Reklama

Europejczycy są chrześcijanami

2018-01-10 10:56

Viktor Orban
Niedziela Ogólnopolska 2/2018, str. 20-21

Dominik Różański

Dzisiejszy atak jest skierowany na fundamenty naszego życia i naszego świata. Niektórzy nie chcą, abyśmy byli tymi, którymi jesteśmy; chcą, żebyśmy się zmienili. W bożonarodzeniowych światłach wyraźnie widzimy, że gdy atakuje się kulturę chrześcijańską, są także próby wyeliminowania Europy...

Oczekujemy wielkiego święta chrześcijańskiego świata: narodzin naszego Pana Jezusa Chrystusa. W milczącym oczekiwaniu podnosimy oczy, uwalniamy się od zmartwień dnia codziennego, a horyzont duszy się otwiera. W tej wyjątkowej atmosferze możemy podsumować miniony czas i zastanowić się raz jeszcze nad charakterem naszych zadań na świecie na nadchodzący rok.

Węgrzy to naród chrześcijański...

Bez względu na to, czy się z tym zgadzamy, czy nie, my, Europejczycy, żyjemy w kulturze ustanowionej zgodnie z nauczaniem Chrystusa. Tutaj mogę zacytować dobrze znane słowa wcześniejszego węgierskiego premiera – Józsefa Antalla: „W Europie nawet ateista jest chrześcijaninem”. My, Węgrzy, słusznie uważamy się za naród chrześcijański. Nasz język ojczysty, przez który wyrażamy rzeczywistość, nie jest podobny do języka żadnego innego narodu europejskiego. Ma to również cenne owoce.

Reklama

Od Mihálya Babitsa wiemy, że węgierski duch narodził się, gdy nasz wschodni charakter spotkał się z kulturą zachodniego chrześcijaństwa. I możemy dodać, że to było źródło węgierskiego światopoglądu i mentalności. Ale to także spowodowało wiele trudności, niezrozumienia, samotności i czasami poczucia bycia obcymi dla ludzi wokół nas. Niemniej jednak przez tysiąc lat istota chrześcijaństwa i nasza żywa wiara utrzymały nas w sercu Europy. Dlatego do dziś pozostajemy wierni kulturze naszego języka ojczystego i jesteśmy dumni z wkładu naszego narodu w powstanie Europy dzięki jego osiągnięciom w ciągu tysiąclecia.

Zgodnie z Ewangelią według św. Marka drugim przykazaniem Chrystusa jest: „Miłuj bliźniego swego jak siebie samego”. W dzisiejszych czasach wiele mówi się w Europie o Chrystusowym przykazaniu miłości. Używane jest ono, aby nas upomnieć, że jesteśmy chrześcijanami, zwłaszcza kiedy oświadczamy, iż nie chcemy, aby miliony ludzi z innych kontynentów osiedliły się w Europie, i kiedy nie chcemy ich wpuścić.

Ale to przykazanie składa się z dwóch części, a nasi oskarżyciele zapomnieli o drugiej części: musimy „kochać naszego bliźniego jak siebie samego”. Kochanie siebie oznacza także akceptowanie i chronienie wszystkiego, co ucieleśnia to, jacy jesteśmy i kim jesteśmy. Kochanie siebie oznacza, że kochamy nasz kraj, nasz naród, naszą rodzinę, kulturę węgierską i cywilizację europejską. W tych kontekstach nasza wolność – węgierska wolność – rozwinęła się i może się rozwijać nieustannie.

Przez wieki nasze życie kształtowało się w świadomości, że wolność Węgier była również gwarancją wolności Europy. To dzięki poczuciu tej misji ostaliśmy się na naszej ziemi w okresie podboju Imperium Osmańskiego, właśnie to wzmogło ostrza Petőfiego i jego towarzyszy rebeliantów i ośmieliło „Lads of Pest” (dzieci – żołnierzy). Nasze fundamentalne prawo mówi: „Jesteśmy dumni, że nasz król, św. Szczepan, zbudował państwo węgierskie na solidnej ziemi i uczynił nasz kraj częścią chrześcijańskiej Europy tysiąc lat temu” oraz: „Uznajemy rolę chrześcijaństwa w zachowaniu narodowości”.

Kiedy wyznaczamy granice naszej tożsamości, wyznaczamy kulturę chrześcijańską jako źródło naszej dumy i siły. Chrześcijaństwo jest kulturą i cywilizacją. To jest przestrzeń, w której żyjemy. Istotą nie jest to, ile osób chodzi do kościoła ani ile modli się z prawdziwym oddaniem. Kultura jest rzeczywistością codziennego życia: jak mówimy i zachowujemy się wobec siebie nawzajem; jaką odległość utrzymujemy między sobą i jak zbliżamy się do siebie; jak wchodzimy w ten świat i jak go opuszczamy. Dla Europejczyków kultura chrześcijańska określa moralność codziennego życia. W sytuacjach krytycznych daje nam pewien punkt odniesienia i kompas. Wśród sprzeczności życia kultura chrześcijańska pokazuje nam drogę. Decyduje o naszym rozumieniu sprawiedliwości i niesprawiedliwości, związku między kobietami i mężczyznami, w rodzinie, o sukcesie, pracy i honorze.

Nasza kultura jest kulturą życia. Naszym punktem wyjścia – alfą i omegą naszej filozofii życia. Jest ona wartością życia, godnością, którą każda osoba otrzymała od Boga. Bez tego nie moglibyśmy ocenić „praw człowieka” i podobnych współczesnych koncepcji. Dlatego wątpimy, czy możemy to wyeksportować do życia cywilizacji zbudowanych na innych fundamentach.

Podstawowe elementy europejskiego życia są teraz atakowane. Obecnie istnieje zagrożenie dla oczywistej natury europejskiego życia: spraw, o których nie trzeba myśleć głęboko, ale na podstawie których trzeba tylko działać. Istotą kultury jest to, że jeśli nie jest to oczywiste, my, ludzie, stracimy punkty odniesienia: nikt nie będzie miał pewnego gruntu i nikt nie będzie miał nic przeciwko sprawdzaniu czyjegoś zegara czy kompasu. Bez względu na to, czy chodzimy do kościoła, czy też nie – i jeśli tak, to nieważne, do którego – nie chcemy być zmuszani do świętowania Bożego Narodzenia za spuszczoną kurtyną, aby nie urazić uczuć innych.

Nie chcemy, aby nasze rynki bożonarodzeniowe były przemianowane, i zdecydowanie nie chcemy rezygnować z konkretnych barier. Nie chcemy, aby nasze dzieci były pozbawione radości św. Mikołaja i bożonarodzeniowych aniołów. Nie chcemy zostać okradzeni z religijnych świąt. Nie chcemy, aby nasze religijne święta i ceremonie były przepełnione niepokojem i lękiem. Nie chcemy, aby nasze kobiety i córki były molestowane w tłumach sylwestrowych biesiadników.

Religia nadaje sens

My, Europejczycy, jesteśmy chrześcijanami. Wszystko to jest nasze i tak żyjemy. Do tej pory uważaliśmy za naturalne, że Jezus się narodził, umarł za nas na krzyżu, a potem powstał z martwych. Dla nas święta religijne są oczywiste i oczekujemy ich, aby nadać znaczenie naszemu codziennemu życiu. Kultura jest podobna do układu odpornościowego organizmu człowieka: tak długo, jak działa prawidłowo, nawet tego nie zauważamy. Staje się dla nas zauważalny i ważny, gdy jest osłabiony. Kiedy krzyże są usuwane z fotografii, kiedy ludzie starają się usunąć krzyż z posągu papieża Jana Pawła II, kiedy próbują zmienić sposób obchodzenia naszych świąt, każdy dobrze myślący obywatel europejski jest przepełniony złością. Dotyczy to również tych, dla których chrześcijaństwo – jak to genialnie ujął Gyula Juhász – jest „po prostu pogaństwem ze świętą wodą”. Dotyczy to nawet takich osób jak Oriana Fallaci, która obawiała się Europy jako „ateistycznego chrześcijanina”.

Dzisiaj atak jest skierowany na fundamenty naszego życia i naszego świata. System odpornościowy Europy jest celowo osłabiany. Inni nie chcą, żebyśmy byli tacy, jacy jesteśmy. Chcą, abyśmy stali się czymś, czym nie chcemy być. Chcą, abyśmy mieszali się z narodami z innego świata i aby proces ten był płynny, chcą, abyśmy się zmienili. W świetle świec bożonarodzeniowych możemy wyraźnie zobaczyć, że gdy atakują kulturę chrześcijańską, próbują także wyeliminować Europę. Chcą odebrać nam życie i wymienić je na coś, co nie jest naszym życiem. W zamian za życie, którym dotychczas żyliśmy, obiecują nowe i bardziej oświecone. To jednak utopia: nie istota prawdziwego życia, lecz idea wydestylowana z abstrakcyjnej, teoretycznej sofistyki. Utopie są snami: potencjalnie cudowne, a więc pociągające. Ale są równie niespójne, nieprzeniknione, niejasne i pozbawione sensu jak sny. Nie można w nich żyć ani się nimi kierować.

Nie możemy twierdzić, że kultura chrześcijańska jest szczytem doskonałości. To jest właśnie klucz do kultury chrześcijańskiej: jesteśmy świadomi niedoskonałości, w tym naszej własnej niedoskonałości; ale nauczyliśmy się z tym żyć, czerpać z tego inspirację i impuls. Dlatego od wieków my, Europejczycy, staramy się ulepszać świat. Dar nadany przez niedoskonałość polega na tym, że mamy możliwość poprawy. Ci, którzy obiecują nowy, piękny mieszany świat, chcą teraz skorzystać z tej okazji. Teraz chcą też zniszczyć wszystko, co należy do przyszłych pokoleń. Nasz obowiązek, aby tego bronić, jest poparty wiedzą, że jesteśmy do tego powołani, że nasi przodkowie przelali krew, aby zachować tę kulturę dla nas.

Prawo do własnego życia

Chociaż fakt ten został na dłuższy czas zapomniany, coraz częściej słyszę, że sześćdziesiąt lat temu ojcowie założyciele Unii Europejskiej wytyczyli szlak: Europa, jak powiedział Robert Schuman, będzie albo chrześcijańska, albo będzie niczym. Rok 2017 przedstawił państwom europejskim historyczne zadanie. Nowe zadanie zostało powierzone wolnym narodom Europy i rządom narodowym wybranym przez wolnych obywateli: musimy chronić kulturę chrześcijańską. Musimy to zrobić, nie aby przeciwstawiać się innym, ale by bronić siebie, naszych rodzin, naszego narodu, naszych krajów i Europy, „ojczyzny ojczyzn”.

W 2017 r. zobaczyliśmy także, że liderzy krajów europejskich podchodzą do tego zadania w różny sposób: są tacy, którzy twierdzą, że problem nie istnieje; inni uważają, że jest to postęp sam w sobie; a jeszcze inni wyruszyli na ścieżkę poddania się. Są też tacy, którzy siedzą z założonymi rękami i czekają, aż ktoś inny rozwiąże ten problem. Historia tysiąca lat na Węgrzech dowodzi, że nie jesteśmy tacy. Kroczymy inną drogą. Naszym punktem wyjścia było zawsze to, że mamy prawo do własnego życia. I broniliśmy tego prawa za każdym razem, na ile pozwalała nam na to nasza siła. Dlatego od lat pracujemy nad umocnieniem Węgier, aby móc znów stanąć na własnych nogach.

Jeśli chodzi o rok 2018 – możemy powiedzieć, że tak długo, jak rząd narodowy będzie kierował krajem, będziemy działać inteligentnie, spokojnie, ale bezkompromisowo, aby nasza ojczyzna pozostała kulturą chrześcijańską i krajem węgierskim. I dołożymy wszelkich starań, aby Europa pozostała europejska.

Pomysłowy konserwatysta stosuje zasadę wdzięczności w dyskusji o kulturze i polityce – podchodzimy do dialogu z wielkodusznością, a nie ze zwykłą uprzejmością. Prosilibyśmy wszystkich o pomoc nam w pozostaniu pokrzepiającą oazą na coraz bardziej kontrowersyjnej arenie współczesnego dyskursu. Prosilibyśmy wszystkich serdecznie o przekazanie swojego daru.

Tłum. Aneta Amrozik

Śródtytuły pochodzą od Redakcji.

Tagi:
chrześcijaństwo

Dumni z Ewangelii – dumni z Kościoła

2019-04-16 18:56

Ks. Tadeusz Biały
Edycja przemyska 16/2019, str. VIII

Podczas Światowych Dni Młodzieży w Denver (USA – 1993) papież Jan Paweł II skierował do młodych pamiętne słowa: „Bądźcie dumni z Ewangelii”. To wezwanie Ojca Świętego dodało skrzydeł młodym i nie tylko młodym katolikom na całym świecie i wciąż powinno w nich rodzić odwagę wiary

Stanisław Gęsiorski
Ludzie kroczący drogami Dekalogu są dumni z Ewangelii i równie dumni z Kościoła

Świat, w którym przychodzi żyć współczesnym uczniom Chrystusa, ogranicza im publiczne okazywanie miłości do Mistrza z Nazaretu, wskazując na przysłowiową zakrystię czy prywatną przestrzeń. Bardzo często artykułuje te ograniczenia z dotkliwym sarkazmem, że katolicy nie przystają już do nowoczesnych cywilizacji. Tym samym ubóstwia nowych mistrzów z tego świata, którzy – jak twierdzi – zdecydowanie przewyższają Mistrza z Nazaretu. Nie ma więc sensu inwestować w zabobon wiary, skoro osiągnięcia tęgich umysłów pozwalają nie tylko lepiej rozumieć, ale i precyzyjniej wyjaśniać egzystencjalne meandry.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Bp A. Bałabuch: Wigilię Paschalną zaczynamy nie po zachodzie słońca, ale po zmroku

2019-04-18 16:38

Dawid Gospodarek / Warszawa (KAI)

Trzeba zwracać uwagę nie na to, kiedy jest zachód słońca, ale kiedy zapada zmrok - tak o rozpoczęciu Wigilii Paschalnej mówi bp Adam Bałabuch. Czy podczas obrzędu mandatum można obmywać nogi kobietom, czy Groby Pańskie mogą zawierać aluzje polityczne, czy w święconce może być czekolada albo czy świecki może ją błogosławić? Czy w drugi dzień świąt powinno się odczytywać list rektora KUL? Na te i inne zagadnienia odpowiada w rozmowie z KAI przewodniczący Komisji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów Konferencji Episkopatu Polski.

Agnieszka Bugała
Zewnętrzne gesty i postawy ciała przyjęte przez świeckich podczas liturgii nie są bez znaczenia – podkreśla bp Adam Bałabuch

Bp Adam Bałabuch: Myślę, że każdy powinien robić to w ramach obwiązujących przepisów. Papież pokazuje jakiś kierunek i każdy ksiądz musi rozeznać, czy to, co będzie czynił, nie będzie budziło zdziwienia wśród parafian. Chodzi też o to, żeby ludzie przeżywali liturgię w sposób pełen spokoju wewnętrznego, a nie emocjonalnie zastanawiali się potem, co ksiądz nowego wprowadza. Dla nas istotne jest też to, jakie normy obecnie nas obowiązujące są zapisane w księgach liturgicznych. Wiemy, że ten obrzęd może być, ale też można go pominąć. A jeśli otworzymy Mszał rzymski, gdzie czytamy też o mandatum, to jest tam taki zapis, że ministranci prowadzą wybranych mężczyzn do ław przygotowanych w stosownym miejscu. Nie ma tam nic o kobietach. Taki jest zapis w polskim Mszale.

KAI: Jak powinien wyglądać Grób Pański? W Polsce w wielu miejscach praktykuje się instalacje ze społecznym czy katechetycznym przekazem…

- Ozdoby Grobów Pańskich powinny nawiązywać do Tradycji, do tego, co znamy z Pisma Świętego, wyrażać prawdy i idee z Objawienia. Rzeczywiście, w Polsce mamy zwyczaj nawiązywania do bieżącej sytuacji. Pamiętamy czasy choćby Solidarności, kiedy te groby nawiązywały do wydarzeń bieżących, np. po śmierci księdza Popiełuszki przypominały o tej tragedii. Myślę, że takie elementy, które są wyrazem przywiązania do tradycji narodowej, mogą znaleźć odzwierciedlenie w wystroju, ale nie mogą one mieć znamion politycznego zaangażowania, to by było bardzo niestosowne. Ale mamy prawo wyrażać swoje przekonania, np. w kwestii ważnych dla nas prawd, jak rodzina czy ochrona życia.

- Jednocześnie mocno zaznacza się, żeby cała oprawa grobu, czy to będą nawiązania do sztuki, nauki społecznej czy motywy ewangelizacyjne, nie przesłaniały i nie odwracały uwagi od monstrancji.

- Oczywiście. Trzeba sobie uświadomić, że zasadniczą sprawą jest adoracja Najświętszego Sakramentu. Tak trzeba przygotować wystrój Grobu Pańskiego, żeby wszystko wskazywało na monstrancję, na Jezusa, którego adorujemy. Należy tak ułożyć grób, żeby monstrancja była wyeksponowana - przez oświetlenie, wystrój. Żeby wszystko to prowadziło wzrok nie na te elementy poboczne wystroju ale na Eucharystię. W Mszale znajdujemy taki zapis: wszystkie elementy dekoracyjne i światła powinny kierować uwagę wiernych na Najświętszy Sakrament, który jest Pamiątką Śmierci i Zmartwychwstania Chrystusa, a nie na figurę Chrystusa leżącego w grobie.

- Sobota kojarzy się ze święconką. Towarzyszy jej trochę kontrowersji, np. samemu terminowi. Przed reformami liturgicznymi w połowie XX wieku święciło się pokarmy w sobotę, ale po Wigilii Paschalnej, która odbywała się rano. Potem przesunięto ją słusznie na wieczór, ale święcenia pokarmów już nie. Przez to np. trzeba specjalnie błogosławić wodę, której zapasów się pozbyliśmy ze względu na nową z Wigilii Paschalnej. Może warto dla spójności znaków wrócić do błogosławienia pokarmów po Wigilii Paschalnej lub niedzielnej porannej Mszy?

- Nie sądzę. Jeśli tak się tradycja ukształtowała, to znaczy, że to ma znaczenie i sens dla wiernych. Błogosławienie pokarmów dopiero po Wigilii Paschalnej, jeśli miałoby miejsce dopiero w godzinach nocnych czy po rezurekcji, mogłoby skutkować tym, że wielu ludzi nie miałoby praktycznej możliwości wzięcia udziału w tym obrzędzie. Byłoby to trudne zwłaszcza dla starszych czy chorych. W ciągu dnia w sobotę bardzo licznie przychodzą rodziny z dziećmi, więc pozbawilibyśmy szansy włączenia dzieci w obrzęd pobłogosławienia pokarmów, bo trudno wymagać od rodziców, żeby przychodzili z dziećmi późno w nocy albo wczesnym rankiem. Dlatego myślę, że z takich właśnie względów duszpasterskich tradycja tak się ukształtowała i warto ją utrzymać, szczególnie że jest też okazją do krótkiej katechezy dla tych dzieci i rodziców, którzy z nimi przychodzą na pobłogosławienie pokarmów.

- Kto może błogosławić pokarmy? Wiadomo, że księża mogą, ale widać też czasem kleryków.

- Tak, bo przepisy pozwalają, by akolici i lektorzy, będący alumnami seminarium duchownego, pobłogosławili pokarmy. Tak może być w razie konieczności, np. w parafiach, gdzie trudno, żeby dotarł osobiście ksiądz czy diakon. Tam, gdzie to jest możliwe, dobrze byłoby, gdyby uczynili to ci, którzy mają święcenia.

- A jeśli świecka osoba ma posługę lektoratu, to czy może pobłogosławić w razie konieczności?

- Obrzędy błogosławieństw mówią o akolitach i lektorach, będących alumnami seminarium duchownego. Natomiast w domu błogosławieństwa pokarmów może dokonać ojciec, matka lub ktoś z członków rodziny przed porannym wspólnym posiłkiem.

- Zwraca się też uwagę, żeby to błogosławienie pokarmów nie odbywało się w tej przestrzeni, gdzie jest wystawienie Najświętszego Sakramentu w Grobie Pańskim...

- To zależy od roztropności duszpasterskiej i możliwości danej świątyni. Jeśli kościół jest mały, a w wielu miejscowościach tak jest, to trudno o inną przestrzeń. Jeśli jest pogodnie, to można błogosławić pokarmy na zewnątrz przed kościołem, by nie zakłócać adoracji. Ale jeśli jest wewnątrz świątyni, to jest okazja, żeby włączyć też pobłogosławienie pokarmów we wspólną adorację, która trwa przy Bożym Grobie.

- Czy są jakieś rzeczy, których nie powinno być w koszyku ze święconką? Rytuały wymieniają konkretne pokarmy, jak chleb, mięso, jajka, sól. A na przykład baranek z czekolady?

- Moim zdaniem, nie możemy wykluczać takich rzeczy, które są dobre z natury i niczemu nie przeszkadzają, a nawiązują też do lokalnych zwyczajów czy tradycji. Może być baranek z czekolady czy z cukru, to nic niewłaściwego. Wyklucza się takie rzeczy, które byłyby tu niestosowne, np. alkohol.

- Czasem pojawia się taki praktyczny problem z utylizacją poświęconych rzeczy. Czy to jest problem, żeby wyrzucić np. skorupki po jajkach do kosza?

- Myślę, że to samo w sobie nie jest jakimś dużym problemem. Jeśli ktoś ma taką wrażliwość, żeby resztki, np. skorupki, potem zebrać i spalić, jest to piękne. I rzeczywiście utarło się, że słuszną formą takiej utylizacji jest właśnie spalenie. Ale nie można popadać w skrupuły, jeśli ktoś nie ma takiej możliwości czy z innych względów po prostu wyrzuci takie resztki. Proszę pamiętać, że modlitwa błogosławiąca pokarmy nie sprawia, że one same z siebie stają się jakoś uświęcone, np. tak jak dewocjonalia. Jest to modlitwa, w której prosimy, żeby przez te rzeczy możliwe było odniesienie do nadprzyrodzoności, do Pana Boga; żeby te pokarmy, które spożyjemy, wyrażały pewne prawdy, które świętujemy. Warto wysłuchać dokładnie treści tych modlitw z rytuału.

- A co robić z palmami po Niedzieli Palmowej?

- Najczęściej się je przechowuje. Po to się palmy święci, żeby je potem przechowywać przez cały rok. A jeśli nie, to należy je spalić. Bo to chyba jedyna rozsądna metoda, trudno takie pobłogosławione rzeczy wprost wyrzucać. Co innego pokarm, co innego skorupki z jajka. Bo pokarmu też nie wyrzucamy, tylko też utylizujemy przez spalenie, ale nie wyrzucamy.

- W liturgii Triduum Paschalnego jest duża wrażliwość na symbole. Np. bardzo się dba o to, żeby Wigilia Paschalna zaczynała się po zmierzchu, żeby paschał był rzeczywiście owocem pszczelego roju, etc. Czy do Księdza Biskupa dochodzą sygnały, że jest problem z zachowywaniem takich przepisów?

- Na pewno jest problem z rozpoczynaniem liturgii paschalnej w odpowiednim momencie, dlatego że czasami księża mają kilka kościołów i starają się jakoś liturgię w kilku miejscach w parafii celebrować. Stąd czasami niestety rozpoczynają zbyt wcześnie, co jest niezgodne z przepisami Kościoła. Trudno, kiedy słońce ledwo zajdzie, kończyć liturgię i śpiewać Alleluja. Wigilia Paschalna kończy się ogłoszeniem zmartwychwstania i to powinno być już po zmroku – zarówno rozpoczęcie jak i zakończenie liturgii. Czasami to sformułowanie „po zapadnięciu zmroku” może być źle interpretowane, bo niektórzy to rozumieją przez „po zachodzie słońca”. Ale kiedy w kalendarzu jest wpisany zachód słońca, to jeszcze przez prawie godzinę nie ma zmroku. Tu trzeba zwrócić uwagę nie na to, kiedy jest zachód słońca, ale kiedy zapada zmrok.

- Jeśli chodzi o sztuczny paschał, to może rzeczywiście kiedyś takie były, ale ostatnio raczej nie widzę, żeby paschały były sztuczne, plastikowe. Oczywiście, nie wszystkie są z czystego wosku, ale to czasami nie jest możliwe.

- W drugi dzień Świąt często jest czytany list rektora KUL-u czy innej katolickiej uczelni zamiast homilii.

- Jeśli powinien być odczytany, to na mocy zarządzenia biskupa miejsca, bo rektor uczelni nie ma takiej władzy. Jeśli biskup miejsca wydał takie zarządzenie, to trzeba być temu posłusznym. W polskiej tradycji są listy pasterskie czytane podczas Mszy. Jeśli biskup diecezjalny uważa ten list rektora za swój i każe go odczytać, to należy go odczytać. To zależy od praktyki danej diecezji. Bo biskup może też postanowić, że można przeczytać, ale nie ma zobowiązania i ksiądz może sam podjąć decyzję. Czasami są tzw. „listy do wykorzystania duszpasterskiego”, więc można fragment listu wykorzystać w swojej homilii. To zależy od charakteru listu i przede wszystkim od biskupa miejsca.

- A czy powinien być czytany taki list zamiast homilii?

- Mamy wskazania dotyczące homilii mszalnej wydane przez Konferencję Episkopatu Polski, w których czytamy, że może być czytany list zamiast homilii, jeśli jest taka decyzja biskupa miejsca. List może być odczytany w miejsce homilii dlatego, że co prawda jest wymóg, by w trakcie Mszy św. w uroczystości nakazane czy w niedziele głosić homilię, ale są okoliczności, kiedy w miejsce homilii czytany jest list pasterski. O tym mówią też Wskazania KEP dotyczące homilii mszalnej.

- Dziękuję za rozmowę.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Diecezja zielonogórsko-gorzowska: zdjęcia Grobu Pańskiego

2019-04-20 14:23

kjk

Zapraszamy do galerii zdjęć dekoracji Grobu Pańskiego w kościołach naszej diecezji. Fotografie można przesyłać na adres: aspekty@diecezjazg.pl

ks. Adrian Put
Zobacz zdjęcia: Diecezja zielonogórsko-gorzowska: zdjęcia Grobu Pańskiego 2019
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem