Reklama

Nauczyciel i świadek

2017-12-20 12:28

Artur Stelmasiak
Edycja warszawska 52/2017, str. IV

Artur Stelmasiak
W wolnych chwilach abp Henryk Hoser modli się, czyta książki oraz słucha klasycznej muzyki. Stara się również być na wszystkich premierach w Operze

Pallotyn, misjonarz z powołaniem, lekarz, ekspert od zagadnień bioetycznych, duszpasterz rodziny, autorytet, nauczyciel i świadek wiary – tak najkrócej można opisać abp. Henryka Hosera, który po dziewięciu latach posługi w diecezji warszawsko-praskiej przechodzi na emeryturę

Wszystko zaczęło się w 1969 r., gdy dobrze zapowiadający się młody lekarz Henryk Hoser postanowił wstąpić do seminarium księży pallotynów w podwarszawskim Ołtarzewie. Już w trakcie formacji kapłańskiej kleryk Hoser wiedział, że zdobytą wiedzę i praktykę medyczną będzie chciał wykorzystać w swojej kapłańskiej posłudze jako misjonarz na czarnym kontynencie. – To wybitna postać Kościoła w Polsce. Jego życiorys jest niezwykle bogaty i mógłby wypełnić biografie kilku osób – podkreśla ks. Paweł Rytel-Andrianik, rzecznik Konferencji Episkopatu Polski.

Bardzo duże doświadczenie duszpasterskie zdobył w Afryce, ale także posługując na Zachodzie Europy oraz w Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów. Jego wszechstronna wiedza okazała się cennym darem dla Kościoła w Warszawie i w Polsce. – Podziwialiśmy Księdza Arcybiskupa, że w 65. roku życia potrafił wejść w rolę biskupa diecezjalnego i jednocześnie spożytkować swoją wiedzę i doświadczenie w Warszawie. To wzbudzało podziw w Episkopacie Polski – mówi kard. Kazimierz Nycz, metropolita warszawski. – Jego pracę w różnych gremiach Episkopatu wyróżniała wyrafinowana inteligencja, dzięki której podniósł poprzeczkę niezwykle wysoko.

Niedoszły ulubieniec salonów

Arcybiskup w żaden sposób nie zabiegał o nominację na biskupa w stolicy, z którą jego rodzina związana była od pokoleń.

Reklama

– Miał raczej plany związane z misjami. On poświęcił im przecież prawie całe kapłańskie życie – mówi „Niedzieli” Mateusz Dzieduszycki, rzecznik prasowy diecezji warszawsko-praskiej.

Po ponad 30 latach abp Hoser wrócił w swoje rodzinne strony. – Zarówno Kościół, jak i społeczeństwo ewoluowało, zmieniło się. Wyjechałem za „środkowego Gierka”, a gdy wróciłem, miałem wrażenie, że społeczeństwo straciło orientację w sprawach społecznych i narodowych; w sprawach ważnych i prawdziwych. Wróciłem w czasie ogromnej agresji wobec Kościoła katolickiego w Polsce, sam jej doświadczyłem w sposób niesłychanie brutalny – mówił w wywiadzie dla „Niedzieli” abp Henryk Hoser.

Ordynariusz diecezji warszawsko-praskiej szybko odnalazł się w polskiej rzeczywistości wielkiego miasta. Wniósł wiele nowego w duszpasterstwie diecezjalnym oraz w pracach Konferencji Episkopatu Polski. – Jego doświadczenie i wiedza sprawiały, że świeżym okiem dostrzegał takie rzeczy, których my w naszym polskim Kościele na co dzień nie widzieliśmy – mówi „Niedzieli” ks. Dariusz Szczepaniuk, kanclerz kurii warszawsko-praskiej.

Początkowo media nieprzychylne Kościołowi były zachwycone papieską nominacją dla biskupa obytego w świecie, który – ich zdaniem – miał wyleczyć Polaków z ich zaściankowości. – Warszawski „salon” zmienił zdanie, gdy okazało się, że abp Hoser ma autentycznie katolickie poglądy. Gdy rozpoczęła się w Polsce dyskusja o in vitro i kwestiach ochrony życia, to szybko przestali go lubić. Okazało się, że ordynariusz warszawsko-praski jest świetnie wykształconym człowiekiem, który potrafi naukowo przekonywać do swoich racji – tłumaczy Dzieduszycki.

Zaczęła się więc krytyka abp. Hosera za jego katolickie poglądy. Atakowali go rządzący wówczas politycy, a media zaczęły szukać haków w całej diecezji. – Ksiądz Arcybiskup nie znał podwładnych i współpracowników w swojej diecezji i musiał im ufać. Dlatego jego stanowcze decyzje były podejmowane z pewnym opóźnieniem, co skwapliwie wykorzystały media – przypomina Dzieduszycki.

Najdłużej trwający atak medialny dotyczył sprawy proboszcza podwarszawskiej Jasienicy. – Ks. Wojciech Lemański podważał nauczanie Kościoła ws. ochrony życia i stał się szybko „bohaterem” liberalnych mediów, które go wykorzystały do ataków na abp. Hosera – mówi rzecznik diecezji warszawsko-praskiej.

– Ksiądz Arcybiskup był bardzo cierpliwy, ale w końcu musiał podjąć trudną dla siebie decyzję o suspendowaniu ks. Lemańskiego.

Warszawska misja Arcybiskupa

Abp Henryk Hoser objął władzę w diecezji warszawsko-praskiej pod koniec czerwca 2008 r. Podczas swojego ingresu apelował o wrażliwość misyjną, dialog ekumeniczny i głoszenie orędzia Ewangelii z nadzieją. – Obawy o przyszłość Kościoła są płonne. W swej najgłębszej, sakramentalnej rzeczywistości jest on niezniszczalny – podkreślił wówczas. Z perspektywy 9 lat jego posługi na Pradze widać, że homilia była jego osobistym programem. – On ten program konsekwentnie realizował – mówi ks. Szczepaniuk. – Poświęcił wiele pracy, by otworzyć wrażliwość księży i wiernych na potrzeby misyjne. W kurii powstał specjalny wydział misyjny, a w Sierra Leone prowadzimy swoją parafię misyjną, która może uchodzić w Afryce za wzorcową.

Ksiądz Arcybiskup potrafi godzinami opowiadać o Afryce, która była dla niego miłością kapłańskiego życia. Uważa, że czarny kontynent jest przyszłością Kościoła katolickiego i dlatego warto inwestować w tamtejsze dzieła ewangelizacyjne. W grudniu 2016 r. pojechał z wizytacją do parafii św. Augustyna w Sierra Leone. Ta podróż była jego osobistym pożegnaniem z Afryką przed przejściem na emeryturę. W czasie swojego pobytu uczestniczył w uroczystości, podczas której ochrzczono ponad siedemdziesięciu katechumenów oraz udzielono ośmiu ślubów katolickich.

Kolejnym wymiarem posługi Arcybiskupa było otwarcie na nową ewangelizację. Bardzo lubi spotykać się ze wspólnotami, a przy kurii warszawsko-praskiej powstało prężnie działające duszpasterstwo młodzieży Floriańska 3.

Za rządów abp. Hosera w diecezji warszawsko-praskiej powstał Międzyuczelniany Akademik Praski dla 130 studentów, który otwiera perspektywę formacji młodego pokolenia ludzi z wyższym wykształceniem. – To miejsce spotkania i formacji elit katolickich stolicy, na których Księdzu Arcybiskupowi bardzo zależy – mówi Dzieduszycki.

Otwarty konserwatysta

Wielkim dziełem ewangelizacyjnym są też cyklicznie organizowane rekolekcje „Jezus na Stadionie”, które przyciągają każdego roku kilkadziesiąt tysięcy wiernych z całej Polski. – Podczas rekolekcji „Jezus na Stadionie” Kościół ukazał to, co ma najcenniejsze – mówił abp Henryk Hoser. Kilkukrotne zapraszanie kapłana z Ugandy – o. Johna Baptist Bashobora z jednej strony pokazuje, że w pewnych wymiarach Polacy mogą nauczyć się żywej wiary od Kościoła w Afryce, ale także otwartości na charyzmatyczne ruchy ewangelizacyjne. – Ksiądz Arcybiskup docenia zarówno nowe formy ewangelizacyjne, jak i tradycyjną polską pobożność. On jest autentycznie konserwatywny w poglądach i jednocześnie autentycznie otwarty – mówi Mateusz Dzieduszycki.

Abp Hoser pokazał również swoją otwartość w dialogu ekumenicznym. Naprzeciwko katedry św. Floriana stoi przecież katedralna cerkiew i siedziba zwierzchnika Kościoła prawosławnego. Stosunki hierarchów i duchownych obydwu wyznań są znacznie lepsze, niż tylko dyplomatycznie poprawne, a prawosławni duchowni często goszczą w katolickiej katedrze oraz w studiu katolickiego Radia Warszawa. – Współczesny świat potrzebuje takiego świadectwa o Chrystusie, jakie ekscelencja daje swoim życiem – tak o abp. Hoserze mówił bp Warsonofiusz Doroszkiewicz z Kościoła prawosławnego.

Oprócz zajęć duszpasterskich i głoszenia słowa z ambony abp Hoser poświęca czas na prace w komisji bioetycznej KEP oraz uczy bioetyki kleryków w diecezjalnym seminarium. – Czasami obserwuję go jak na przerwach rozmawia z chłopakami w seminarium. On ma świetny kontakt z młodymi, dla których jest prawdziwym autorytetem – uważa kanclerz kurii.

Największą miłością życia abp. Hosera są misje, ale także ochrona życia ludzkiego i duszpasterstwo rodzin. Na terenie diecezji powołał do istnienia prawie 50 parafialnych ośrodków poradnictwa rodzinnego, na wzór tych, które zakładał niegdyś w Afryce. – Pilna potrzeba podjęcia systematycznej pracy formacyjnej z małżeństwami jest odpowiedzią na szereg zjawisk społecznych, m.in. wzrastającą liczbę rozwodów i separacji – mówi Małgorzata Walaszczyk, dyrektor diecezjalnej poradni rodzinnej. – Abp Hoser osobiście zaangażował się w nauczanie i przygotowanie nowej kadry animatorów rodzinnych, którzy najpierw przygotowują narzeczonych do sakramentu małżeństwa, ale później pracują z małżeństwami.

Jako członek Episkopatu wniósł bardzo wiele do refleksji polskiego Kościoła o problemach bioetycznych oraz był szanowanym w środowisku medycznym duszpasterzem lekarzy. – Dzięki jego zaangażowaniu powstał bardzo ważny Dokument Bioetyczny KEP, który zawiera odpowiedź na kluczowe pytania związane z ochroną życia, w kontekście nauczania Kościoła katolickiego – mówi ks. Paweł Rytel-Andrianik. – On jest postacią wybitną, nawet genialną, a jednocześnie człowiekiem skromnym, który nie epatuje własną osobą.

Cztery godziny od śmierci Polacy, a zwłaszcza warszawiacy doskonale pamiętają Boże Narodzenie sprzed roku.

Choć abp Henryk Hoser rozchorował się w Wigilię, jeszcze pojechał odprawić Pasterkę w Radzyminie, a pierwszego dnia świąt poświęcił żywą szopkę przy katedrze. – Mówił później, że z ledwością stał przy ołtarzu i sam nie wie, jak mu się udało odprawić Mszę św. do końca – wspomina ks. Szczepaniuk.

To mogła być ostatnia odprawiona przez Księdza Arcybiskupa Eucharystia, bo z godziny na godzinę jego organizm był coraz słabszy. Początkowo myślano, że to zwykła infekcja, ale po kilku dniach lekarze zdecydowali, by przewieźć Księdza Arcybiskupa do szpitala. – To były jedne z najbardziej dramatycznych chwil jego posługi pasterskiej. Początkowo lekarze nie mogli zdiagnozować przyczyny wysokiej gorączki, a abp Henryk Hoser słabł w oczach – wspomina Mateusz Dzieduszycki.

Badania w szpitalu potwierdziły najgorsze obawy, że hierarcha jest chory na malarię. Ruszył modlitewny szturm w intencji zdrowia Księdza Arcybiskupa. – To bardzo osobiste doświadczenie. Po raz pierwszy byłem hospitalizowany. Najtrudniejsze momenty w szpitalu przeżywałem bez świadomości, w stanie śpiączki farmakologicznej. Mam wspomnienia sprzed tego stanu i z czasu wychodzenia z niego – mówił „Niedzieli” Ksiądz Arcybiskup po wyjściu ze szpitala.

Jest przekonany, że został uratowany przez zespół doskonałych lekarzy, ale największe wsparcie przekazali mu wierni, którzy modlili się w jego intencji. Apel o modlitwę uruchomił bowiem prawdziwe poruszenie.

– W opinii lekarzy cztery godziny dzieliły mnie od śmierci. Jestem przekonany, że uratowała mnie modlitwa tysięcy ludzi, którym z całego serca dziękuję. To było wręcz tsunami modlitwy zarówno we wszystkich diecezjach w kraju, ale również i za granicą: w Belgii, Francji, we Włoszech, w Afryce. Ogrom tej fali modlitwy do dziś mnie zdumiewa – mówił abp Hoser w specjalnym przesłaniu na Światowy Dzień Chorego. – Doświadczenie choroby pozwoliło mi w głębszy sposób spojrzeć na tajemnicę ludzkiego cierpienia. Łącząc swoje doświadczenie z tym, co przecierpiał Syn Boży, człowiek uczestniczy w tajemnicy odkupienia. Stajemy się tymi, którzy zbawiają świat.

Arcybiskup był wówczas przekonany, że został ocalony, bo Pan Bóg ma wobec niego jeszcze jakieś plany. Szybko okazało się, że papież Franciszek mianował go specjalnym wysłannikiem do Medjugorje. Wkrótce po wyjściu ze szpitala abp Hoser wyjechał, by w imieniu Ojca Świętego zbadać kult oraz duszpasterstwo w tym słynnym miejscu.

Egzamin przed Bogiem

Abp Henryk Hoser został wyniesiony przez św. Jana Pawła II do godności arcybiskupa w 2005 r. Jako dewizę biskupią obrał słowa z pierwszego listu św. Jana: „Maior est Deus” (Większy jest Bóg). – Bóg jest większy niż kryzysy naszej ludzkiej tożsamości, większy niż nasza słabość również wtedy, gdy my wątpimy w samych siebie. Bóg jest większy niż zło i zły – wyjaśniał później abp Hoser.

Te słowa tłumaczą życiową drogę Księdza Arcybiskupa i jego nieugiętą postawę w głoszeniu prawdy orędzia zbawienia. I choć wydawałoby się, że po ludzku można by ustąpić, by nie narażać się na taką krytykę, to jednak ordynariusz warszawsko-praski nie cofnął się nawet o pół kroku. – Ja nigdy nie zejdę z linii strzału. Nie mówię niczego, co jest moim własnym wymysłem, tylko głoszę autentyczną naukę Kościoła – tłumaczy abp Hoser. – Opinia salonu mnie nie interesuje. Wiem, że zdaję egzamin przed Kościołem i przed Panem Bogiem.

Taka postawa Księdza Arcybiskupa sprawiła, że jest on szanowany przez swoich diecezjan, na forum Episkopatu i w Kościele powszechnym. – On jest dla nas kapłanów autorytetem, świadkiem wiary i autentycznym przewodnikiem, który wskazuje prawdziwą drogę. Ksiądz Arcybiskup jest po prostu prawdziwy, bo to, co mówi jest tożsame z tym, jak żyje – podkreśla ks. Szczepaniuk.

Tagi:
abp Henryk Hoser

Abp Hoser: Chrześcijaństwo jest religią konkretu

2018-04-06 09:41

mag / Warszawa (KAI)

Chrześcijaństwo jest religią konkretu, która realizuje się w prozie codzienności - podkreślił abp Henryk Hoser w czasie Mszy św. do Bożego Miłosierdzia celebrowanej w katedrze św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika na stołecznej Pradze. Strażacy Ochotniczych Jednostek Straży Pożarnej podziękowali arcybiskupowi za jego duszpasterską opiekę nad służbami mundurowymi. W dowód uznania za zasługi wręczyli mu medal honorowy im. Bolesława Chomicza.

RAZEM TV

Przywołując w homilii przykład uzdrowienia chromego przez św. Piotra, abp Hoser zwrócił uwagę, że Bóg działa w historii przez człowieka. – To nie apostoł przywrócił zdrowie choremu, ale to Jezus Chrystus, który posłużył się apostołem. Ta sama sytuacja powtarza się również i dziś zarówno na płaszczyźnie życia sakramentalnego, jak i w codzienności. To nie swoją mocą kapłan celebruje sakramenty, ale to moc Boża działa poprzez niego. On jest jedynie narzędziem w rękach Zbawiciela – zwrócił uwagę kaznodzieja.

Abp Hoser przekonywał również strażaków, że Jezus Chrystus cały czas jest obecny w ich służbie. – On nie jest Bogiem abstrakcyjnym, ale wchodzi w dialog z konkretnym człowiekiem i dotyka konkretnych sytuacji jego życia. – On jest z wami zarówno wtedy, kiedy uda wam się opanować ogień czy kogoś uratować, jak i w momentach, kiedy wyciągacie spod gruzów martwe ciała – powiedział duchowny.

Zachęcał strażaków, by w każdej sytuacji zwracali się do Boga. - W czasie akcji wasza modlitwa może przybrać formę aktów strzelistych – powiedział biskup senior diecezji warszawsko-praskiej.

Zwrócił uwagę, że troska o pogłębioną relację z Bogiem jest źródłem światła, które pomaga właściwie rozeznawać sytuacje życiowe. Dzięki temu można lepiej pomóc potrzebującym – stwierdził abp Hoser. Podkreślił, że chrześcijaninem trzeba być w konkrecie życiowym, a nie w czasie świątecznych czy okolicznościowych porywów.

Na zakończenia podziękował on strażakom za ich oddaną służbę życząc życia w bliskości z Bogiem.

W dowód uznania za zasługi na rzecz rozwoju i umacniania Związku OSP RP oraz Ochotniczych Straży Pożarnych, medal honorowy im. Bolesława Chomicza wręczył arcybiskupowi Hoserowi Prezes Związku OSP RP Waldemar Pawlak. Wraz z nim życzenia złożył wiceprezes Zarządu Głównego Związku Ochotniczych Straży Pożarnych gen. bryg Wiesław Leśniakiewicz oraz Prezes Zarządu Oddziału Wojewódzkiego Związku Antoni Jan Tarczyński.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Doczesne szczątki kard. Berana zostaną pochowane w Czechach

2018-04-21 12:03

pb (KAI/RadioPraga) / Rzym

Doczesne szczątki czeskiego kardynała Josefa Berana - symbolu sprzeciwu wobec reżimu komunistycznego - zostały zabrane z Bazyliki św. Piotra, w której spoczywały od 39 lat. W piątek wieczorem dotrarły do Pragi, gdzie23 kwietnia będą pochowane w katedrze św. Wita w Pradze.

Włodzimierz Rędzioch

Kardynał Beran, więzień niemieckich obozów koncentracyjnych w Terezinie i Dachau, arcybiskup Pragi w latach 1946-69, internowany w czasach komunistycznych, od 1965 r. mieszkał jako wygnaniec w Rzymie. Zmarł tam cztery lata później. Władze Czechosłowacji nie pozwoliły na jego pochówek w ojczyźnie. Dlatego decyzją papieża Pawła VI spoczął w podziemiach bazyliki św. Piotra.

Trumna z doczesnymi szczątkami kardynała po wyjęciu z grobu została 19 kwietnia wieczorem przewieziona do papieskiego kolegium czeskiego Nepomucenum w Rzymie, gdzie kard. Beran mieszkał i zmarł. Ceremonii towarzyszyła delegacja kościelna i państwowa z Czech, a także Czesi mieszkający w Wiecznym Mieście - niektórzy spośród nich uczestniczyli w pogrzebie kardynała w 1969 r.

Mszy św. w Nepomucenum przewodniczył 94-letni słowacki kardynał Jozef Tomko. W kazaniu biskup pomocniczy archidiecezji praskiej Zdeněk Wasserbauer, zaangażowany w proces beatyfikacyjny kard. Berana, przywołał wspomnienie jednego z jego współwięźniów z obozu koncentracyjnego w Dachau. - Kiedy w południe przerywano pracę, wszyscy więźniowie biegli, by stanąć w kolejce po jedzenie. Ale Beran szedł do kaplicy, by klęczeć przed Chrystusem i się modlić, ryzykując, że nie starczy dla niego jedzenia. Czy nie jest to najlepszy przykład wewnętrznej wolności? - pytał retorycznie hierarcha.

Przewodniczący delegacji państwowej, minister kultury Ilja Šmíd powiedział, że powrót kard. Berana do ojczyzny jest wielkim triumfem i zakończeniem jego przymusowej emigracji. Wyraził też przekonanie, że sprowadzenie zwłok kardynała do Czech pomoże poprawić relacje między czeskim społeczeństwem i Kościołem katolickim.

Ambasador Republiki Czeskiej przy Stolicy Apostolskiej Pavel Vošalík uważa, że sprowadzenie zwłok kardynała do ojczyzny może stać się inspiracją dla jego rodaków. - Historia kard. Berana zakończy się, ale jednocześnie będzie żywa jako doświadczenie, lekcja czy przesłanie, które weźmiemy ze sobą. Mam nadzieję, że ktoś pomyśli o tym, przed czym kardynał przestrzegał i za co cierpiał, i czy dotyczy to tylko przeszłości - stwierdził dyplomata.

W miejscu dotychczasowego grobu kard. Berana w podziemiach bazyliki watykańskiej umieszczona zostanie tablica pamiątkowa.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Papież przyjął w Watykanie wiernych z diecezji Bolonii i Ceseny-Sarsiny

2018-04-22 10:38

(KAI/vaticannews) / Watykan

Franciszek przyjął 21 kwietnia na Placu św. Piotra wiernych z diecezji Bolonii i Ceseny-Sarsiny. Przybyli oni do Rzymu wraz ze swoimi biskupami, aby podziękować mu za jego ubiegłoroczną wizytę w ich diecezjach. Papież zachęcił ich do świętości, która jest realizacją wszystkich pragnień ludzkiego życia.

Ks. Daniel Marcinkiewicz

"Starajcie się, by w waszych wspólnotach można było usłyszeć wezwanie do świętości, które dotyczy każdego ochrzczonego i każdego poziomu życia. W świętości zawiera się pełna realizacja wszystkich pragnień ludzkiego serca" - powiedział Ojciec Święty.

Wiernym z diecezji Cesena przypomniał, że z ich ziemi wyszło dwóch Następców św. Piotra: Pius VI i Pius VII. "Dlatego też będąc spadkobiercami tych dwóch wielkich duszpasterzy i ewangelizatorów, jesteście wezwani do hojnego angażowania się w głoszenie Ewangelii i świadczenia o niej konkretnymi czynami, które wcale nie muszą być wielkie. Chrześcijanie są bowiem zaczynem miłości, braterstwa, nadziei w wielu małych gestach codzienności" - zaznaczył papież.

A nawiązując do odwiedzin Bolonii, Franciszek zwrócił uwagę, iż wtedy kończył się tam Diecezjalny Kongres Eucharystyczny. Zachęcił swych słuchaczy, aby Eucharystia, która jest dziękczynieniem, pozwoliła im zrozumieć, że więcej jest radości w dawaniu aniżeli w braniu. Wychowuje także do dawania pierwszeństwa miłości i do praktykowania sprawiedliwości, która swoje wypełnienie znajduje w miłosierdziu.

Papież zaznaczył, że tylko Jezus jest Ewangelią nadziei i miłości. On uzdalnia nas do daru z samych siebie - podkreślił.

"Oto nasza misja, która jest jednocześnie odpowiedzialnością i radością, spuścizną zbawienia i darem do dzielenia się. Domaga się ona pełnej dyspozycyjności, rezygnacji z siebie i ufnego powierzenia się woli Bożej. Chodzi o to, aby wejść na szlak prowadzący do świętości, by z odwagą odpowiedzieć na wezwanie Jezusa, każdy według własnego charyzmatu. «Chrześcijanin bowiem nie może myśleć o swojej misji na ziemi, nie pojmując jej jako drogi świętości, ponieważ «wolą Bożą jest wasze uświęcenie» (1 Tes 4, 3). Każdy święty jest misją; jest planem Ojca, by odzwierciedlać, ucieleśniać w danym momencie dziejów, pewien aspekt Ewangelii» (Gaudete et exsultate, 19)” – oświadczył Ojciec Święty.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem