Reklama

„Bo nikt nas nie chciał nająć...” (Mt 20, 7)

Bp Kazimierz Romaniuk
Edycja warszawska (st.) 41/2003

1.

Od kilku lat jednym z największych problemów ogólnopolskich jest bezrobocie. Problem natury, co prawda, gospodarczo-ekonomicznej, lecz jego następstwa, zgubne niestety prawie wyłącznie, dają o sobie znać w większości obszarów naszego życia: wpływa na atmosferę życia rodzinnego, powoduje perturbacje w wychowaniu dzieci, nie pozwala się spełniać człowiekowi w jego zamiłowaniach zawodowych, a co najważniejsze - rodzi całe mnóstwo najrozmaitszych przestępstw, od drobnych kradzieży poczynając, na coraz liczniejszych morderstwach kończąc.
Zjawisko bezrobocia, choć nam szczególnie daje się we znaki, nie jest fenomenem ani specyficznie polskim, ani wyjątkowo charakterystycznym dla naszych czasów. Tysiące, a w skali ogólnoświatowej miliony ludzi traciło pracę, gdy zwłaszcza w XIX stuleciu maszyny zaczęły zastępować człowieka. Kolejne reformy gospodarcze, a niekiedy krwawe strajki i rewolucje były powodowane zjawiskiem bezrobocia.
Bezrobocie to, jak wiadomo, niedobrowolne pozostawanie bez pracy, mimo że chciałoby się pracować. Skazani na bezrobocie słusznie czują się pokrzywdzeni, bo człowieka nie tylko obowiązuje ustanowione przez Boga prawo pracy. Z woli samego Stwórcy człowiek ma również prawo do pracy. Bezrobocie jest niezawinioną niemożnością korzystania z prawa do pracy. W przeciwieństwie do świadomie unikających pracy, nie zasługujących wskutek tego ani na współczucie, ani na pozytywne oceny, bezrobotni zdają się być przedmiotem troski, choć w stopniu może nie zawsze wystarczającym, zwłaszcza ze strony władzę sprawujących. Bezrobocie nazywa się inaczej społeczną klęską.

2.

W naszym „oglądaniu świata poprzez Biblię” pragniemy zastanowić się dziś właśnie nad problemem tak rozumianego bezrobocia w Piśmie Świętym. Otóż okazuje się, ku pewnemu zaskoczeniu, że nie jest to wcale problem biblijny. W najbardziej szczegółowych konkordancjach biblijnych Starego Testamentu jest po kilka kolumn tekstów mówiących o pracy, o ludziach pracujących, ale nie ma nawet jednego tekstu o bezrobociu, w całym zaś Nowym Testamencie znajduje się tylko jedna jedyna przypowieść o bezrobociu (Mt 20,1-16).
Przynajmniej dwie racje zdają się wskazywać na to, że mamy w tej przypowieści do czynienia z ludźmi rzeczywiście szukającymi pracy. Po pierwsze, o każdej porze dnia można było ich zastać bez żadnego zajęcia na rynku: tak było wczesnym rankiem, tak było o godzinie trzeciej, podobnie o szóstej, dziewiątej i jedenastej. Takie place wypełnione ludźmi oczekującymi na jakieś dorywcze zajęcie można spotkać w niejednym kraju do dzisiaj. Jest takich ludzi zawsze gromadka, jeśli nie na publicznych placach, zwanych inaczej rynkami, to przynajmniej przed wejściem do Urzędu Pracy, czyli przed tak zwanym „Pośredniakiem”.
Po drugie to, że ludzie z przypowieści sami oświadczają, że nikt nie chciał ich nająć. To bardzo ważny szczegół, owo narzekanie, bo na rynkach gromadzili się też przygodni gapie oraz różni „biznesmeni” i ciągle wiecujący politycy oraz wędrowni filozofowie. Jeśli nawet tacy byli na placu z przypowieści ewangelicznej, to wśród nich znaleźli się z pewnością i tacy, którzy rzeczywiście szukali pracy, prawdziwi bezrobotni. Trudno nawet podejrzewać - nic w relacji Ewangelisty na to nie wskazuje - że szukającym ludzi do pracy ci zgromadzeni na rynku stawiali warunki nie do przyjęcia i że byli wskutek tego tylko pozornie bezrobotnymi. Godzili się na wszelkie propozycje zapłaty. Należy zresztą przypuszczać, że po każdym kolejnym zaciągu do pracy pojawiała się nowa grupa bezrobotnych. Oni byli rzeczywiście bezrobotnymi.
Nikt nie chciał ich nająć. To dość znamienne sformułowanie. Nie jest powiedziane, że w ogóle brakowało pracy, tylko że nikt nie chciał ich nająć. Czy była może w tym także ich, bezrobotnych, jakaś wina? Chyba trudno tu mówić o ich winie, ale jakoś jest tak do dzisiaj, że nie cieszą się najlepszą opinią rzetelnych i wydatnych pracowników ci, co szukają zajęcia właśnie przed Urzędami Pośrednictwa Pracy. Nie każdy pracodawca chce takich ludzi zatrudniać.
A może o „niechceniu” przyjmowania do pracy decydowały względy ekonomiczne? Może zakład pracy usprawniał się, doskonalił technologicznie i taką samą produkcję, ilościowo i jakościowo, można było wykonywać przy zredukowanym zatrudnieniu? Może więc owi pracodawcy nie tyle nie chcieli, co raczej nie mogli, nie powinni nawet przyjmować więcej ludzi do pracy?
W tym miejscu rodzi się jednak, aktualne do dzisiaj, pytanie: kto za taki stan rzeczy powinien ponosić odpowiedzialność? Kto ma obowiązek zatroszczyć się o ulżenie doli bezrobotnych oraz ich rodzin? Pytania zdają się mieć charakter retoryczny: oczywiście, że władzę sprawujący. Warto by było, żeby pamiętali, iż co jakiś czas są obalane w naszych państwach rządy, nie troszczące się należycie o rozwiązanie problemu bezrobocia.
Specjalnie nie dziwi nas to, że właścicielowi winnicy zabrakło rąk do pracy. Nadszedł czas winobrania. Sprawa jest poważna; chodzi o zebranie w możliwie krótkim czasie owoców całorocznej, wytężonej pracy. Dlatego właściciel winnicy sam, osobiście, a nie przez zarządcę winnicy, udaje się na poszukiwanie ludzi do pracy. Wzrasta gwałtownie zapotrzebowanie na ludzi, którzy będą zatrudnieni przy zbieraniu winogron. Tak jest do dzisiaj. Z Polski też jesienią każdego roku wyjeżdża wiele ludzi do pracy w winnicach obcych krajów. Nic się pod tym względem nie zmieniło, tyle że na samym znalezieniu pracy zarabiają dodatkowo biura różnych pośredników, nie zawsze uczciwych zresztą.

Reklama

3.

W drugiej części przypowieści Mateuszowej o bezrobotnych, najmowanych do pracy w winnicy, pojawia się problem wynagrodzenia za ich pracę. Polegał ten problem na „niesprawiedliwym” potraktowaniu pracujących przez cały dzień, bo otrzymali taką samą zapłatę jak ci, którzy byli zatrudnieni jedynie przez kilka godzin. Zdobyli się owi dłużej pracujący na nie lada odwagę: zaczęli szemrać przeciw gospodarzowi. A czynili to nie dyskretnie, po cichu, między sobą, lecz publicznie wyrażali swoje niezadowolenie, zmuszając niejako właściciela winnicy do równie publicznej reakcji, w której znalazły się takie oto, również retoryczne, pytania: „Czyż nie zgodziłeś się ze mną na jednego denara? (...) Czyż nie mam prawa rozporządzać moimi dobrami tak jak mi się podoba? Albo czy wypada, byś ze złością patrzył na to, że jestem dobry?” (Mt 20,13.15). Mamy chyba prawo przypuszczać, że po takim dialogu, jakby z litości przyjętymi do pracy, właściciel winnicy nie przedłuży im już umowy o pracę na dni następne. I tak oto pojawi się znów problem zażegnanego na krótko ich dotkliwego bezrobocia.
Dziś też ciężko pracujący krzywym okiem patrzą na zasiłki dla bezrobotnych, którzy nie pracując, otrzymują pieniądze, choć, co prawda, nie takie same jak pracujący i zapewne bez satysfakcji, która byłaby ich udziałem, gdyby mieli poszukiwaną pracę. Dziś też Francuzi, Szwajcarzy, Hiszpanie czy Niemcy krzywym okiem patrzą na pracujących w ich winnicach cudzoziemców, tyle że z braku własnych rąk do pracy nie mogą zmienić tego stanu rzeczy.

* * *

Bezrobocie zawsze prowadziło - i tak jest do dzisiaj - do niezadowolenia i społecznych rozruchów. Ale Biblia, powtórzmy to raz jeszcze, tylko jeden jedyny raz wspomina o tym niepokojącym i groźnym zjawisku społecznym. Chciałoby się powiedzieć, że było jeszcze za wcześnie na pojawienie się tego rodzaju problemów.

Dlaczego data Wielkanocy jest zmienna

Ks. Józef Dębiński
Edycja włocławska 16/2003

Sashkin/pl.fotolia.com

Wielkanoc jest świętem ruchomym, którego data wielokrotnie była przedmiotem sporu. Obecnie przyjmuje się, że to święto przypada w niedzielę po pierwszej wiosennej pełni księżyca, tj. po 21 marca.
Niejakim problemem przy ustaleniu daty Wielkanocy jest różnica w dacie ukrzyżowania Chrystusa podana w Ewangeliach synoptycznych (św. Marka, św. Mateusza i św. Łukasza) i w Ewangelii św. Jana. Różnica ta spowodowana jest żydowskim systemem liczenia dnia, czyli od zachodu do zachodu słońca. Stąd pytanie, jak powinien być zaliczony wieczór 14. nizan. Obydwa ujęcia miały swoich zwolenników. Kościoły wschodnie opowiadały się za dniem 14., a zachodnie - za 15. Kwestia ta została w końcu rozstrzygnięta na pierwszym soborze ekumenicznym w Nicei (Turcja) w 325 r., gdzie przyjęto oficjalnie datę 15.
Zgodnie z kalendarzem żydowskim i przekazami Ewangelii, Chrystus został ukrzyżowany 14. nizan, a zmartwychwstał w niedzielę po 14. nizan. Tę praktykę za św. Janem Apostołem przyjął Kościół w Małej Azji i obchodził uroczystości wielkanocne w dwa dni po 14. nizan. Zwolenników takiego terminu Świąt Wielkanocnych nazywano kwartodecymanami.
Praktyka Kościoła na Zachodzie była inna. Uroczystości wielkanocne obchodzono w niedzielę po 14. nizan, natomiast pamiątkę śmierci Chrystusa czczono w piątek przed niedzielą. Należy zauważyć, iż Kościoły małoazjatyckie, podkreślając dogmatyczny punkt widzenia, obchodziły dzień śmierci Chrystusa jako dzień radości - odkupienia. Zachód zaś akcentował mocniej punkt widzenia historyczny i obchodził dzień śmierci Chrystusa jako dzień żałoby, smutku, postu.
Nie można nie wspomnieć o trzeciej grupie chrześcijan, o tzw. protopaschistach, którzy po zburzeniu Jerozolimy nie trzymali się ściśle kalendarza żydowskiego i często obchodzili uroczystości wielkanocne przed 14. nizan.
Biskup Smyrny Polikarp w 155 r. udał się do Rzymu, do papieża Aniceta, w celu ustalenia jednego terminu Świąt Wielkanocnych dla całego Kościoła. Do porozumienia jednakże nie doszło. Sprawa odżyła w 180 r., za papieża Wiktora, kiedy opowiedziano się za niedzielnym terminem Wielkanocy. Papież polecił - pod karą ekskomuniki - przestrzegać nowo ustalonego terminu święcenia Wielkanocy. Mimo tego polecenia, metropolia efezka z biskupem Polikarpem na czele trzymała się nadal praktyki 14. nizan. Zanosiło się nawet na schizmę, ale nie doszło do niej dzięki zabiegom św. Ireneusza, biskupa Lyonu.
Dopiero na I soborze powszechnym w Nicei (325 r.) przyjęto dla całego Kościoła praktykę rzymską. Uchwały Soboru nie zlikwidowały jednak różnic pomiędzy Kościołami wschodnimi i zachodnimi. Należy pamiętać, że Rzym i Aleksandria używały odmiennych metod obliczania daty. Metoda aprobowana przez Rzym zakładała zbyt wczesną datę równonocy - 18 marca, gdy tymczasem Aleksandryjczycy ustalili ją poprawnie.
By położyć kres tej dwoistości, Synod Sardycki (343 r.) podniósł na nowo kwestię dnia wielkanocnego, ustalając wspólną datę na 50 lat. Inicjatywa przetrwała jednak zaledwie kilka lat. Po raz kolejny spór próbował zażegnać cesarz Teodozjusz (346--395). Prosił biskupa aleksandryjskiego Teofilosa o wyjaśnienie różnic. W odpowiedzi biskup, opierając się na metodzie aleksandryjskiej, sporządził tabelę chronologiczną świąt Wielkanocy. Jego zaś kuzyn, św. Cyryl, kontynuując dzieło wuja, wskazał przy okazji, na czym polegał błąd metody rzymskiej. Metoda aleksandryjska uzyskała pierwszeństwo i została zaakceptowana dopiero w połowie V w.
Z polecenia archidiakona Hilarego, Wiktor z Akwitanii w 457 r. rozpoczął pracę nad pogodzeniem metody rzymskiej i aleksandryjskiej. Hilary, już jako papież, zatwierdził obliczenia Wiktora z Akwitanii i uznał je za obowiązujące w Kościele. Od tego czasu obydwa Kościoły obchodziły Wielkanoc w tym samym czasie.
Największego przełomu w zakresie ustalenia daty Wielkanocy dokonał żyjący w VI w. scytyjski mnich, Dionysius Exiguus (Mały). Stworzył on chrześcijański kalendarz, rozpoczynając rachubę lat od narodzenia Chrystusa. To nowe ujecie chronologii zapanowało w Europie na dobre w XI w., a w świecie greckim dopiero w XV w. Chcąc uzyskać datę Wielkanocy, średniowieczny chronolog znalazł tzw. złotą liczbę danego roku (tj. kolejny numer roku w 19-letnim cyklu lunarnym), a potem sprawdzał w tabelach datę pełni księżyca. Znalazłszy ją, szukał pierwszej pełni po równonocy, czyli po 21 marca. Potem sprawdzał tabelę tzw. liter niedziel, która podawała datę Niedzieli Wielkanocnej.
Również Mikołaj Kopernik, na zamku w Olsztynie, gdzie przebywał przez pięć lat, własnoręcznie wykonał tablicę astronomiczną, na której wykreślił równonoc wiosenną. Było to ważne m.in. przy ustalaniu Wielkanocy.
Po XVI-wiecznej reformie kalendarza i wprowadzeniu w 1582 r. kalendarza gregoriańskiego po raz kolejny rozeszły się drogi Wschodu i Zachodu. Niedokładność kalendarza juliańskiego spowodowała przesunięcie względem rzeczywistej daty wiosennej równonocy, dziś wynoszące 13 dni.
Pod koniec XX i na początku XXI w. można zauważyć tendencje do wprowadzenia stałej daty Wielkanocy. Takie propozycje przedstawiano już na forum Ligi Narodów i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Dał temu też wyraz w Konstytucji o liturgii II Sobór Watykański oraz patriarcha Konstantynopola Atenagora I w wielkanocnym orędziu z 1969 r., wzywając do usuwania różnic pomiędzy Kościołami i ustalenia wspólnej daty Wielkanocy.
Spośród proponowanych stałych dat sugerowana jest najczęściej druga niedziela Wielkanocy, co pokrywałoby się z ogólnym trendem ustaleń daty śmierci Chrystusa na dzień 3 kwietnia.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Warszawa: watykański minister spraw zagranicznych przyjeżdża do Polski

2019-04-23 14:53

mp / Warszawa (KAI)

Abp Paul Gallagher, Sekretarz ds. Relacji z Państwami Stolicy Apostolskiej, uczestniczyć będzie w uroczystej sesji naukowej z okazji setnej rocznicy przywrócenia relacji dyplomatycznych między Polską a Stolicą Apostolską, która odbędzie się na Uniwersytecie Warszawskim 20 maja br.

wikipedia.org

W konferencji organizowanej 20 maja (godz. 10 – 13) w gmachu starej Biblioteki Uniwersytetu Warszawskiego wezmą udział przedstawiciele polskich władz i korpusu dyplomatycznego, nuncjusz Salvatore Pannaccio, biskupi, świat nauki i kultury.

W imieniu polskich władz o znaczeniu relacji dyplomatycznych ze Stolicą Apostolską mówić będzie prof. Jacek Czaputowicz, minister spraw zagranicznych RP a ze strony watykańskiej abp Paul Gallagher, Sekretarz ds. Relacji z Państwami Stolicy Apostolskiej. Natomiast misję Achillesa Rattiego, pierwszego nuncjusza apostolskiego w odrodzonej Polsce przedstawi ks. prof. Stanisław Wilk z KUL. Bp Jan Kopiec zaprezentuje wykład nt. „Kościół i społeczeństwo polskie wobec wyzwań odzyskanej niepodległości (1919 – 1939), a prof. Marek Kornat z PAN mówić będzie o stosunku do sprawy polskiej papieży Leona XIII i Piusa X.

W 1919 r. zostały wznowione stosunki dyplomatyczne między Polską a Stolicą Apostolską po ponad 120 latach przerwy. Ich oficjalne przywrócenie poprzedził przyjazd o rok wcześniej do Warszawy (29 maja 2018) wizytatora apostolskiego w osobie prał. Achillesa Rattiego. Jesienią 1918 r. - już po uzyskaniu przez Polskę niepodległości - wizytator Ratti nawiązał pierwsze kontakty dyplomatyczne z rządem polskim. A bezpośrednim powodem była obsada biskupstwa polowego.

Trudno jest wskazać precyzyjną datę odnowienia relacji dyplomatycznych pomiędzy Polską a Stolicą Apostolską po odzyskaniu niepodległości w 1918 r. W kilka miesięcy później, 30 marca 1919 r. Stolica Apostolska w sposób formalny uznała istnienie państwa polskiego. 6 czerwca 1919 r. prałat Ratti został mianowany Nuncjuszem Apostolskim w Polsce i podniesiony do godności arcybiskupa tytularnego. Listy uwierzytelniające złożył na ręce Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego 19 lipca. 28 października w archikatedrze św. Jana Chrzciciela w Warszawie w otoczeniu całego Episkopatu Polski, Achilles Ratti przyjął sakrę biskupią z rąk abp. Aleksandra Kakowskiego.

Kolejnymi Nuncjuszami Apostolskimi w Polsce byli: abp Lorenzo Lauri (1921 – 1928), Francesco Marmaggi (1928 – 1936), abp Filippo Cortesi (1937 – 1939), abp Jozef Kowalczyk (1991 – 2009), abp Celestino Migliore (2010 – 2016) i abp Salvatore Pennaccio (od 2016).

Odpowiedzią ze strony polskiej na mianowanie nuncjusza w Warszawie było mianowanie 1 lipca 1919 r. posłem nadzwyczajnym i ministrem pełnomocnym przy Stolicy Apostolskiej prof. Józefa Wierusza-Kowalskiego, wybitnego fizyka. Funkcję tę pełnił on do 30 sierpnia 1921 r. Jego następcą został Władysław Skrzyński (do 1937 r.), który był wiceministrem spraw zagranicznych w latach 1919-1920. 27 listopada 1924 r. poselstwo polskie przy Stolicy Apostolskiej zostało podniesione do rangi Ambasady I klasy.

Kolejnymi ambasadorami RP przy Stolicy Apostolskiej byli: Kazimierz Papée (1939 – 1978), Henryk Kupiszewski (1990–1994 ), Stefan Frankiewicz (1995–2001 ), Hanna Suchocka (2001 – 2013), Piotr Nowina-Konopka (2013 – 2016) i Janusz Kotański (od 2016).

***

Paul Richard Gallagher, ur. 23 stycznia 1954 w Liverpoolu – arcybiskup, sekretarz ds. relacji z państwami w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej.

31 lipca 1977 otrzymał święcenia kapłańskie i został inkardynowany do archidiecezji Liverpoolu. W 1980 rozpoczął przygotowanie do służby dyplomatycznej na Papieskiej Akademii Kościelnej. 22 stycznia 2004 został mianowany przez Jana Pawła II nuncjuszem apostolskim w Burundi oraz arcybiskupem tytularnym Hodelm. Sakry biskupiej udzielił mu 13 marca 2004 sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej Angelo Sodano.

19 lutego 2009 został przeniesiony do nuncjatury w Gwatemali. 11 grudnia 2012 mianowany nuncjuszem w Australii.

8 listopada 2014 papież Franciszek mianował go sekretarzem ds. relacji z państwami w Sekretariacie Stanu Stolicy Apostolskiej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem