Reklama

Przestrzeń sztuki i sacrum

2018-06-28 10:24

Ks. Rafał Przędzik
Edycja rzeszowska 26/2018, str. VI

Archiwum prywatne Marka Stefańskiego

Z dr. hab. Markiem Stefańskim, dyrektorem festiwalu „Wieczory Muzyki Organowej i Kameralnej w Katedrze i Kościołach Rzeszowa”, organizowanym w tym roku po raz 27., rozmawia ks. Rafał Przędzik

Ks. Rafał Przędzik: – Zbliża się lipiec, wielu melomanów na Podkarpaciu czeka na ten czas…

Dr hab. Marek Stefański: – Od 27 lat w rzeszowskich świątyniach rozbrzmiewa latem muzyka organowa i kameralna z udziałem organów. Tegoroczny festiwal „Wieczory Muzyki Organowej i Kameralnej w Katedrze i Kościołach Rzeszowa” rozpocznie się 1 lipca i potrwa do 19 sierpnia. 8 festiwalowych koncertów odbędzie się w Rzeszowie: w katedrze, w kościele Świętego Krzyża oraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Zalesiu. W tym roku kalendarz koncertów nie uwzględnia, niestety, przepięknej rzeszowskiej bazyliki Ojców Bernardynów, co spowodowane jest remontem wnętrza świątyni. Podczas tegorocznego festiwalu wystąpią renomowani wirtuozi organów oraz inni instrumentaliści i śpiewacy z Niemiec, Włoch, Rosji, USA i oczywiście z Polski. Rzeszowskiemu programowi będą towarzyszyć dwa cykle: „Muzyka organowa w Jarosławskim Opactwie” oraz „Koncerty organowe w bazylice Jezuitów w Starej Wsi”.

– Jaki repertuar czeka nas w tym roku?

– Podobnie jak w latach ubiegłych, melomani będą mogli wysłuchać sporej porcji muzyki organowej i kameralnej, pochodzącej z różnych obszarów kulturowych Europy. Panorama historyczna i geograficzna muzyki widniejącej w programie każdego z koncertów jest obszerna: od dzieł polskiego renesansu, dawnej muzyki hiszpańskiej, włoskiej, poprzez dojrzałą polifonię z Johannem Sebastianem Bachem, dzieła romantyków niemieckich i francuskich symfoników, aż po kompozycje napisane współcześnie, a nawet improwizacje organowe.

– Czy pojawi się w tym roku muzyka polskich kompozytorów?

– Każdy z koncertów będzie ciekawy i odmienny pod względem proponowanego repertuaru, a także różnorodnej obsady wykonawczej. Będzie sporo muzyki polskiej, chociażby chóralnej podczas koncertu inauguracyjnego w rzeszowskiej katedrze w niedzielę 8 lipca. Nie zapominamy bowiem o przypadającej na ten rok 100. rocznicy odzyskania przez nasz kraj niepodległości.

– Festiwal jest wielkim przedsięwzięciem. Czy łatwo pozyskać współorganizatorów?

– Głównym organizatorem tegorocznej edycji festiwalu jest po raz pierwszy Fundacja Promocji Kultury i Sztuki ARS PRO ARTE, powołana w celu organizacji festiwali muzyki organowej na Podkarpaciu i w Małopolsce, w tym naszego festiwalu. Coraz szerszy z roku na rok zasięg terytorialny i programowy festiwalu oraz zmieniające się dynamicznie wymogi administracyjne i formalne dla tego typu wydarzeń, zwłaszcza pozyskiwanie i rozliczanie funduszy umożliwiających ich realizację, zmusiły do wypracowania nowej formuły organizacyjnej tego wydarzenia, wpisanego już na trwałe na mapę kulturalną Rzeszowa i całego Podkarpacia. Partnerem Fundacji pozostaje w realizacji tego dzieła Parafia Katedralna w Rzeszowie oraz pozostałe ośrodki, w których odbywają się koncerty. Festiwal zostanie zrealizowany dzięki finansowaniu przez Gminę Miasto Rzeszów oraz Województwo Podkarpackie. Sponsorem naszego festiwalu pozostaje niezmiennie od kilku lat rzeszowska firma Watkem. Strategicznym Mecenasem Fundacji ARS PRO ARTE, organizującej festiwal, jest natomiast firma Olimp-Labs. Zachodzi więc konstruktywna dla kultury symbioza mecenatu samorządu terytorialnego z podmiotami prywatnymi. Kultura zwana wyższą, do tego dostępna dla wszystkich zainteresowanych w postaci bezpłatnego jej odbioru, wymaga pomocy ze strony budżetu państwa. Szczęśliwie także pozostają do tego jeszcze nieliczni prywatni mecenasi, wrażliwi na potrzeby duchowego i kulturowego rozwoju społeczności, w której prowadzą swoją gospodarczą działalność.

– W takim razie proszę zaprosić czytelników „Niedzieli” na koncerty...

– Serdecznie zapraszamy wszystkich sympatyków muzyki najwyższej próby twórczej i wykonawczej do udziału w koncertach. Piękne dźwięki organów, innych instrumentów: skrzypiec, marimby, wibrafonu, waltorni, fletu, puzonów i ludzkiego głosu – zarówno w brzmieniu solowym, jak też chóralnym – w połączeniu ze wspaniałą architekturą i wystrojem świątyń, tworzą niepowtarzalną przestrzeń sztuki i sacrum. Percepcja i kontemplowanie owych wartości przysparza nam wszystkim dobra, radości, harmonii i piękna, wartości tak potrzebnych współczesnemu światu. Wstęp na festiwalowe wydarzenia pozostaje wolny.

Program koncertów
8 lipca, 20.00, Katedra
Józef Serafin – organy
Krakowski Akademicki Chór Organum
Bogusław Grzybek – dyrygent
15 lipca, 19.30, Kościół Świętego Krzyża
Marek Stefański – organy
Piotr Kusiewicz – tenor
22 lipca, 19.30, Kościół Świętego Krzyża
Łukasz Mateja – organy
Katarzyna Mateja – skrzypce
29 lipca, 20.00, Katedra
Dariusz Bąkowski-Kois – organy
Tomasz Sobaniec – instrumenty perkusyjne
5 sierpnia, 20.00, Katedra
Bernhard Leonardy (Niemcy) – organy
Jacek Muzyk (USA) – waltornia
12 sierpnia, 20.00, Katedra
Ekaterina Daniłowa (Rosja) – organy
15 sierpnia, 18.00,
Kościół Wniebowzięcia NMP w Zalesiu
Mariusz Ryś – organy
Jacek Ścibor – tenor
19 sierpnia, 20.00, Katedra
Maurizio Corazza (Włochy) – organy
Bielski Kwartet Puzonowy
Tomasz Stolarczyk – puzon tenorowy
Karol Gajda – puzon tenorowy
Bartłomiej Witek – puzon tenorowy
Jan Szymański – puzon basowy
Cykl Towarzyszący:
Muzyka organowa w Jarosławskim Opactwie
14 lipca, 18.00
Marek Stefański – organy
Piotr Kusiewicz – tenor
21 lipca, 18.00
Gabriela Klauza – organy
Wiesław Siewierski – baryton
4 sierpnia, 18.00
Marcin Armański – organy
Edyta Fil – flet
11 sierpnia, 18.00
Ekaterina Daniłowa (Rosja) – organy

Tagi:
wywiad sztuka sacrum

Summa Artis Wyspiańskiego

2019-02-06 11:47

Tadeusz Szyma
Niedziela Ogólnopolska 6/2019, str. 40

15 stycznia br. minęła 150. rocznica urodzin Stanisława Wyspiańskiego. W 110. rocznicę śmierci wielkiego artysty – 28 października 2017 r. w Gmachu Głównym Muzeum Narodowego w Krakowie została otwarta imponująca liczbą zgromadzonych na niej dzieł sztuki jubileuszowa wystawa

Maria Fortuna-Sudor

Krakowska wystawa pokazuje wielorakie dokonania artystyczne Stanisława Wyspiańskiego – niezwykle wszechstronnego twórcy. Nie tylko malarza, rysownika i witrażysty oraz – o czym się może na ogół częściej pamięta – dramaturga i poety, ale też scenografa, typografa, ilustratora książek, architekta marzącego o przebudowie Wawelu na wzór Akropolis czy nawet projektanta mebli, jako wyposażenia zarówno wnętrz publicznych, jak i prywatnego mieszkania.

Ta monumentalna ekspozycja, tłumnie odwiedzana już od ponad roku, pozwala przyjrzeć się z bliska prawie pół tysiącu (dokładnie 470) różnorakim dziełom plastycznym Wyspiańskiego, należącym w komplecie do szczególnie bogatych w tym zakresie zbiorów krakowskiego muzeum. I to zarówno pracom jedynie przezeń zaprojektowanym, lecz niestety niezrealizowanym – przynajmniej za jego życia, jak np. witraże do katedry wawelskiej – jak i dziełom w pełni ukończonym. Wśród tych dzieł natomiast są najbardziej chyba znane z licznych reprodukcji pastele rodzinne: portrety żony i dzieci, a także znakomite autoportrety i słynne modernistyczne pejzaże krakowskie z widokami na Planty i kopiec Kościuszki. Poza tym na wystawie można zobaczyć mniej znane jego obrazy olejne, subtelne akwarele, rozmaite szkice, roślinne i geometryczne motywy dekoracyjne, rysunki i ryciny... I wreszcie rzeźby, teatralne kostiumy oraz oryginalne wytwory rzemiosła artystycznego, wykonane według projektów artysty.

Szczególnie interesujące w tym zestawie są kartony z projektami wielkich witraży, m.in. do kościoła Ojców Franciszkanów w Krakowie, oraz tzw. przepróchy, czyli kartonowe patrony służące do przenoszenia plastycznych wzorów polichromii na kościelne ściany lub sufity. Na przepróchach, ułożonych tu płasko za szkłem w szeregu długich drewnianych skrzyń, można wypatrzyć celowe nakłucia i otwory. To przez nie stojący na rusztowaniach pomocnicy witrażysty sypali węglowy proszek i sproszkowane farby, aby w ten sposób zaznaczać na tynku kontury i barwy kolejnych fragmentów kompozycji zaprojektowanych przez artystę.

W ciągu ostatnich dwu i pół miesięcy, dokładnie – do połowy stycznia br., pierwotna wystawa zatytułowana po prostu: „Wyspiański” została poszerzona o bardzo obszerny dział: „Wyspiański. Nieznany”. Prezentowane są w nim nie tylko zakupione w 2018 r. przez Muzeum Narodowe w Krakowie dwa wspaniałe obrazy („Portret dr. Jana Raczyńskiego” z 1904 r. i pastelowy „Autoportret artysty” z 1897 r.), lecz również m.in. pamiątki po Wyspiańskim. A pośród nich przede wszystkim jego księgozbiór liczący blisko 600 pozycji. Pełen autografów i dedykacji różnych autorów książek podarowanych mu przez nich samych oraz ołówkowych szkiców powstałych przy ich lekturze.

Jeśli ktoś dotychczas nie widział całej tej podwójnej, niedawno poszerzonej i, co najważniejsze, arcyciekawej wystawy, przypominającej również w osobnym dziale słynne spektakle teatralne dramatów Wyspiańskiego, niech się zbytnio nie martwi, bo ma jeszcze spore szanse ją obejrzeć. Będzie bowiem czynna przez blisko trzy miesiące – aż do 5 maja br.

Wobec wyjątkowych rozmiarów tej nieszablonowo pomyślanej ekspozycji oraz bogactwa zawartych w niej treści recenzentowi piszącemu do tygodnika niepoświęconego przecież wyłącznie sztuce pozostaje przede wszystkim zachęcić przyszłych jej odbiorców do cierpliwego i uważnego odczytania widniejących tam również informacji historycznych. Mają one bowiem duży potencjał dydaktyczny i są bardzo ciekawe.

Celnym pomysłem kuratorek wystawy: Danuty Godyń i Magdaleny Laskowskiej było umieszczenie na ścianach korytarzy i sal wystawowych fragmentów rozmaitych tekstów Wyspiańskiego. Są wśród nich odpowiednio dobrane do poszczególnych części ekspozycji cytaty z jego utworów dramatycznych, jak również z wierszowanych niejednokrotnie listów pisanych do przyjaciół. Teksty te wchodzą dzięki temu w swoisty dialog z obrazami i innymi przedstawieniami wielowymiarowej, a nie tylko czysto plastycznej wystawy i nadają jej aktywnie kształceniowy charakter. Wprowadzają zwiedzających w problematykę związaną z poszczególnymi eksponatami, dopełniają je informacyjnie i w pewnej mierze komentują.

Osobisty kontakt z zadziwiającą i zachwycającą sztuką Stanisława Wyspiańskiego, który umożliwia niezwykła wystawa w krakowskim muzeum, przypomina i potwierdza zwiedzającym główne tezy wiedzy o jego twórczości. Przede wszystkim – wyrażający się zwłaszcza w witrażach – jej żarliwie religijny i głęboko zakorzeniony w historii narodowy charakter. Wyraźnie też ilustruje znamienne dla tego artystycznego wizjonera zaskakujące łączenie motywów chrześcijańskich z mitologią greckiego antyku, co jednak dla dzisiejszego odbiorcy jest niezbyt zrozumiałe. Biograficzne tło tej wystawy przypomina również trudne doświadczenia życiowe wielkiego artysty i tragizm jego przedwczesnej śmierci.

Jest tu też miejsce na pewne prywatne odkrycia. Dla piszącego te słowa jednym z nich było spojrzenie na wiele oprawionych w ramy i wiszących na wielkiej muzealnej ścianie fragmentów malarskich dekoracji Wyspiańskiego jak na odrębne, niekiedy prawie abstrakcyjne i niby-współczesne obrazy. Innym znów – zadziwiające precyzją każdego detalu rysunki łodyg i kwiatów polnych, przetwarzane później przez Wyspiańskiego w zdobnicze kompozycje malarskie. Warto się przyjrzeć uważnie, jak wnikliwe studium natury przeistaczało się w jego sztuce w podniebne wizje na polichromiach i witrażach.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zmarła s. Józefa Słupińska. Miała 107 lat

2019-02-21 15:35

Zgromadzenie Sióstr Miłosierdzia Św. Wincentego a Paulo poleca modlitwom i pamięci w Ofierze Mszy Świętej śp. Siostrę Józefę SŁUPIAŃSKĄ szarytkę zmarłą w Domu Prowincjalnym w Warszawie 20 lutego 2019 roku w 107. roku życia, 85. powołania - ur. 12 marca 1912 r. w Wieluniu - ofiarna pielęgniarka z Powstania Warszawskiego, zasłużona w kształceniu pokoleń sióstr pielęgniarek, uhonorowana wieloma odznaczeniami pielęgniarskimi - polskimi i światowymi, a w ubiegłym roku przez Prezydenta RP Andrzeja Dudę Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski.

Pogrzeb odbędzie się 25 lutego 2019 r. (poniedziałek)

O godz. 11:30 - Modlitwa różańcowa

godz. 12.15 - Msza Święta pogrzebowa

w Kaplicy Domu Prowincjalnego w Warszawie;

następnie wyjazd na cmentarz na Powązki.

Wszechmogący Boże, zmarła siostra Józefa dążyła do Ciebie drogą doskonałego naśladowania Chrystusa, którego umiłowała, spraw, aby się radowała, gdy się ukażesz w chwale, i razem ze swoimi siostrami miała udział w szczęściu wiecznym. Przez naszego Pana Jezusa Chrystusa, Twojego Syna, który z Tobą żyje i króluje w jedności Ducha Świętego, Bóg, przez wszystkie wieki wieków. Amen.

Inni o śmierci S. Józefy Słupiańskiej

stacja7. Zobacz

Facebook

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Sejm ustanowił Święto Chrztu Polski

2019-02-22 07:03

Biuro Prasowe Prawicy Rzeczypospolitej

22 lutego przed godziną 1 w nocy Sejm przyjął projekt ustawy ustanawiającej Święto Chrztu Polski. Będzie się ono odbywać co roku 14 kwietnia.

pl.wikipedia.org
Jan Matejko "Zaprowadzenie chrześcijaństwa"

Chrzest Polski to kluczowe wydarzenie w dziejach naszego Narodu i Państwa. Poza wymiarem religijnym miał również wymiar strategiczny i polityczny. Dzięki niemu nasza Ojczyzna dołączyła do rodziny narodów europejskich, do kręgu cywilizacji Zachodniej Europy. Bez tego wydarzenia trudno sobie wyobrazić naszą kulturę i tożsamość. Mimo że w roku 2016 obchodziliśmy jego 1050. rocznicę, niestety praktycznie jest on nieobecny w powszechnej świadomości naszego społeczeństwa. Z tych przesłanek wyszła inicjatywa ustawodawcza Prawicy Rzeczypospolitej na rzecz ustanowienia Święta Chrztu Polski. Pod projektem, oprócz przedstawiciela Prawicy Rzeczypospolitej - posła Jana Klawitera - podpisało się także kilkudziesięciu innych posłów z różnych środowisk.

Projekt został złożony do Marszałka Sejmu 29 marca 2017 roku. Jego pierwsze czytanie odbyło się 18 lipca 2018 roku, a drugie czytanie 12 września 2018 roku.

W dzisiejszym głosowaniu projekt poparło 279 posłów - 224 z PiS, 11 z PO-KO, 9 z PSL-UED, 3 z WiS, jak również nie zrzeszeni w klubach posłowie: Adam Andruszkiewicz, Piotr Łukasz Babiarz, Magdalena Błeńska (Porozumienie Jarosława Gowina), Marek Jakubiak (Federacja dla Rzeczypospolitej), Jan Klawiter (Prawica Rzeczypospolitej), Robert Majka, Stanisław Pięta, Janusz Sanocki, Robert Winnicki (Ruch Narodowy).

Przeciw było 125 posłów, a wstrzymało się 14.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem