pytanie, jak powinien być zaliczony wieczór 14. nizan. Obydwa ujęcia miały swoich zwolenników. Kościoły wschodnie opowiadały się za dniem 14., a zachodnie - za 15. Kwestia ta została w końcu rozstrzygnięta na pierwszym soborze ekumenicznym w Nicei (Turcja) w 325 r., gdzie przyjęto oficjalnie datę 15.
Zgodnie z kalendarzem żydowskim i przekazami Ewangelii, Chrystus został ukrzyżowany 14. nizan, a zmartwychwstał w niedzielę po 14. nizan. Tę praktykę za św. Janem Apostołem przyjął Kościół w Małej Azji i obchodził uroczystości wielkanocne w dwa dni po 14. nizan. Zwolenników takiego terminu Świąt Wielkanocnych nazywano kwartodecymanami.
Praktyka Kościoła na Zachodzie była inna. Uroczystości wielkanocne obchodzono w niedzielę po 14. nizan, natomiast pamiątkę śmierci Chrystusa czczono w piątek przed niedzielą. Należy zauważyć, iż Kościoły małoazjatyckie, podkreślając dogmatyczny punkt widzenia, obchodziły dzień śmierci Chrystusa jako dzień radości - odkupienia. Zachód zaś akcentował mocniej punkt widzenia historyczny i obchodził dzień śmierci Chrystusa jako dzień żałoby, smutku, postu.
Nie można nie wspomnieć o trzeciej grupie chrześcijan, o tzw. protopaschistach, którzy po zburzeniu Jerozolimy nie trzymali się ściśle kalendarza żydowskiego i często obchodzili uroczystości wielkanocne przed 14. nizan.
Biskup Smyrny Polikarp w 155 r. udał się do Rzymu, do papieża Aniceta, w celu ustalenia jednego terminu Świąt Wielkanocnych dla całego Kościoła. Do porozumienia jednakże nie doszło. Sprawa odżyła w 180 r., za papieża Wiktora, kiedy opowiedziano się za niedzielnym terminem Wielkanocy. Papież polecił - pod karą ekskomuniki - przestrzegać nowo ustalonego terminu święcenia Wielkanocy. Mimo tego polecenia, metropolia efezka z biskupem Polikarpem na czele trzymała się nadal praktyki 14. nizan. Zanosiło się nawet na schizmę, ale nie doszło do niej dzięki zabiegom św. Ireneusza, biskupa Lyonu.
Dopiero na I soborze powszechnym w Nicei (325 r.) przyjęto dla całego Kościoła praktykę rzymską. Uchwały Soboru nie zlikwidowały jednak różnic pomiędzy Kościołami wschodnimi i zachodnimi. Należy pamiętać, że Rzym i Aleksandria używały odmiennych metod obliczania daty. Metoda aprobowana przez Rzym zakładała zbyt wczesną datę równonocy - 18 marca, gdy tymczasem Aleksandryjczycy ustalili ją poprawnie.
By położyć kres tej dwoistości, Synod Sardycki (343 r.) podniósł na nowo kwestię dnia wielkanocnego, ustalając wspólną datę na 50 lat. Inicjatywa przetrwała jednak zaledwie kilka lat. Po raz kolejny spór próbował zażegnać cesarz Teodozjusz (346--395). Prosił biskupa aleksandryjskiego Teofilosa o wyjaśnienie różnic. W odpowiedzi biskup, opierając się na metodzie aleksandryjskiej, sporządził tabelę chronologiczną świąt Wielkanocy. Jego zaś kuzyn, św. Cyryl, kontynuując dzieło wuja, wskazał przy okazji, na czym polegał błąd metody rzymskiej. Metoda aleksandryjska uzyskała pierwszeństwo i została zaakceptowana dopiero w połowie V w.
Z polecenia archidiakona Hilarego, Wiktor z Akwitanii w 457 r. rozpoczął pracę nad pogodzeniem metody rzymskiej i aleksandryjskiej. Hilary, już jako papież, zatwierdził obliczenia Wiktora z Akwitanii i uznał je za obowiązujące w Kościele. Od tego czasu obydwa Kościoły obchodziły Wielkanoc w tym samym czasie.
Największego przełomu w zakresie ustalenia daty Wielkanocy dokonał żyjący w VI w. scytyjski mnich, Dionysius Exiguus (Mały). Stworzył on chrześcijański kalendarz, rozpoczynając rachubę lat od narodzenia Chrystusa. To nowe ujecie chronologii zapanowało w Europie na dobre w XI w., a w świecie greckim dopiero w XV w. Chcąc uzyskać datę Wielkanocy, średniowieczny chronolog znalazł tzw. złotą liczbę danego roku (tj. kolejny numer roku w 19-letnim cyklu lunarnym), a potem sprawdzał w tabelach datę pełni księżyca. Znalazłszy ją, szukał pierwszej pełni po równonocy, czyli po 21 marca. Potem sprawdzał tabelę tzw. liter niedziel, która podawała datę Niedzieli Wielkanocnej.
Również Mikołaj Kopernik, na zamku w Olsztynie, gdzie przebywał przez pięć lat, własnoręcznie wykonał tablicę astronomiczną, na której wykreślił równonoc wiosenną. Było to ważne m.in. przy ustalaniu Wielkanocy.
Po XVI-wiecznej reformie kalendarza i wprowadzeniu w 1582 r. kalendarza gregoriańskiego po raz kolejny rozeszły się drogi Wschodu i Zachodu. Niedokładność kalendarza juliańskiego spowodowała przesunięcie względem rzeczywistej daty wiosennej równonocy, dziś wynoszące 13 dni.
Pod koniec XX i na początku XXI w. można zauważyć tendencje do wprowadzenia stałej daty Wielkanocy. Takie propozycje przedstawiano już na forum Ligi Narodów i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dał temu też wyraz w Konstytucji o liturgii II Sobór Watykański oraz patriarcha Konstantynopola Atenagora I w wielkanocnym orędziu z 1969 r., wzywając do usuwania różnic pomiędzy Kościołami i ustalenia wspólnej daty Wielkanocy.
Spośród proponowanych stałych dat sugerowana jest najczęściej druga niedziela Wielkanocy, co pokrywałoby się z ogólnym trendem ustaleń daty śmierci Chrystusa na dzień 3 kwietnia.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bp A. Bałabuch: Wigilię Paschalną zaczynamy nie po zachodzie słońca, ale po zmroku

2019-04-18 16:38

Dawid Gospodarek / Warszawa (KAI)

Trzeba zwracać uwagę nie na to, kiedy jest zachód słońca, ale kiedy zapada zmrok - tak o rozpoczęciu Wigilii Paschalnej mówi bp Adam Bałabuch. Czy podczas obrzędu mandatum można obmywać nogi kobietom, czy Groby Pańskie mogą zawierać aluzje polityczne, czy w święconce może być czekolada albo czy świecki może ją błogosławić? Czy w drugi dzień świąt powinno się odczytywać list rektora KUL? Na te i inne zagadnienia odpowiada w rozmowie z KAI przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Konferencji Episkopatu Polski.

Agnieszka Bugała
Zewnętrzne gesty i postawy ciała przyjęte przez świeckich podczas liturgii nie są bez znaczenia – podkreśla bp Adam Bałabuch

Bp Adam Bałabuch: Myślę, że każdy powinien robić to w ramach obwiązujących przepisów. Papież pokazuje jakiś kierunek i każdy ksiądz musi rozeznać, czy to, co będzie czynił, nie będzie budziło zdziwienia wśród parafian. Chodzi też o to, żeby ludzie przeżywali liturgię w sposób pełen spokoju wewnętrznego, a nie emocjonalnie zastanawiali się potem, co ksiądz nowego wprowadza. Dla nas istotne jest też to, jakie normy obecnie nas obowiązujące są zapisane w księgach liturgicznych. Wiemy, że ten obrzęd może być, ale też można go pominąć. A jeśli otworzymy Mszał rzymski, gdzie czytamy też o mandatum, to jest tam taki zapis, że ministranci prowadzą wybranych mężczyzn do ław przygotowanych w stosownym miejscu. Nie ma tam nic o kobietach. Taki jest zapis w polskim Mszale.

KAI: Jak powinien wyglądać Grób Pański? W Polsce w wielu miejscach praktykuje się instalacje ze społecznym czy katechetycznym przekazem…

- Ozdoby Grobów Pańskich powinny nawiązywać do Tradycji, do tego, co znamy z Pisma Świętego, wyrażać prawdy i idee z Objawienia. Rzeczywiście, w Polsce mamy zwyczaj nawiązywania do bieżącej sytuacji. Pamiętamy czasy choćby Solidarności, kiedy te groby nawiązywały do wydarzeń bieżących, np. po śmierci księdza Popiełuszki przypominały o tej tragedii. Myślę, że takie elementy, które są wyrazem przywiązania do tradycji narodowej, mogą znaleźć odzwierciedlenie w wystroju, ale nie mogą one mieć znamion politycznego zaangażowania, to by było bardzo niestosowne. Ale mamy prawo wyrażać swoje przekonania, np. w kwestii ważnych dla nas prawd, jak rodzina czy ochrona życia.

- Jednocześnie mocno zaznacza się, żeby cała oprawa grobu, czy to będą nawiązania do sztuki, nauki społecznej czy motywy ewangelizacyjne, nie przesłaniały i nie odwracały uwagi od monstrancji.

- Oczywiście. Trzeba sobie uświadomić, że zasadniczą sprawą jest adoracja Najświętszego Sakramentu. Tak trzeba przygotować wystrój Grobu Pańskiego, żeby wszystko wskazywało na monstrancję, na Jezusa, którego adorujemy. Należy tak ułożyć grób, żeby monstrancja była wyeksponowana - przez oświetlenie, wystrój. Żeby wszystko to prowadziło wzrok nie na te elementy poboczne wystroju ale na Eucharystię. W Mszale znajdujemy taki zapis: wszystkie elementy dekoracyjne i światła powinny kierować uwagę wiernych na Najświętszy Sakrament, który jest Pamiątką Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa, a nie na figurę Chrystusa leżącego w grobie.

- Sobota kojarzy się ze święconką. Towarzyszy jej trochę kontrowersji, np. samemu terminowi. Przed reformami liturgicznymi w połowie XX wieku święciło się pokarmy w sobotę, ale po Wigilii Paschalnej, która odbywała się rano. Potem przesunięto ją słusznie na wieczór, ale święcenia pokarmów już nie. Przez to np. trzeba specjalnie błogosławić wodę, której zapasów się pozbyliśmy ze względu na nową z Wigilii Paschalnej. Może warto dla spójności znaków wrócić do błogosławienia pokarmów po Wigilii Paschalnej lub niedzielnej porannej Mszy?

- Nie sądzę. Jeśli tak się tradycja ukształtowała, to znaczy, że to ma znaczenie i sens dla wiernych. Błogosławienie pokarmów dopiero po Wigilii Paschalnej, jeśli miałoby miejsce dopiero w godzinach nocnych czy po rezurekcji, mogłoby skutkować tym, że wielu ludzi nie miałoby praktycznej możliwości wzięcia udziału w tym obrzędzie. Byłoby to trudne zwłaszcza dla starszych czy chorych. W ciągu dnia w sobotę bardzo licznie przychodzą rodziny z dziećmi, więc pozbawilibyśmy szansy włączenia dzieci w obrzęd pobłogosławienia pokarmów, bo trudno wymagać od rodziców, żeby przychodzili z dziećmi późno w nocy albo wczesnym rankiem. Dlatego myślę, że z takich właśnie względów duszpasterskich tradycja tak się ukształtowała i warto ją utrzymać, szczególnie że jest też okazją do krótkiej katechezy dla tych dzieci i rodziców, którzy z nimi przychodzą na pobłogosławienie pokarmów.

- Kto może błogosławić pokarmy? Wiadomo, że księża mogą, ale widać też czasem kleryków.

- Tak, bo przepisy pozwalają, by akolici i lektorzy, będący alumnami seminarium duchownego, pobłogosławili pokarmy. Tak może być w razie konieczności, np. w parafiach, gdzie trudno, żeby dotarł osobiście ksiądz czy diakon. Tam, gdzie to jest możliwe, dobrze byłoby, gdyby uczynili to ci, którzy mają święcenia.

- A jeśli świecka osoba ma posługę lektoratu, to czy może pobłogosławić w razie konieczności?

- Obrzędy błogosławieństw mówią o akolitach i lektorach, będących alumnami seminarium duchownego. Natomiast w domu błogosławieństwa pokarmów może dokonać ojciec, matka lub ktoś z członków rodziny przed porannym wspólnym posiłkiem.

- Zwraca się też uwagę, żeby to błogosławienie pokarmów nie odbywało się w tej przestrzeni, gdzie jest wystawienie Najświętszego Sakramentu w Grobie Pańskim...

- To zależy od roztropności duszpasterskiej i możliwości danej świątyni. Jeśli kościół jest mały, a w wielu miejscowościach tak jest, to trudno o inną przestrzeń. Jeśli jest pogodnie, to można błogosławić pokarmy na zewnątrz przed kościołem, by nie zakłócać adoracji. Ale jeśli jest wewnątrz świątyni, to jest okazja, żeby włączyć też pobłogosławienie pokarmów we wspólną adorację, która trwa przy Bożym Grobie.

- Czy są jakieś rzeczy, których nie powinno być w koszyku ze święconką? Rytuały wymieniają konkretne pokarmy, jak chleb, mięso, jajka, sól. A na przykład baranek z czekolady?

- Moim zdaniem, nie możemy wykluczać takich rzeczy, które są dobre z natury i niczemu nie przeszkadzają, a nawiązują też do lokalnych zwyczajów czy tradycji. Może być baranek z czekolady czy z cukru, to nic niewłaściwego. Wyklucza się takie rzeczy, które byłyby tu niestosowne, np. alkohol.

- Czasem pojawia się taki praktyczny problem z utylizacją poświęconych rzeczy. Czy to jest problem, żeby wyrzucić np. skorupki po jajkach do kosza?

- Myślę, że to samo w sobie nie jest jakimś dużym problemem. Jeśli ktoś ma taką wrażliwość, żeby resztki, np. skorupki, potem zebrać i spalić, jest to piękne. I rzeczywiście utarło się, że słuszną formą takiej utylizacji jest właśnie spalenie. Ale nie można popadać w skrupuły, jeśli ktoś nie ma takiej możliwości czy z innych względów po prostu wyrzuci takie resztki. Proszę pamiętać, że modlitwa błogosławiąca pokarmy nie sprawia, że one same z siebie stają się jakoś uświęcone, np. tak jak dewocjonalia. Jest to modlitwa, w której prosimy, żeby przez te rzeczy możliwe było odniesienie do nadprzyrodzoności, do Pana Boga; żeby te pokarmy, które spożyjemy, wyrażały pewne prawdy, które świętujemy. Warto wysłuchać dokładnie treści tych modlitw z rytuału.

- A co robić z palmami po Niedzieli Palmowej?

- Najczęściej się je przechowuje. Po to się palmy święci, żeby je potem przechowywać przez cały rok. A jeśli nie, to należy je spalić. Bo to chyba jedyna rozsądna metoda, trudno takie pobłogosławione rzeczy wprost wyrzucać. Co innego pokarm, co innego skorupki z jajka. Bo pokarmu też nie wyrzucamy, tylko też utylizujemy przez spalenie, ale nie wyrzucamy.

- W liturgii Triduum Paschalnego jest duża wrażliwość na symbole. Np. bardzo się dba o to, żeby Wigilia Paschalna zaczynała się po zmierzchu, żeby paschał był rzeczywiście owocem pszczelego roju, etc. Czy do Księdza Biskupa dochodzą sygnały, że jest problem z zachowywaniem takich przepisów?

- Na pewno jest problem z rozpoczynaniem liturgii paschalnej w odpowiednim momencie, dlatego że czasami księża mają kilka kościołów i starają się jakoś liturgię w kilku miejscach w parafii celebrować. Stąd czasami niestety rozpoczynają zbyt wcześnie, co jest niezgodne z przepisami Kościoła. Trudno, kiedy słońce ledwo zajdzie, kończyć liturgię i śpiewać Alleluja. Wigilia Paschalna kończy się ogłoszeniem zmartwychwstania i to powinno być już po zmroku – zarówno rozpoczęcie jak i zakończenie liturgii. Czasami to sformułowanie „po zapadnięciu zmroku” może być źle interpretowane, bo niektórzy to rozumieją przez „po zachodzie słońca”. Ale kiedy w kalendarzu jest wpisany zachód słońca, to jeszcze przez prawie godzinę nie ma zmroku. Tu trzeba zwrócić uwagę nie na to, kiedy jest zachód słońca, ale kiedy zapada zmrok.

- Jeśli chodzi o sztuczny paschał, to może rzeczywiście kiedyś takie były, ale ostatnio raczej nie widzę, żeby paschały były sztuczne, plastikowe. Oczywiście, nie wszystkie są z czystego wosku, ale to czasami nie jest możliwe.

- W drugi dzień Świąt często jest czytany list rektora KUL-u czy innej katolickiej uczelni zamiast homilii.

- Jeśli powinien być odczytany, to na mocy zarządzenia biskupa miejsca, bo rektor uczelni nie ma takiej władzy. Jeśli biskup miejsca wydał takie zarządzenie, to trzeba być temu posłusznym. W polskiej tradycji są listy pasterskie czytane podczas Mszy. Jeśli biskup diecezjalny uważa ten list rektora za swój i każe go odczytać, to należy go odczytać. To zależy od praktyki danej diecezji. Bo biskup może też postanowić, że można przeczytać, ale nie ma zobowiązania i ksiądz może sam podjąć decyzję. Czasami są tzw. „listy do wykorzystania duszpasterskiego”, więc można fragment listu wykorzystać w swojej homilii. To zależy od charakteru listu i przede wszystkim od biskupa miejsca.

- A czy powinien być czytany taki list zamiast homilii?

- Mamy wskazania dotyczące homilii mszalnej wydane przez Konferencję Episkopatu Polski, w których czytamy, że może być czytany list zamiast homilii, jeśli jest taka decyzja biskupa miejsca. List może być odczytany w miejsce homilii dlatego, że co prawda jest wymóg, by w trakcie Mszy św. w uroczystości nakazane czy w niedziele głosić homilię, ale są okoliczności, kiedy w miejsce homilii czytany jest list pasterski. O tym mówią też Wskazania KEP dotyczące homilii mszalnej.

- Dziękuję za rozmowę.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem