Reklama

Chcemy Chrystusa głosić na Białorusi

Z o. Józefem Gęzą rozmawiał Tomasz Strużanowski
Edycja toruńska 36/2003

Z o. Józefem Gęzą, redemptorystą, niegdyś proboszczem parafii św. Józefa w Toruniu, a obecnie misjonarzem na Białorusi, rozmawia Tomasz Strużanowski.

Tomasz Strużanowski: - Jak długo Ojciec pracuje na Białorusi?

O. Józef Gęza: - Od lipca 1997 r. Początkowo moje przyjazdy do Grodna były kwalifikowane jako służbowe, co wymagało częstego przekraczania granicy. Władze, oczywiście, doskonale wiedziały, że w rzeczywistości funkcjonuję jako jeden z duszpasterzy w prowadzonej przez moje zgromadzenie parafii na Dziewiatówce, ale jakoś przymykały oczy na te podejrzanie częste i długie „pobyty służbowe”. W 1999 r. udało się wreszcie zarejestrować mnie jako kapelana w pobrygidzkim kościele sióstr nazaretanek, zaś jesienią ubiegłego roku władze wydały mi „sprawkę”, czyli zezwolenie, na pracę w parafii, w której od sześciu lat faktycznie mieszkam i pracuję. Bez „sprawki” nie wolno mi posługiwać jako kapłanowi w żadnym innym miejscu na Białorusi.
Kontrola księdza jest w tym kraju bardzo rygorystyczna. Abym np. mógł przeprowadzić rekolekcje w parafii niedaleko Lidy, musiały one być wcześniej „zatwierdzone” przez odpowiedni wydział do spraw religii i to, czy się one odbędą, zależało od dobrej woli urzędnika państwowego. Ograniczenia te nie dotyczą kapłanów-obywateli Białorusi, podlegają im wyłącznie polscy księża. W przedstawicielach władz ciągle drzemie obawa, że nasza działalność wykracza poza ramy religijne i zmierza ku polonizacji kraju. My tymczasem chcemy po prostu głosić na Białorusi Chrystusa.

- Od kiedy Kościół może tu działać legalnie?

- Od początku lat dziewięćdziesiątych, czyli od upadku Związku Radzieckiego. Pierwsze, nieśmiałe próby ze strony redemptorystów miały miejsce w Grodnie nawet nieco wcześniej, w 1988 r. Trzy lata później powstała diecezja grodzieńska, wiernym zaczęto oddawać świątynie, które za czasów ZSRR pełniły rolę sklepów, magazynów, muzeów, sal koncertowych itp. Najczęściej znajdowały się one w opłakanym stanie. W Grodnie powstało też pierwsze białoruskie seminarium duchowne (dopiero w 2001 r. otwarto następne, w Witebsku).

- Na czym polega praca Ojca na co dzień?

- Codziennie odprawiam Mszę św. u sióstr nazaretanek, natomiast w parafii na Dziewiatówce głównie katechizuję. Lekcje religii odbywają się, oczywiście, nie w szkole, tylko w salkach katechetycznych. Uczę klasy od drugiej do dziewiątej - w tym roku m.in. przygotowałem do I Komunii św. dzieci z pobliskiej polskiej szkoły.

- Białoruś to teren prawdziwie misyjny. W latach komunizmu chrześcijaństwo zostało tu wyrwane niemal z korzeniami. Co pozostawił w ludziach miniony system?

- Problemem zasadniczym jest brak zasad moralnych. Komunizm zniszczył sumienie człowieka. Myślenie tylko o sobie, niesolidność, przerażająca ilość aborcji, sięgające absurdalnych rozmiarów pijaństwo - to tylko początek listy, wierzchołek góry lodowej.

- Czy po kilkunastu latach pracy kapłanów - głównie polskich - widać już jakieś zmiany?

- Z każdym rokiem w naszej parafii przybywa wiernych. Przychodzą ludzie starsi, pragnący po latach uregulować sprawy małżeńskie, proszący o ślub kościelny, a czasem wręcz o chrzest. Co roku mamy po kilka czy kilkanaście takich nawróceń ludzi dorosłych. Dzieci i młodzież przychodzą na katechezę. Cały czas jednak istnieje problem, jak mamy docierać do tych ludzi. Jako księża jesteśmy w swoim działaniu ograniczeni wyłącznie do kościołów. Z jednej strony władze apelują o zwalczanie klęski narkomanii, a z drugiej bez pozwolenia nie wolno nam zorganizować dla młodzieży żadnego wyjazdu, obozu, który byłby okazją do wyrwania jej z patologicznych środowisk. Próbuję tworzyć w parafii kręgi Domowego Kościoła, nie wolno nam jednak spotykać się na modlitwie i rozmowie w mieszkaniach poszczególnych rodzin. A jak mamy dotrzeć do tych, którzy nigdy nie przychodzą do kościoła? To są przykłady obrazujące poziom trudności niezrozumiałych już chyba - dzięki Bogu - dla wiernych w Polsce.

- Czy Kościołowi wolno prowadzić działalność charytatywną?

- Tak. Działa Caritas, choć na razie jej działalność polega głównie na dystrybucji darów z zagranicy. Brakuje parafialnej sieci charytatywnej.

- Jak układa się współpraca z Kościołem prawosławnym?

- Praktycznie taka współpraca nie istnieje, mimo że pomiędzy wiernymi obu Kościołów nie widać żadnych poważniejszych konfliktów, raczej dominuje wzajemny szacunek. Natomiast na płaszczyźnie hierarchicznej można zaobserwować ogromną rezerwę. Co ciekawe, często tam, gdzie stosunki między popem a księdzem katolickim układają się przyjaźnie, ten pierwszy z reguły bywa dość szybko odwoływany przez swoich przełożonych i przenoszony na inną placówkę. Niektórzy przedstawiciele hierarchii prawosławnej ciągle postrzegają nas jako sektę, odszczepieńców. Ponadto funkcjonuje tu stereotyp Polaka-katolika, stąd na podziały religijne nakłada się dodatkowo podział narodowościowy.

- Czy w białoruskim Kościele prawosławnym istnieje tendencja do traktowania tego kraju jako swego terytorium kanonicznego?

- Niezupełnie, gdyż na ziemiach, które przed 1939 r. należały do Polski, istnieją silne tradycje katolickie, są tam liczne skupiska Polaków. Owszem, władze przyznają Kościołowi prawosławnemu pierwszeństwo, ale jednocześnie oficjalnie tolerują działalność Kościoła katolickiego, ewangelickiego i wielu innych (łącznie na Białorusi zarejestrowanych jest ok. 140 związków wyznaniowych). Obecnie, w związku z wprowadzeniem nowego prawa wyznaniowego, trwa akcja ponownej rejestracji; oficjalną akceptację władz otrzymał już Kościół katolicki na Białorusi jako całość, a teraz przez weryfikację muszą przejść poszczególne parafie. Ogólnie rzecz biorąc, trzeba się raczej liczyć ze stopniowym ograniczaniem możliwości działania dla księży z Polski.

- Dużo będzie więc zależało od miejscowych powołań...

- Tak. Jak dotąd Kościół białoruski doczekał się ich około osiemdziesięciu i różnie z nimi bywa, gdyż - jak wiemy - powołania rodzą się w rodzinach, a rodzina na Białorusi została w latach komunizmu straszliwie zniszczona i poraniona. Wielu kandydatów do życia duchownego to ludzie, którzy dopiero 3-4 lata temu przyjęli chrzest; często wywodzą się oni z rodzin rozbitych, obarczonych klęską alkoholizmu, niekierujących się chrześcijańskimi normami moralnymi. Ich przygotowanie, wyrobienie wewnętrzne, duchowe, często pozostawia wiele do życzenia. A bywa i tak, że traktują oni drogę życia kapłańskiego jako trampolinę do awansu społecznego, ucieczkę przed wszechobecną biedą.

- Rozmawiamy w zamku bierzgłowskim, podczas prowadzonych przez Ojca rekolekcji dla pracowników poradnictwa rodzinnego. Ojciec od lat prowadzi też rekolekcje w Polsce dla rodzin z Domowego Kościoła - w niejednych sam miałem okazję uczestniczyć z moją rodziną. Chcę Ojcu bardzo podziękować za to zaangażowanie na rzecz rodzin i za dzisiejszą rozmowę.

Bóg wchodzi w naszą historię

2016-02-17 08:57

O. Stanisław Jarosz OSPPE
Niedziela Ogólnopolska 8/2016, str. 32-33

Graziako
„Przemienienie Pańskie” (XVII wiek)/Fot. Graziako

W dzisiejszym pierwszym czytaniu mamy ciekawy opis zawierania ważnych umów w czasach Abrahama. Kontrahenci przechodzili pomiędzy porozcinanymi zwierzętami na znak, że dochowają umowy, a ten, który złamie układ, skończy jak te zwierzęta.

Warto podkreślić inicjatywę Boga, który szuka Abrama, daje mu obietnicę, że będzie miał syna i ziemię. „Uczynię bowiem z ciebie wielki naród, będę ci błogosławił i twoje imię rozsławię: staniesz się błogosławieństwem” (Rdz 12, 2). Abram uwierzył Bogu, wybrał się w nieznane drogą wiary i posłuszeństwa Panu.

Za bp. Zbigniewem Kiernikowskim powtórzę: „W odpowiedzi na grzech człowieka Bóg angażuje się w moją historię, pochyla się nade mną, by mnie wyciągnąć z tego błędu, jakim jest grzech. W Jezusie Chrystusie staje się grzesznikiem, aby mi pokazać, jak mam żyć jako grzesznik. Bogu zależy, aby mnie wyprowadzić z mojego błędu, z mojego zakłamania, z mojego grzechu, z moich niewłaściwych relacji. Przymierze, jakie zawarł Bóg z Abrahamem, przymierze o zobowiązaniu jednostronnym, przymierze wieczne, nieodwołalne, oparte nie na relacji wzajemności, ale na obietnicy, na jednostronnym zobowiązaniu się Boga wobec człowieka, które całkowicie bierze na siebie Bóg, od strony człowieka oczekuje tylko tego: Niech się stanie. Aby ta obietnica mogła się zrealizować, muszę tę obietnicę przyjąć. Rola człowieka sprowadza się do zawierzenia Bogu i do posłuszeństwa Bogu. Uwierzyć Bogu to przekreślić samego siebie. Abraham zawierzył Bogu wbrew sobie i to się stało fundamentem jego życia. Do tego czasu żył na swój sposób, a teraz uwierzył Bogu i to stało się podstawą jego życia”.

Dzisiejsze teksty liturgiczne dotyczą nas wszystkich – ochrzczonych. Abramem jesteśmy Ty i ja. Nas wybrał Bóg i dał nam obietnicę: Zmieni się Twoje życie! Będziesz miał nowe potomstwo, będziesz miał nową ziemię! Potwierdził ją przymierzem w sakramencie chrztu św., przymierzem nieodwołalnym i wiecznym. Ostateczne spełnienie tego przymierza nastąpi, jak to ukazuje drugie czytanie, w rzeczywistości nieba, gdzie jest nasza ojczyzna, ale przekształcanie naszego poniżonego ciała zaczyna się już teraz, przez praktykę wiary, jak u Abrahama. Błędem jest stwierdzenie: „Jestem wierzący, ale niepraktykujący”. Bóg ingeruje w naszą historię, i to jest nasze doświadczenie. Moją odpowiedzią nie może być tylko: Wierzę! Lekarstwa niestosowane nikogo nie wyleczą. Abram uwierzył i ruszył w drogę, Apostołowie weszli z Jezusem na górę Tabor i doświadczyli przemienienia Pana Jezusa. Apostoł mówi: „Bądźcie moimi naśladowcami”.

W chrzcie św. mamy obietnicę spełnioną w Jezusie, On nam daje Ducha Świętego, abyśmy idąc przez życie, zobaczyli wierność Boga i na podstawie tego doświadczenia mogli powiedzieć: Uwierzyłem i spodziewam się więcej, ponieważ Bóg dochowuje obietnicy, ale nie czyni tego bez mojego wejścia w Jego zbawczy plan.

Polecamy „Kalendarz liturgiczny” – liturgię na każdy dzień

Jesteśmy również na Facebooku i Twitterze

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kraków: wręczenie Medali św. Brata Alberta

2019-03-18 17:24

md / Kraków (KAI)

Jan Kanty Pawluśkiewicz, Krystyna Mrugalska, ks. Stanisław Łada oraz Diana i Wojciech Bonowiczowie odebrali 18 marca w Teatrze im. Słowackiego w Krakowie Medale św. Brata Alberta. Wyróżnienie przyznawane jest od 1997 r. za działalność na rzecz osób z niepełnosprawnościami. Uroczyste wręczenie odznaczeń odbyło się podczas XIX Festiwalu Twórczości Osób Niepełnosprawnych „Albertiana”.

YouTube.com
Jan Kanty Pawluśkiewicz

Jan Kanty Pawluśkiewicz, kompozytor i malarz, od lat wspiera Fundację Anny Dymnej „Mimo wszystko”. Artysta od samego początku zasiada w jury Festiwalu Zaczarowanej Piosenki, wspiera także osoby z niepełnosprawnościami, które marzą o karierze artystycznej.

Odbierając wyróżnienie, kompozytor podkreślał, że od osób z niepełnosprawnościami więcej otrzymuje niż sam daje. „Jeśli dają mi medal, to kocham ich i deklaruję, że do końca moich dni będę ich wspominał” – dodał.

„Życie z osobami niepełnosprawnymi intelektualnie jest wielkim przywilejem i zaszczytem” - mówił na scenie teatru Wojciech Bonowicz. On i jego żona Diana zaangażowali się w pomoc osobom z niepełnosprawnością intelektualną już jako studenci. W latach 80., w ramach Ruchu Wiara i Światło prowadzili wspólnotę dla małych dzieci, zwaną „małymi Muminkami” i choć potem założyli rodzinę, wciąż prowadzą tę wspólnotę.

„Mówi się o mowie nienawiści, o mowie, która dzieli. Moi przyjaciele nigdy tak nie mówią” – podkreślał Bonowicz. Jego zdaniem, osoby z niepełnosprawnością intelektualną są "wielkimi akumulatorami wybaczania". „Jeśli nasze społeczeństwo w ogóle się jeszcze trzyma, to tylko dzięki nim” - zaznaczył.

Krystyna Mrugalska została wyróżniona za działalność społeczną na rzecz osób niepełnosprawnych intelektualnie i ich rodzin. „To legenda w tym środowisku. Jej syn, nieżyjący już Grzegorz, był osobą niepełnosprawną. Gdy się narodził, całkowicie poświęciła się wspieraniu innych rodzin” – podkreślał ks. Tadeusz Isakowicz-Zaleski.

Laureatka działała w trudnych czasach komunizmu, kiedy to istnienie osób z niepełnosprawnościami było tematem tabu, a jednak udało się jej stworzyć specjalny dział w ramach Towarzystwa Przyjaciół Dzieci. Podobne koła powstały w całej Polsce.

Ks. prałat Stanisław Łada jest kapłanem archidiecezji gdańskiej, pracuje w Pruszczu Gdańskim. Został doceniony za to, że od lat 80. otacza opieką duszpasterską i pomocą charytatywną osoby niepełnosprawne i potrzebujące. „Początkowo wspierał swoich parafian, dziś jego działalność obejmuje już całą archidiecezję” – mówił ks. Isakowicz-Zaleski.

Medal św. Brata Alberta, ustanowiony w 1997 r., przyznawany jest za niesienie pomocy osobom niepełnosprawnym. Jego pierwszym laureatem był kard. Franciszek Macharski. Wśród laureatów są również m.in. premier Jerzy Buzek, prof. Zbigniew Brzeziński, bp Jan Chrapek, Anna Dymna, kard. Stanisław Dziwisz, prof. Andrzej Zoll, Agata Kornhauser-Duda czy Jakub Błaszczykowski.

Medal przedstawiający św. Brata Alberta przytulającego dzieci zaprojektował Krzysztof Sieprawski, podopieczny Schroniska dla Niepełnosprawnych w Radwanowicach.

Wyróżnienie tradycyjnie wręczane jest podczas Ogólnopolskiego Festiwalu Twórczości Teatralno-Muzycznej Osób Niepełnosprawnych Intelektualnie „Albertiana”. W tym roku odbył się on po raz 19.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem