Reklama

BETEL - Zakupy z sercem - Rahel Kebebe Tshay

Mekka zespołów muzyki dawnej

2017-02-01 13:32

Kamil Krasowski
Edycja zielonogórsko-gorzowska 6/2017, str. 4-5

Parafia katedralna w Pelplinie

40 km na wschód od Gorzowa znajduje się Drezdenko – miejscowość leżąca nad Notecią, na pograniczu Pojezierza Wielkopolskiego i Pojezierza Pomorskiego, słynąca nie tylko z zabytków architektury świeckiej i sakralnej, ale także z powodzeniem działających kilku zespołów muzyki dawnej

Działalność zespołów związana jest z osobą mieszkającego w pobliskim Bierzwniku Adama Deneki. Jednym z prowadzonych przez niego zespołów jest Zespół Muzyki Dawnej Flauti Incantati, działający przy Zespole Szkół im. Henryka Sienkiewicza w Drezdenku.

Punkt wyjścia

Adam Deneka jest nauczycielem muzyki, mieszkającym w położonym 30 km od Drezdenka, już w województwie zachodniopomorskim, Bierzwniku. Pracuje w Gimnazjum nr 1 w Drezdenku, gdzie prowadzi dwa zespoły – Flauto Dolce i All Antico, ale także we wspomnianym Zespole Szkół im. Henryka Sienkiewicza, gdzie stworzył i od kilku lat prowadzi Zespół Muzyki Dawnej Flauti Incantati. Początkowo w zespole grało 7 osób, jednak obecnie grupa liczy 4 dzieci w przedziale wiekowym od VI klasy szkoły podstawowej do I klasy liceum. Zaplecze zespołu stanowi najmłodsza grupa Piccolo Arte, gdzie występują dzieci od III do VI klasy szkoły podstawowej. – Pierwszym kierunkiem zajęć, jaki obrałem, kiedy zostałem zatrudniony w Zespole Szkół im. Henryka Sienkiewicza, było stworzenie grupy grającej muzykę dawną na kopiach fletów podłużnych: sopranino, sopran, alt, tenor i bas. Drugim kierunkiem natomiast było i jest rozwijanie wokalu – mówi Adam Deneka. – Od wielu lat prowadzę ogólnopolskie warsztaty i festiwale muzyki dawnej, co jest rzadko spotykaną formą aktywności, z którą wiążą się pewne koszty, jeżeli chodzi o chociażby dawne instrumenty i stroje. W Drezdenku sytuacja jest o tyle dobra, że dzieciaki grają na moich instrumentach i występują w moich strojach, które tutaj przywiozłem, dlatego szkoła nie była z tego względu w żaden sposób obciążona. Co więcej, okazało się, że młodzież zainteresowała się tą muzyką; dzieciaki zaczęły grać i występować w organizowanych przeze mnie warsztatach, festiwalach i koncertach. Jeździły trochę po Polsce, biorąc udział w warsztatach muzyki dawnej, m.in. w Drawnie, Kaliszu Pomorskim, Kamieniu Pomorskim i Pelplinie, co było dla nich okazją obycia się z grupą zespołów muzyki dawnej z całej Polski. Taki był początek. Zatrudnienie w szkole było dla mnie punktem wyjścia, bo wówczas miałem możliwość pokazania, jak można ciekawie współpracować z dziećmi i młodzieżą – dodaje opiekun zespołu.

Kwiat lotosu

Zespół wykonuje muzykę ściśle renesansową. – Wykonujemy muzykę wczesnego renesansu, czyli od połowy XV wieku. Niektóre elementy czerpiemy jednak z wczesnego baroku czy muzyki średniowiecza, bo chcę pokazać dzieciom również inne brzmienia. Grając na kopiach instrumentów dawnych, którymi są flety podłużne, bardzo mocno jednak widać, jak ta muzyka jest osadzona w połowie renesansu – opowiada Adam Deneka. – W związku z tym cechują ją tańce, utwory instrumentalne, ale także sakralne, które były integralną częścią tego okresu, jak chociażby pieśń „Czego chcesz od nas, Panie” wybitnego poety epoki Jana Kochanowskiego – dodaje twórca Flauti Incantati. Stroje, w których występują członkowie Flauti Incantati, są typowo renesansowe, uszyte według historii ubioru. – Preferujemy 3 rodzaje strojów: francuskie, polskie i angielskie. Jeżeli chodzi o dziewczęta, to są to stroje w stylu francuskim – suknie cięte z przodu, z białą albo złotą halką. Kolejny rodzaj, polski, pochodzi z czasów Anny Jagiellonki i są to suknie pełne. Oczywiście musi to być aksamit, zdobienie perłowe, z często wyszywanymi kwiatami lotosu, które były charakterystyczne dla epoki renesansu. Jeden z chłopców gra z kolei w stroju w stylu Henryka VIII, co odpowiada trzeciemu stylowi – angielskiemu.

Reklama

Muzyka i śpiew

Flauti Incantati gra przede wszystkim na fletach i instrumentach perkusyjnych, takich jak bębny i tamburyny. – To jest bardzo charakterystyczne dla renesansu, że w zespołach kameralnych można było stosować bęben, trójkąt i tamburyn, natomiast każde wstawienie innego instrumentu, nawet kołatki, jest już niedobre – mówi Deneka. Flety, które układają się tak jak ludzkie głosy, czyli sopranino, sopran, alt, tenor, bas, dodatkowo urozmaicają muzykę. Podobnie jak śpiew, który wzbogaca brzmienie utworu i który dodaje się po to, żeby dzieciaki czuły, że muzyka to jedno, a jej zaśpiewanie stanowi drugą stronę medalu. – To się bardzo fajnie sprawdza szczególnie podczas koncertów w kościołach. Tak jest w przypadku utworu pt. „Czego chcesz od nas, Panie”, który ma przepiękny tekst. Są 4 zwrotki, z których każda ma swoją wymowę. Najczęściej wybieramy te, które chcemy, żeby najbardziej dotarły do ludzi, i przeplatamy je muzyką. To się bardzo ładnie komponuje, dlatego też od pewnego czasu do zespołu instrumentalnego dostawiamy wokal, a tak się składa, że te dzieciaki, które grają we Flauti Incantati i Piccolo Arte, bardzo fajnie śpiewają – opowiada muzyk.

Promocja regionu

Adam Deneka przez 23 lata prowadził w Bierzwniku zespół, który zjeździł całą Europę i dla którego poprzez różne projekty pozyskiwał środki na wyposażenie, które teraz jest przekazywane poszczególnym zespołom, m.in. Flauti Incantati. Czasami część środków na wyjazdy dzieci pokrywa szkoła, część urząd miasta, jednak ogólnie – jak mówi Adam Deneka – brakuje sponsora, który zechciałby wesprzeć tę artystyczno-wychowawczą działalność. – Koncertowanie i związane z tym wyjazdy wymagają pewnych funduszy i jest to główny problem, który mnie nurtuje. Mam świadomość tego, że mogę prosić, a ktoś nie musi dać, jednak podchodzę do tego bardzo zdroworozsądkowo. Natomiast czasami są takie momenty, że dziecko rezygnuje z wyjazdu ze względu na brak finansów i to mnie w tym momencie na pewno w jakiś sposób denerwuje, bo wiem, że jest to zdolne dziecko, a nie jestem w stanie sfinansować mu całości wyjazdu. Także wsparcie finansowe to jest to, czego niestety, ale bardzo nam brakuje – opowiada pasjonat i zaraz dodaje: – Z zespołem z Bierzwnika zjeździłem całą Europę, ale to był czas, kiedy gorzowskie było województwem, wspierały nas urząd wojewódzki i kuratorium. W Europie zwiedziliśmy wszystkie kraje poza Finlandią, Norwegią i Hiszpanią; graliśmy w tych krajach i były na to pieniądze. Dzisiaj ich nie ma. Po festiwalu w Pelplinie zostaliśmy zaproszeni przez europosłankę z Pomorza Annę Fotygę do Parlamentu Europejskiego w Brukseli, gdzie pojechał zespół Flauto Dolce i zespół chóralny Canto Choralis. Nieraz zwracałem się do Urzędu Marszałkowskiego w Zielonej Górze z zapytaniem, czy pomogliby nam w wyjeździe za granicę, i zawsze była to negatywna odpowiedź. Promujemy przecież województwo lubuskie i ono powinno nas wspierać.

Chłopak w rajtuzach

Gra w zespole muzyki dawnej rozwija dzieci i młodzież, zapewniając sceniczne obycie i dodając odwagi do zaprezentowania siebie i swoich umiejętności. Wpływa także na prezentowany przez młodych ludzi sposób bycia. – Dzieci muszą przenieść swój sposób bycia na sposób bycia, który panował w XVI wieku, co wymaga bardzo dużego ograniczenia pewnych rzeczy. Musi być zachowana pewna etykieta, która w ówczesnych czasach była podstawowym elementem, co jak gdyby wprowadza dzieci w dawne realia i czasy. Poza tym młodzi muzycy swoim zachowaniem, koncertowaniem i pokazywaniem tego, co robią, niejako emanują w czasie koncertów na swoich rówieśników. To bardzo fajnie widać, kiedy młody człowiek, który na co dzień chodzi w podartych dżinsach, bo taka moda teraz się pojawiła, ubiera się w dawny strój i musi zachować się inaczej. Miałem w zespole dziewczynę, która chodziła w glanach i ubierała się na czarno, a kiedy założyła dawną suknię, była zupełnie inną dziewczyną; jeździły na koncerty dziewczyny, które na co dzień na uszach miały ciężki metal, a podczas występów grały piękną muzykę. Albo wychodzi na scenę chłopak w rajtuzach i jest to przyjmowane jako coś normalnego. Zauważyłem, że to dużo daje tym dzieciakom, bo dzięki temu czują się dowartościowane, bo inni ich słuchają, nie śmieją się, i to jest najważniejsze. Dla mnie natomiast jest wielką satysfakcją, jak co jakieś czas dzwonią do mnie moi dawni podopieczni, nieraz nawet po wielu latach. W Polsce zespołów muzyki dawnej jest niedużo; na wysokim poziomie jest może kilkanaście, także Drezdenko jest obecnie mekką takich zespołów.

Tagi:
zespół

La Pallotina i Miłość nad Wisłą

2018-01-31 10:19

Magdalena Kowalewska
Edycja warszawska 5/2018, str. III

Mateusz Stolarski
Ks. Andrzej Daniewicz SAC, lider zespołu La Pallotina

Proste, a zarazem bardzo głębokie teksty piosenek, pop-rockowa muzyka i przesłanie o nadziei w Jezusie. „Miłość nad Wisłą”, to najnowszy album zespołu La Pallotina, którego liderem i wokalistą jest ks. Andrzej Daniewicz

Pallotyn ze Skaryszewskiej ewangelizuje poprzez śpiew i granie na gitarze. Ks. Andrzej Daniewicz razem z Piotrem Szewczenko, Dominikiem Sławińskim i Witkiem Wilkiem przyciągają tłumy fanów chrześcijańskiej muzyki, o czym można było przekonać się w Centrum Promocji Kultury na warszawskim Grochowie, gdzie zespół zaprezentował najnowszą płytę.

„Miłość nad Wisłą”, to czwarty studyjny album grupy La Pallotina. Autorem kompozycji i tekstów oraz głównym wykonawcą jest wspomniany absolwent Akademii Muzycznej w Katowicach ks. Andrzej Daniewicz. Płyta zawiera dziesięć utworów. Każdy z nich jest przemyślany i wpadający w ucho. Można ich słuchać bez końca.

Dlaczego „Miłość nad Wisłą”?

Ks. Andrzej tłumaczy, że słowa tytułu płyty nawiązują do życia w ojczyźnie, którą jest Bóg.

– Mają one też wymiar patriotyczny, bowiem tu gdzie znajdujemy miłość jest nasz dom – wyjaśnia kapłan i dodaje: – „Miłość na Wisłą”, czyli tam, gdzie jesteś, gdzie żyjesz, pracujesz. Czasami wydaje się, że nasze życie jest zabiegane i puste, a miłość jest gdzieś na końcu świata. Tymczasem jest bardzo blisko, bowiem to Bóg jest tą Miłością. Dopóki człowiek nie spocznie w Bogu, nie zamieszka w Nim, nie będzie potrafił odróżnić miłości od egoizmu – dodaje kapłan.

Płytę rozpoczyna utwór zatytułowany „Coś się zmieniło”. – Mówi o przemianie i osobistym nawróceniu – opowiada ks. Daniewicz. Wyjaśnia, że słowa piosenki stanowią jego świadectwo życia związane z odkryciem piękna oddania się Bogu w posłudze kapłańskiej.

W albumie znalazł się m.in. utwór „Drogi Pana”, opowiadający o wierności ewangelicznej drodze życia, czy „Święta krowa” – utwór będący polemiką z absolutyzowaniem różnych narzędzi psychologiczno-szkoleniowych.

Zespół La Pallotina występował na różnych festiwalach muzyki chrześcijańskiej. Razem z zespołem Coraz bliżej prowadzi również każdego 22. dnia miesiąca wieczory uwielbienia w pallotyńskim kościele Chrystusa Króla na warszawskiej Pradze.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Dlaczego nie możemy ulec

2018-02-07 10:50

Witold Gadowski, dziennikarz
Niedziela Ogólnopolska 6/2018, str. 15

zeevveez / Foter / Creative Commons Attribution 2.0 Generic (CC BY 2.0)

Stoimy dziś przed poważnym problemem: Jak ochronić naszą wolność, suwerenność i godność, a jednocześnie przetrwać we współczesnym świecie? Jak zachować godność w świecie, w którym znacząco wzrasta ciśnienie i w którym gwałtownie zmienia się jego porządek? Na Polskę wpływ wywierają dziś różne żywioły: tradycyjnie bardzo silne są tu wpływy i ukryte moce Rosji, tradycyjnie także wielkie wpływy w Polsce mają Niemcy. Teraz – po zmianie rządów w Polsce – wielkie wpływy zdobyły w Warszawie także Stany Zjednoczone i ściśle sprzęgnięta z nimi diaspora żydowska.

Wahania struktury władzy nad Wisłą od 1990 r. niestety – w dużym stopniu – uzależnione są od zmian w hierarchii wpływów zewnętrznych. Mieliśmy zatem rządy wyraźnie ciążące w kierunku Moskwy, koalicje uwzględniające przede wszystkim interesy Berlina, a teraz władzę objęła opcja polityczna wyraźnie czerpiąca inspiracje z Waszyngtonu. Nie może zatem budzić najmniejszego zdziwienia fakt, że wraz ze zwiększeniem amerykańskiej aktywności w Polsce rozbudziły się także postulaty i żądania, które od wielu lat podnoszone są przez światowe ośrodki diaspory żydowskiej.

Atak Tel Awiwu na Polskę był nieprzewidziany tylko dla tych, którzy nie dość pilnie przyglądają się narracji żydowskiej konsekwentnie budowanej wobec Polski, szczególnie przez amerykańską diasporę tego narodu. Do tej narracji przyłączył się obecnie Izrael, władze tego kraju podjęły strategię totalnej konfrontacji z polskim rządem. Komunikat płynący z Tel Awiwu brzmi: Albo całkowicie się poddacie i upokorzycie przed nami, albo zostaniecie wgnieceni w ziemię.

Władze Izraela zaskoczyły Warszawę, gdyż nie da się ukryć, że dzisiejsza Polska należała dotąd do najbardziej przychylnych Izraelowi krajów w Europie. W okresie, gdy lewicowe rządy w europejskich krajach coraz mocniej popierały Palestyńczyków i krytykowały działania Izraela wobec tego kraju, Polska konsekwentnie stała po stronie państwa żydowskiego. Popieraliśmy Izrael i bezwzględnie potępialiśmy działania arabskich organizacji wojskowych i terrorystycznych.

Dziś w Warszawie panuje powszechne zdumienie: Jak wobec oczywistej proizraelskości polskich władz można zrozumieć brutalny i bezczelny atak Izraela na Polskę? Izrael jest tak bardzo przekonany o swojej przewadze i sile w dzisiejszym świecie, że zupełnie nie liczy się ani z polską wrażliwością, ani też z oczywistymi faktami. Polska, która poniosła największe straty w czasie II wojny światowej, teraz jest oskarżana o to, że nieomal pomagała Niemcom w dokonaniu niewyobrażalnych zbrodni.

USA jest dziś u szczytu swojej potęgi, w Waszyngtonie rządzi najbardziej przychylny Izraelowi – od lat – prezydent. To wszystko sprawiło, że niewielkie państwo Izrael rości sobie prawo do dyktowania wydarzeń w Polsce. W tym zamieszaniu nie sposób oczywiście pominąć interesów Rosji i Niemiec. Znaczącym faktem stała się zatem niedawna wizyta premiera Izraela w Moskwie i jego serdeczne uściski wymieniane z Władimirem Putinem. Światowe media tak komentowały to spotkanie: Putin podkreślił, że jest wdzięczny władzom Izraela za postawę wobec historii i dodał: „Jest to szczególnie ważne na tle odbywającego się w niektórych krajach europejskich niszczenia i bezczeszczenia monumentów żołnierzy radzieckich, którzy oddali życie za wyzwolenie więźniów nazistowskich obozów koncentracyjnych, za uratowanie Europy i świata przed nazizmem”.

W tym kontekście odżyły także domysły mówiące o tym, że Niemcy zapłacili już światowej diasporze żydowskiej ogromne kwoty m.in. za to, aby nie były wymieniane już jako sprawca zbrodni popełnionych w czasie II wojny światowej. Wielu publicystów od dawna snuje także domysły, że postępuje proces poszukiwania tzw. winowajcy zastępczego, na którego przerzuci się część niemieckiej winy. Do tego od wielu miesięcy dochodziły wieści że w USA trwają prace nad wprowadzeniem prawa stanowiącego o tym, że mienie ofiar niemieckich zbrodni popełnionych w trakcie II wojny światowej – w całej Europie – powinno być zwrócone diasporze żydowskiej. W tak mało klarownej atmosferze nagle wybucha gwałtowna awantura z Izraelem, w której żydowskie państwo absolutnie nie liczy się z polską godnością i prawdą wynikającą z badań historycznych.

Jak w takiej sytuacji pozostać wolnym krajem, wolnymi obywatelami i jednocześnie nie dać się uwieść łatwej pokusie wzbudzenia w sobie skrajnych emocji i jak nie dać do siebie dostępu najgroźniejszemu uczuciu – nienawiści?! Właściwie – jako państwo, jako naród i jako pojedynczy ludzie – nie możemy już ustąpić. Nie możemy pozwolić na to, aby w naszym kraju główną rolę zaczęli odgrywać obcy. Musimy twardo stać na swoim stanowisku, otwarci na rozmowy, na wymianę argumentów, ale nieustępliwi, jeśli chodzi o prawdę historyczną i naszą narodową wrażliwość. Stanęliśmy na krawędzi – jeśli nasze władze ją przekroczą, to niestety wszyscy poczujemy się po prostu skrzywdzeni i poniżeni.

Jeśli władzom Izraela chodzi dziś o poniżenie Polaków, to muszą się przekonać, że napotkają twardą postawę. Tylko bowiem twarda postawa potrafi skłonić agresorów do przemyśleń i nie rozzuchwali ich w stosunku do naszych interesów. To ważny moment w naszej historii, on przesądzi o tym, czy będziemy w stanie dalej budować suwerenność naszego kraju.

W Polsce może być biednie, możemy mieć poważne problemy z wewnętrznym porozumiewaniem się i z gospodarką, ale nie wolno nam zrezygnować z poczucia własnej wartości, honoru i godności. To konieczny warunek, po spełnieniu którego nasza wspólnota nadal będzie miała potencjał do rozwoju. Jeśli natomiast damy sobie narzucić narrację, w której jesteśmy postrzegani jako współwinni niemieckich zbrodni, to niestety nic lepszego nas już nie będzie czekało.

Godnością i honorem nikogo się nie nakarmi, jednak bez tego etosu polskość będzie karlała i pogrążała się w marazmie, jakiego zwykle doświadczają narody, które dały się złamać i w konsekwencji skazane są już jedynie na karlenie. Narzucenie Polsce roli pomocnika Niemiec w zbrodni Holokaustu sprawi, że przestaniemy wierzyć w sens trudnego wysiłku budowania naszej trudnej niepodległości.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Abp Hoser: „Humanae Vitae” jest soczewką skupiającą problemy człowieka

2018-02-20 10:00

mag / Warszawa (KAI)

Walka z dzietnością w imię dobrostanu to jeden z największych błędów współczesnego świata, który podcina korzenie naszej cywilizacji - przestrzegł abp Henryk Hoser. Z okazji 50-lecia "Humanae vitae" Instytut Politologii i Instytut Filozofii UKSW zainaugurował cykl debat poświęconych encyklice Pawła VI. - Chcemy w polskim środowisku katolików świeckich i duchownych dokonać refleksji nad wymiarem ludzkiej płodności i związanych z nią norm moralnych - podkreślają organizatorzy.

Bożena Sztajner/Niedziela

W czasie pierwszego wykładu, który zainaugurował dyskusję, abp Henryk Hoser podkreślił, że encyklika „Humanae Vitae” jest soczewką skupiającą problemy dotyczące człowieka i jego relacji. - Jest to swego rodzaju papierek lakmusowy na zmiany dokonujące się w współczesnym świecie i w Kościele pomagającym znaleźć pewną drogę orientacji w płynnej dziś rzeczywistości - powiedział duchowny.

Zwrócił uwagę, że dokument ten powstał w okolicznościach wybuchu na świecie rewolucji społecznej, politycznej i obyczajowej. - Rok 1968 był cezurą dla całej cywilizacji atlantyckiej. Międzynarodowe agencje oraz środowiska lewicowe alarmowały o wysokim wzroście liczby populacji, przyrównując go do bomby demograficznej i strasząc, że grozi to przeludnieniem Ziemi, której zasoby żywnościowe są ograniczone - mówił prelegent.

Wspomniał, że jednym z głoszonych wówczas haseł były słowa: „nie ma Boga, nie ma mistrza, Bogiem jestem ja”. Wprowadzono na rynek tabletki antykoncepcyjne, które wydawały się prostym, higienicznym i skutecznym antidotum na strach przed kryzysem demograficznym i problemami osobistymi związanymi z dzietnością - powiedział arcybiskup.

Zwrócił uwagę, że duży wpływ na przemiany miało lobby farmaceutyczne, które dążyło do upowszechnienia antykoncepcji, widząc w nim szansę na duże i szybkie zyski. - Ocenia się, że przemysł ten ma dziś obroty większe niż branża motoryzacyjna - powiedział abp Hoser.

- Zaowocowało to zmianą oceny roli i miejsca kobiety w społeczeństwie oraz wartości miłości małżeńskiej. Nastąpiła szybka erotyzacja społeczeństwa i kontestacja nauki Kościoła. Liczono, że uda się urobić grunt, by władze Kościelne przyjęły antykoncepcję jako coś co poprawi naturę - wskazywał abp Hoser.

Wbrew powszechnym oczekiwaniom, encyklika Pawła VI „Humanae Vitae” stanowczo sprzeciwiła się aborcji i antykoncepcji. - Był to szok, szczególnie dla środowisk liczących na „otwarcie” się w Kościele. Jednym ze skutków kryzysu zaufania do magisterium Kościoła były masowe odejścia od kapłaństwa i życia zakonnego oraz spadek liczby powołań - powiedział duchowny.

Omawiając pierwszych sześć punktów dokumentu, abp Hoser zwrócił uwagę na sposób argumentacji, klarowny i syntetyczny język, który w dość precyzyjny i dobitny sposób zwraca uwagę na problemy małżeństwa. - Widać wyraźnie, że papież Paweł VI był realistą i miał głęboką świadomość nowych wyzwań i problemów, z którymi przychodzi zmierzyć się kolejnym pokoleniom - powiedział duchowny.

Zwrócił też uwagę, że dokument wyraźnie mówi, iż "przekazywanie życia jest doniosłym obowiązkiem małżonków". - Papież podkreśla, że miłość małżeńska jest płodna, a więc zrodzenie potomstwa to nie tylko obowiązek, ale i przywilej uczestniczenia w dziele stwórczym Boga - dodał.

Nawiązując do swoich osobistych doświadczeń pracy z małżeństwami, abp Hoser przekonywał, że opanowanie zasad ludzkiej płodności owocuje w życiu par radością i daje im wolność, budując wzajemne zaufanie. - Jest to coś zupełnie przeciwnego do tego, co wynika ze stosowania środków antykoncepcyjnych i całej związanej z nim mentalności - stwierdził.

Papież wyraźnie podkreślił w encyklice, że "w kompetencjach Nauczycielskiego Urzędu Kościoła leży interpretowanie naturalnego prawa moralnego" - przypomniał abp Hoser

Podobne dyskusje, seminaria i wykłady mające na celu współczesną ocenę wymogów i zaleceń doktrynalnych zawartych przez Pawła VI 50 lat temu w "Humanae vitae" odbywają się m.in. na Uniwersytecie Gregoriańskim.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem