Reklama

Moje pismo Tęcza - 7/8 2018

Hubal i jego żołnierze w Górach Świętokrzyskich

2018-08-28 12:10

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 35/2018, str. I


W tym miejscu stała wojenna leśniczówka Bronisława Bonikowskiego, w której stacjonował Hubal i gdzie podjął decyzję o walce w kraju

W pierwszych dniach wojny, jesienią 1939 r., mjr Henryk Dobrzański stacjonował pod Bodzentynem. Wówczas w gajówce Podgórze u Bolesława Bonikowskiego podjął decyzję o dalszej walce w kraju. Członkowie oddziału przyjęli pseudonimy – sam major stał się „Hubalem”.

Hubalczycy w polskich mundurach

Na początku października 1939 r. pojawił się w Górach Świętokrzyskich niewielki oddział wojska polskiego. Zadaniem oddziału było stawianie dalszego oporu z bronią w ręku i w polskich mundurach. Oddział nie mógł podporządkować się żadnym władzom wojskowym, gdyż nie było już takich w kraju. Stąd wzięła się nazwa – Oddział Wydzielony.

Bojowa historia oddziału rozpoczęła się 28 września 1939 r., kiedy mjr Henryk Dobrzański wraz z garstką żołnierzy 110. i 102. pułku ułanów podjął decyzję marszu na pomoc broniącej się jeszcze Warszawie.

Reklama

W drodze do stolicy, w majątku Krubki, żołnierze dowiedzieli się, że Warszawa upadła. Major zdecydował jednak, że nie zdejmie munduru i będzie walczył jako żołnierz polski. Zebrał wokół siebie niewielką grupę żołnierzy i w ten sposób uformował swój pierwszy oddział. Postanowił przebić się z żołnierzami na Węgry. Przez Maciejowice, po przeprawie przez Wisłę, żołnierze dotarli do Puszczy Kozienickiej i lasów starachowickich. Następnie znaleźli się w okolicach Ostrowca i Bodzentyna. 5 października 1939 r. stanęli na odpoczynek w leśniczówce Podgórze k. Bodzentyna. Po drodze stoczyli kilka potyczek z Niemcami.

Zatrzymali się w Podgórzu na dłużej. Żołnierze zostali zakwaterowani w niedalekim Czarnym Lesie. Pobyt na ziemi świętokrzyskiej miał istotne znaczenie w historii oddziału. W Górach Świętokrzyskich mjr Henryk Dobrzański otrzymał pomoc i wsparcie. Przyjęli go tu leśnicy: inż. Ludomir Kosiński, pierwszy nadleśniczy w Bodzentynie i jego przyjaciel z wojska z Legionów i wojny 1920 r. – z oddziału dowodzonego przez Belinę Prażmowskiego – leśniczy z Podgórza Bolesław Bonikowski. W tym czasie major kontaktował się też z mieszkańcami wiosek i księżmi parafii położonych pod Łysą Górą. Ostatecznie podjął decyzję o pozostaniu i walce w kraju.

Wierzył, że na wiosnę 1940 r. alianci podejmą działania zbrojne na Zachodzie, stąd jest potrzeba tworzenia oddziałów bojowych w kraju. Major opracował strukturę dla Okręgu Bojowego Kielce. Przewidywała ona mobilizację kilku tysięcy ludzi wiosną 1940 r. pod kierownictwem żołnierzy z jego oddziału.

Pomnik w Podgórzu k. Bodzentyna

Kielecki oddział Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego postanowił uczcić pamięć bohaterskiego dowódcy i żołnierza oraz całego oddziału przez wybudowanie pomnika. Pomnik, zlokalizowany przy szlaku ze Świętej Katarzyny do Bodzentyna jest najbardziej uczęszczany przez młodzież i w założeniu ma pełnić ważną rolę edukacyjną. I tak się dzieje – mieszkańcy Bodzentyna chętnie wskazują drogę pod górę, do nowego pomnika.

– Leśniczy Bolesław Bonikowski, który gościł Henryka Dobrzańskiego w Podgórzu, był moim wujkiem. Kiedy pisałam historię rodziny powstał pomysł wybudowania pomnika Majorowi i Hubalczykom, a tym samym upamiętnienia osób, które były gościnnie podejmowane w leśniczówce Podgórze przez leśniczego Bonikowskiego, zwanego „Duchem Puszczy” – mówi Maria Spława-Neyman, pomysłodawczyni budowy pomnika.

Obelisk pierwotnie miał stanąć przy głównym szlaku turystycznym na Łysicę nieopodal źródełka św. Franciszka w Świętej Katarzynie. Stąd niedaleko do Czarnego Lasu, gdzie stacjonowali żołnierze i ukochanego miejsca leśniczego Bolesława Bonikowskiego. Karkołomne i kilkuletnie (od 2012 r.) starania o pozwolenie, spełzły na niczym. – Zmieniliśmy zdanie, co do miejsca budowy pomnika, gdyż pierwotne usytuowanie utrudniało poważnie realizację zamierzenia z uwagi na konieczność rozebrania bramy wjazdowej do Parku przy drodze na Łysicę i nie było możliwości przewózki materiałów budowlanych – mówi Spława-Neyman. Pomógł samorząd Bodzentyna.

Uroczyste przekazanie pomnika nastąpiło 29 kwietnia 2017 r. Poprzedziła go społeczna zbiórka pieniędzy, do czego Komitet Budowy Pomnika Hubalczyków – decydując, że pomnik zostanie ufundowany wyłącznie ze środków zebranych przez społeczeństwo – włączył szkoły i niektóre parafie. – Ten pomnik powstał dzięki zaangażowaniu księży proboszczów. Przeprowadziliśmy zbiórki pieniędzy pod kościołami kieleckimi: św. Wojciecha, św. Józefa na Szydłówku, Świętego Krzyża – informują organizatorzy. Łącznie podczas kwest zebrano ok. 4901 zł, pomogły też wpłaty indywidualne. Przy kościele św. Wojciecha kwestowała młodzież Zespołu Szkół Katolickich Diecezji Kieleckiej z wychowawcami, natomiast przy kościołach Świętego Krzyża i w parafii św. Józefa Robotnika – z Gimnazjum im. Majora Hubala na kieleckich Herbach. W kweście uczniowskiej pomagali wychowawcy i członkowie Stowarzyszenia Ochrony Dziedzictwa Narodowego w Kielcach, głównie Maria Spława-Neyman, Marian Obara, Jerzy Pabian, Henryka Gidek.

– Gdyby nie pomoc księży proboszczów z wymienionych wyżej kościołów kwesta nie mogłaby się odbyć. Księża na każdej Mszy św. zachęcali do ofiarności na ten cel. Ks. Jan Tusień – proboszcz u św. Wojciecha, pomógł nam bardzo swoim dobrym słowem i wielkim zaangażowaniem osobistym, umacniał nas w wierze, że damy radę zorganizować kolejne kwesty. Dziękujemy jemu, pozostałym księżom i wspaniałej młodzieży – mówią członkowie Komitetu Budowy Pomnika.

Patriota, olimpijczyk, żołnierz

Henryk Dobrzański – żołnierz Legionów Polskich, kawalerzysta, olimpijczyk, po kampanii 1939 r. dowódca Oddziału Wydzielonego WP, zorganizowanego na wzór regularnego wojska, ale stosującego taktykę partyzancką – urodził się w czerwcu 1897 r. w Jaśle. Przyszedł na świat w rodzinie ziemiańskiej, kultywującej tradycje patriotyczne.

„Był on potomkiem pułkownika Dobrzańskiego, adiutanta króla Stanisława Augusta Poniatowskiego. Jego pradziadek po linii matki, Hipolit Lubieniecki, był oficerem powstania listopadowego, a jego dziadek Włodzimierz Lubieniecki był jednym ze znanych uczestników powstania styczniowego” – pisał Zdzisław Świstak w książce „Legendy i fakty o Hubalu”.

Od 1912 r. Dobrzański należał do Polskich Drużyn Strzeleckich, a od 1914 r. do Legionów (aby go przyjęto do Legionów zmienił datę urodzenia na 1896 r.). W 1918 r. wstąpił do Pułku Ułanów Wojska Polskiego. Jako dowódca plutonu, a później szwadronu, brał udział w walkach w obronie Lwowa. W okresie międzywojennym był członkiem polskiej reprezentacji jeździeckiej. W 1925 r. jego drużyna zdobyła w Nicei Puchar Narodów. Jako zawodnik rezerwowy reprezentował Polskę na Igrzyskach Olimpijskich w Amsterdamie w 1928 r.

We wrześniu 1939 r. Dobrzański został zastępcą dowódcy rezerwowego 110. Pułku Ułanów Brygady Kawalerii „Wołkowysk” w Białymstoku. Po rozwiązaniu pułku wyruszył na czele grupy liczącej co najmniej kilkudziesięciu ułanów na odsiecz Warszawie.

Po kapitulacji stolicy przedostał się razem ze swymi żołnierzami na Kielecczyznę, gdzie na przełomie 1939 i 1940 r. utworzył Oddział Wydzielony Wojska Polskiego liczący ok. 320 żołnierzy. Wiosną 1940 r. Niemcy podjęli szeroko zakrojoną akcję likwidacji oddziału „Hubala”. O świcie 30 kwietnia 1940 r. oddział został otoczony w zagajniku w Anielinie k. Opoczna, gdzie odpoczywał po nocnym marszu. „Hubal” zginął zastrzelony z broni maszynowej.

Ppłk Wojciech Borzobohaty, szef sztabu Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK, odnosząc się po latach do historii oddziału mjr. Dobrzańskiego, podkreślał: „Należy pamiętać o tym, że działalność Hubala obok wymowy historycznej miała kapitalne znaczenie moralne i polityczne, które w pierwszym okresie wojny w znacznym stopniu przyczyniło się do otrząśnięcia się społeczeństwa z przygnębienia wywołanego klęską wrześniową, a legenda o hubalczykach odegrała poważną rolę w późniejszym masowym ruchu partyzanckim”. (W. Borzobohaty „Jodła. Okręg Radomsko-Kielecki ZWZ-AK 1939-1945”).

Bp Piotrowski: nie osądzono zbrodniarzy

2018-12-14 08:03

dziar / Kielce (KAI)

Dlaczego nie osądzono zbrodniarzy stanu wojennego, morderców górników, kapłanów oraz służalczych ideologów ograniczenia praw obywatelskich? – pytał bp Jan Piotrowski w homilii wygłoszonej w bazylice kieleckiej, podczas Mszy św. za ojczyznę i ofiary stanu wojennego.

Grzegorz Golec

- Gromadzimy się w roku stulecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Jednocześnie wspominamy dramatyczną kartę z jej historii, która przypomina o stanie wojennym. Niezwykle trudnym i pełnym pogardy czasie wobec narodu. Mijają dni, miesiące i lata i koniecznie trzeba pytać o to, czym dzisiaj jest Polska i kim są Polacy? – stawiał pytania biskup kielecki. – Serce krwawi, a rozum wciąż zadaje sobie pytanie: dlaczego nie osądzono zbrodniarzy stanu wojennego? – zastanawiał się hierarcha.

Zauważył pozytywy ostatnich lat, jednak niepełne - w kontekście nierozliczenia się z przeszłością do końca: "Mijają dni, miesiące i lata, lecz ciągle trzeba pytać o to, czym dzisiaj jest Polska i kim są Polacy. Cieszymy się tym, co jest dobre, co stanowi o dobrobycie obywateli naszego kraju i jego znaczeniu w świecie". Biskup zauważył, że niestety obecnie w polskiej rzeczywistości wciąż wiele jest „nikczemnych i pełnych jadu słów, osądów oraz intryg”.

Zacytował m.in. fragment kazania z katedry lwowskiej, które w 1904 r. powiedział św. bp Józef Sebastian Pelczar: „Skąd to dzielenie się na wrogie obozy? Skąd to poniewieranie zasłużonych ludzi? Skąd te smutne i gorszące waśnie, w których często nie idzie o dobro kraju, ale o zadowolenia miłości własnej lub o zwycięstwo swego obozu?”. - Ten sam biskup daje nam odpowiedź. Tych wad, a szczególnie niezgody pozbyć się nam trzeba jeśli chcemy naprawiać błędy przeszłości i zbudować gmach zbożny, a trwały. Niech każdy słucha słów przestrogi. Mniej blichtru i złudzeń, a więcej prawdy i rozumu – podkreślał bp Jan Piotrowski.

W Eucharystii uczestniczyli m.in. prezydent Kielc Bogdan Wenta, wojewoda Agata Wojtyszek, wicemarszałek Renata Janik, delegacje związkowe i nielicznie zebrani kielczanie.

Po Mszy św. delegacje samorządowców i związkowców składały kwiaty przed pomnikiem bł. ks. Jerzego Popiełuszki, obok bazyliki kieleckiej.

Prezydent Kielc Bogdan Wenta zauważył m.in., że należy mobilizować młode pokolenie do poznawania historii sprzed kilkudziesięciu zaledwie lat.

- Powinniśmy zachęcać ludzi młodych, aby czynnie włączali się w obchody między innymi tej rocznicy, aby jeszcze lepiej mogli zrozumieć historię swojego kraju - mówił.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

U Braci ewangelików odsłonięto witraże katolickich świętych

2018-12-14 23:59

Agnieszka Bugała

Agnieszka Bugała

Z okazji 60– lecia rekonsekracji kościoła św. Krzysztofa we Wrocławiu odbyło się nabożeństwo i odsłonięcie witraży „Czterech Męczenników XX w.”

Uroczystą liturgię rozpoczął śpiew chóru Zeggerteum parafii św. Krzysztofa. Pieśń rozpoczęła się jeszcze w kruchcie, następnie głos zabrał bp Waldemar Pytel.

– Przeżywamy dziś uroczystość 60 –lecia rekonsekracji tego kościoła. Pragniemy razem, jako wspólnota wiernych, wielbić Boga i składać Mu dziękczynienie za dar tej świątyni, w której gromadzimy się, aby wsłuchiwać się w Jego Słowo i uczestniczyć w świętym Sakramencie Ołtarza – mówił.

Procesja, z krzyżem na czele, ruszyła w kierunku ołtarza. Tu przywitał gości proboszcz kościoła ks. Andrzej Fober. Po liturgii Słowa i kazaniu Biskupa Kościoła Jerzego Samca odsłonięto witraże. Zachęcano, by „Czterech Męczenników XX w.” było wzorem w naszym codziennym życiu a szklane obrazy służyły ku zbudowaniu Ludu Bożego.

W kościele zainstalowano witraże dwójki wrocławian i dwóch bohaterów spoza naszego miasta. W ewangelickiej świątyni zostali wyróżnieni dwaj protestanci i dwoje katolików: Dietrich Bonhoeffer, ewangelicki duchowny związany z Wrocławiem, bp Juliusza Bursche oraz św. Edyta Stein i św. Maksymilian Kolbe.

Dlaczego właśnie oni? Każdy z nich zdecydowanie i stanowczo sprzeciwiał się polityce dominacji narodowej i eksterminacji innych narodów, która od 1933 r. dominowała w Niemczech. Ks. Andrzej Fober, proboszcz parafii podkreśla, że ofiara O. Maksymiliana pokazuje, że naśladowanie Chrystusa czasami jest naśladowaniem radykalnym. Być chrześcijaninem nie jest łatwo, szczególnie w czasach próby, ale też w dzisiejszych czasach, kiedy dominuje konsumpcjonizm, materializm i hedonizm, dziś bycie chrześcijaninem nie jest łatwe – mówi.

Nabożeństwo zakończyła modlitwa za wszystkich dobrodziejów kościoła, za ofiary obu wojen światowych i nasze narody – niemiecki i polski.

W liturgii uczestniczyli przedstawiciele kościoła katolickiego: o. dr Marian B. Arndt OFM i ks. prof. Bogdan Ferdek, referent ds. ekumenizmu wrocławskiej kurii metropolitalnej.

Kościół św. Krzysztofa należał do najbardziej zniszczonych po II wojnie światowej. W ostatnich miesiącach wojny spłonął wraz z całym wyposażeniem, zniszczeniu uległo unikalne na Dolnym Śląsku sklepienie siatkowe, witraże oraz przepięknie zaprojektowane otoczenie kościoła w formie parku prowadzącego do rynku. Przez wiele powojennych lat odbudowy Wrocławia wypalony św. Krzysztof, stojący obok powstającej nowej trasy, mającej łączyć nowe dzielnice miasta, służył jako kontener na gruz… Zniszczone witraże usunięto, wnęki okienne zabito deskami, aby maksymalnie wykorzystać tak powstały magazyn. Z uwagi na fakt, że początki kościoła sięgają czasów piastowskich i znajdują ślad w dokumentach księcia Władysława opolskiego, postanowiono kościół odbudować.


http://wroclaw.niedziela.pl/zdjecia/2548/U-Braci-ewangelikow-odslonieto-witraze





CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem