Reklama

BETEL - Zakupy z sercem - Deribie Mekanene

Jesteśmy maryjni – zakończenie roku fatimskiego

2017-10-04 10:52

Katarzyna Woynarowska
Edycja częstochowska 41/2017, str. 4

Grażyna Kołek/Niedziela

Polacy są narodem maryjnym. Tak wynika także z badań, które przeprowadził w 2015 r. Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego na zlecenie Sekretariatu Fatimskiego

Rozesłano wtedy do wszystkich polskich parafii ankietę z szeregiem pytań dotyczących form kultu maryjnego. Wyniki nie były zaskoczeniem – polski katolicyzm ma wyraźnie maryjny charakter, a pobożność tę cechuje nadzwyczajne bogactwo form, praktyk i zwyczajów. Najpopularniejsze są: Różaniec, nabożeństwa majowe oraz comiesięczne nabożeństwa fatimskie. Nie ma osobnych badań dotyczących naszej archidiecezji, ale nie sądzimy, by religijność naszego regionu odbiegała znacząco od innych części Polski.

Jednak w związku z kończącym się niebawem rokiem obchodów 100. rocznicy objawień fatimskich, zapytaliśmy w parafiach miejskich i wiejskich, w klasztorach i wspólnotach naszej archidiecezji o to, jak wyglądał fatimski rok w Kościele częstochowskim z ich perspektywy. Oczywiście, jest to obraz niepełny, fragmentaryczny, bo nie wszędzie udało nam się dotrzeć, ale wskazujący na wielość pomysłów i różnorodność działań.

Dominującym wydarzeniem – i to na ogólnopolską skalę – była uroczystość na Jasnej Górze 13 maja br., powiązana z 300-leciem koronacji Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Jednak działania popularyzujące objawienia fatimskie pojawiały się w całej archidiecezji. We wszystkich parafiach odbywały się każdego 13. dnia miesiąca nabożeństwa fatimskie, we wszystkich też wierni spotykali się na modlitwie różańcowej. To już pewien standard, do którego jesteśmy przyzwyczajeni.

Reklama

Dwa razy Fatima

Jednak na mapie naszej archidiecezji są dwa miejsca, które bezpośrednio kojarzą się z Fatimą. Pajęczno i kaplica pw. św. Dzieci Fatimskich należąca do parafii pw. Narodzenia Pańskiego oraz parafia pw. Matki Bożej Fatimskiej w Kłobucku.

Ks. Szymon Gołuchowski, proboszcz z Pajęczna, rozmawia z nami tuż przed wylotem na parafialną pielgrzymkę do Fatimy. To jeden z owoców minionego roku – z tej niewielkiej wspólnoty wybrało się w daleką wyprawę ok. 30 osób. Czy obecność kaplicy o tak rzadkim wezwaniu, jak św. Dzieci Fatimskich determinuje pobożność w parafii? – Nie determinuje, ale zobowiązuje – uściśla ks. Gołuchowski. – U nas procesje fatimskie są ubogacone obecnością relikwii fatimskich I stopnia. Te procesje są bardzo piękne – mężczyźni niosą dużą figurę Matki Bożej, taką samą jak ta w Fatimie. I przychodzi dużo ludzi – dopowiada.

Kaplica przyciąga coraz więcej osób, choć mamy wrażenie, że jest to miejsce mało znane w archidiecezji. A szkoda. – My się dopiero rozkręcamy – zapewnia ks. Szymon Gołuchowski. Przyjmowanie pielgrzymek wymaga odpowiedniego zaplecza, w tym sanitarnego. Na razie powstał więc plac zabaw i okazał się strzałem w dziesiątkę. – Dzieci z rodzicami idą na modlitwę do kaplicy, a potem na plac zabaw, albo odwrotnie – mówi Ksiądz Proboszcz.

W Kłobucku znajduje się jedyna w archidiecezji parafia nosząca wezwanie Matki Bożej Fatimskiej. Parafia jest stosunkowo młoda, buduje kościół, ale przedsięwzięć noszących miano Fatimy jest już kilka, np. Drużyna Fatimska czy Drużyna Budowy Świątyni Fatimskiej. Ks. prob. Grzegorz Dymek przyznaje, że nabożeństwa fatimskie, procesje czy Różaniec to parafialna codzienność. – W tym roku jest tylko nieco odświętniej – szczególnie 13 maja i 13 października – dodaje. – Budujemy też kościół i właśnie jesteśmy na etapie prac wewnątrz świątyni. Mam taką nadzieję, że zrobimy Matce Bożej niespodziankę i skończymy wszelkie działania budowlano-wykończeniowe jeszcze w tym roku. Wszyscy bardzo się staramy – kończy ks. Dymek.

Nie tylko Częstochowa

– U nas na nabożeństwa fatimskie przychodzi prawie 300 osób – opowiada ks. Jacek Reczek, proboszcz zawierciańskiej parafii pw. Matki Bożej Królowej Polski. To cieszy duszpasterza, choć przeważają ludzie w mocno średnim wieku, to sporo jest też 30-, 40-latków. – I to bez względu na to, jaki dzień wypada 13. – dodaje ks. Reczek. – Młodzi są zapracowani, zabiegani, trudniej im wygospodarować czas. Tym większa radość, że włączają się w modlitwę – podsumowuje.

Trochę inaczej jest w częstochowskiej parafii pw. św. Jana Kantego. Jej proboszcz ks. Sławomir Bartoszuk mówi nam, że na comiesięczne nabożeństwa fatimskie przychodzi spora grupa osób, ale są to zazwyczaj ci sami ludzie. Zazwyczaj, bo jeśli 13. dzień miesiąca przypada na początku tygodnia, to w kościele od razu przybywa wiernych. Dlaczego? – Bierze się to stąd, że część moich parafian pochodzi spoza Częstochowy i na weekend wracają do swoich rodzin, wyjeżdżają z miasta. Jeśli 13. dzień wypada np. w piątek lub w weekend, to ich po prostu nie ma – precyzuje.

W gidelskim klasztorze Dominikanów w maju i w październiku nabożeństwo fatimskie przybiera szczególną formę – przypomina słynne procesje światła z Fatimy. Gidelska procesja światła rusza z klasztoru Dominikanów i zmierza do Matki Bożej Bolesnej. Przyjeżdżają na nią ludzie z całej okolicy, nawet z dość daleka. Inną inicjatywą, zdobywającą sobie coraz większe grono modlących się, jest wplecenie choćby jednej dziesiątki Różańca do modlitwy o uzdrowienie, którą w Gidlach odmawia się często.

Mała parafia pw. Trójcy Przenajświętszej w Myszkowie-Nowej Wsi od Adwentu 2016 r. przeżywa peregrynację figury Matki Bożej Fatimskiej. W tej chwili ok. połowa domostw w parafii gościła już figurę. – Matka Boża dokonuje prawdziwych cudów – opowiada „Niedzieli” proboszcz ks. Dariusz Gach.

– Ludzie biorą wolny dzień w pracy, żeby spędzić ten czas z Maryją. Rodziny traktują to wydarzenie jak wielkie święto. Serce rośnie, gdy patrzy się na to, jak głęboko przeżywają przyjęcie u siebie Matki Bożej – mówi ks. Gach.

Czy owocem roku fatimskiego jest rosnąca liczba kół Żywego Różańca? Nie wiemy. Ale cieszy, że w naszej archidiecezji, w niektórych jej parafiach – obok popularnych kobiecych Kół Żywego Różańca – pojawiają się także Róże męskie.

Różaniec do granic

Ze 100-leciem objawień fatimskich, których fundamentalnym przesłaniem była prośba Maryi o odmawianie Różańca, pięknie współgra inicjatywa „Różaniec do granic”, która już odniosła spektakularny sukces, bo o Różańcu mówi się dziś w całej Polsce, w tym także w środowiskach, które z religią mają niewiele wspólnego. Poruszenie zapanowało nie tylko w nadgranicznych parafiach, ale także w tych leżących często daleko od granic kraju. W tym na terenie archidiecezji częstochowskiej.

I choć nie ma u nas koordynatora przedsięwzięcia, bo tych ustanowiono jedynie w diecezjach granicznych, to ruch w archidiecezji jest spory. Wyjazdy organizują księża proboszczowie, osoby świeckie, członkowie ruchów i stowarzyszeń. Ludzie jadą na granice prywatnie lub w grupach – czasem kilka parafii wynajmuje jeden lub więcej autokarów. Dla przykładu – z 3 parafii Kłobucka w kierunku Czech jedzie autokar wiernych. – Pojedzie z miasta jakieś 50 osób, w tym część z mojej parafii – mówi „Niedzieli” ks. Grzegorz Dymek.

Parafianie z Pajęczna działają na dwa fronty. Kto młody, jedzie na granice, kto starszy lub obowiązki nie pozwalają, będzie modlił się na miejscu. W dwóch kościołach parafii i jednej kaplicy punktualnie o godz. 14 rozpocznie się Różaniec. – Będziemy odmawiać go w łączności z Polakami, którzy stać będą wówczas wzdłuż granic kraju. Od kilku tygodni słyszymy o tym z ambony i zainteresowanie jest duże – mówią w Pajęcznie.

Wspomniany ks. Dariusz Gach z Myszkowa skontaktował się już z Ojcami Karmelitami w Zawoi. Od zakonników jest tam jakieś 2 godz. piechotą do granicy, ale ks. Dariusz jest przekonany, że ojcowie pomogą podjechać gdzieś bliżej.

W samej Częstochowie, z tego, co udało się nam ustalić do momentu oddania tygodnika do druku, wyjazd organizuje sporo parafii. – Jeśli ktoś naprawdę chciał jechać, to wystarczyło rozpytać w swojej parafii i już była informacja, kto w najbliższej okolicy organizuje taki wyjazd – zapewnia nas Marian Zawada, który wybiera się nad granicę czeską z żoną i 4 swoich dzieci.

Dopełnienie inicjatywy

Na 7 października szykują się w stolicy archidiecezji dwa ważne wydarzenia. Pierwszym jest Pielgrzymka Kół Żywego Różańca, która 7 października odbędzie się w gmachu Wyższego Seminarium Duchownego. Drugie to II Gwiaździsta Procesja Różańcowa z Maryją. Określa się ją jako dopełnienie inicjatywy „Różaniec do granic”.

Idea jest prosta – kto nie będzie mógł pojechać 7 października na granice Polski, niech w łączności z tymi, którzy modlą się na granicach, odmówi swój Różaniec tam, gdzie właśnie jest – w miejscu swojego zamieszkania, w parafii. W ubiegłym roku Gwiaździsta Procesja pojawiła się po raz pierwszy w naszej archidiecezji. Zainicjowało ją i zorganizowało Katolickie Stowarzyszenie Wiernych „Nowa Ewangelizacja”. A wspierał inicjatywę i nadal wspiera abp Wacław Depo, metropolita częstochowski.

W parafiach archidiecezji 7 października zapowiada się prawdziwy maraton modlitewny, np. w parafii pw. św. Jana Kantego na Północy Różaniec rozpocznie się o godz. 14 i modlitwy potrwają do wieczornej Mszy św. – W ten dzień każdy, kto przyjdzie do kościoła o godz. 14, może włączyć się w modlitwę różańcową – zapewniają częstochowscy duszpasterze.

Tagi:
Matka Boża

Wspomnienie Maryi Matki Kościoła obchodzone na całym świecie

2018-03-03 15:51

st (KAI) / Watykan

Na całym świecie w obrządku łacińskim obchodzone będzie wspomnienie Maryi Matki Kościoła – postanowił Papież Franciszek. W Watykanie opublikowano dekret Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów z 11 lutego bieżącego roku. Informuje on, że decyzją Ojca Świętego wspomnienie to będzie obchodzone w poniedziałek po Zesłaniu Ducha Świętego. Do polskiego kalendarza liturgicznego święto to zostało wprowadzone 4 maja 1971 r. przez Episkopat Polski.


Watykan – wizerunek NMP Matki Kościoła

W dekrecie podpisanym przez prefekta watykańskiej dykasterii liturgicznej kard. Roberta Saraha przypomniano motywację biblijną i teologiczną obchodów tego święta, a także słowa bł. Pawła VI z 21 listopada 1964 roku ogłaszające Maryję Matką Kościoła. Zaznaczono, że święto to zostało wpisane do szeregu partykularnych kalendarzy liturgicznych.

„Uroczystość ta pomoże nam także w przypomnieniu sobie, że życie chrześcijańskie potrzebuje dla swego wzrostu zakotwiczenia w tajemnicy krzyża, ofierze Chrystusa w uczcie eucharystycznej oraz w składające ofiarę Dziewicy, Matce Odkupiciela i wszystkich odkupionych” - czytamy w dekrecie Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Bp Dajczak o tragicznym wypadku w Słowinie: ból i współczucie

2018-04-18 14:24

xwp, lk / Koszalin (KAI)

Nie może być innej reakcji, jak ból i współczucie tym wszystkim, którzy zostali dotknięci dramatem niewyobrażalnym. Ja sam zginam kolana i jestem na modlitwie - powiedział KAI biskup koszalińsko-kołobrzeski Edward Dajczak na wiadomość o tragicznym wypadku drogowym, do jakiego doszło we wtorek w pobliżu Słowina w województwie zachodniopomorskim. W wyniku zderzenia busa z ciężarówką życie straciło dwoje młodych ludzi.

Magdalena Pijewska
Bp Edward Dajczak

We wtorek około godz. 16.00 na drodze krajowej nr 37 tuż przed Słowinem doszło do makabrycznego zderzenia busa z ciężarówką. Z niewyjaśnionych na razie przyczyny kierowca samochodu ciężarowego zjechał na przeciwległy pas i uderzył w autobus. W wyniku wypadku życie straciło dwoje młodych ludzi - kobieta i mężczyzna w wieku 19 i 20 lat.

Autobusem podróżowały w większości młode osoby w wieku 16-17 lat, uczniowie Zespołu Szkół Morskich w Darłowie. Policja ustaliła, że kierowca był trzeźwy. Bus należał do prywatnego przewoźnika z powiatu sławieńskiego. Stan sześciu poszkodowanych osób przewiezionych do szpitala jest ciężki.

"Nie może być innej reakcji, jak ból i współczucie tym wszystkim, którzy zostali dotknięci dramatem niewyobrażalnym. Młodzy człowiek zawsze patrzy w przyszłość, ma jakiś plan własnego życia. Wszyscy, którzy go otaczają, jego najbliżsi, żyją właśnie tym. I nagle wszystko zostaje przerwane dramatycznie, ogromnie boleśnie i niespodziewanie" - powiedział KAI bp Edward Dajczak.

"Cieszę się z tego, że reakcje ludzkie są niezwykłe. Wokół tych ludzi szybko znaleźli się wszyscy inni. Cieszę się, że byli tam kapłani, ich katecheta. Otoczyli ich natychmiast bliskością" - dodał biskup koszalińsko-kołobrzeski.

Bp Dajczak poinformował też, że poprosił natychmiast koszalińską Caritas, aby zorientowała się w potrzebach rodzin poszkodowanych w wypadku i zareagowała na wszelkie prośby pomocy. - Oczywiście sam zginam kolana i jestem na modlitwie. Jadę na bierzmowanie. Będziemy się modlić z tymi, którzy będą bierzmowani - poinformował.

Jak przypomniał, "jesteśmy w okresie Wielkanocy i przez krzyż i śmierć przeszedł Jezus". - Papież Franciszek powiedział niezwykłe i istotne słowa: "Nie pozwólcie wykraść sobie nadziei, tej nadziei, którą daje Jezus zmartwychwstały". Cierpiąc razem z bliskimi, zżywając się z tą całą dramaturgią jak wszyscy ludzie, chcę jako biskup powiedzieć, że to nie jest jednak definitywny finał; że jest nadzieja, która jest większa od tej tragedii, od każdej śmierci" - zaznaczył biskup.

- Bądźmy z tymi, którzy zostali na tej ziemi. Pamiętajmy w modlitwie o tych, którzy odeszli. Ale jako chrześcijanie miejmy oczy utkwione w Zmartwychwstałego i trwajmy z nimi, ale z tą nadzieją, która nigdy się nie kończy, a która zamyka się w ramionach Ojca, którzy jest samą Miłością. To tylko nas mobilizuje do tego, aby tu na ziemi tym, których teraz wszystko boli, podarować miłość największą, na jaką nas stać - dodał bp Dajczak.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

75. rocznica wybuchu powstania w gettcie warszawskim - program

2018-04-19 10:39

POLIN, archwwa.pl,aict.art.pl, PRChiŻ, sztetl.org.pl (pgo) / Warszawa (KAI)

Marsz Szlakiem Pomników Getta Warszawskiego, koncert „Łączy nas Pamięć”, dzwony i syreny upamiętnią 75. rocznicę wybuchu powstania w gettcie warszawskim. 19 kwietnia 1943 r., kiedy Niemcy wkroczyli do getta, aby je zlikwidować, zaatakowali ich żydowscy bojownicy. Wybuchło powstanie. Walki trwały do połowy maja 1943 roku.

Mateusz Wyrwich

Akcja Żonkile

Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN organizuje już po raz szósty akcję społeczno-edukacyjną Żonkile. Ponad 1500 wolontariuszy wręcza na ulicach Warszawy papierowe żonkile - symbol pamięci o powstaniu. Do akcji włączają się również szkoły, biblioteki i inne instytucje z całej Polski, organizując różne działania wpisujące się w obchody rocznicy wybuchu powstania w getcie warszawskim. W tym roku będzie ich ponad 1000.

Jednym z ocalałych z getta był Marek Edelman, ostatni dowódca ŻOB. 19 kwietnia, w rocznicę powstania, składał bukiet żółtych kwiatów pod Pomnikiem Bohaterów Getta na Muranowie. Żonkil stał się symbolem szacunku i pamięci o powstaniu. Organizowana od 2013 roku przez Muzeum POLIN akcja ma na celu rozpowszechnianie tego symbolu oraz szerzenie wiedzy na temat samego powstania.

Dzwony i syreny

W 75. rocznicę wybuchu Powstania w Getcie Warszawskim, we wszystkich kościołach w samo południe obu warszawskich diecezji zabrzmią dzwony. Decyzję w tej sprawie podjęli wspólnie metropolita warszawski kard. Kazimierz Nycz oraz biskup warszawsko-praski Romuald Kamiński.

Z kolei biskup polowy WP Józef Guzdek polecił proboszczom świątyń garnizonowych, aby w południe 19 kwietnia odezwały się również dzwony kościołów wojskowych. – Niech ich dźwięk wzywa do refleksji i pobudza do modlitwy za Uczestników tamtego heroicznego zrywu. Niech obchody kolejnej rocznicy tego wydarzenia budzą nasze sumienia i wrażliwość na zło oraz mobilizują do wzajemnego przebaczenia i pojednania – zachęcił.

Do akcji włącza się także miasto Warszawa. „Jutro 75. rocznica wybuchu Powstania w getcie, pierwszego z powstań w okupowanej stolicy. O 12 w @warszawa zabrzmią syreny. Przypominam, że Powstańcy byli przede wszystkim warszawiakami. Zatrzymajmy się. Zapalmy świece” – napisała na twitterze prezydent Warszawy, Hanna Gronkiewicz- Waltz.

Dąb pamięci i wierzba płacząca

Główne uroczystości państwowe, w których weźmie udział prezydent RP Andrzej Duda, odbędą się przy Pomniku Bohaterów Getta o godz. 12. O godz. 14.30 w Ogrodzie Saskim władze stolicy zaplanowały sadzenie dębu pamięci. Drzewo upamiętni bojowników z warszawskiego getta.

Z kolei o 16.30 na Placu Grzybowskim – w samym sercu przedwojennego żydowskiego życia – z inicjatywy Fundacji Shalom i Teatru Żydowskiego odbędzie się zasadzenie wierzby płaczącej. Będzie ona upamiętniać kobiety, które przeżyły najstraszniejszy dramat – oddania własnego dziecka na „aryjską stronę”, by miało szansę na przeżycie.

Wierzba to płacz matek, to korzenie, które naród żydowski zapuścił na polskiej ziemi, to nowe pędy i liście – kolejne pokolenia Żydów i Polaków, którzy żyją na tej ziemi, odwiedzają ją, którzy powinni o tym pamiętać.

Koncert „Łączy nas pamięć"

Uroczysty koncert plenerowy „Łączy nas pamięć” odbędzie się 19 kwietnia przed stołecznym Pomnikiem Bohaterów Getta. Podczas czwartkowego koncertu wystąpi Narodowa Orkiestra Symfoniczna Polskiego Radia w Katowicach, chór Filharmonii Narodowej i soliści. Na program złożą się: fragment IX symfonii Ludwiga van Beethovena oraz prawykonanie utworu Radzimira Dębskiego (JIMKA) napisanego specjalnie z tej okazji. Początek koncertu o godzinie 20:00.

Narodową Orkiestrę Symfoniczną Polskiego Radia oraz Chór Filharmonii Narodowej poprowadzi Jose Maria Florêncio, a partie solowe po hebrajsku wykonają Monika Mych-Nowicka (sopran), Małgorzata Pańko-Edery ( mezzo-sopran), Rafał Bartmiński (tenor), Artur Janda ( bas-baryton).W drugiej części koncertu NOSPR pod batutą kompozytora wykona premierowo utwór Radzimira Dębskiego (JIMKA) napisany specjalnie z tej okazji.

„Pisząc tren nie próbuję stawiać się w szeregu z Kochanowskim, Baczyńskim czy Pendereckim. Chcę iść ich śladem, by w swoim imieniu oddać ukłon moim żydowskim sąsiadom, których z naszej pamięci próbowała wymazać wojna” – mówi o swoim utworze Radzimir Dębski.Finałem koncertu będzie utwór „Zog nit kejn mol” – „Nigdy nie mów, że idziesz w ostatnią drogę”. Piosenka ta, napisana w wileńskim getcie jako reakcja na wieść o powstaniu w getcie warszawskim stała się hymnem żydowskiego oporu.

Podczas koncertu „Łączy nas pamięć” zabrzmi w trzech językach: w jidysz, po polsku i po hebrajsku. Utwór wykonają Lena Piękniewska oraz izraelski wokalista Noam Rotem.

Marsz Szlakiem Pomników Getta Warszawskiego

Na doroczny Marsz Szlakiem Pomników Getta Warszawskiego zaprasza w niedzielę, 22 kwietnia Polska Rada Chrześcijan i Żydów. Początek o godz. 16.00 przy Pomniku Bohaterów Getta, przy ul. Zamenhofa w Warszawie.Uczestnicy Marszu, rozpamiętując ofiary wojennej Zagłady i wymieniając ich imiona, zatrzymają się przy kolejnych pomnikach Getta Warszawskiego odmawiając modlitwy żydowskie, chrześcijańskie oraz wspólne psalmy po polsku i hebrajsku.Modlitwy żydowskie poprowadzi naczelny rabin Polski Michael Schudrich, rabin Yehoshua Ellis oraz rabin Stas Wojciechowicz. Stronę chrześcijańską reprezentować będą: bp Rafał Markowski, przewodniczący Rady ds. Dialogu Religijnego i Komitetu ds. Dialogu z Judaizmem, pastor Parafii Ewangelicko – Reformowanej Michał Jabłoński, Pani pastor Kościoła ewangelicko- augsburskiego Halina Radacz oraz o Marek Nowak, dominikanin.

Marsz rozpocznie się przy Pomniku Bohaterów Getta, gdzie zostaną odmówione modlitwy za zmarłych: żydowska i chrześcijańska. Następnie uczestnicy Marszu spotkają się przy Drzewie Sprawiedliwych, przy Pomniku – Kamieniu Pamięci Szmula Zygielbojma, przy Pomniku – Bunkrze przy Miłej 18, przy Kamieniu pamięci Janusza Korczaka. Marsz Szlakiem Pomników Getta Warszawskiego zakończy się przy pomniku Umschlagplatz.

***

Wczesną wiosną 1940 roku, teren dawnej dzielnicy żydowskiej w Warszawie został odgrodzony od reszty drutem kolczastym i oznaczony jako teren epidemii. Pod koniec marca władze niemieckie nakazały Judenratowi wzniesienie murów.Jesienią wprowadzono zakaz wstępu Żydom do określonych części miasta. Mogli oni poruszać się tylko specjalnie oznaczonym tramwajem. 12 października 1940 r. gubernator dystryktu warszawskiego, Ludwig Fischer, ogłosił rozporządzenie o utworzeniu getta w Warszawie. Wszyscy Żydzi mieszkający w innych częściach miasta mieli się tam przenieść.Getto warszawskie było największym gettem okupowanej przez Niemcy Europy. Pierwotnie zajmowało obszar 307 ha.

Najwyższą liczbę przebywających w getcie zanotowano w kwietniu 1941 r. – ok. 450 tys. osób. Stopniowo ta liczba się zmniejszała na skutek głodu, chorób czy prześladowań ze strony władz niemieckich. W lipcu 1942 r. Niemcy zarządzili akcję wysiedleńczą. W rzeczywistości oznaczało to wywiezienie ludności żydowskiej do niemieckiego nazistowskiego obozu zagłady Treblinka i śmierć w komorach gazowych.

W czasie od 22 lipca do 21 września 1942 r. wywieziono i zamordowano ponad 275 tys. Żydów z getta warszawskiego.W Warszawie pozostało wówczas jeszcze ok. 35 tys. Żydów. W marcu 1942 r., z inicjatywy działaczy lewicowych – Józefa Lewartowskiego, Mordechaja Anielewicza, Josefa Kapłana, Szachno Sagana, Józefa Saka, Icchaka Cukiermana i Cywii Lubetkin – doszło do powstania Bloku Antyfaszystowskiego. Organizacja ta stała się zalążkiem utworzonej kilka miesięcy później Żydowskiej Organizacji Bojowej (ŻOB).

Jesienią 1942 r. powstał Żydowski Związek Wojskowy (ŻZW) – formacja zbrojna utworzona przez syjonistów-rewizjonistów z Organizacji Syjonistycznej, Nowej Organizacji Syjonistycznej i Betaru, dowodzona przez Leona Rodala i Pawła Frenkla. Nawiązano kontakt z polskim podziemiem.19 kwietnia 1943 r., kiedy Niemcy wkroczyli do getta, aby je zlikwidować, zaatakowali ich żydowscy bojownicy. Wybuchło powstanie. Walki trwały do połowy maja 1943 roku.

8 maja 1943 r. Niemcy otoczyli bunkier komendy ŻOB. Dowodzący Mordechaj Anielewicz razem z innymi bojownikami popełnił samobójstwo. Potem powstańcy prowadzili jeszcze sporadyczne potyczki. Nielicznym udało się wydostać kanałami poza obszar getta. 16 maja 1943 r. została wysadzona Wielka Synagoga na Tłomackiem. W kolejnych miesiącach Niemcy zrównali z ziemią dawną dzielnicę żydowską.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem