Reklama

Rola sakramentu chrztu św. w życiu chrześcijanina

2019-01-08 12:01

Ks. Adam Lechwar
Edycja sandomierska 2/2019, str. IV

Ks. Adam Stachowicz
W Wigilię Paschalną Biskup włącza do wspólnoty Kościoła nowych członków

„Jaki chrzest?! Księża mogą katechizować lud, ale lud i tak wie swoje. W polskiej tradycji zamiast «chrztu» mamy więc «chrzciny»! Kościelny obrzęd polania wodą to przecież zwykle tylko konieczny wstęp do grubszej imprezy w domowych pieleszach, gdzie rodzice przepijają do chrzestnych, a ci nie pozostają im dłużni. I tak aż do czasu, gdy na stół nie wejdzie specjalność pani domu – zrazy... A wódeczka i zrazy, to przecież nie okoliczności sprzyjające roztrząsaniu teologicznych subtelności. Więc – zdrowie małego! Tą aklamacją polscy katolicy czczą powiększenie się wspólnoty Kościoła powszechnego o nowego członka, który nieświadom doniosłości chwili, śpi sobie spokojnie w beciku” – to dosyć prowokacyjny tekst Szymona Hołowni

Tekst Szymona Hołowni znajduje się w jego książce pt. „Kościół dla średnio zaawansowanych”i wydaje się nie tylko intelektualnym sporem o słowa oraz nazwy. Rzeczywistość pragmatyki chrześcijańskiego życia kształtowanego przez popkulturę staje się wyzwaniem współczesnego Kościoła jako wspólnoty wiary. Winna być także troską poszczególnych katolików pragnących zachować we współczesnym święcie własną chrześcijańską tożsamość.

Święto Chrztu Pańskiego zamyka liturgiczny obchód tajemnicy Wcielenia Syna Bożego i rozpoczyna tzw. okres zwykły. W polskiej rzeczywistości to przejście jest dosyć łagodne i długie ze względu na zachowanie tradycji śpiewu kolęd do święta Ofiarowania Pańskiego i trwający czas wizyty duszpasterskiej. Daje ono jednak dobrą okoliczność, by poza katechezą szkolną oraz chrzcielną dla rodziców i rodziców chrzestnych, poprzedzającą chrzest dziecka, podjąć szerszą refleksję nad misterium sakramentu chrztu św., które niesie ze sobą głęboką rzeczywistość.

Janowy chrzest, któremu poddawali się Żydzi nad Jordanem i od którego Chrystus rozpoczął swoją publiczną działalność, choć jest znakiem nawrócenia i wyraża chęć odmiany życia, zawiera w sobie rzeczywistość o wiele uboższą od znanego nam sakramentu, który jest pierwszym na drodze życia wiary. Chrzest bierze swoją nazwę od głównego obrzędu, przez który jest udzielany – zanurzenie w wodzie lub polanie głowy wodą. Chrzcić (gr. baptizein) oznacza zanurzyć, pogrążyć w wodzie. Stanowi to jednak zewnętrzny znak duchowej rzeczywistości dokonującej się w Chrystusie, z którym łączy się każdy, kto przyjmuje ten sakrament. Ochrzczony zostaje zatem zanurzony (jak w wodę) w śmierci Chrystusa, z której powstaje (wynurza się) przez zmartwychwstanie z Nim jako „nowe stworzenie” (por. 2 Kor 5,17). Stąd sakrament chrztu nazywa się też obmyciem odradzającym i odnawiającym w Duchu Świętym.

Reklama

Ponieważ jest to pierwszy sakrament inicjacji chrześcijańskiej, ma on kapitalne znaczenie dla życia duchowego, tożsamości dziecka Bożego, a także zaistnienia we wspólnocie Kościoła. Za jego pośrednictwem dokonuje się jedyne w swoim rodzaju i niepowtarzalne przejście człowieka do nowego i definitywnego życia z Bogiem. Procesowi temu towarzyszy konieczność dokonania wyboru dotyczącego ostatecznego przeznaczenia człowieka. Potrzeba przyjmowania chrztu wynika z nauki Pana Jezusa, który powiedział: „Jeśli się ktoś nie narodzi z wody i z Ducha Świętego, nie może wejść do Królestwa Bożego” (J 3,5), czy też na innym miejscu: „Kto uwierzy i przyjmie chrzest, będzie zbawiony; a kto nie uwierzy, będzie potępiony” (Mk 16,16). Ponieważ człowiek pragnie życia wiecznego, czyli niekończącego się szczęścia, a także zbawienia ze swoich słabości, grzechów i śmierci, dlatego decyduje się uwierzyć Temu, który takie życie oferuje i przyjąć znak przynależności do Niego, czyli chrzest. To jest fundament decyzji i trwania w niej mimo zmieniających się warunków zewnętrznych.

Jak wielką wagę przywiązuje Kościół do chrztu św. świadczy chociażby fakt, że oprócz zwyczajnych szafarzy chrztu, którymi są biskup, prezbiter (kapłan) oraz diakon w razie konieczności, np. niebezpieczeństwa śmierci lub niemożność spotkania osoby duchownej przez długi czas, ochrzcić może każda osoba. Chodzi o wolę uczynienia tego, co czyni Kościół, gdy chrzci. Do istoty należy też wypowiedzenie trynitarnej formuły chrzcielnej: „N. (imię dziecka), ja ciebie chrzczę w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego. Amen”.

O powszechnej odpowiedzialności za doprowadzanie tych, którzy nie poznali Pana Jezusa do wiary i chrztu, świadczą słowa Zbawiciela z Góry Wniebowstąpienia: „Idźcie więc i nauczajcie wszystkie narody, udzielając im chrztu w imię Ojca i Syna, i Ducha Świętego (Mt 28, 19-20). – To misja każdego chrześcijanina – mówi ks. Marek Kuliński, odpowiedzialny w diecezji sandomierskiej za przygotowanie do sakramentu chrztu osób dorosłych. – Pewna kobieta – kontynuuje – zapragnęła przygotować się i przyjąć chrzest, patrząc na codzienną troskę o nią jej męża. „Był dla mnie tak dobry” – mówiła – „że ja, nie znająca tak życzliwej miłości, byłam urzeczona jego postawą i sama zapragnęłam przyjąć chrzest, by być dobrą jak on”.

Ta powinność troski o doprowadzenie do chrztu powstaje szczególnie między rodzicami i ich dziećmi. Pragną oni dla swego potomstwa wielkiego dobra. Starając się o dobra doczesne, takie jak zdrowie, prawidłowy rozwój, wykształcenie, pozycja społeczna, nie powinni zaniedbać troski o dobra duchowe, nadprzyrodzone i wieczne. Dbałość o rozwój duchowy zasadzony na sakramencie chrztu powinni wykazywać wszyscy ochrzczeni, tak by mogli posłużyć innym, szczególnie nieznającym Boga, a pragnącym Go poznać swoim świadectwem życia i możliwością pełnienia różnych posług w Kościele, w tym posługi ojca i matki chrzestnej. Spotyka się bowiem w realiach życia sytuacje, w których rodzice, chcący ochrzcić dziecko, wskazują jako rodziców chrzestnych osoby niedojrzałe religijnie, niepraktykujące czy wręcz żyjące w gorszący sposób. Tłumaczą przy tym, że nie mają ani w rodzinie, ani w sąsiedztwie nikogo, kto odpowiadałby wymaganiom postawionym przez duszpasterza. Jeśli sami rodzice ani chrzestni nie zapewniają chrześcijańskiego wychowania dzieci, duszpasterz może opóźnić czas udzielenia sakramentu, a w niektórych rażących sytuacjach nawet go odmówić. Odkłada się w takiej sytuacji decyzje o przyjęciu Chrystusa, tak by osoba dorosła i sama – wierząc – podjęła decyzję o chrzcie. Wiara w przypadku chrztu osoby dorosłej jest koniecznym warunkiem jego udzielenia. Winna to być nie tylko wiara formalna, lecz taka, która kształtuje życie człowieka i wynika z przeświadczenia, że jest on nierozłącznie związany z Tym, który umarł za ludzi i dla nich zmartwychwstał.

Przy chrzcie dzieci taki dojrzały rodzaj wiary wymagany jest od rodziców lub rodziców chrzestnych. Stąd chrzest bywa często nazywany sigillum, czyli pieczęcią wiary. Nie można tej pieczęci odcisnąć w powietrzu czy na płynącej wodzie, potrzebny jest pewien stan stałości, czyli praktyki wiary wyrażanej uczynkami (por. Jk 2,14-19).

Rodzice, którzy chcą ochrzcić dziecko, a są świadomi pewnych braków w dziedzinie przeżywania wiary ich samych czy planowanych chrzestnych, powinni skorzystać z różnych form gruntujących wiarę proponowanych przez Kościół. Są przecież organizowane różne formy katechezy dla dorosłych. Może to być formacja w ramach Ruchu Światło-Życie albo na Drodze Neokatechumenalnej. Z powodu rozmaitych okoliczności, które sprawiły, że osoby dorosłe nie mają tego sakramentu, Kościół prowadzi przygotowanie do chrztu osób dorosłych. Proces ten nazywamy katechumenatem. – W Adwencie rozpoczęło się przygotowanie osób dorosłych do sakramentu chrztu – mówi ks. Marek. Są to w naszej diecezji dwie osoby dorosłe i czworo dzieci powyżej siódmego roku życia. Jest to bardzo ważne, bo osoby, które wyrażą w tak oficjalny sposób pragnienie chrztu, Kościół otacza szczególną troską modlitwy, wspiera ich przez katechistów, a w razie śmierci jeszcze przed przyjęciem tego pierwszego sakramentu wtajemniczenia chrześcijańskiego, uznaje ich prawo do katolickiego pogrzebu. W Wielkim Poście w procesie przygotowań następują skrutinia (badania, doświadczenia, próby) w czasie których następuje wybór imienia, wyznanie wiary i przyjęcie Modlitwy Pańskiej. Uroczysty chrzest następuje w katedrze sandomierskiej w Wigilię Paschalną, po czym następuje dalsze przygotowanie do korzystania z innych sakramentów, np. pokuty i pojednania.

W kwestii przydzielenia dogodnego miejsca przygotowania do sakramentu chrztu należy zgłosić się na adres: Kuria Diecezjalna w Sandomierzu, ul. Mariacka 9, tel. 15 644 56 26, e-mail: kuria@sandomierz.opoka.org.pl .

Tagi:
chrzest

Reklama

Przygotowanie do chrztu w Kościele starożytnym

2019-03-13 10:57

Ks. Julian Nastałek
Edycja świdnicka 11/2019, str. VII

„Gdy ktoś chciał stać się chrześcijaninem, musiał – od czasów apostolskich – przejść pewną drogę i wtajemniczenie złożone z wielu etapów” (Katechizm Kościoła Katolickiego)

Wikimedia Commons
Starożytne baptysterium, Nocera Superiore, Włochy

Do V wieku dominowało w Kościele udzielanie chrztu osobom dorosłym, co domagało się ich właściwego przygotowania. W związku z tym powstała instytucja katechumenatu (gr. katecheo – rozbrzmiewać, brzmieć w uszach), a odbywających w nim formację nazwano katechumenami. Tertulian określił ich również mianem „słuchających”, ze względu na przynależne im prawo słuchania słowa Bożego. Katechumenat to zatem szczególny czas dojrzewania w wierze dzięki słuchaniu głosu Pana rozbrzmiewającego w Jego Kościele, którego celem jest definitywne wszczepienie w Chrystusa i Kościół przez sakramenty chrześcijańskiego wtajemniczenia. Katechumen mógł uczestniczyć w celebracji liturgii do homilii, a następnie musiał opuścić zgromadzenie, gdyż w sprawowaniu liturgii eucharystycznej mogli brać udział wyłącznie ochrzczeni. Mimo tych ograniczeń katechumeni już przynależeli do rodziny chrześcijańskiej. Obrzędy wstąpienia do katechumenatu przewidywały naznaczenie czoła znakiem krzyża, co było traktowane jako wyraz przynależności, choć jeszcze nie w sposób sakramentalny, do Chrystusa Pana.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Papież nie spotka się z migrantami

2019-03-20 20:07

vaticannews / Tanger (KAI)

Relacje między katolikami i muzułmanami w Maroku są bardzo dobre. Kraj ten jest tradycyjnie tolerancyjny dla mniejszości. Co więcej spotykam się tu z większym szacunkiem i otwarciem niż na przykład w Hiszpanii – powiedział arcybiskup Tangeru Santiago Agrelo Martinez na 10 dni przed papieską podróżą do tego kraju.

Wojciech Łączyński

Ten hiszpański biskup misyjny pełni swoją funkcję od 11 lat. Zapewnia, że współpraca z muzułmanami układa mu się dobrze i stale się rozwija. To nie ona będzie więc głównym tematem tej podróży, choć, jak zaznaczył, zarówno w świecie chrześcijańskim, jak i muzułmańskim trzeba wyciszać wzajemne resentymenty, bo to może prowadzić tylko do złego.

Głównym problemem Kościoła w Maroku są obecnie migranci. Bardzo często znaleźli się oni w ślepym zaułku: ani nie mogą przedostać się do Europy, ani nie mogą wrócić do domu. Mówi abp Martinez.

"Tym, co najbardziej leży mi na sercu, jest więc nie tyle relacja ze światem muzułmańskim, co sytuacja migrantów. Tu napotykamy najwięcej trudności. Ci młodzi ludzie, zarówno tu w Maroku, jak i w Libii, znajdują się w bardzo trudnej sytuacji. Nie mają żadnej przyszłości. Wszystkie drogi są dla nich zamknięte. Polityka zamyka im drogę. Mam nadzieję, że Papież zajmie się tym problemem. Ci młodzi ludzie mają wielkie oczekiwania względem wizyty Ojca Świętego w Maroku. Oni sami nie będą mogli się spotkać z Franciszkiem, bo nie mają dokumentów, nie mają zameldowania. Nie będą mogli być blisko Papieża, ale mam nadzieję, że Papież będzie blisko nich i że oni to poczują – powiedział Radiu Watykańskiemu abp Martinez.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Abp Jędraszewski: potrzebna jest kontrrewolucja katolicka

2019-03-21 11:36

Joanna Folfasińska/ Archidiecezja Krakowska / Kraków (KAI)

Jest potrzebna kontrrewolucja katolicka. Jedynie Kościół potrafi powiedzieć, że trzeba się opamiętać, jeśli chcemy przekazać dalej najlepsze wartości kultury europejskiej. Nie możemy powiedzieć, że nas to nie obchodzi. Konieczna jest mobilizacja mężczyzn, którzy czują się odpowiedzialni za swoje rodziny i dzieci, które mogą stać się ofiarami wielkiej krzywdy - powiedział abp Marek Jędraszewski w Krakowie podczas konferencji „Bitwa o odpowiedzialność”, zorganizowanej przez wspólnotę Mężczyźni św. Józefa.

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Na początku metropolita krakowski postawił tezę, że walka o odpowiedzialność jest równocześnie batalią o człowieczeństwo. Wyjaśnił, że swój wykład oparł o przemyślenia współczesnego francuskiego myśliciela żydowskiego pochodzenia Emmanuela Levinasa.

Hierarcha krótko przedstawił jego biografię i podkreślił, że jego filozofia wyrosła z pytania: czy my, Żydzi, możemy jeszcze po doświadczeniach Auschwitz, filozofować? – Odpowiedź dla wielu była prosta – „nie!” (…) Holokaust był obrazą ludzkiego rozumu i kompromitacją. Uważano, że po Auschwitz nie ma miejsca dla filozofii. Część, a wśród nich Levinas, twierdziła jednak, że tym bardziej trzeba - argumentował abp Jędraszewski.

Levinas próbował zrozumieć, dlaczego doszło do Holokaustu i dlaczego odpowiedzialni są za niego Niemcy – naród wybitnych poetów i filozofów? W swoich rozważaniach zwrócił uwagę na obojętność Kaina, który po zabójstwie Abla bezczelnie odpowiedział Stwórcy, że nie jest stróżem swojego brata. Odpowiedzialność za drugiego człowieka stała się centralnym punktem dwóch dzieł Levinasa: „Całość i nieskończoność” i „Inaczej niż być lub ponad istotą”. W pierwszym z nich, filozof skupił się na doświadczeniu „twarzy” innej osoby.

– Jest jakaś potęga w ludzkim spojrzeniu, która wskazuje na siłę zakazu moralnego: nie możesz mnie zabić, okazać wobec mnie przemocy. Relacja między „mną” a drugim człowiekiem nie jest symetryczna. Jeżeli ten drugi, z którym się spotykam i którego twarz widzę, mówi mi: „tobie nie wolno”, to po pierwsze on mnie uczy mojej wolności. Nie jest ona dowolnością, kaprysem, ale ma reguły (…) Ten drugi jawi się jako mistrz i nauczyciel, ktoś, kto mnie uczy mojego człowieczeństwa - powiedział hierarcha.

Człowiek ma własne sumienie i już w nim jest rozliczany ze swoich uczynków. Odpowiedzialność to odpowiedź na słowa drugiego człowieka. Jednakże, we wzroku drugiego człowieka można odszukać również prośbę o pomoc, na którą bezwzględnie należy odpowiedzieć. – Odpowiadam na wołanie. Jestem odpowiedzialny, to znaczy czuję, że jestem wezwany do dobra, nie uchylam się przed nim, niekiedy nawet za cenę własnego poświęcenia - mówił arcybiskup.

Drugie dzieło – „Inaczej niż być lub ponad istotą” pogłębia koncepcję odpowiedzialności. Levinas wyjaśnił w nim, że odpowiedzialność człowieka jest wrodzona. Centralną figurą dzieła jest postać cierpiącego Sługi Jahwe, który wziął na siebie odpowiedzialność za grzechy ludzkości. – Odpowiedzialność to inne imię człowieczeństwa. Obojętność to postawa Kaina, rezygnacja z ludzkiego powołania - przypomniał hierarcha.

Arcybiskup wspomniał potem o rewolucji 1968 roku, która zburzyła europejski porządek moralny i zakwestionowała zasadność Dekalogu. – Całkowita wolność. Wszystko skoncentrowane na własnym „ja”. Inny się nie liczy. To było przesłanie rewolucji ’68 - mówił.

Jak dodał, rok ’68 był czasem szczególnej dyskusji o człowieku i odpowiedzialności. - Rewolucja ’68 mówi: ja mam siebie realizować! Levinas mówi, że człowiek realizuje się, będąc odpowiedzialny za drugiego człowieka, przede wszystkim za jego życie. Wojtyła mówi: ja jestem odpowiedzialny wobec własnego sumienia, które mi mówi o dobru i złu - tłumaczył hierarcha.

Metropolita zauważył, że współczesny świat przedstawia aborcję jako prawo kobiety. Polska jednoznacznie mówi, że jest to zło, a walka o rzekome prawo wyboru dla innych to przyjęcie postawy obojętności. Rewolucja ’68 roku sprawiła, że najistotniejszą wartością jest szukanie przyjemności. Współżycie między kobietą i mężczyzną zostało pozbawione elementu prokreacji, otwierając tym samym drogę homoseksualnemu lobbingowi.

Arcybiskup zwrócił uwagę, że kolejną konsekwencją tej rewolucji jest wczesna i deprawująca edukacja seksualna najmłodszych. Jasno podkreślił, że pedofilia jest przerażająca. Pytał, jak to możliwe, że Kościół jawi się jako przestępcza instytucja, podczas gdy wokół kwitnie seksturystyka, wykorzystywanie dzieci i nowe deprawujące przepisy dotyczące edukacji seksualnej.

– Jest potrzebna kontrrewolucja katolicka. Jedynie Kościół potrafi powiedzieć, że trzeba się opamiętać, jeżeli chcemy przekazać dalej najlepsze wartości kultury europejskiej. (…) Nie możemy powiedzieć, że nas to nie obchodzi! Konieczna jest mobilizacja mężczyzn, którzy czują się odpowiedzialni za swoje rodziny i dzieci, które mogą stać się ofiarami wielkiej krzywdy - powiedział.

Zgromadzeni na konferencji mężczyźni pytali arcybiskupa o kwestię stawiania granic. Metropolita zaznaczył, że jest nią miłość. – Gest miłości i przygarnięcia do siebie sprawia, że lęk w oczach drugiego przestaje być widoczny i zamienia się w błysk radości - wyjaśnił.

Padło też pytanie o jeden z absurdów współczesności, gdy zwykłe, codzienne i czułe gesty mogą być w dzisiejszym świecie zrozumiane opacznie. Arcybiskup zaznaczył, że szczęście dzieci polega na tym, że są chronione przez swoich najbliższych. Odwołał się do słów papieża Franciszka, który mówił o działaniu złego ducha, chcącego unieszczęśliwić człowieka. Zaczerpnięte z totalitaryzmu sformułowanie „zero tolerancji” stoi w opozycji do języka Kościoła, który głosi miłosierdzie - powiedział abp Jędraszewski.

– Wielką siłą jest to, czego uczy nas św. Józef – wierność Bogu, przyjęcie odpowiedzialności za drugiego człowieka, czystość, cześć oddawana Bogu, przepełnione miłością życie. To jest siła chrześcijaństwa. To jest to, czym możemy odpowiedzieć na przemoc wobec Kościoła katolickiego - powiedział.

Dodał, że chrześcijanie byli oskarżani o to, że są wrogami ludzkości. Z drugiej strony, byli podziwiani przez pogański świat za to, że się kochali i dbali o siebie.

Ostatnie pytania dotyczyły sposobu przemiany świata. Metropolita zauważył, że chrześcijanie spotykali się w małych grupach. Kluczem jest odwaga, do której wzywał wiernych Jan Paweł II.

– Wasza odpowiedzialność powinna przejawiać się tam, gdzie jesteście, żyjecie, macie swoje domy i rodziny! (…) Rodzice mają prawo protestować przed wszelkimi formami deprawacji w szkołach. Dzieci mają prawo pozostać dziećmi - zakończył metropolita krakowski.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem