Reklama

Moje pismo Tęcza - 11/12 2017

Szlakiem św. Ottona z Bambergu

Bartosz Rajewski
Edycja szczecińska 27/2004

Święty Otton - Misjonarz Pomorza przyszedł na świat ok. 1060 r. w południowych Niemczech - w Szwabii. Znany jest przede wszystkim jako Otton z Bambergu, jako że w latach 1102-1139 był biskupem bamberskim. Był sprawnym zarządcą swojej diecezji i dyplomatą znanym w skali europejskiej. Jednak w pamięci potomnych pokoleń zapisał się przede wszystkim jako Apostoł Pomorza, które przemierzał dwukrotnie w latach 1124/1125 i 1128, włączając je do wspólnoty chrześcijańskich społeczności Europy.
W sobotę 5 czerwca br. odbyła się bardzo interesująca wyprawa turystyczno-pielgrzymkowa, która wiodła szlakiem drugiej misji ewangelizacyjnej św. Ottona na Pomorzu. Niezwykle interesujący, zarówno pod względem religijnym, jak i historycznym wyjazd został zorganizowany przez Szczeciński Klub Katolików. Na trasie naszej współczesnej wyprawy odwiedziliśmy miejscowości z drugiej wyprawy św. Ottona, położone obecnie po stronie niemieckiej - w landzie Meklemburgia (Pomorze Przednie). Naszym przewodnikiem na pielgrzymim szlaku był Zygmunt Cywiński, który chętnie służył swoją wiedzą historyczną na temat życia i działalności św. Ottona.
Św. Otton przeprowadził dwie wyprawy misyjne na pogańskie Pomorze. Pierwsza trwała od kwietnia 1124 r. do marca 1125 r., natomiast druga: od kwietnia do grudnia 1128 r. Ze wszystkich misji prowadzonych wówczas na terenie Polski tylko misja św. Ottona zakończyła się pełnym sukcesem. Misjonarz, kończąc drugą wyprawę, założył (w sumie w I i II wyprawie misyjnej) na Pomorzu 14 kościołów w 12 miejscowościach. Trasa drugiej wyprawy wiodła przez takie miejscowości, jak: Bamberg - Saksonia - Magdeburg - Hawelberg - Jezioro Morzyckie - Demmin - Uznam - Wolgast - Gützkow - Szczecin - Wolin - Kamień Pomorski - Gniezno - Bamberg.
Pierwszą miejscowością na trasie naszego turystyczno-pielgrzymkowego wyjazdu, była miejscowość Słup (z niem. Stolpe). Mogliśmy tam zobaczyć ruiny pierwszego na Pomorzu Zachodnim klasztoru benedyktynów, ufundowanego przez księcia Racibora, stryja zamordowanego ok. 1135 r. Warcisława I, za którego władztwa Pomorze zostało schrystianizowane. Na pamiątkę tej tragicznej śmierci, wybudowano tam mały kościółek, a w 1153 r. klasztor, w którym spoczęły zwłoki założyciela dynastii Gryfitów.
Następnie zatrzymaliśmy się przy niezwykłym kamieniu, stojącym przy drodze Anklam - Jarmen. Po stronie wschodniej tego wysokiego na półtora metra kamienia, znajduje się wyryty krzyż łaciński, natomiast po stronie zachodniej - zauważyć można wyryty rysunek człowieka. Kamień wiązany jest z tragiczną śmiercią księcia Warcisława I w 1135 r., który prawdopodobnie w tym miejscu został zamordowany przez pogańskiego Wieletę. Obiekt ten jest najstarszym kamieniem upamiętniającym zbrodnię na Pomorzu i należy do najstarszych pomników Księstwa Pomorskiego.
Kolejnym punktem programu była wizyta w miejscowości Dymin (Demmin). Tutaj, w ewangelickim kościele pw. św. Bartłomieja, mogliśmy zobaczyć interesującą ekspozycję poświęconą życiu i działalności św. Ottona. Wystawione obrazy to reprodukcje z klasztoru św. Michała w Bambergu.
Choćków (Gützkow) - ważny w średniowieczu ośrodek pogańskiego kultu - to kolejna miejscowość na szlaku naszej wyprawy. Na pewno na długo pozostanie w naszej pamięci osoba pastora - Hansa Joachima Jeromina, pełniącego obecnie posługę w tej miejscowości. Niezwykle serdeczny i gościnny człowiek, zapoznał nas z historią swojej parafii. Tutaj Otton nakazał zbudowanie kościoła w miejsce zniszczonych świątyń pogańskich. Tutaj także do założonej misji dotarły z Bambergu wozy ze złotem, srebrem i drogocenną odzieżą, których zażądał sam Otton. Te wszystkie kosztowności były niezbędne do dalszego kontynuowania wyprawy misyjnej.
Krocząc szlakiem drugiej wyprawy św. Ottona - dotarliśmy do Wołogoszczy (Wolgast). Jest to miasto portowe, położone nad cieśniną Peenestrom. W XII wieku, była to - obok Szczecina - druga stolica Księstwa Pomorskiego. Naszą uwagę skupiliśmy tutaj na kościele pw. św. Piotra, w którym znajduje się krypta mieszcząca sarkofagi miejscowych książąt i dwie płyty nagrobne z rytami, z których jedna przedstawia postać z włócznią. Wołogoszcz była także ważnym ośrodkiem kultu religijnego. Na początku XII w. mieściła się tutaj świątynia bóstwa Jarowita. Po wprowadzeniu chrześcijaństwa Otton z Bambergu wzniósł w Wołogoszczy, podobnie jak w Choćkowie, kościół, w którego miejscu został następnie wzniesiony ww. dzisiejszy kościół pw. św. Piotra.
Ostatnim odwiedzonym przez nas miejscem, związanym z postacią patrona naszej archidiecezji, była miejscowość Uznam (Usedom). Tutaj 10 czerwca 1128 r., na wiecu możnowładców lucickich, miejscowa ludność przyjęła chrzest. Na pamiątkę tego wydarzenia, w miejscu starego grodziska słowiańskiego stoi wielki krzyż z białego granitu, na którym widnieje napis „W Zielone Świątki - 10 czerwca 1128 r. - wodzowie Wenedów na Pomorzu Zachodnim przyjęli chrzest…”.
Św. Otton był niezwykłą postacią w historii Pomorza. Ma on wielkie znaczenie również dla współczesnych - zarówno Polaka, jak i Niemca. Niezwykły, godny podkreślenia i znamienny jest fakt, iż niemiecki biskup stał się patronem diecezji szczecińsko-kamieńskiej. Wyprawa zorganizowana przez Szczeciński Klub Katolików niewątpliwie pozwoliła wielu osobom na nowo odkryć tą niezwykłą i niezmiernie ważną dla nas wszystkich - Chrześcijan i Pomorzan XXI wieku - postać.

Osoby zainteresowane postacią św. Ottona, jego misją ewangelizacyjną na Pomorzu i kultem z nim związanym odsyłamy do najnowszej publikacji pt. „Święty Otton z Bambergu - Ewangelizator Pomorza. Jego misja i kult”. Książka ukazała się w ramach serii „Studiów i rozpraw” Wydziału Teologicznego Uniwersytetu Szczecińskiego.
Redakcja

Kiedy obowiązuje post?

Ks. Ryszard Kamiński
Edycja płocka 9/2003

Bożena Sztajner

Moi rodzice opowiadali mi, że kiedyś w okresie Wielkiego Postu wypalano nawet garnki, żeby nie została w nich ani odrobina tłuszczu. Dziś praktyka postu w Kościele jakby złagodniała. Przykazanie kościelne mówi o czasach pokuty, ale pozostaje problem, jak rozumieć te "czasy pokuty". Czy 19 marca, w czasie Wielkiego Postu, można zawrzeć sakrament małżeństwa z weselem? Czy w piątek można iść na dyskotekę? Czy w Adwencie można się bawić? Czy post nadal obowiązuje w Kościele?

Czwarte przykazanie kościelne, które dotyczy tych spraw, brzmi: "Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach". Wydaje się, że najważniejszym wyrażeniem w tak sformułowanym przykazaniu jest słowo "pokuta". Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje, że chodzi tutaj o pokutę wewnętrzną, która polega na nawróceniu serca, przemianie postaw, radykalnej zmianie całego życia na lepsze. To jest podstawowa, prawdziwa wartość pokuty, jej sedno. Takiej pokuty oczekuje od chrześcijanina Pan Bóg i Kościół. Chrześcijanie są zobowiązani do jej praktykowania cały czas. Ponieważ jednak różnie z tym bywa w ciągu kolejnych dni i miesięcy, Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, gdy koniecznie należy praktykować czyny pokutne, które wspomagają nawrócenie serca.
Jakie są te czyny pokutne? Wykładnia do omawianego przykazania podana przez Sekretarza Generalnego Episkopatu Polski wylicza: "modlitwa, uczynki pobożności i miłości, umartwienie przez wierniejsze pełnienie obowiązków, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post". Czas zaś pokuty, określony przez czwarte przykazanie, to poszczególne piątki całego roku i Wielki Post. We wszystkie piątki całego roku oraz w Środę Popielcową i Wigilię Bożego Narodzenia (o ile nie przypada wtedy IV niedziela Adwentu), obowiązuje chrześcijanina powstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych, gdy ukończył on 14 rok życia. Zaleca się jednak, aby także młodsze osoby wprowadzać do tej praktyki, nie czekając aż osiągną one 14 lat. Warto jeszcze dodać, że według Konstytucji Apostolskiej Paenitemini zakaz spożywania pokarmów mięsnych nie oznacza zakazu spożywania nabiału i jaj oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi.
Prymas Polski (to także ważne) udzielił dyspensy od obowiązku powstrzymania się od potraw mięsnych w piątki wszystkim, którzy stołują się w zakładach zbiorowego żywienia, gdzie nie są przestrzegane przepisy postne, a także takim osobom, które nie mają możności wyboru potraw, a muszą spożywać to, co jest dostępne do spożycia. Dyspensa ta nie dotyczy jednak Wielkiego Piątku, Środy Popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia. Zatem w te trzy dni obowiązuje w każdych okolicznościach powstrzymanie się od spożywania potraw przyrządzonych z mięsa.
Po wyjaśnieniu wymagań IV przykazania kościelnego w odniesieniu do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, zwróćmy uwagę na "nakazane posty" w tym przykazaniu. Post może być jakościowy i ilościowy. Ten pierwszy dotyczy niespożywania określonych pokarmów, np. mięsa. Ilościowy zaś polega, według wyżej wspomnianej Konstytucji Apostolskiej, na spożyciu jednego posiłku dziennie do syta i dopuszcza możliwość przyjęcia "trochę pokarmu rano i wieczorem". Taki post obowiązuje wszystkich wiernych między 18 a 60 rokiem życia w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Należy tutaj powtórzyć wcześniej napisane słowa, że ci, którzy nie mają 18 lat, właściwie od dzieciństwa powinni być wychowywani do spełniania tej praktyki. Błędem byłoby stawianie tego wymagania dopiero od wieku pełnoletności. Racje wydają się oczywiste i nie ma potrzeby ich przywoływania w tym miejscu.
Gdy chrześcijanin podlega uzasadnionej niemożności zachowania wstrzemięźliwości w piątek, powinien podjąć inne formy pokuty (niektóre z nich zostały przytoczone wcześniej). Natomiast post ilościowy i jakościowy w dwa dni w roku: Wielki Piątek i Środę Popielcową, powinien być koniecznie zachowywany. Winien rozumieć to każdy chrześcijanin, nawet ten, który słabo praktykuje wiarę. Dyspensa Księdza Prymasa, o której wspomniałem wcześniej, nie dotyczy zachowania postu w te dwa dni roku. Ci zaś, którzy z niej korzystają, powinni pomodlić się w intencji Ojca Świętego, złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "jałmużna postna", lub częściej spełniać uczynki miłosierdzia.
Jeszcze kilka słów o zabawach. Powstrzymywanie się od udziału w nich obowiązuje we wszystkie piątki roku i przez cały Wielki Post, łącznie z dniem św. Józefa (19 marca) - jeśli wtedy trwa jeszcze Wielki Post. Adwent nie został zaliczony do czasów pokuty, dobrze jednak byłoby w tym czasie powstrzymać się od udziału w zabawach, zachowując starą i dobrą polską tradycję - Adwent trwa bardzo krótko, a karnawał jest tak blisko. W Adwencie zaś - co staje się coraz powszechniejszą praktyką - jest wiele spotkań opłatkowych, które mają inny charakter. Warto je upowszechniać i pozostawać w radosnym, pełnym nadziei oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela w tajemnicy Bożego Narodzenia.

Od marca 2014 r. obowiązuje nowa wersja IV przykazania kościelnego

Przeczytaj także: Nowa wersja IV przykazania kościelnego - powstrzymanie się od zabaw tylko w Wielkim Poście
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

KSM obraduje

2018-02-23 21:02

Agata Kowalska, KSM Częstochowa

Katolickie Stowarzyszenie Młodzieży Archidiecezji Częstochowskiej rozpoczęło dziś punktualnie o godz. 18.00 Sesję Zarządów.

Maciej Cupiał, KSM Częstochowa

Będzie to bardzo ważny, historyczny czas - wybory nowego składu osobowego Prezydium, obrady, ale przede wszystkim jednak - Zlot KSM. W sobotę u stóp Jasnej Góry swoje życie Matce Bożej zawierzy niemalże tysiąc młodych ludzi.

Zapraszamy od godz. 14.00 wszystkich tych, którzy czują się KSM-owiczami i chcą pokazać swoją przynależność do stowarzysznia. Mszę Świętą sprawować będzie Ksiądz Arcybiskup Metropolita Częstochowski Wacław Depo. Módlmy się o światło Ducha Świętego dla wszystkich biorących udział w tych wydarzeniach!

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem