Reklama

Oswajanie wiary

Straszne piękno Apokalipsy

2015-07-29 08:05

O radosnym przesłaniu Apokalipsy z ks. Fabio Bartolim rozmawia Agnieszka Konik-Korn
Niedziela Ogólnopolska 31/2015, str. 52-53

ornitozavr/Fotolia.com

Apokalipsa jest księgą Pisma Świętego, która budzi niepokój. Znamy poszczególne czytania z liturgii Mszy św., ale z takich fragmentów trudno jest złożyć całość… „Aby zrozumieć Apokalipsę, trzeba przeczytać ją w całości” – twierdzi ks. Fabio Bartoli, autor książki „Wyjdź, ludu mój, z Babilonu. Dobra Nowina Apokalipsy: opór i radość”, która od niedawna jest na polskim rynku wydawniczym

AGNIESZKA KONIK-KORN: – Jak we właściwy sposób poznawać tę księgę?

KS. FABIO BARTOLI: – Największy problem w interpretacji Apokalipsy bierze się właśnie stąd, że czyta się ją we fragmentach. Natomiast jeżeli czytamy ją tak, jak się czyta np. powieść, wówczas sens pojawia się w sposób bardzo jasny.
Ta księga to najdłuższa przemowa Chrystusa Zmartwychwstałego. Apokalipsa to jest Ewangelia, to Słowo Jezusa, który powierza św. Janowi przesłanie dla siedmiu Kościołów prowincji Azji, odpowiadającej obecnej śródziemnomorskiej Turcji. To przesłanie prorockie i bardzo mocne. Tym, co Pan Jezus chce pokazać Janowi w Apokalipsie, jest fakt, że rzeczywistość nieba i ziemi to nie są dwie rzeczywistości rozłączone, rozdzielone, ale to, co dzieje się w niebie, ma odbicie na ziemi, i odwrotnie. To prawda, że podczas tej liturgii zdarzają się rzeczy, które mogą wydawać się przerażające, dramatyczne, ale nie wolno zapomnieć, że ta liturgia, to jest liturgia oblubieńcza, jej końcem są zaślubiny Chrystusa z Kościołem. Mój wielki mistrz, prof. Luis Alonso Schökel, który wykładał na Uniwersytecie Gregoriańskim, mówi, że całe Pismo Święte jest zawarte w dwóch świętach zaślubin – w małżeństwie Adama i Ewy oraz w zaślubinach Chrystusa z Kościołem. Można więc powiedzieć, że Pismo Święte jest drogą do Apokalipsy, ta zaś jest punktem końcowym, kulminacją całego Objawienia. Na Apokalipsę nie trzeba patrzeć z obawą, ale z wielką nadzieją. Ostatnie słowa Apokalipsy są przepiękne: „A Duch i Oblubienica mówią: «Przyjdź!». I kto słucha, ten niech powtórzy «Przyjdź!»”. Pan Jezus mówi: „Oto Ja przyjdę szybko”. To jest przesłanie Apokalipsy.

– W jaki sposób podejmować trudną lekturę Słowa Bożego w codziennym zabieganiu, na różnych etapach życia? Jak znaleźć czas na modlitwę i rozważanie Pisma Świętego, by były one owocne i stanowiły prawdziwe spotkanie z Panem Bogiem?

– W tradycji Izraela istnieje zasadniczy element, który jest sercem tej tradycji. To szabat, czas, w którym mówimy Panu Bogu: „Ty jesteś Panem czasu”. To jest właśnie moment, w którym zatrzymuję moją pracę i mówię Bogu, że to On ma prymat nad wszystkimi rzeczami. Jestem przekonany, że wrażenie braku czasu, które mamy, jest w dużej części tylko wrażeniem spowodowanym przez lęk. Bardzo rzadko kochamy to, co robimy. Modlitwa wyzwala mnie z lęku i daje radość czynienia tego, co robię. W ten sposób odnoszę wrażenie, że mój czas się pomnaża. A więc jestem w stanie przyjąć wszystko bez lęku i z radością. I jestem w stanie zrobić wszystko o wiele łatwiej i w krótszym czasie. Św. Tomasz z Akwinu mówił, że odpoczynek nie polega na niepracowaniu, ale na pracy z radością. Jest też inna rzecz, o której trzeba powiedzieć – żeby nauczyć się zarządzania czasem w życiu duchowym, bardzo ważne jest skupianie się na rzeczach zasadniczych.

– Jak to zrobić?

– Podam taki przykład: dziś obudziłem się późno i ponieważ wczoraj wieczorem byłem bardzo zmęczony, rano usiadłem przy stole, aby ułożyć program dnia. Pierwszą rzeczą było ustalenie, kiedy będę miał dziś czas na modlitwę – na Laudesy, na Godzinę Czytań, na Mszę św. A później na podstawie tego, zbudowałem resztę planu dnia. To bardzo ważne. Należy wcześniej dać prymat Panu Bogu, a całą resztę zbudować wokół tego. Czas to jest inna nazwa porządku, jaki dajemy różnym rzeczom. Jak ktoś mówi, że nie ma czasu, to tak, jakby mówił, że ta rzecz go w gruncie rzeczy nie interesuje.

– Apokalipsa napisana jest bardzo specyficznym, symbolicznym językiem, który nie jest dla nas do końca zrozumiały. W jaki sposób poznawać tę symbolikę? Czy jest ona rzeczywiście tak bardzo skomplikowana, jak się wydaje?

– Jesteśmy przyzwyczajeni do języka bardzo technicznego. Myślę, że jest to jedno z największych nieszczęść XXI wieku. Nie potrafimy mówić językiem poetów, artystów, malarzy, dzieci. Dlatego też nie używamy już języka obrazów, ale języka sformułowań. Ale sformułowania w rzeczywistości są abstraktami, tak jak obrazy. A nie można mówić o Bogu bez używania języka obrazów. Nie można mówić nie tylko o rzeczywistościach duchowych, ale i o rzeczywistościach psychologicznych bez używania języka metafor, przenośni. Kiedy np. mówię, że dotknęło mnie jakieś doświadczenie, to nie oznacza, że zostałem dotknięty fizycznie. Kiedy mówię, że coś mnie uderzyło, to oczywiście używam przenośni, nie oznacza to, że otrzymałem cios. My używamy języka bardzo zredukowanego. Wiadomo, że gdy rozmawiamy o wyścigach psów czy o kwestiach technicznych, możemy używać języka bardzo specyficznego. Ale jest to bardzo nudne.
Piękne rzeczywistości życia muszą być opowiadane przy pomocy metafor. Powinniśmy na nowo nauczyć się używać języka, żeby napełnić się tym pięknem, o którym już zapomnieliśmy.
Księga Apokalipsy jest pełna piękna. Piękna często strasznego, ale piękno... jest straszne. Problemem jest to, że my nie jesteśmy przyzwyczajeni do tych mocnych, strasznych obrazów piękna, więc nie jesteśmy też w stanie cieszyć się nimi i gustować w nich.

* * *

Ks. Fabio Bartoli
Urodził się w rodzinie rzymskich intelektualistów. Młodzieńcza pasja do filozofii egzystencjalnej zaprowadziła go do odkrycia Kościoła i powołania kapłańskiego. Studiował filozofię i teologię z najlepszymi teologami katolickiej odnowy posoborowej w Rzymie. Zakończył studia pracą licencjacką o chrystologii Josepha Ratzingera, którą pozytywnie ocenił papież Benedykt XVI. Po ciężkim wypadku, który przerwał jego karierę naukową, poświęcił się całkowicie pracy pastoralnej, od prowadzenia parafii do pracy ze zgromadzeniami zakonnymi i ruchami odnowy Kościoła. Od 20 lat jest związany ze Wspólnotą „Maryja” Katolickiej Odnowy Charyzmatycznej.

* * *

Ludzie zazwyczaj nie uznają Księgi Apokalipsy za Ewangelię, sądzą, że jest raczej przepowiednią nieszczęść. A przecież Apokalipsa naprawdę jest „Dobrą Nowiną” i to na dodatek najlepszą z całego Pisma Świętego. Książka ks. Fabia Bartolego przyjmuje formę przewodnika, dzięki któremu możemy doświadczyć Apokalipsę we własnym życiu i to jako drogi ku wyzwoleniu, wędrówki ku niebiańskim godom. Księga Apokalipsy jest również podręcznikiem oporu i chrześcijańskiej radości, pomagającym zrozumieć ostateczny sens naszego życia i powołania.

Reklama

Ks. Fabio Bartoli, „Wyjdź, ludu mój, z Babilonu. Dobra Nowina Apokalipsy: opór i radość”, wyd. Bratni Zew

* * *

Konkurs!!!

Twoje zarządzanie czasem...
Jak znajdujesz go dla Boga?
Napisz na naszym fb!
Za najciekawsze posty książki ks. Fabia Bartolego.

www.facebook.com/NiedzielaMlodych

Reklama

Dlaczego data Wielkanocy jest zmienna

Ks. Józef Dębiński
Edycja włocławska 16/2003

Sashkin/pl.fotolia.com

Wielkanoc jest świętem ruchomym, którego data wielokrotnie była przedmiotem sporu. Obecnie przyjmuje się, że to święto przypada w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, tj. po 21 marca.
Niejakim problemem przy ustaleniu daty Wielkanocy jest różnica w dacie ukrzyżowania Chrystusa podana w Ewangeliach synoptycznych (św. Marka, św. Mateusza i św. Łukasza) i w Ewangelii św. Jana. Różnica ta spowodowana jest żydowskim systemem liczenia dnia, czyli od zachodu do zachodu słońca. Stąd pytanie, jak powinien być zaliczony wieczór 14. nizan. Obydwa ujęcia miały swoich zwolenników. Kościoły wschodnie opowiadały się za dniem 14., a zachodnie - za 15. Kwestia ta została w końcu rozstrzygnięta na pierwszym soborze ekumenicznym w Nicei (Turcja) w 325 r., gdzie przyjęto oficjalnie datę 15.
Zgodnie z kalendarzem żydowskim i przekazami Ewangelii, Chrystus został ukrzyżowany 14. nizan, a zmartwychwstał w niedzielę po 14. nizan. Tę praktykę za św. Janem Apostołem przyjął Kościół w Małej Azji i obchodził uroczystości wielkanocne w dwa dni po 14. nizan. Zwolenników takiego terminu Świąt Wielkanocnych nazywano kwartodecymanami.
Praktyka Kościoła na Zachodzie była inna. Uroczystości wielkanocne obchodzono w niedzielę po 14. nizan, natomiast pamiątkę śmierci Chrystusa czczono w piątek przed niedzielą. Należy zauważyć, iż Kościoły małoazjatyckie, podkreślając dogmatyczny punkt widzenia, obchodziły dzień śmierci Chrystusa jako dzień radości - odkupienia. Zachód zaś akcentował mocniej punkt widzenia historyczny i obchodził dzień śmierci Chrystusa jako dzień żałoby, smutku, postu.
Nie można nie wspomnieć o trzeciej grupie chrześcijan, o tzw. protopaschistach, którzy po zburzeniu Jerozolimy nie trzymali się ściśle kalendarza żydowskiego i często obchodzili uroczystości wielkanocne przed 14. nizan.
Biskup Smyrny Polikarp w 155 r. udał się do Rzymu, do papieża Aniceta, w celu ustalenia jednego terminu Świąt Wielkanocnych dla całego Kościoła. Do porozumienia jednakże nie doszło. Sprawa odżyła w 180 r., za papieża Wiktora, kiedy opowiedziano się za niedzielnym terminem Wielkanocy. Papież polecił - pod karą ekskomuniki - przestrzegać nowo ustalonego terminu święcenia Wielkanocy. Mimo tego polecenia, metropolia efezka z biskupem Polikarpem na czele trzymała się nadal praktyki 14. nizan. Zanosiło się nawet na schizmę, ale nie doszło do niej dzięki zabiegom św. Ireneusza, biskupa Lyonu.
Dopiero na I soborze powszechnym w Nicei (325 r.) przyjęto dla całego Kościoła praktykę rzymską. Uchwały Soboru nie zlikwidowały jednak różnic pomiędzy Kościołami wschodnimi i zachodnimi. Należy pamiętać, że Rzym i Aleksandria używały odmiennych metod obliczania daty. Metoda aprobowana przez Rzym zakładała zbyt wczesną datę równonocy - 18 marca, gdy tymczasem Aleksandryjczycy ustalili ją poprawnie.
By położyć kres tej dwoistości, Synod Sardycki (343 r.) podniósł na nowo kwestię dnia wielkanocnego, ustalając wspólną datę na 50 lat. Inicjatywa przetrwała jednak zaledwie kilka lat. Po raz kolejny spór próbował zażegnać cesarz Teodozjusz (346--395). Prosił biskupa aleksandryjskiego Teofilosa o wyjaśnienie różnic. W odpowiedzi biskup, opierając się na metodzie aleksandryjskiej, sporządził tabelę chronologiczną świąt Wielkanocy. Jego zaś kuzyn, św. Cyryl, kontynuując dzieło wuja, wskazał przy okazji, na czym polegał błąd metody rzymskiej. Metoda aleksandryjska uzyskała pierwszeństwo i została zaakceptowana dopiero w połowie V w.
Z polecenia archidiakona Hilarego, Wiktor z Akwitanii w 457 r. rozpoczął pracę nad pogodzeniem metody rzymskiej i aleksandryjskiej. Hilary, już jako papież, zatwierdził obliczenia Wiktora z Akwitanii i uznał je za obowiązujące w Kościele. Od tego czasu obydwa Kościoły obchodziły Wielkanoc w tym samym czasie.
Największego przełomu w zakresie ustalenia daty Wielkanocy dokonał żyjący w VI w. scytyjski mnich, Dionysius Exiguus (Mały). Stworzył on chrześcijański kalendarz, rozpoczynając rachubę lat od narodzenia Chrystusa. To nowe ujecie chronologii zapanowało w Europie na dobre w XI w., a w świecie greckim dopiero w XV w. Chcąc uzyskać datę Wielkanocy, średniowieczny chronolog znalazł tzw. złotą liczbę danego roku (tj. kolejny numer roku w 19-letnim cyklu lunarnym), a potem sprawdzał w tabelach datę pełni księżyca. Znalazłszy ją, szukał pierwszej pełni po równonocy, czyli po 21 marca. Potem sprawdzał tabelę tzw. liter niedziel, która podawała datę Niedzieli Wielkanocnej.
Również Mikołaj Kopernik, na zamku w Olsztynie, gdzie przebywał przez pięć lat, własnoręcznie wykonał tablicę astronomiczną, na której wykreślił równonoc wiosenną. Było to ważne m.in. przy ustalaniu Wielkanocy.
Po XVI-wiecznej reformie kalendarza i wprowadzeniu w 1582 r. kalendarza gregoriańskiego po raz kolejny rozeszły się drogi Wschodu i Zachodu. Niedokładność kalendarza juliańskiego spowodowała przesunięcie względem rzeczywistej daty wiosennej równonocy, dziś wynoszące 13 dni.
Pod koniec XX i na początku XXI w. można zauważyć tendencje do wprowadzenia stałej daty Wielkanocy. Takie propozycje przedstawiano już na forum Ligi Narodów i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dał temu też wyraz w Konstytucji o liturgii II Sobór Watykański oraz patriarcha Konstantynopola Atenagora I w wielkanocnym orędziu z 1969 r., wzywając do usuwania różnic pomiędzy Kościołami i ustalenia wspólnej daty Wielkanocy.
Spośród proponowanych stałych dat sugerowana jest najczęściej druga niedziela Wielkanocy, co pokrywałoby się z ogólnym trendem ustaleń daty śmierci Chrystusa na dzień 3 kwietnia.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Wielka Sobota

2019-04-20 07:18

OP / Warszawa (KAI)

Wielka Sobota jest dniem ciszy i oczekiwania. Dla uczniów Jezusa był to dzień największej próby. Według Tradycji apostołowie rozpierzchli się po śmierci Jezusa, a jedyną osobą, która wytrwała w wierze, była Bogurodzica. Dlatego też każda sobota jest w Kościele dniem maryjnym.

Bożena Sztajner/Niedziela

Po śmierci krzyżowej i złożeniu do grobu wspomina się zstąpienie Jezusa do otchłani. Wiele starożytnych tekstów opisuje Chrystusa, który "budzi" ze snu śmierci do nowego życia Adama i Ewę, którzy wraz z całym rodzajem ludzkim przebywali w Szeolu.

Tradycją Wielkiej Soboty jest poświęcenie pokarmów wielkanocnych: chleba - na pamiątkę tego, którym Jezus nakarmił tłumy na pustyni; mięsa - na pamiątkę baranka paschalnego, którego spożywał Jezus podczas uczty paschalnej z uczniami w Wieczerniku oraz jajek, które symbolizują nowe życie. W zwyczaju jest też masowe odwiedzanie różnych kościołów i porównywanie wystroju Grobów.

Wielki Piątek i Wielka Sobota to jedyny czas w ciągu roku, kiedy Kościół nie sprawuje Mszy św.

Wielkanoc zaczyna się już w sobotę po zachodzie słońca. Rozpoczyna ją liturgia światła. Na zewnątrz kościoła kapłan święci ogień, od którego następnie zapala się Paschał - wielką woskową świecę, która symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa.

Na paschale kapłan żłobi znak krzyża, wypowiadając słowa: "Chrystus wczoraj i dziś, początek i koniec, Alfa i Omega. Do Niego należy czas i wieczność, Jemu chwała i panowanie przez wszystkie wieki wieków. Amen". Umieszcza się tam również pięć ozdobnych czerwonych gwoździ, symbolizujących rany Chrystusa oraz aktualną datę. Następnie Paschał ten wnosi się do okrytej mrokiem świątyni, a wierni zapalają od niego swoje świece, przekazując sobie wzajemnie światło. Niezwykle wymowny jest widok rozszerzającej się jasności, która w końcu wypełnia cały kościół. Zwieńczeniem obrzędu światła jest uroczysta pieśń (Pochwała Paschału) - Exultet, która zaczyna się od słów: "Weselcie się już zastępy Aniołów w niebie! Weselcie się słudzy Boga! Niech zabrzmią dzwony głoszące zbawienie, gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo!".

Dalsza część liturgii paschalnej to czytania przeplatane psalmami. Przypominają one całą historię zbawienia, poczynając od stworzenia świata, przez wyjście Izraelitów z niewoli egipskiej, proroctwa zapowiadające Mesjasza aż do Ewangelii o Zmartwychwstaniu Jezusa. Tej nocy powraca po blisko pięćdziesięciu dniach uroczysty śpiew "Alleluja". Celebrans dokonuje poświęcenia wody, która przez cały rok będzie służyła przede wszystkim do chrztu. Czasami, na wzór pierwotnych wspólnot chrześcijańskich, w noc paschalną chrzci się katechumenów, udzielając im zarazem bierzmowania i pierwszej Komunii św. Wszyscy wierni odnawiają swoje przyrzeczenia chrzcielne wyrzekając się grzechu, szatana i wszystkiego, co prowadzi do zła oraz wyznając wiarę w Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego.

Wigilia Paschalna kończy się Eucharystią i procesją rezurekcyjną, by oznajmić, że Chrystus zmartwychwstał i zwyciężył śmierć. Zgodnie z dawną tradycją w wielu miejscach w Polsce procesja rezurekcyjna nie odbywa się w Noc Zmartwychwstania, ale o świcie w niedzielny poranek.

Noc Paschalna oraz Niedziela Wielkanocna to największe święto chrześcijańskie, pierwszy dzień tygodnia, uroczyście obchodzony w każdą niedzielę przez cały rok. Apostołowie świętowali tylko Wielkanoc i każdą niedzielę, która jest właśnie pamiątką Nocy Paschalnej. Dopiero z upływem wieków zaczęły pojawiać się inne święta i okresy przygotowania aż ukształtował się obecny rok liturgiczny, który jednak przechodzi różne zmiany.

Oktawa Wielkiej Nocy

Ponieważ cud Zmartwychwstania jakby nie mieści się w jednym dniu, dlatego też Kościół obchodzi Oktawę Wielkiej Nocy - przez osiem dni bez przerwy wciąż powtarza się tę samą prawdę, że Chrystus Zmartwychwstał. Ostatnim dniem oktawy jest Biała Niedziela, nazywana obecnie także Niedzielą Miłosierdzia Bożego. W ten dzień w Rzymie ochrzczeni podczas Wigilii Paschalnej neofici, odziani w białe szaty podarowane im przez gminę chrześcijańską, szli w procesji do kościoła św. Pankracego, by tam uczestniczyć w Mszy św. Jan Paweł II ustanowił ten dzień świętem Miłosierdzia Bożego, którego wielką orędowniczką była św. Faustyna Kowalska.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem