Reklama

Szkoła Wyższa Zarządzania i Ekonomii

Stolica Apostolska 2017 - najważniejsze wydarzenia

2017-12-31 18:45

Paweł Bieliński (KAI) / Watykan

JuergenM /pixabay.com

Publikujemy kalendarium najważniejszych wydarzeń 2017 roku w Stolicy Apostolskiej i w Watykanie.

STYCZEŃ

W liście z 28 grudnia do biskupów ws. obrony dzieci Franciszek wyraził ubolewanie z powodu wykorzystywania małoletnich przez osoby duchowne i wezwał pasterzy Kościoła do zapewnienia, by już nigdy więcej nie dochodziło do podobnych przestępstw. Zaznaczył, że Kościół „opłakuje nie tylko cierpienie zadane jego najmniejszym dzieciom, ale także dlatego, że zna grzech niektórych swoich członków: cierpienie, historie i ból małoletnich, którzy byli wyzyskiwani seksualnie przez księży. Grzech, który nas zawstydza. Ludzie, którzy ponosili odpowiedzialność za opiekę nad tymi dziećmi, zniszczyli ich godność. Wyrażamy głębokie ubolewanie z tego powodu i prosimy o przebaczenie”. Zaapelował o odwagę w obronie niewinności dzieci, złamanej „pod ciężarem nielegalnej i niewolniczej pracy, pod ciężarem prostytucji i wyzysku”, zniszczonej „przez wojny i przymusową emigrację wraz z utratą wszystkiego, co za tym idzie”. „Tysiące naszych dzieci wpadły w ręce bandytów, mafii, handlarzy śmierci, którzy jedynie pożerają i wyzyskują ich potrzeby” - napisał papież.

Opublikowano Dokument Przygotowawczy XV Zwyczajnego Zgromadzenia Ogólne Synodu Biskupów nt. „Młodzież, wiara i rozeznanie powołania”, które odbędzie się w dniach 3-28 październiku 2018 r. w Watykanie. Dokument składa się z trzech części. Pierwsza zaprasza do wsłuchania się w rzeczywistość, druga ukazuje znaczenie rozeznawania w świetle wiary, by dokonywać wyborów odpowiadających woli Bożej i dobru osoby, trzecia zaś koncentruje się na działalności duszpasterskiej wspólnoty kościelnej. Wprowadza do nich ewangeliczny obraz „umiłowanego ucznia”. Materiał ten rozesłano do rad hierarchów katolickich Kościołów wschodnich, do konferencji episkopatów, urzędów Kurii Rzymskiej i Unii Przełożonych Generalnych instytutów życia konsekrowanego, aby „rozpocząć etap konsultacji całego ludu Bożego”. Ma to na celu zebranie informacji o dzisiejszej kondycji młodzieży w różnych kontekstach jej życia, aby można było ją odpowiednio rozeznać przy tworzeniu „Instrumentum laboris” (dokumentu roboczego Synodu). Konsultacja ta jest skierowana także do wszystkich młodych świata. Każdy z nich został zaproszony do wypełnienia kwestionariusza, również złożonego z trzech części. Pierwsza dotyczy zebrania danych statystycznych. Druga składa się z pytań. Nowością jest to, że po 15 pytaniach ogólnych następują 3 pytania specyficzne dla konkretnych regionów geograficznych, na które odpowiedzieć mają tylko ich mieszkańcy. Trzecia część, będąca również nowością, ma na celu dzielenie się z całym Kościołem często bardzo interesującymi doświadczeniami z różnych części świata, które mogą stać się pomocne dla wszystkich. W listopadzie Franciszek mianował relatora generalnego (kard. Sérgio da Rocha z Brazylii) i dwóch sekretarzy specjalnych zgromadzenia synodalnego (włoscy kapłani: ks. Giacomo Costa SJ i ks. Rossano Sala SDB).

Reklama

LUTY

Historyczna wizyta papieża w kościele anglikańskim w Rzymie. Odbyła się 26 lutego i trwała półtorej godziny. Tamtejsza wspólnota wiernych obchodziła dwustulecie obecności w Wiecznym Mieście. W kazaniu podczas nabożeństwa ekumenicznego papież podkreślił znaczenie wspólnego świadectwa chrześcijan różnych wyznań, które - jego zdaniem - wzmacnia obecność Jezusa w Rzymie. Zwrócił również uwagę na takie czynniki sprzyjające współpracy ekumenicznej jak miłosierdzie, pojednanie i braterstwo. Z kolei 13 marca po raz pierwszy w historii odbyły się anglikańskie nieszpory w bazylice św. Piotra w Watykanie. Odprawił je abp David Moxon, który stoi na czele przedstawicielstwa Wspólnoty Anglikańskiej w Wiecznym Mieście. Homilię wygłosił abp Artur Roche - sekretarz watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego.

MARZEC

Franciszek przyjął przywódców europejskich. Szefowie państw i rządów 27 krajów członkowskich Unii Europejskiej oraz jej kierownictwo (przewodniczący Rady Europejskiej, Komisji Europejskiej i Parlamentu Europejskiego) byli gośćmi papieża 24 marca, w przeddzień 60. rocznicy podpisania Traktatów Rzymskich, które zapoczątkowały powojenne jednoczenie się Europy. Ojciec Święty zachęcił ich do wsłuchiwania się w postulaty ludzi i narodów tworzących Unię Europejską. Wskazał, że człowiek powinien być ośrodkiem i sercem instytucji europejskich oraz podkreślił, że „najskuteczniejszym antidotum na nowoczesne populizmy”, które biorą się z egoizmu, jest solidarność.

KWIECIEŃ

List apostolski „Sanctuarium in Ecclesia”. Papież przeniósł kompetencje związane z sanktuariami z Kongregacji ds. Duchowieństwa do Papieskiej Rady ds. Krzewienia Nowej Ewangelizacji. Jej zadaniem będzie ustanawianie sanktuariów międzynarodowych i zatwierdzanie ich statutów, wdrażanie przepisów promujących rolę ewangelizacyjną tych miejsc i kultywowanie w nich pobożności ludowej oraz krzewienie duszpasterstwa w sanktuariach jako ośrodkach dynamizujących nową ewangelizację.

Wytyczne w sprawie ślubów z osobami należącymi do duszpasterstw prowadzonych przez lefebrystów. Wydała je Papieska Komisja „Ecclesia Dei”, zajmująca się stosunkami z Bractwem Kapłańskim św. Piusa X. Dokument przypomina, że sytuacja Bractwa nadal nie jest uregulowana kanonicznie. Mimo to niedawno Ojciec Święty zezwolił, aby kapłani należący do tego instytutu mogli ważnie spowiadać wiernych. Upoważnił też ordynariuszy diecezji do udzielania księżom licencji na sprawowanie sakramentu małżeństwa tych wiernych, którzy należą do duszpasterstwa prowadzonego przez Bractwo. Tam, gdzie to możliwe, przysięgę małżeńską powinien przyjąć kapłan danej diecezji, po czym Mszę może sprawować duchowny Bractwa. Tam zaś, gdzie nie ma kapłana diecezjalnego, który mógłby przyjąć zgodę stron, ordynariusz może udzielić uprawnień kapłanowi Bractwa, który będzie również sprawował Mszę św., zobowiązując go do jak najszybszego dostarczenia dokumentacji sprawowania sakramentu do kurii diecezjalnej.

MAJ

Papież w wizytą duszpasterską u ubogich mieszkańców Ostii. Franciszek pobłogosławił 19 maja kilkanaście mieszkań socjalnych w jednym z budynków, zostawiając w prezencie różańce. Dwa dni wcześniej proboszcz parafii Stella Maris poinformował mieszkańców, że jak zwykle przyjdzie do nich kapłan z błogosławieństwem wielkanocnym. Gdy jednak otworzyli drzwi, zamiast swojego proboszcza parafianie zobaczyli Ojca Świętego.

Prezydent Stanów Zjednoczonych w Watykanie. Donald Trump przez pół godziny rozmawiał 24 maja z papieżem m.in. o wspólnym zaangażowaniu na rzecz życia, wolności religijnej i swobody sumienia. Wyrażano pragnienie dobrej współpracy między Kościołem katolickim a państwem w Stanach Zjednoczonych w dziedzinie opieki zdrowotnej, edukacji i pomocy imigrantom. Mowa była też o sprawach międzynarodowych i krzewieniu pokoju na świecie przez negocjacje polityczne i dialog międzyreligijny, ze szczególnym uwzględnieniem sytuacji na Bliskim Wschodzie i ochrony wspólnot chrześcijańskich.

CZERWIEC

Stolica Apostolska pracuje nad projektem ekskomuniki za korupcję i przynależność do organizacji przestępczych o charakterze mafijnym. Ogłoszono to 15 czerwca na zakończenie międzynarodowej debaty w Watykanie na temat korupcji. W spotkaniu tym, którego współorganizatorem była Papieska Akademia Nauk Społecznych, udział wzięli przedstawiciele wymiaru sprawiedliwości i organów ścigania, duchowni z instytucji watykańskich oraz przedstawiciele państw i Organizacji Narodów Zjednoczonych, a także ofiary przestępczości, dziennikarze, naukowcy, intelektualiści i członkowie korpusu dyplomatycznego. Kard. Peter Turkson wyjaśnił, że korupcja jest zjawiskiem, prowadzącym do podeptania godności człowieka. Ogłoszono, że Stolica Apostolska pracuje nad projektem ekskomuniki za korupcję i przynależność do organizacji przestępczych o charakterze mafijnym.

Nowy patriarcha melchicki. Papież przyjął 22 czerwca do komunii kościelnej nowego melchickiego patriarchę Antiochii, 71-letniego Józefa Absiego, potwierdzając tym samym jego wybór, dokonany przez Synod Biskupów tego arabskojęzycznego katolickiego Kościoła wschodniego. Zastąpił on 84-letniego patriarchę Grzegorza III Lahama, który podał się do dymisji.

Pięciu nowych kardynałów. Na konsystorzu 28 czerwca Franciszek wręczył insygnia godności kardynalskiej arcybiskupom: Jeanowi Zerbo z Mali i Juanowi José Omella z Hiszpanii oraz biskupom: Andersowi Arboreliusowi OCD ze Szwecji, Louisowi-Maria Lingowi Mangkhanekhomowi z Laosu i Gregorio Rosa Chávezowi z Salwadoru. W sumie obecny papież mianował już 61 członków Kolegium Kardynalskiego na 4 konsystorzach w latach: 2014, 2015, 2016, 2017.

LIPIEC

Chleb pszenny i wino z winogron są konieczne do ważności Eucharystii. Przypomina o tym list Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. „Jeżeli brakuje tych elementów – chleb nie jest z pszenicy, a wino z winogron – na pewno nie sprawujemy rzeczywiście Eucharystii. Nie jest ona ważna, bo nie odpowiada temu, co ustanowił Chrystus” - wyjaśnił konsultor tej dykasterii ks. Claudio Magnoli.

Heroiczne ofiarowanie życia będzie trzecim, obok męczeństwa i heroiczności cnót, powodem do beatyfikacji sługi Bożego. Zdecydował o tym papież w wydanym 11 lipca liście apostolskim „Maiorem hac dilectionem”. "Godnymi szczególnego szacunku i czci są ci chrześcijanie, którzy jak najdokładniej idąc śladami i za nauczaniem Pana Jezusa, dobrowolnie i szczerze ofiarowali swe życie za innych i wytrwali w tym postanowieniu aż do śmierci" - tłumaczył swą decyzję Franciszek. Wyjaśnił, że to „heroiczne ofiarowanie życia, podpowiedziane i podtrzymywane przez miłość, wyraża prawdziwe, pełne i wzorcowe naśladowanie Chrystusa i dlatego godne jest tego uznania, jakie wspólnota wierzących zwykle rezerwuje dla tych, którzy dobrowolnie przyjęli męczeństwo krwi i w stopniu heroicznym praktykowali cnoty chrześcijańskie”. Aby ofiarowanie życia mogło stać się ważnym i skutecznym powodem beatyfikacji sługi Bożego, musi spełniać cztery następujące kryteria: „1. dobrowolne i szczere ofiarowanie życia oraz heroiczna zgoda propter caritatem [z miłości - KAI] na pewną i mającą niebawem nastąpić śmierć; powiązanie między ofiarowaniem życia a nagłą śmiercią; 2. praktykowanie, przynajmniej w stopniu zwyczajnym, cnót chrześcijańskich przed ofiarowaniem życia i później aż do śmierci; 3. istnienie opinii świętości i znaków [cudów - KAI], przynajmniej po śmierci; 4. konieczność cudu do beatyfikacji, który nastąpił po śmierci sługi Bożego i za jego wstawiennictwem”.

SIERPIEŃ

Bezprecedensowe oświadczenie Stolicy Apostolskiej w sprawie sytuacji w Wenezueli. W obliczu zaostrzającego się kryzysu politycznego, gospodarczego i licznych ofiar śmiertelnych podczas antyrządowych protestów, Sekretariat Stanu poprosił „wszystkie podmioty polityczne, a szczególnie władze” tego kraju o pełne przestrzeganie praw człowieka i obowiązującej konstytucji oraz o zawieszenie inicjatywy Konstytuanty. Ogłoszenie przez prezydenta Nicolasa Maduro wyborów do Narodowego Zgromadzenia Konstytucyjnego, które miałoby uchwalić nową ustawę zasadniczą, umacniającą jego władzę i znacząco ograniczającą demokratyczne prawa obywateli, spowodowało gwałtowne protesty społeczne, krwawo tłumione przez wojsko i inne zbrojne oddziały prorządowe. Dlatego oświadczenie zawiera też apel „do całego społeczeństwa, aby nie uciekano się do jakiejkolwiek formy przemocy, wzywając szczególnie siły bezpieczeństwa do powstrzymania się od nadmiernego i nieproporcjonalnego używania siły”.

WRZESIEŃ

Wspólne przesłanie papieża Franciszka i prawosławnego patriarchy Konstantynopola Bartłomieja z okazji obchodzonego 1 września Światowego Dnia Modlitwy o Ochronę Stworzenia. „Nie może być szczerego i trwałego podjęcia wyzwania kryzysu ekologicznego i zmian klimatycznych, dopóki reakcja nie będzie uzgodniona i wspólna, dopóki nie będzie zgodnej i wspólnej odpowiedzialności, dopóki nie przyznamy pierwszeństwa solidarności i służbie” – napisali obaj zwierzchnicy kościelni. Przypomnieli, że skutki degradacji środowiska ponoszą przede wszystkim najubożsi mieszkańcy globu.

Ojciec Święty ustanowił Papieski Instytut Teologiczny Jana Pawła II ds. Nauk o Małżeństwie i Rodzinie. Na mocy listu apostolskiego „Summa familiae cura” zastąpi on działający od 1981 r. Papieski Instytut Jana Pawła II dla Studiów nad Małżeństwem i Rodziną. Nowa placówka oraz jej filie w innych krajach będą związane, tak jak dotychczasowa, z Papieskim Uniwersytetem Laterańskim. Franciszek podkreślił, że dwa zgromadzenia synodalne nt. rodzimy z 2014 i 2015 r. przyniosły silniejszą świadomość nowych wyzwań duszpasterskich, na które winna odpowiedzieć wspólnota chrześcijańska. Jego zdaniem współczesne zmiany antropologiczne i kulturowe wymagają podejścia zróżnicowanego i analitycznego, które nie może być ograniczone do duszpasterskich i misyjnych praktyk z przeszłości. Dlatego papież zachęcił, aby dochowując wierności nauczaniu Chrystusa, odnowiona placówka badała światła i cienie życia rodzinnego, z realizmem, mądrością i miłością.

Stolica Apostolska i Państwo Watykańskie podpisały 20 września traktat o całkowitym zakazie broni jądrowej. Został on przyjęty 7 lipca na zakończenie rokowań odbywających się po egidą ONZ. Do ich uczestników Franciszek napisał, że pokój nie może być budowany na strachu przed wzajemnym wyniszczeniem, ale trzeba go tworzyć w oparciu o sprawiedliwość i pełny rozwój ludzkości. Traktat wejdzie w życie 90 dni po ratyfikowaniu go przez 50 państw.

Dokument Kongregacji ds. Wychowania Katolickiego „Wychowywać w solidarnym humanizmie, aby tworzyć cywilizację miłości”. Podkreśla on pilną konieczność humanizacji kształcenia, aby sprzyjało kulturze spotkania i dialogu. Jest to możliwe dzięki chrześcijańskiemu orędziu zbawienia i miłości, które przemienia człowieka. Wynikające z tej osobistej i społecznej przemiany solidarność i braterstwo będą w stanie wpłynąć na styl życia ludzi oraz paradygmaty ekonomiczne i ekologiczne. Szkolnictwo katolickie może wnieść tu swój wkład za sprawą ponad 216 tys. placówek oświatowych różnych szczebli, w których uczy się ponad 60 mln uczniów i studentów, należących do różnych religii.

PAŹDZIERNIK

Kanonizacja 35 nowych świętych. Są to: żyjący na przełomie XVI i XVII wieku ks. Andrzej de Soveral, ks. Ambroży Franciszek Ferro, Mateusz Moreiro i ich 27 towarzyszy, świeckich, w większości Brazylijczycy, pierwsi męczennicy w dziejach tego kraju, którzy zginęli z rąk holenderskich wyznawców kalwinizmu; natomiast trzej chłopcy meksykańscy - Krzysztof, Antoni i Jan, którzy zginęli w latach 1527-29 z rąk przeciwników chrześcijaństwa, byli pierwszymi męczennikami amerykańskimi (zwani są Męczennikami z Tlaxcala); o. Faustyn od Wcielenia Míguez (1831-1925) - hiszpański pijar, założyciel zgromadzenia Córek Boskiej Pasterki, którego szczególnym charyzmatem było wychowywanie biednych osieroconych dziewczynek w duchu i stylu św. Józefa Kalasancjusza, był też uznanym specjalistą w dziedzinie ziołolecznictwa, i pomagał dzieciom z ubogich rodzin, troszcząc się o ich rozwój zarówno fizyczny, jak i duchowy; o. Anioł z Acri (Lucantonio Falcone; 1669-1739) – włoski kapucyn, który przez ponad 40 lat był cenionym kaznodzieją, poszukiwanym i słuchanym misjonarzem w południowych Włoszech, miał bogate życie wewnętrzne, porównywane do życia Jezusa; potrafił z pamięci przytaczać całe fragmenty Pisma Świętego, co wykorzystywał w celach ewangelizacyjnych.

Papież postanowił, że w październiku 2019 r. będzie obchodzony Nadzwyczajny Miesiąc Misyjny. Okazją po temu jest przypadająca wówczas setna rocznica ogłoszenia przez Benedykta XV listu apostolskiego „Maximum illud”, który pragnął rozbudzić w całym Kościele świadomość obowiązku misyjnego. Franciszek podkreślił szczególnie wkład św. Jana Pawła II, w którego wspomnienie liturgiczne ogłosił swój list. „...w naszych czasach, rozdartych tragediami wojny i zagrożonych smutną chęcią podkreślania różnic i wzniecania konfliktów, niech do wszystkich z odnowionym zapałem niesiona będzie Dobra Nowina, że w Jezusie przebaczenie zwycięża grzech, życie pokonuje śmierć a miłość strach, pobudzając do ufności i nadziei” – napisał papież. Zaznaczył, że Nadzwyczajny Miesiąc Misyjny ma się przyczynić do rozbudzenia świadomość misji ad gentes i podjęcia z nową energią misyjnej przemiany życia i duszpasterstwa. Chodzi o to, aby wszystkim wiernym leżało naprawdę na sercu głoszenie Ewangelii i przekształcenie ich wspólnot w rzeczywistości misyjne i ewangelizacyjne.

„Przemyśleć Europę. Chrześcijański wkład w przyszłość projektu europejskiego” - kongres zorganizowany w Watykanie przez Komisję Episkopatów Wspólnoty Europejskiej (COMECE). W przemówieniu do jego uczestników 28 października Franciszek stwierdził, że osoba i wspólnota są fundamentami Europy, do której budowania jako chrześcijanie chcemy i możemy wnieść swój wkład. Podkreślił, że "cegły tego budynku nazywają się: dialog, integracja, solidarność, rozwój i pokój". Zaznaczył, że chrześcijanie są wezwani, aby „dać na nowo Europie duszę i ponownie rozbudzić w niej sumienie”. Z wiary bowiem „wypływa zawsze nadzieja radosna, zdolna do przemiany świata”. Przewodniczący COMECE kard. Reinhard Marx zaproponował powołanie Konwentu Europejskiego, w którego ramach państwa członkowskie Unii Europejskiej mogłyby dyskutować nad jej przyszłością.

Katolicko-luterańska deklaracja na zakończenie wspólnego upamiętnienia Reformacji. Światowa Federacja Luterańska i Papieska Rada ds. Popierania Jedności Chrześcijan dziękują w niej za dary duchowe i teologiczne, otrzymane za pośrednictwem Reformacji. Przypominają, że w trakcie obchodów obie strony prosiły o przebaczenie za swe błędy oraz za sposób, w jaki chrześcijanie zranili Ciało Chrystusa i obrażali się wzajemnie w ciągu 500 lat, jakie upłynęły od początku Reformacji. Zwracają uwagę, że w minionym roku luteranie i katolicy po raz pierwszy rozważali ją w perspektywie ekumenicznej. "Po raz kolejny jasno widać, że to, co nas łączy, jest większe od tego, co nas jeszcze dzieli" - napisali autorzy deklaracji. Wyrazili też radość z tego, że katolicko-luterańską Wspólną Deklarację w sprawie Nauki o Usprawiedliwieniu z 1999 r. podpisały także Światowa Rada Metodystyczna, Światowa Wspólnota Kościołów Reformowanych i Wspólnota Anglikańska. Na tym fundamencie „nasze wspólnoty chrześcijańskie mogą nawiązywać coraz ściślejsze więzi duchowego porozumienia i wspólnego świadectwa w służbie Ewangelii”.

LISTOPAD

Franciszek wręczył Nagrody Ratzingera. Otrzymali je dwaj teologowie niemieccy: luterański - Theodor Dieter (dyrektor Instytutu Badań Ekumenicznych w Strasburgu, który odegrał istotną rolę w redakcji i zatwierdzeniu Wspólnej deklaracji w sprawie nauki o usprawiedliwieniu z 1999 r.) i katolik ks. Karl-Heinz Menke (członek Międzynarodowej Komisji Teologicznej, wybitny znawca myśli Josepha Ratzingera) oraz estoński kompozytor prawosławny, tworzący głównie utwory sakralne Arvo Pärt (członek Papieskiej Rady ds. Kultury). Nagroda jest przyznawana od 2011 r. Jej laureatów typuje Watykańska Fundacja Józefa Ratzingera-papieża Benedykta XVI. W 2014 r. jednym z laureatów tego „teologicznego Nobla” był polski biblista ks. prof. Waldemar Chrostowski.

Po raz pierwszy obchodzono Światowy Dzień Ubogich, ustanowiony przez Franciszka. Przypada on w przedostatnią, XXXIII niedzielę roku liturgicznego (w tym roku - 19 XI), na tydzień przed uroczystością Jezusa Chrystusa Króla Wszechświata. Po Mszy św. z udziałem 4 tys. ubogich, odprawionej przez papieża w bazylice św. Piotra w Watykanie, zjedli oni uroczysty obiad: 1,5 tys. osób zasiadło do stołów w Auli Pawła VI, a pozostałe 2,5 tys. - w stołówkach, seminariach i kolegiach katolickich Rzymu. Obsługiwało ich 40 diakonów diecezji rzymskiej i około 150 wolontariuszy.

Polak stanął na czele nowej sekcji w Sekretariacie Stanu. Nosi ona nazwę Sekcji Personelu Dyplomatycznego i ma za zadanie nadzorowanie korpusu dyplomatycznego Stolicy Apostolskiej, pracującego na całym świecie. Jej szefem został abp Jan Romeo Pawłowski, dotychczasowy delegat ds. nuncjatur w Sekretariacie Stanu. Kierowane przez niego biuro zostało obecnie podniesione do rangi niezależnego wydziału, na równi z sekcją pierwszą (ds. ogólnych Kościoła, którą kieruje abp Angelo Becciu) oraz sekcją drugą (ds. stosunków z państwami, kierowaną przez abp. Paula Gallaghera).

GRUDZIEŃ

Tegoroczna choinka na placu św. Piotra w Watykanie pochodzi z lasów mazurskich. Jest to dar Polski dla Ojca Świętego, przekazany z inicjatywy metropolii warmińskiej i białostockiej oraz dyrekcji regionalnej Lasów Państwowych w Białymstoku. Po zapaleniu świateł na choince 7 grudnia przed bazyliką watykańską zabrzmiał „Mazurek Dąbrowskiego”. W czasie uroczystości grał m.in. Zespół Sygnalistów Myśliwskich „Galindowe Rogi” z Rucianego-Nidy. W tym roku mija 35 lat od ustawienia na Placu św. Piotra po raz pierwszy choinki - stało się to na życzenie Jana Pawła II.

Instrukcja Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych o autentyczności i przechowywaniu relikwii (z datą 8 grudnia). Przedstawia ona postępowanie kanoniczne dla zweryfikowania prawdziwości relikwii i zapewnienia ich właściwego przechowywania. Zaznacza, że nie mogą być one wystawiane dla uczczenia przez wiernych bez odpowiedniego zaświadczenia władz kościelnych, gwarantującego ich autentyczność. Trzeba je dobrze chronić i czcić w duchu religijnym, unikając wszelkich form zabobonnych czy nielegalnego handlu. Instrukcja przypomina, że kult publiczny należy się tylko relikwiom świętych i błogosławionych, ale też szczątki sług Bożych, nie wyniesionych jeszcze do chwały ołtarzy, zaleca otaczać szacunkiem i troską. Zajmując się nimi, biskup diecezji, w której się znajdują, musi uzyskać odpowiednie zezwolenie tak Stolicy Apostolskiej, jak i spadkobierców danych sług Bożych, których przed beatyfikacją ma poprosić o darowanie relikwii Kościołowi aktem prawnym uznawanym przez władze świeckie i kościelne. Podkreśla, że bezwzględnie zakazana jest sprzedaż relikwii czy ich wystawianie w nieodpowiednich miejscach.

Papież Franciszek podpisał 19 grudnia dekret o heroiczności cnót kard. Stefana Wyszyńskiego. Od tej chwili Prymasowi Tysiąclecia przysługuje oficjalnie tytuł "Czcigodny Sługa Boży”. Do beatyfikacji niezbędny jest już tylko cud za wstawiennictwem kard. Wyszyńskiego. 12 grudnia br. podczas sesji zwyczajnej kardynałowie i biskupi z Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych wyrazili pozytywną opinię o heroiczności cnót kard. Wyszyńskiego. W ten sposób zakończyły się prace Kongregacji Spraw Kanonizacyjnych nad “Positio super virtutibus”.

Tagi:
kalendarium Stolica Apostolska

Kościół w Polsce 2017 – najważniejsze wydarzenia

2017-12-31 15:05

opr. Tomasz Królak / Warszawa (KAI)

Publikujemy kalendarium najważniejszych wydarzeń 2017 roku w Kościele w Polsce.

Mariusz Książek

STYCZEŃ

3 – Ponad połowa Polaków (52 proc.) jest przeciwna przyjmowaniu do Polskich uchodźców, 40 proc. zgadza się udzielić im schronienia, ale tylko do czasu, gdy będą bezpiecznie mogli wrócić do kraju pochodzenia - podało CBOS.

6 – Ulicami aż 515 miast w Polsce i 22 w ośmiu innych krajach przeszły Orszaki Trzech Króli. W homiliach biskupi zachęcali wiernych do odważnego wyznawania wiary i wsparcia finansowego syryjskich rodzin. Kwestowano na rzecz utworzonego dla nich funduszu Caritas "Rodzina rodzinie".

12 – Jedynie co piąty badany wyraża przekonanie, że należy mieć wyraźne zasady moralne i nigdy od nich nie odstępować - informuje CBOS. Tyle samo ankietowanych uznaje katolickie zasady moralne za najlepszą i wystarczającą podstawę współczesnej moralności. Największą grupę - 46 proc. - stanowią ci, którzy uważają, iż katolickie zasady moralne są w większości słuszne, lecz nie ze wszystkimi z nich się zgadzają.

22 – W stołecznej bazylice katedralnej św. Michała Archanioła i św. Floriana Męczennika odbyło się centralne nabożeństwo ekumeniczne Tygodnia Powszechnej Modlitwy o Jedność Chrześcijan (18-25 stycznia). "Tylko Krzyż Jezusa Chrystusa może zburzyć dzielący nas mur wrogości i podziałów" – powiedział zwierzchnik Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego w RP i prezes Polskiej Rady Ekumenicznej, bp Jerzy Samiec.

17 – W Kielcach odbyły się centralne obchody XX Dnia Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce. W programie znalazły się nabożeństwo biblijne, modlitwa za ofiary pogromu kieleckiego oraz żydowsko-chrześcijańska dyskusja. "Współczesny świat znajduje się na zakręcie historii, trzeba na nowo pokazać mu ład Ewangelii" - powiedział w Kielcach rabin prof. Abraham Skórka. Spotkaniu towarzyszył cytat z proroka Jeremiasza: "Uwiodłeś mnie Panie, a ja pozwoliłem się uwieść".

26 – Pod hasłem „Chrześcijanie i muzułmanie: adresaci i narzędzia Bożego miłosierdzia” odbył się Dzień Islamu w Kościele katolickim w Polsce. Po raz pierwszy gospodarzem głównych obchodów był Białystok (dotychczas zawsze Warszawa). Na spotkanie przybyli duchowni i wierni obu religii oraz przedstawiciele korpusu dyplomatycznego krajów muzułmańskich.

28 – W katedrze na Wawelu odbył się ingres abp. Marka Jędraszewskiego. "Podejmijmy radosny trud głoszenia Chrystusa współczesnemu światu" - zaapelował do zgromadzonych nowy metropolita krakowski. Zastąpił on kard. Stanisława Dziwisza, który pełnił tę funkcję przez blisko 12 lat.

LUTY

2 – Obchodzono Dzień Życia Konsekrowanego. Tradycyjnie już tego dnia przeprowadzono ogólnopolską zbiórkę do puszek na potrzeby zakonów klauzurowych W naszym kraju działała obecnie blisko 180 zakonów i zgromadzeń zakonnych, do których przynależy ponad 32 tys. osób. Wiele zgromadzeń podejmuje różnorodne inicjatywy: charytatywne, medyczne, wychowawcze.

Średnio 2,3 tys. wystąpień z zakonów rocznie odnotowano na świecie w latach 2015-2016 – poinformowano w Watykanie. Zdecydowana większość przypadków dotyczy osób między 30. a 50. rokiem życia.

19 – W Libiążu pochowano Helenę Kmieć, zamordowaną 24 stycznia w Boliwii wolontariuszkę misyjną. Żegnali ją biskupi, ponad 100 księży i kilka tysięcy wiernych, zwłaszcza młodzieży, z całej Polski.

26 – Pod hasłem "Ku trzeźwości Narodu. Odpowiedzialność rodziny, Kościoła, państwa i samorządu" obchodzono 50. Tydzień Modlitw o Trzeźwość Narodu. Ponad milion Polaków jest uzależnionych od alkoholu, z przedawkowania umiera rocznie 11 tys. osób, a 1,5 mln dzieci żyje w rodzinach z problemem alkoholowym – wylicza bp Tadeusz Bronakowski, przewodniczący Zespołu KEP ds. Apostolstwa Trzeźwości.

MARZEC

3 – Po raz pierwszy obchodzono ustanowiony przez KEP Dzień Modlitwy i Pokuty za grzechy wykorzystania seksualnego małoletnich. Podczas nabożeństw sprawowanych w całej Polsce w pierwszy piątek Wielkiego Postu proszono o przebaczenie za ciężkie grzechy wykorzystywania seksualnego dzieci przez niektórych duchownych i wspominano ofiary nadużyć.

17 – Minimalnie pogorszyły się oceny funkcjonowania Kościoła katolickiego przez Polaków – wynika z raportu CBOS. Pozytywnie o działalności Kościoła rzymskokatolickiego w Polsce wypowiada się ponad połowa Polaków (52 proc.), a krytykuje ją ponad jedna trzecia (35 proc.). To jedna z najsłabszych ocen kościoła od blisko dwudziestu lat.

26 – Abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski obchodził 25. rocznicę przyjęcia sakry biskupiej. W uroczystej Mszy w katedrze poznańskiej uczestniczył nuncjusz apostolski abp Salvatore Pennacchio.

30 – Ponad 160 wydawców zaprezentowało swoją ofertę podczas 23. Targów Wydawców Katolickich w Warszawie (do 2 kwietnia). Tradycyjnie już w programie znalazły się też pokazy filmów, wystawy, spotkania autorskie. Nagrodą Feniks uhonorowano m.in. Stanisława i Ludmiłę Grygielów, małżeństwo zaprzyjaźnione z Janem Pawłem II, "których świadectwo życia jest dla młodych małżonków symbolem wierności i zawierzenia Bogu". Szczególnym powodzeniem cieszył się zaś podczas Targów dyskusje poświęcone przygotowaniom do sakramentu małżeństwa.

KWIECIEŃ

10 – Pod hasłem „Wielkie rzeczy uczynił mi Wszechmocny” przebiegał w diecezjach 32. Światowy Dzień Młodzieży. Po ubiegłorocznym spotkaniu z papieżem Franciszkiem w Krakowie, tym razem młodzi spotkali się ze swoimi biskupami i duszpasterzami w katedrach lub sanktuariach diecezjalnych.

17 – W wieku 73 lat zmarł prawosławny arcybiskup Jeremiasz (Jan Anchimiuk), ordynariusz diecezji wrocławsko-szczecińskiej, wieloletni przewodniczący Polskiej Rady Ekumenicznej, wybitny duszpasterz, naukowiec i ekumenista.

21 – Pomimo upływu lat, nie można zapominać o tym, co się wtedy stało i co do chwili obecnej jest bolącą raną, która pochłania nas jako naród – napisali w przesłaniu w sprawie uczczenia 70. rocznicy Akcji „Wisła” biskupi Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego w Polsce: abp Eugeniusz Popowicz i bp Włodzimierz Juszczak.

23 – Ponad 150 tys. wiernych z różnych stron świata uczestniczyło w obchodach Niedzieli Bożego Miłosierdzia w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w krakowskich Łagiewnikach. Uroczystości upłynęły pod znakiem dziękczynienia za łaski Roku Miłosierdzia i wezwania do „miłosierdzia wymagającego”, którego wzorem jest św. Brat Albert.

23 – Blisko 50 hierarchów z Polski i Europy uczestniczyło w Gnieźnie w uroczystej Mszy św. inaugurującej obchody 600-lecia prymasostwa w Polsce. W specjalnym liście do abp. Wojciecha Polaka papież Franciszek życzył Kościołowi w Polsce, by obchody stały się dlań okazją do "rozeznawania nowych wyzwań i szukania nowych sposobów docierania z ewangelicznym przesłaniem do współczesnego świata". W swoim przesłaniu z Gniezna prymasi Europy napisali m.in.: "Nie przezwyciężymy wielorakiego kryzysu, jeśli nie uklękniemy i nie zaczerpniemy ze źródeł, bez których wartości europejskie - wolność, sprawiedliwość, godność oraz szacunek dla dobra wspólnego - są trudne do zrozumienia".

24 – W 2016 roku aż 63% Polaków nie przeczytało ani jednej książki, a przynajmniej jedną 37%, z czego 10% - siedem lub więcej. Odbiorcami książki religijnej było 2% Polaków – wynika z raport Biblioteki Narodowej.

28 – Konferencja Episkopatu Polski ogłosiła dokument pt.: "Chrześcijański kształt patriotyzmu". Czytamy w nim, że "Miłość do własnej ojczyzny nigdy nie może być usprawiedliwieniem dla pogardy, agresji oraz przemocy". W dokumencie przygotowanym przez Radę ds. Społecznych KEP biskupi apelują też o dobrze znany z historii Polski "patriotyzm otwarty na solidarną współpracę z innymi narodami i oparty na szacunku dla innych kultur i języków". Przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki stwierdził podczas prezentacji, że patriotyzm to rozumna miłość ojczyzny. Przestrzegł jednocześnie przed stawianiem miłości do ojczyzny ponad miłością do Boga.

30 – Po raz pierwszy obchodzono` Narodowy Dzień Czytania Pisma Świętego. W ramach ogólnopolskiej inicjatywy Dzieła Biblijnego im. św. Jana Pawła II oraz Fundacji Soar i Fundacji Dabar, w wielu kościołach w kraju czytano i rozważano fragmenty Listu św. Pawła do Galatów. W Krakowie fragmenty biblii odczytała premier Beata Szydło

MAJ

3 - „Korona modlitwy dla Królowej Polski” - pod takim hasłem na Jasnej Górze odbyły się uroczystości ku czci Matki Bożej Królowej Polski. Był to ważny etap w przeżywaniu jubileuszu 300-lecia koronacji Cudownego Obrazu Matki Bożej. Przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki podkreślał w homilii, że to nie interesy ekonomiczne łączą wspólnotę europejską i na pewno nie agnostyczno-ateistyczna ideologia, ale „spuścizna kulturowa chrześcijaństwa”.

31 – Przedstawiciele Krajowego Biura ds. Przeciwdziałania Narkomanii oraz CBOS-u zaprezentowali wyniki badania pt. „Młodzież 2016”. "Stopniowo spada religijność młodzieży oraz jej obecność na lekcjach religii. To zmiany powolne, ale patrząc na ostatnie 20 lat, znaczące" - oceniła dr Mirosława Grabowska, dyrektor Centrum Badania Opinii Społecznej. Raport omawia aspiracje, dążenia i plany życiowe młodego pokolenia oraz ukazuje skalę ich problemów, takich jak: uzależnienie od Internetu, hazardu i substancji psychoaktywnych.

CZERWIEC

2 – Brygida Grysiak, dziennikarka TVN24, autorka książek o tematyce religijnej została laureatką tegorocznej Dziennikarskiej Nagrody „Ślad” im. bp. Jana Chrapka.

3 – Tysiące młodych ludzi z różnych zakątków Polski zgromadziło doroczne spotkanie pod Bramą Rybą na Lednicy. „Miłości się nie kupuje. Na miłość się nie zapracowuje. Miłość otrzymuje się jako dar. Czy jesteście gotowi przyjąć tę miłość, jaką Bóg was kocha?” – pytał młodych zgromadzonych bp Grzegorz Ryś.

4 – W Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie obchodzono X Święto Dziękczynienia. "Główną troską Kościoła nie mogą być struktury, organizacja lub programy, ale Miłość pisana wielką literą. Miłość Boga, którą mamy wnieść w życie cierpiących, samotnych, pogrążonych w rozpaczy, chorych lub opuszczonych" – mówił w homilii kard. Francesco Montenegro z sycylijskiej archidiecezji Agrigento.

6 – W roku 100. rocznicy objawień fatimskich biskupi ponowili Akt Poświęcenia Kościoła w Polsce Niepokalanemu Sercu Maryi. Uroczystość miała miejsce w Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej na Krzeptówkach w Zakopanem, podczas Mszy świętej, której przewodniczył abp Stanisław Gądecki, przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski. Obecni byli prezydent i premier RP. 8 września akt ten odnowiono we wszystkich polskich parafiach.

6 – Episkopat wybrał 44-letniego ks. Marcina Iżyckiego dyrektorem Caritas Polska. Zastąpił on na tej funkcji ks. Mariana Subocza.

10 - W Białymstoku odbyły się świecenia biskupie i ingres nowego metropolity 60-letniego abp. Tadeusza Wojdy SAC do tamtejszej katedry. Były podsekretarz watykańskiej Kongregacji ds. Ewangelizacji Narodów zastąpił abp. Edwarda Ozorowskiego.

28 – Jesteśmy sterroryzowani strachem, który paraliżuje naturalne cechy naszego społeczeństwa i Kościoła: ofiarność i gościnność - powiedział KAI delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Imigracji bp Krzysztof Zadarko, komentując sondaż IBRiS dla "Rzeczpospolitej". Wyniki wskazują, że 61 proc. Polaków jest przeciwko uruchomieniu korytarzy humanitarnych. "To skutek utrwalania obrazu drugiego człowieka, widzianego jedynie przez pryzmat terroryzmu i skrajnych odłamów islamu" - ocenia bp Zadarko.

LIPIEC

17 – Prezydium KEP wydało list z okazji 75. rocznicy śmierci Edyty Stein. "Europa chce zapomnieć o chrześcijańskich korzeniach; głosi się prawo do eutanazji czy też prawo kobiet do zabijania własnych nienarodzonych dzieci, podważa się instytucję małżeństwa jako związku kobiety i mężczyzny, promuje się ideologię gender. Tragiczny staje się świat, który odrzuca Boga" – czytamy w dokumencie.

24 – Przewodniczący KEP podziękował Prezydentowi RP za postawę zajętą w sprawie ustaw o Sądzie Najwyższym i KRS. "Autentyczna demokracja możliwa jest tylko w państwie prawnym i w oparciu o poprawną koncepcję osoby ludzkiej" – czytamy w liście abp. Stanisława Gądeckiego do Andrzeja Dudy.

30 – Jeżeli zależy nam, by owoce ŚDM były trwałe i dobre, potrzeba nam gotowości do ryzyka, by pójść za Jezusem zdecydowanie i jednoznacznie aż do końca – zachęcał abp Marek Jędraszewski. W rocznicę ŚDM metropolita krakowski uhonorował też młodych ludzi, którzy aktywnie włączają się w życie Kościoła i służbę na rzecz drugiego człowieka.

SIERPIEŃ

8 – Abp Alfons Nossol, wybitny dogmatyk i ekumenista, jeden z głównych aktorów kościelnego dialogu polsko-niemieckiego i bliski osobisty przyjaciel dwóch papieży Jana Pawła II i Benedykta XVI - skończył 85 lat.

26 – Na Jasnej Górze odbyły się główne uroczystości jubileuszu 300-lecia koronacji cudownego Obrazu Matki Bożej. W homilii prymas abp Wojciech Polak podkreślił, że jubileusz ma być "szansą i okazją do prawdziwej duchowej odnowy, wewnętrznej przemiany, odpowiedzią na wezwanie do odważnego kształtowania i przeżywania naszego codziennego życia według zasad Ewangelii".

WRZESIEŃ

2 – W Gietrzwałdzie odbyły się główne uroczystości 140. rocznicy objawień Matki Bożej i 50-lecia koronacji obrazu Matki Bożej Gietrzwałdzkiej. W homilii prymas Polski abp Wojciech Polak zwrócił uwagę, że w Gietrzwałdzie jest siła, która uspokaja, jednoczy i raduje Polaków.

8 – „Proces pojednania, który wspólnie pojęliśmy i konsekwentnie realizowaliśmy w minionych latach, jest wzorem dla wielu innych państw na świecie” – piszą o relacjach polsko-niemieckich biskupi z Zespołu Konferencji Episkopatu Polski ds. Kontaktów z Konferencją Episkopatu Niemiec. W swoim apelu zachęcają, by na płaszczyźnie roztropnej dyplomacji „podtrzymać z trudem osiągnięte zaufanie”. Apel ogłoszono wkrótce po zapowiedzi polityków PiS, iż Polska będzie domagać się reparacji wojennych od Niemiec.

23 – Ponad tysiąc osób uczestniczyło w Ogólnopolskim Forum Duszpasterskim, zorganizowanym w Poznaniu pod hasłem: „Jesteśmy napełnieni Duchem Świętym". Słowa te stanowią motto pierwszego etapu dwuletniego (2017-2019) programu duszpasterskiego. Jego głównym celem jest pogłębienie wiedzy o bierzmowaniu, nie tylko wśród kandydatów do tego sakramentu ale u wszystkich ochrzczonych. Nowy program zaprezentował 3 października w Warszawie abp Wiktor Skworc, przewodniczący Rady Duszpasterstwa KEP. Zapewnił, że program nie powstał "za biurkiem", lecz był szeroko konsultowany.

24 – Mszą dziękczynną w archikatedrze warszawskiej zakończył się Narodowy Kongresy Trzeźwości. W kilkudniowych obradach na UKSW uczestniczyli eksperci ds. uzależnień, parlamentarzyści, duchowni i propagatorzy abstynencji. "Prosimy zwłaszcza o wzmożoną modlitwę o trzeźwość, a także aktywizację grup i środowisk troszczących się o wychowanie dzieci i młodzieży w abstynencji, o porzucenie pijaństwa oraz o duchowe wspieranie osób wychodzących z alkoholizmu i ich współcierpiących rodzin" – zaapelowali uczestnicy Kongresu.

PAŹDZIERNIK

6 – O rozpoczęciu procesu beatyfikacyjnego abp. Antoniego Baraniaka na poziomie diecezjalnym poinformował metropolita poznański abp Stanisław Gądecki. Dodał, że abp Baraniak, w latach 1953 – 1955 stał się męczennikiem systemu komunistycznego, prześladowany i torturowany w więzieniu przez stalinowskich śledczych.

7 – Rzeźbiarz Jerzy Kalina, psychoterapeuta Jan Arczewski, Radio Plus, Progimnazjum im. Jana Pawła II w Wilnie oraz twórcy oprawy muzyczno-choreograficznej Światowych Dni Młodzieży w Krakowie - to tegoroczni laureaci nagrody TOTUS TUUS, przyznawanej osobom i instytucjom, które przyczyniają się do promowania nauczania św. Jana Pawła II. Nagrody wręczono w przededniu XVII Dnia Papieskiego, na Zamku Królewskim w Warszawie.

8 – Pod hasłem „Idźmy naprzód z nadzieją” obchodzono XVII Dzień Papieski. We wszystkich polskich diecezjach oraz w środowiskach polonijnych poza krajem przygotowano wiele duchowych i kulturalnych wydarzeń, przypominających nauczanie Jana Pawła II. Przeprowadzono również kwestę na stypendia dla uzdolnionej młodzieży – podopiecznych Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Obecnie Fundacja ma pod opieką 2,3 tys. stypendystów.

8 – O pokój na Ukrainie i na świecie, za Ojczyznę, lepsze relacje Polaków i Rosjan, ale i w intencjach osobistych modliły się setki tysięcy wiernych w ramach „Różańca do granic”. W 22 diecezjach wyznaczono 320 kościołów stacyjnych i 4 tys. stref wzdłuż granic, a ponadto kaplice na lotniskach.

14 – Pomoc niesiona przez Caritas Polska w kraju i na świecie, ochrona dziedzictwa kulturowego i duszpasterstwo młodzieży - to główne tematy zebrania Episkopatu. Dwudniowe obrady toczyły się na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II z racji rozpoczynającego 100-lecia działalności tej uczelni. Lublin po raz pierwszy w historii był miejscem zebrania plenarnego Episkopatu.

16-19 – Warszawie odbyła się trzecia edycja Dziedzińca Dialogu. Ludzie kultury, nauki, liderzy opinii i dziennikarze debatowali o nauce, kulturze, społeczeństwie, Kościele i mediach. „Dialog stał się dziś w Polsce jeszcze bardziej potrzebny i aktualny” – powiedział dziennikarzom kard. Kazimierz Nycz. Przesłanie do uczestników wydarzenia przesłał papież senior Benedykt XVI, pomysłodawca debat ludzi wierzących z niewierzącymi.

19-23 – Pod hasłem „Otwórzcie drzwi Chrystusowi!” odbył się Międzynarodowy Kongres Ruchu „Europa Christi”. Spotkania miały miejsce w Częstochowie, Łodzi oraz Warszawie, a wśród gości znalazło się ponad 40 wybitnych osobistości z Polski i Europy, m.in. Robert Sarah - prefekt watykańskiej Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów. Na zakończenie uczestnicy obrad zachęcili wszystkich chrześcijan w Europie: "Policzmy się!". Zaapelowali też o ogłoszenie Jana Pawła II patronem Europy. Moderatorem Ruchu "Europa Christi jest ks. infułat Ireneusz Skubiś redaktor senior tygodnika "Niedziela".

20 – W Mszczonowie odbyła się międzynarodowa konferencja „Muzea kościelne wobec nowych wyzwań”. Podczas spotkania wyrażało nadzieję, że powołane właśnie przez Episkopat Stowarzyszenie Muzeów i Skarbców Kościelnych Ars Sacra pomoże tym placówkom w zdobywaniu niezbędnych środków na utrzymanie i dalszy rozwój. Było to pierwsze tej rangi sympozjum z udziałem muzealników kościelnych, państwowych oraz przedstawicieli ministerstwa kultury.

21 – Nagrodę Specjalną Ubi Caritas otrzymała franciszkanka misjonarka Maryi, siostra Urszula Brzonkalik pracująca w Alepppo w Syrii. Jej zgromadzenie niesie wsparcie duchowe i psychiczne mieszkańcom Aleppo, m.in. prowadząc kuchnie żywiąca dziennie 8 tys. osób i angażując się w realizacje programy "Rodzina Rodzinie", z którego korzysta już 10 tys. syryjskich rodzin. Coroczna gala jest ogólnopolską inicjatywą ekumeniczną instytucji charytatywnych: Caritas Polska, prawosławnego Eleos i dwóch ewangelickich Diakonii.

29 – Modlitwy z udziałem chrześcijan z różnych Kościołów, koncerty, sesja na Zamku Królewskim, wystawy i wiele innych wydarzeń towarzyszyło zakończonym w Warszawie centralnym obchodom 500-lecia reformacji. "Wbrew pojawiającej się wciąż pokusie rozdrapywania ran i szukania tego, co nas dzieli, wierzę, że dziś patrzymy na siebie i na nasze Kościoły nie z perspektywy podziału, który się kiedyś dokonał, ale w perspektywie dążenia do jedności” – powiedział Prymas Polski abp Wojciech Polak podczas nabożeństwa w luterańskim kościele pw. Świętej Trójcy w Warszawie.

31 – Zakończył się Międzynarodowy Kongres Ekumeniczny „Lublin – miasto zgody religijnej”. Trzydniowe wydarzenie wpisywało się w obchody trzech rocznic: 700-lecia przyznania Lublinowi praw miejskich, 500-lecia Reformacji oraz 100. rocznicy powstania Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Każdy z dni kongresu poświęcony był innemu Kościołowi chrześcijańskiemu.

LISTOPAD

4 – Abp Grzegorz Ryś odbył ingres do bazyliki archikatedralnej św. Stanisława Kostki. W kazaniu 53-letni duchowny podkreślił też, że Kościół Chrystusa „zna autorytet płynący z ubóstwa, a nie z układów” oraz „zużywa się w miłosierdziu, a nie zabezpiecza się ciasno i doraźnie skrojoną sprawiedliwością”. Nowy metropolita łódzki był wcześniej (od 2011 r.) biskupem pomocniczym archidiecezji krakowskiej.

8 – Prezydium KEP wydało apel w sprawie ochrony prawa do życia od poczęcia do naturalnej śmierci. "Jeśli rodzice nie zdecydują się na wychowywanie dziecka, zawsze mogą przekazać je do adopcji, tym bardziej, że tak wiele rodzin jest gotowych otoczyć je swoją opieką. Zabijanie dzieci nigdy nie powinno mieć miejsca. Zamiast aborcji – adopcja" - napisali biskupi.

13 – Uroczysta gala z okazji 50-lecia Komisji Episkopatu Polski ds. Misji odbyła się na Zamku Królewskim w Warszawie. Podczas uroczystości z udziałem nuncjusza apostolskiego w Polsce po raz pierwszy wręczono medale „Benemerenti in Opere Evangelizationis” honorujące osoby i instytucje zasłużone dla misji. Jedną z nagród otrzymała siostra Alina Sienkiewicz ze Zgromadzenia Córek Maryi Wspomożycielki za 46-letnią posługę lekarską wśród chorych i cierpiących brazylijskich Indian. Medalem nagrodzono też m.in. Zofię Kusy, ofiarnie pracującą wśród dzieci w slumsach w Brazylii.

17 – W Krakowie obradował III Europejski Kongres w Obronie Chrześcijan. Uczestniczyli w nim duchowni, przedstawiciele Kościołów prześladowanych oraz politycy z Polski i Europy. Podkreślano, że pomoc prześladowanym wynika z podstawowych praw ludzkich, a ambicją Europy powinno być prawo do powrotu i przywrócenie prawa chrześcijan do życia i do pokoju.

19 – Pod hasłem "Nie miłujmy słowem, ale czynem" w całej Polsce obchodzono I Światowy Dzień Ubogich, ustanowiony przez papieża Franciszka. Biskupi, wierni i potrzebujący gromadzili się na wspólnej modlitwie, posiłkach i rozmowach. Odbyły się też kwesty, spotkania ewangelizacyjne i wydarzenia kulturalne.

24 – Od 2020 ma obowiązywać zakaz handlu w niedziele – zadecydował Sejm. Do tego czasu będą obowiązywać stopniowe ograniczenia: od 1 marca 2018 r. będą dwie niedziele handlowe w miesiącu - pierwsza i ostatnia; w 2019 r. handlowa będzie ostatnia niedziela każdego miesiąca. "Doganiamy Europę" – skomentował decyzję posłów metropolita katowicki abp Wiktor Skworc.

26 – Na Jasnej Górze obradował IV Ogólnopolski Kongres Nowej Ewangelizacji na temat przygotowania do bierzmowania. W czterodniowym spotkaniu uczestniczyło ponad 700 duszpasterzy, animatorów i członków wspólnot. Zastanawiało się, jak jeszcze skuteczniej wychodzić na spotkanie młodym ludziom.

28 – W Warszawie zaprezentowano pierwszy tom „Pro memoria” kard. Stefana Wyszyńskiego. Planowane na 27 tomów wydawnictwo zawierać będzie komplet codziennych notatek sporządzanych od roku 1948 do 1981, a więc przez cały 33-letni okres posługi Prymasa Polski. Pierwszy tom obejmuje lata 1948-1952; drugi przedstawiony kilka dni później – rok 1953.

30 – Przedstawiciele Komitetu Obywatelskiej Inicjatywy Ustawodawczej "Zatrzymaj aborcję" złożyli w biurze podawczym Sejmu RP obywatelski projekt ustawy wykreślającej przesłankę eugeniczną. Pod projektem zebrano ponad 830 tys. podpisów - najwięcej spośród wszystkich dotychczasowych akcji antyaborcyjnych.

GRUDZIEŃ

2 – W wieku 94 lat zmarł prof. Jerzy Kłoczowski, jeden z najwybitniejszych historyków polskich, mediewista, znawca kultury polskiej, historii chrześcijaństwa w Polsce i historii Europy Środkowo-Wschodniej, erudyta, świadek historii i wielki autorytet. Spoczął na cmentarzu parafialnym w Krzynowłodze.

8 – Abp Henryk Hoser zakończył, w związku z ukończeniem 75 lat, posługę biskupa warszawsko-praskiego. Zastąpił go biskup koadiutor Romuald Kamiński, który odbędzie ingres 20 stycznia 29018 r.

10 – Kościół w Polsce obchodził 18. Dzień Modlitwy i Pomocy Materialnej Kościołowi na Wschodzie. Dzięki hojności polskich parafian i darczyńców, w ub. roku Zespół Pomocy Kościołowi na Wschodzie przy KEP zrealizował już 360 projektów na kwotę 2,25 mln zł.

10 – Bp Wiesław Śmigiel odbył ingres do katedry w Toruniu. "Będę zabiegał, aby diecezja była gościnnym domem dla każdego, kto chce być bliżej Boga" – zadeklarował 48-letni biskup. Zastąpił on bp Andrzeja Suskiego, pierwszego biskupa toruńskiego, który pełnił tę posługę przez 25 lat.

13 – O wzajemny szacunek i kulturę w debacie publicznej zaapelował przewodniczący KEP abp Stanisław Gądecki. "Zawsze kiedy brat występował przeciw bratu, a Polak przeciw Polakowi, cierpiała na tym nasza jedność i nasza niepodległość" - przestrzegł metropolita poznański w specjalnym apelu.

16 - W kościele św. Brygidy w Gdańsku odsłonięto i poświęcono Bursztynowy Ołtarz Ojczyzny, wzniesiony na 100-lecie odzyskania przez Polskę niepodległości. "To jest nasze wotum wdzięczności Bogu za Jego obecność na drogach naszej historii, za dar Ojczyzny i ewangeliczny siew Kościoła, z którego wyrastało to, co wielkie i twórcze na polskiej drodze" – powiedział metropolita gdański abp Sławoj Leszek Głódź. W Eucharystii wziął udział prezydent Andrzej Duda, który osobiście dokonał odsłonięcia ołtarza autorstwa Mariusza Drapikowskiego. Poświęcenia dokonał nuncjusz apostolski w Polsce abp Salvatore Pennacchio.

31 - W Niedzielę Świętej Rodziny odczytywano przygotowane na ten dzień Słowo Prezydium KEP pt. „Kochaj, nie zabijaj!”. „Zarówno wierzący jak i niewierzący są wezwani do ochrony życia od poczęcia do naturalnej śmierci. Nie może być miejsca na zabijanie innych, a szczególnie niepełnosprawnych i chorych dzieci! To nie jest kwestia tylko światopoglądu czy religii, ale przede wszystkim nauki, która jednoznacznie wykazuje, że życie człowieka rozpoczyna się w momencie poczęcia” – czytamy w dokumencie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Papież, który nie umiera

2018-10-10 11:16

Z kard. Stanisławem Dziwiszem rozmawia Krzysztof Tadej dziennikarz TVP
Niedziela Ogólnopolska 41/2018, str. 10-14

40 lat temu – 16 października 1978 r. kard. Karol Wojtyła został papieżem. Pierwszym po 455 latach następcą św. Piotra, który nie pochodził z Włoch (od czasów Hadriana VI, Holendra, którego pontyfikat trwał w latach 1522-23). Kard. Stanisław Dziwisz, były metropolita krakowski i osobisty sekretarz Jana Pawła II, opowiada o tych wyjątkowych, historycznych chwilach

Adam Bujak, Arturo Mari/Biały Kruk

KRZYSZTOF TADEJ: – 16 października 1978 r., wieczorem, kiedy pojawił się biały dym...

KARD. STANISŁAW DZIWISZ: – Stałem wśród nieprzebranych tłumów ludzi na Placu św. Piotra, po lewej stronie, koło fontanny.

– Dokładnie o godz. 18.44 na centralnym balkonie Bazyliki św. Piotra pojawił się kard. Pericle Felici.

– Kard. Felici zaczął ogłaszać: „Annuntio vobis gaudium magnum – habemus papam...” (Zwiastuję wam radość wielką – mamy papieża... – przyp. K. T.). Gdy padło imię „Carolum”, zadrżało mi serce. Po chwili kardynał powiedział: „Wojtyla”, a ja pomyślałem: „Stało się!”.

– A nie np.: „Jak cudownie! Jak wspaniale!”?

– Radości, której wówczas doświadczyłem, nie da się opisać żadnymi słowami. Ale byłem też rozdarty między poczuciem dumy i szczęścia a świadomością, że od tej chwili zmienia się wszystko. To rodziło pewną nostalgię. Poza tym miałem świadomość, jak wielka odpowiedzialność została złożona w ręce kard. Wojtyły. Kościół i świat znajdowały się w szczególnym momencie dziejów. Polskiego Papieża czekało wiele ciężkiej pracy.

– Jak reagowali ludzie stojący obok Księdza Kardynała?

– Entuzjazm tłumów był porywający. Wielu jeszcze nie wiedziało, kim jest nowy papież. Dopytywali, skąd pochodzi. Plac szybko się zapełniał, bo na wieść o pozytywnym wyniku konklawe rzymianie zostawiali swoje zajęcia i biegli pod Bazylikę św. Piotra, by zobaczyć Ojca Świętego. Kiedy Jan Paweł II ukazał się na balkonie, zapanowała nieprawdopodobna euforia. Krzykom, oklaskom, radości nie było końca. Wiedziałem, że Papież z dalekiego kraju natychmiast podbił serca mieszkańców Wiecznego Miasta. Kard. Stefan Wyszyński wyznał mi później, że bardzo się bał tego momentu. Zastanawiał się, jak lud rzymski przyjmie nowego papieża. Czy go zaakceptuje? Ale reakcja na przemówienie nowego Ojca Świętego powiedziała nam wszystko: świat od razu pokochał Jana Pawła II.

– Kard. Wyszyński chciał, żeby nowym papieżem został Włoch. Czy to prawda?

– Przed wyjazdem z Polski nie dopuszczał innej możliwości. Uważał, że jeszcze nie czas na papieża z innego kraju. Z takim przeświadczeniem wchodził na pierwsze konklawe po śmierci Pawła VI, a potem na drugie. Ale czas konklawe dał mu do myślenia. Zrozumiał, że Duch Święty chce inaczej. Zmienił zdanie, a po wyborze stanął przy Papieżu, by dodać mu odwagi i przekazać wyrazy przyjaźni i serdeczności. Kiedyś Ojciec Święty wspominał o tym, co się działo w czasie konklawe. Mówił, że w decydującym momencie, gdy szala głosów przechylała się w jego stronę, Prymas Tysiąclecia podszedł do niego i powiedział, że nie wolno mu odmówić, że musi przyjąć ten wybór. On również zasugerował imię dla nowego papieża: Jan Paweł II.

– Czy przed konklawe kard. Wojtyła przewidywał, że może zostać wybrany?

– Nigdy o tym nie mówił. Ten temat nie był przez niego poruszany w żadnej rozmowie, a gdy ktoś z otoczenia zaczynał snuć domysły, ucinał je krótkim zdaniem: „Duch Święty wskaże”.

– Gdy czyta się wspomnienia o Karolu Wojtyle, można odnieść wrażenie, że wiele osób przepowiedziało ten wybór.

– Trochę jestem tym zdziwiony, bo przecież nie było powszechnego przekonania, że wyjedzie na konklawe i już nie wróci. Nic takiego nie miało miejsca. Owszem, zdarzały się osoby, zwłaszcza w Krakowie, które powtarzały: „To święty duszpasterz, święty biskup”. Niektórzy dodawali, że nadawałby się na papieża. Znałem nawet siostrę z Międzyzakonnego Wyższego Instytutu Katechetycznego, która często podkreślała, że gdyby kard. Wojtyła został papieżem, to byłaby ogromna szkoda, bo Kraków straci wybitnego człowieka. Po śmierci Jana Pawła I takich głosów było nieco więcej. Docierały wiadomości, że nasz kardynał był brany pod uwagę podczas poprzedniego konklawe. Ale pamiętajmy, że były to pojedyncze opinie. Później sprawy przybrały inny obrót, bo zaraz po ogłoszeniu nowego papieża na Placu św. Piotra rozdawano dziennik watykański z dossier na temat kard. Wojtyły. To przygotowanie watykańskiej prasy oznaczało, że był poważnym kandydatem.

– A Ksiądz Kardynał? Nigdy nie pomyślał, że tak się stanie?

– Od początku miałem świadomość, komu służę. Widziałem wielkość Karola Wojtyły. Mimo stosunkowo młodego wieku należał do najwybitniejszych postaci Kościoła. Uczestniczył w synodach z udziałem kardynałów, arcybiskupów i biskupów z całego świata. Tylko raz nie pojechał na synod do Rzymu. Władze nie wypuściły z kraju kard. Wyszyńskiego i na znak solidarności z Prymasem nie pojechał również kard. Wojtyła. Trzeba powiedzieć, że wyróżniał się w tych gremiach. Jego przemówienia nie pozostawały bez echa. Poza tym łączyła go przyjaźń z papieżem Pawłem VI. Ojciec Święty przyjmował go na prywatnych audiencjach zawsze, ilekroć kard. Wojtyła był w Rzymie. Powierzył mu także wygłoszenie rekolekcji dla niego i całej Kurii Rzymskiej, co było dowodem papieskiego uznania i szacunku dla polskiego hierarchy. Kard. Wojtyła był znany w Kościele i liczono się z jego głosem. Był oceniany jako wybitny myśliciel i duszpasterz. Interesowały się nim środki społecznego przekazu w Rzymie. Wspominałem już, że watykańskie media przygotowywały się na możliwość jego wyboru. Dziennik „L’Osservatore Romano” opracował sylwetki dziesięciu najważniejszych kandydatów i wśród nich był Karol Wojtyła. Przed konklawe konsultowali ze mną jego życiorys. Ale również inne poważne czasopisma wymieniały go jako kandydata na następcę św. Piotra.

– Nie było żadnych innych znaków, że zostanie wybrany? Kiedyś Ksiądz Kardynał opowiadał mi o dziwnej sytuacji po śmierci Pawła VI.

– Rzeczywiście, to było niezwykłe. Na początku sierpnia 1978 r. Karol Wojtyła wyjechał w Bieszczady z przyjaciółmi. Tam się dowiedział, że zmarł Paweł VI. Następnego dnia pojechałem po niego. Schodzili z gór przy pięknej pogodzie. W którymś momencie musieli przejść przez San. Zdjęli buty i boso, po kamieniach, przedostali się na drugi brzeg. I wtedy jakiś piorun strzelił obok. Jeden raz, z jasnego nieba. Pomyślałem, że to znak.

– Czyli wybór kard. Wojtyły na papieża nie był dla Księdza Kardynała czymś zaskakującym?

– Nie byłem zszokowany, choć to był szok dla świata. Zrozumiały, bo przecież od wieków papieżami zostawali Włosi. Dzisiaj, z perspektywy czasu, widzę, że Opatrzność Boża przygotowała Karola Wojtyłę do wielkich zadań. Był człowiekiem wielu talentów: myśliciel, filozof, aktor, poeta. Imponował znajomością języków obcych, którymi się posługiwał z niesłychaną swobodą. Mimo wielu obowiązków sam przygotowywał projekty swoich wystąpień. Współpraca z kurią układała się bardzo dobrze, ale zasadniczymi kwestiami metropolita krakowski zajmował się osobiście.

– Powróćmy do chwili, gdy Jan Paweł II pojawił się pierwszy raz na balkonie Bazyliki św. Piotra. Po przemówieniu i błogosławieństwie zniknął we wnętrzu bazyliki. A Ksiądz Kardynał? Od razu poszedł do Papieża?

– Nie było to takie proste, bo przecież konklawe wciąż trwało. Papież jednak chciał mnie zobaczyć i zostałem komisyjnie wprowadzony do refektarza, w którym kardynałowie wraz z Ojcem Świętym spożywali kolację. Do Jana Pawła II podprowadził mnie sekretarz stanu Stolicy Apostolskiej kard. Jean-Marie Villot. Ojciec Święty wstał i serdecznie się ze mną przywitał.

– Nic nie mówił?

– Powiedział: „Ale dali szkołę!”.

– ?

– Tak zażartował. Już później, choć nie pamiętam dokładnie kiedy, dodał: „Skończyły się wyjazdy na narty!”.

– Co się działo dalej?

– Po kolacji Ojciec Święty poszedł do swojego pokoju i zaczął przygotowywać przemówienie do Kolegium Kardynalskiego, które miał wygłosić następnego dnia rano w Kaplicy Sykstyńskiej. Chciał, abym został, ale ja tego wieczoru pojechałem do Kolegium Polskiego przy Piazza Remuria, gdzie mieszkaliśmy przed konklawe. Chciałem dzielić wielkie chwile z polskimi księżmi, którzy świętowali wybór nowego papieża. Euforia, radość, oklaski – słowami nie da się opisać tego, co tam się działo! Natychmiast też wzrosło zainteresowanie Polską. Pojawiło się wielu dziennikarzy. Pytali o kraj, który dał światu następcę św. Piotra. Wyczuwało się też, że wszyscy czekali na coś nowego, na jakieś nowe otwarcie dla Kościoła i świata. Nowy papież dawał nadzieję na zmiany.

– Następnego dnia wrócił Ksiądz Kardynał do Watykanu i...

– Pałac Apostolski, czyli dom papieża, był po śmierci Jana Pawła I zamknięty. Kard. Villot otwierał przy Ojcu Świętym drzwi apartamentów. Gdy to zrobił, przekazał mi klucze. Ogromny, ciężki pęk kluczy. W tej chwili zaczęła się moja troska o porządek w Pałacu Apostolskim.

– Początki były dla Księdza Kardynała ciężkie?

– Nie miałem doświadczenia. Byłem lekko przerażony, gdy dwa razy dziennie docierała ze wszystkich kongregacji poczta do Ojca Świętego. Dokumenty, pisma, prośby. To były stosy papierów, które trzeba było uporządkować i przedstawić Ojcu Świętemu. Pracy było tyle, że to przerażenie szybko mi przeszło. Nie było na nie czasu (śmiech).

– Czy w tych pierwszych dniach zajmował się Ksiądz Kardynał tak przyziemnymi sprawami, jak np. zorganizowanie przewozu rzeczy kard. Wojtyły z Krakowa do Watykanu?

– Akurat z tym nie było żadnego problemu. Papież praktycznie nic nie posiadał. Żył jak św. Franciszek z Asyżu. W Krakowie nie pobierał pensji, a wszystkie honoraria z książek i innych publikacji przeznaczał dla ubogich studentów i profesorów. Nie rozgłaszał tego. Pomagał tak, żeby poza zainteresowanymi nikt o tym nie wiedział. Nie lubił też, gdy kupowano mu coś nowego. Miał w Polsce stary płaszcz z podpinką. Zimą zakładał podpinkę do płaszcza i to było całe jego bogactwo.

– A jak się Papież zachowywał po wyborze? Czy jakoś się zmienił?

– Do końca pontyfikatu pozostał sobą. Tym zaskakiwał kapłanów w Watykanie od pierwszych chwil, od pierwszego wyjścia na balkon Bazyliki św. Piotra. Ceremoniarz, ks. Virgilio Noe, wskazywał, że według tradycji nowy papież nie przemawia, tylko błogosławi ludzi zebranych na Placu św. Piotra. Ale Ojciec Święty na widok wiwatujących tłumów nie mógł przecież nic nie powiedzieć! W Watykanie szybko zrozumieli, że nowy papież jest człowiekiem niezależnym. Od pierwszego dnia zachowywał spokój, nie targały nim emocje, które przecież byłyby zrozumiałe wobec tak przełomowego wydarzenia w życiu. Był w nim głęboki spokój, który udzielał się innym. Widziałem ludzi, którzy przed spotkaniem z Ojcem Świętym byli zdenerwowani, przychodzili z jakimś wewnętrznym napięciem. Wychodzili od niego uspokojeni, uśmiechnięci. Źródłem tego spokoju były modlitwa i zawierzenie Opatrzności Bożej. Papież nie musiał się niepotrzebnie martwić, bo wiedział, że jest z nim Bóg, który wszystko widzi i go wspiera. Jan Paweł II był człowiekiem ogromnej modlitwy. Wszystkie trudności, decyzje, które trzeba było podjąć, najpierw powierzał Bogu. Przed każdym spotkaniem szedł do kaplicy i się modlił. Przed Najświętszym Sakramentem przygotowywał wszystko, co chciał przekazać w przemówieniach i homiliach. Jego wizja duszpasterska, kierunki działań dla Kościoła i świata powstawały na klęczkach, w ufnym zawierzeniu wszystkiego Panu dziejów. Miał jasne, precyzyjne widzenie spraw. Opowiadał mi kiedyś jeden z kardynałów, że poszedł do Papieża z pewnym problemem i wyznał mu, że nie widzi rozwiązania. Papież odpowiedział, że za mało się modli, i poprosił, żeby szukali światła podczas wspólnej modlitwy. I rzeczywiście problem został dzięki temu rozstrzygnięty. Kiedyś grupa kardynałów spierała się w jakiejś sprawie. Nie potrafili dojść do porozumienia. Papież zadał proste pytanie: „Co zrobiłby nasz Pan, Jezus Chrystus, w tej konkretnej sytuacji?”. Wszyscy po chwili zastanowienia wiedzieli, co mają robić dalej.

– Papież zaskoczył wszystkich również wtedy, gdy dzień po wyborze wyjechał poza Watykan.

– Jeszcze przed konklawe wielki, wspaniały przyjaciel kard. Wojtyły – bp Andrzej Deskur nagle zachorował. Doznał wylewu i trafił nieprzytomny do szpitala. W dniu rozpoczęcia konklawe kard. Wojtyła postanowił go odwiedzić. Myślę, że cierpienie przyjaciela było dla niego znakiem wielkich zmian, ale także ogromnym duchowym kapitałem. Tak zresztą je po latach interpretował. Nie byłem zaskoczony, gdy 17 października Jan Paweł II zdecydował, że chce ponownie odwiedzić bp. Deskura. Protestował prefekt Domu Papieskiego. Dla niego było to niemożliwe, bo nigdy wcześniej żaden papież nie wyjeżdżał z Watykanu.

– Jak wyglądało spotkanie z bp. Deskurem?

– W poliklinice Gemellego czekały tłumy. Wszyscy chorzy chcieli zobaczyć nowego papieża. Jan Paweł II długo się modlił przy nieprzytomnym przyjacielu i udzielił mu błogosławieństwa. Bp Deskur był w ciężkim stanie i dopiero po jakimś czasie, po kilku dniach, odzyskał przytomność. Wrócił do swoich obowiązków, choć nigdy nie odzyskał dawnej sprawności i do końca życia dźwigał krzyż cierpienia. Ojciec Święty zapraszał go w każdą niedzielę na obiad. Pozostał wierny tej przyjaźni do końca.

– Ksiądz Kardynał wspominał, że Jan Paweł II czuł się w Pałacu Apostolskim tak, jakby był tam od lat.

– Sam mi to powiedział: „Dziwię się sam sobie, bo czuję, jakbym tu zawsze był”. Bez problemów szedł od zadania do zadania. Od początku dawał z siebie wszystko i wykorzystywał czas do maksimum. Pierwsze dni upłynęły pod znakiem przygotowań do Mszy św. inaugurującej pontyfikat. Kuria zaproponowała projekt homilii. Papież odłożył go na bok i zaczął pisać swoją. Pisał ręcznie, po polsku. Sam przygotowywał swoje homilie i wystąpienia. Pisał, a w ostatnich latach dyktował ich treść. Przychodziło mu to z wielką łatwością. Nie potrzebował książek naukowych, pomocy, słowników. Przygotowanie długiego przemówienia wymagało od niego poświęcenia dwóch godzin. By przygotować krótsze przemówienie, wystarczyła godzina. Po tym czasie tekst nie wymagał żadnych poprawek. W dniu inauguracji pontyfikatu padły słowa, które zrobiły wielkie wrażenie na wszystkich. Papież powiedział: „Nie bójcie się przygarnąć Chrystusa i przyjąć Jego władzę, pomóżcie Papieżowi i wszystkim tym, którzy pragną służyć Chrystusowi, służyć człowiekowi i całej ludzkości. Nie bójcie się! Otwórzcie, otwórzcie na oścież drzwi Chrystusowi. Dla Jego zbawczej władzy otwórzcie granice państw, systemów ekonomicznych i politycznych, szerokie dziedziny kultury, cywilizacji, rozwoju! Nie bójcie się!”. Uważam, że dzisiaj te słowa są nadal aktualne.

– W czasie tej Mszy św. Jan Paweł II zrobił też coś niekonwencjonalnego. Wszedł w tłum ludzi.

– Zobaczył chorych i postanowił do nich zejść. Ks. Noe, papieski ceremoniarz, znów protestował. „Nie można! Nie można!” – wołał. A Ojciec Święty tylko na niego spojrzał i poszedł do ludzi. Po raz kolejny pokazał swoją niezależność. Robił to, co nakazywało mu serce, i nie wahał się wtedy przełamywać utartych zwyczajów.

– Od pierwszych dni Jan Paweł II odprawiał Msze św. w swojej prywatnej kaplicy z udziałem wiernych?

– Kilka razy samotnie odprawił Mszę św. w prywatnej kaplicy, ale to było dla niego trudne. Potrzebował poczucia więzi z innymi, bo Eucharystia ma przecież charakter wspólnotowy. Postanowił zapraszać zgromadzenia zakonne. Wziąłem więc książkę telefoniczną i zacząłem dzwonić do sióstr. Ale to nie było łatwe, bo siostry podejrzewały, że stroję sobie żarty. Nie wierzyły mi i sprawdzały w Sekretariacie Stanu, czy coś takiego jest możliwe, bo wcześniej w Watykanie nic takiego się nie zdarzało. Ale po kilku Mszach św. z Papieżem zgromadzenia zakonne same zaczęły się zgłaszać. Potem o możliwość uczestnictwa W Eucharystii z Papieżem prosiły różne instytucje i osoby prywatne.

– Czy Jan Paweł II myślał o pielgrzymce do Polski od pierwszych dni pontyfikatu?

– Na początku była podróż do Meksyku, na Dominikanę i Bahamy. Konferencja Episkopatu Ameryki Łacińskiej zaprosiła na swoje obrady Pawła VI. On jednak nie zdecydował się pojechać. Kolejny papież szybko zmarł. Jan Paweł II się nie zawahał, zwłaszcza że trzeba było rozstrzygnąć ważne problemy dotyczące teologii wyzwolenia. Na Konferencję Episkopatów mieli przyjechać delegaci wszystkich państw Ameryki Łacińskiej. W niektórych krajach pojawiły się pomysły, że wprowadzenie marksizmu i komunizmu jest drogą do wyzwolenia z nędzy. Papież przestrzegał, że to „lekarstwo” jest gorsze od choroby. Mówił o solidarności, współpracy i wrażliwości społecznej na krzywdy innych. Na spotkanie z Ojcem Świętym przychodziły rzesze ludzi. Pamiętam, że po wylądowaniu w Meksyku nie mogliśmy pokonać krótkiego odcinka z lotniska do mieszkania, bo na drodze były niezliczone tłumy wiwatujących ludzi. Dla Papieża pielgrzymka do Meksyku była otwarciem drogi do Polski. Meksyk miał wówczas chyba najbardziej antykościelną konstytucję. Tamtejszy Kościół był bardzo prześladowany. Jeśli tak antykościelne władze Meksyku przyjmują Ojca Świętego, to dlaczego miałaby odmówić Polska? Okazało się jednak, że to nie było takie proste. Papież chciał przyjechać do Polski na jubileuszowe obchody 900-lecia śmierci św. Stanisława w 1979 r. Władze powiedziały „nie” i zaczęły się negocjacje. Szczęśliwie pozwolono na pielgrzymkę w czerwcu.

– Gdy Ksiądz Kardynał wspomina dzisiaj te historyczne dni, to czy nie ma poczucia, że życie szybko mija i to, co wydaje się, że działo się tak niedawno, dla wielu jest jakimś odległym wydarzeniem?

– Nie, ponieważ wciąż spotykam ludzi z różnych krajów świata, którzy żyją nauczaniem Jana Pawła II. Interesują się wydarzeniami pontyfikatu i są zafascynowani świętym, wielkim Papieżem. Jego nauczanie dla wielu kapłanów stanowi źródło wiedzy. Spodobało mi się zdanie, które ktoś wypowiedział, że to jest „Papież, który nie umiera”. Powstają kościoły pod wezwaniem Jana Pawła II. Różne instytucje i szkoły obierają go sobie za patrona. W wielu krajach odbywają się sesje naukowe dotyczące Jana Pawła II. Mogę potwierdzić z przekonaniem, że to Papież, który nie umiera. Pozostał w sercach ludzi. Przekonuję się o tym każdego dnia.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Warszawa: międzynarodowa konferencja „Wspólnota – rodzina – ojcostwo – współczesne wyzwania”

2018-10-17 20:44

dg, maj / Warszawa (KAI)

„Wspólnota – rodzina – ojcostwo – współczesne wyzwania” to tytuł międzynarodowej konferencji naukowej, która odbyła się 17 października w Warszawie w ramach obchodów XVIII Dnia Papieskiego pod hasłem „Promieniowanie ojcostwa”. Organizatorem konferencji jest Fundacja „Dzieło Nowego Tysiąclecia”, a partnerem merytorycznym Centrum Myśli Jana Pawła II. Patronat honorowy nad wydarzeniem objął Prezydent RP.

MARIAN SZTAJNER

Konferencja rozpoczęła się Mszą św. w kościele seminaryjnym Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny i św. Józefa Oblubieńca. Następnie obrady na Zamku Królewskim otworzył kard. Kazimierz Nycz, metropolita warszawski. Gości przywitał też ks. Dariusz Kowalczyk, prezes Fundacji „Dzieło Nowego Tysiąclecia”. Spotkanie poprowadził red. Grzegorz Górny.

O. prof. Jarosław Kupczak, dogmatyk z UPJPII, wystąpił z referatem pt. „Macierzyństwo i ojcostwo jako obraz miłości Boga”. Analizując dramat Karola Wojtyły „Promieniowanie Ojcostwa”, wskazał na obecne tam dwa konkurujące ze sobą humanizmy – jeden odrzucający Boga ze wszystkimi tego konsekwencjami i drugi – integralny, wskazujący na człowieka jako „homo religiosus” i jego transcendentne odniesienia, dopełniające ludzkie poszukiwanie prawdy. Te dwa humanizmy ukazane są przez przeciwstawienie sobie samotności i ojcostwa.

– Samotność jest doświadczeniem każdego człowieka. Ta fundamentalna samotność, o której mówi Wojtyła, jest dla niego skutkiem jakiegoś upadku. Polegał on na tym, że Adam nie potrafił udźwignąć ojcostwa i sprostać mu, dlatego zrzucił je jak brzemię, co jest centralnym tematem dramatu. To odrzucenie ojcostwa można rozumieć na dwa sposoby, po pierwsze jako opis każdego człowieka, mężczyzny i kobiety, po grzechu pierworodnym. Człowiek odrzucił promieniowanie ojcostwa Ojca Niebieskiego, dlatego jest fundamentalnie samotny – mówił dominikanin. – W drugiej, doczesnej perspektywie, odrzucenie ojcostwa to sytuacja każdego człowieka, który opiera się miłości i wybiera siebie, sprzeciwiając się w ten sposób podstawowemu prawu rozwojowemu swojej osoby. Takie odrzucenie ojcostwa i macierzyństwa to sprawa nie tyle naszego dziedzictwa, ile teraźniejszego wyboru każdego z nas. Wojtyła sugeruje, że te dwa wymiary odrzucenia ojcostwa i ludzkiej samotności są ze sobą związane, gdyż ojcostwo i macierzyństwo są najważniejszym sposobem wierności Ojcu Niebieskiemu i wierności wobec swojej natury. Dojrzałość mężczyzny realizuje się w ojcostwie, kobiety w macierzyństwie, fizycznym bądź duchowym – dodał teolog.

Znawca nauczania Karola Wojtyły zaznaczył, że wg. niego alienuje człowieka nie relacja z Bogiem, a odcięcie od Niego i religijna samotność. Nawiązując do myśli włoskiego filozofa Massimo Serettiego, wskazał również na problem współczesnego buntu przeciwko ojcostwu, dekonstrukcji tradycyjnego modelu rodziny oraz zniesienia różnicy płci: „W prometejskiej kulturze tylko człowiek nadaje sens takim rzeczywistościom jak ojcostwo i macierzyństwo, płeć, męskość, kobiecość, rodzina, małżeństwo. Natura okazuje się wyłącznie konstruktem kulturowym, mówi tylko o człowieku, nie odsyła do Boga. Zanim więc rozpoczęła się w laboratoriach technologiczna abolicja ojcostwa przez procedurę in vitro, banki nasienia, praktykę anonimowych dawców i inne skandaliczne praktyki, od długiego czasu dokonywała się już filozoficzna i teologiczna dekonstrukcja idei ojcostwa”.

Nawiązując do opisów biblijnych, nauczania Wojtyły czy Levinasa, o. Kupczak omówił wagę różnicy płciowej jako podstawowego miejsca doświadczenia inności oraz fundamentu poznania. Za Lewinasem wskazał też na podstawy relacji rodzic-dziecko: „Syn, córka, nie jest własnością. Faktu płodzenia nie pozwalają uchwycić ani pojęcie przyczyny, ani pojęcie własności”.

– Akt poczęcia nie jest aktem tworzenia, uczynienia człowieka. Mężczyzna i kobieta nie mają władzy nad procesem poczęcia. Mogą starać się o dziecko, ale nigdy nie osiągną pewności, że w akcie seksualnym to poczęcie nastąpiło. Ten brak kontroli i władzy nad poczynającym się człowiekiem jest bardzo ważny, bo w biologię rodzenia wpisana jest genealogia osoby. Ten brak kontroli i władzy nad poczęciem jest etycznym warunkiem i metafizycznym znakiem godności procesu poczęcia jak również samej poczętej osoby, czyli każdego z nas, bo ostatecznie każdy z nas narodził się w ten sposób – mówił dominikanin i dodał: „Pochodzenie od innego, które implikuje zależność i wdzięczność, sprawia, że człowiek nie może myśleć o sobie, jako absolucie. Sama struktura procesu poczęcia i wychowania pokazuje, że istotą ludzkiego życia jest zależność i pochodzenie od innego. Przyjęcie i zdanie sobie sprawy z promieniowania ojcostwa jest warunkiem ludzkiej dojrzałości, dorosłości”.

Miłość mężczyzny i kobiety jest zamierzonym przez Stwórcę obrazem odwiecznej miłości Ojca, Syna i Ducha Świętego. „Sercem tej ludzkiej, płodnej miłości jest odpowiedzialność za drugą osobę, która czyni z kobiety matkę a z mężczyzny ojca. Istotą miłości erotycznej jest fakt, że dokonuje się pomiędzy osobami. Miłość jest wzięciem odpowiedzialności za drugie ‘ja’ i sprawia, że w społeczeństwie bez ojców na nowo pojawiają się ojcowie i matki” – powiedział dominikanin.

Hiszpańska pisarka, filozof i antropolog, członkini Królewskiej Akademii Lekarzy prof. Blanca Castilla de Cortazar z Nawary swoje wystąpienie poświęciła tematowi „Dar ludzkiego rodzicielstwa”. „Żyjemy w czasach kryzysu rodziny. Co się stało z naszym społeczeństwem, że ojcostwo stało się czymś mniej oczywistym, swego rodzaju czarną dziurą? Problemem w naszym społeczeństwie jest kryzys genealogii osoby i kryzys miłości” – mówiła.

Zaznaczyła, że bycie dzieckiem i rodzicem nie jest tylko kwestią biologiczną, ale musi mieć również wymiar duchowy. Omawiając przyczyny kryzysu rodziny, wskazała na konsekwencje rewolucji przemysłowej, zaangażowanie kobiet w pracę zawodową, a także przyczyny socjologiczne, takie jak dysocjacja między małżeństwem a rodzicielstwem, niezgodę u mężczyzny na własną tożsamość syna. Przyczyny kryzysu męskości natomiast hiszpańska antropolog widzi w upadku struktur patriarchalnych, rozprzestrzenianiu się homoseksualizmu i dysfunkcjach płci.

– Dorośli mężczyźni czują się często zdezorientowani z powodu upadku zasad patriarchatu, zaniku hierarchicznych ról, również zaniku podziału na sferę publiczną reprezentowaną przez mężczyzn i prywatną, zarezerwowaną dla kobiet. Włączenie kobiet do szkolnictwa wyższego i we wszystkie dziedziny pracy, gdzie kobiety często są bardziej kompetentne, sprawia, że mężczyźni czują się niepewni swojej tożsamości. Ustawienie w zbiorowej świadomości tego, że ludzie są równi sprawia, że mężczyźni kwestionują swoją tożsamość, nie wiedzą, co znaczy bycie mężczyzną, czy ma to podłoże biologiczne, czy istnieją uniwersalne i trwałe wzorce kulturowe, czy to prawda, że wszystko jest kwestią wychowania. Czy mężczyzna może być wrażliwy, dbający o siebie, wyrażający emocje, rezygnujący z przemocy, czy może wtedy zostanie uznany za zniewieściałego? Mężczyźni w wieku 60-70 lat zostali wychowani do tego, by byli wierni w małżeństwie i utrzymywali swoje dzieci. Ci, którzy mają 30-40 lat muszą sprostać różnym wymogom: być dobrym mężem, kochankiem, powiernikiem, wrażliwym, współodpowiedzialnym za obowiązki domowe, dobrze wychowującym dzieci. Ludzie nie wiedzą, jakie cechy społecznie promować, żeby ułatwić określanie tożsamości – mówiła prof. Castilla de Cortazar.

Odniosła się do kryzysu antropologicznego: „Mówi się dziś nawet o aborcji - niezgodnej przecież z prawem do życia - jako prawie. 50 lat po rewolucji seksualnej doświadczamy głębokiego kryzysu antropologicznego, gdzie każda osoba jest wewnętrznie pęknięta i nieświadoma związku między swoim ciałem, tożsamością, miłością, prokreacją, za to promuje się rodzaj nijaki, neutralność. Największą wartością zdaje się być niezależność”. – Nikt nie ma praw do żadnego człowieka. Nawet rodzice nie mają praw do dziecka, ponieważ ono też jest osobą. W kontekście in vitro podaje się jako argument prawo do dzieci, tymczasem jest to nieprawda. Nie ma prawa do posiadania dzieci – zaznaczyła prelegentka.

Mówczyni zauważyła, że dziś neguje się różnice między płciami. Tymczasem Jan Paweł II wskazywał, że „różnica pomiędzy mężczyzną a kobietą leży nie tylko w działaniu, ale również w sferze bytu. Jesteśmy bytami komplementarnymi nie tylko biologicznie i psychologicznie, ale także ontologicznie. Płeć biologiczna jest tym, co jest nam dane, a płeć społeczna, kulturowa się rozwija w społeczeństwie”. Płci się nie zmieni nawet operacją, która nie pozmienia chromosomów, ani tym bardziej nie naruszy stanu ontologicznego.

– W naszych czasach, kiedy mówi się o tym, że aborcja jest prawem, miłość matczyna pozostaje ostatnią ostoją miłości, ponieważ ojcostwo już zostało zniszczone. Dziś atakuje się również macierzyństwo. Aby je chronić, mężczyzna musi odnaleźć w sobie ojcostwo – powiedziała hiszpańska pisarka wskazując za Janem Pawłem II, by wzorców w budowaniu rodziny, szukaniu tożsamości ojca i matki szukać w świętej rodzinie z Nazaretu.

Ostatni podczas pierwszej sesji wystąpił Marek Grabowski, filozof i socjolog, prezes Fundacji Mamy i Taty. Zaprezentował on projekty i badania prowadzone przez Fundację. Omawiając przyczyny współczesnego kryzysu rodziny, wskazał na „problem z tradycyjną moralnością, związaną z chrześcijaństwem. Mamy coraz mniej zaangażowanych, świadomych chrześcijan. Z drugiej strony mamy dawno już rozpoczęte procesy, np. w czasie industrializacji, spowodowane poborami czy szkolnictwem, związane z migracjami. To wszystko nie wpływa pozytywnie na gotowość ludzi do zawiązywania związków i sprzyja rozpadaniu tych zawartych. Małżeństwo trwa dziś średnio 12-14 lat”. Omawiając badania wskazał, że młodzi mężczyźni w Polsce w dużej mierze definiują się poprzez pracę. Jest ona dla nich źródłem satysfakcji i dochodu. Chcą rywalizować, być zauważonymi. Obawiają się czasów, w których żyją, boją się porażki rodzinnej, dlatego nie chcą się żenić. Obawiają się, że są zdolni do zdrady partnerki, nie mają do siebie zaufania, brakuje im charakteru czy kręgosłupa moralnego. Są także uzależnieni od świata wirtualnego. Najnowsza kampania Fundacji poświęcona będzie problemowi rozwodów.

Druga część konferencji przebiegała pod hasłem „Ojcowizna – Ojczyzna – Tradycja – dziedzictwo narodowe”. Wykłady wygłosili: prof. Wojciech Roszkowski, ekonomista i autor prac historycznych, wykładowca SGH, dr Massimiliano Signifredi, historyk, wykładowca Uniwersytetu Roma Tre oraz ks. prof. Jacek Grzybowski, filozof, prof. UKSW. Spotkanie prowadził dr hab. Paweł Skibiński, historyk, wykładowca UW.

Prof. Roszkowski podkreślił, że Jan Paweł II odnosił się do spraw swojej Ojczyzny, szczególnie podczas swoich pielgrzymek do Polski. Przypomniał następnie te kolejne wizyty oraz papieskie nauczanie na temat Ojczyzny i patriotyzmu z kluczowym stwierdzeniem z 1979 r.: Polski nie można zrozumieć bez Chrystusa. Mówił o pielgrzymce z 1991 r. gdy Jan Paweł II przypominał rodakom Dekalog i pierwszy raz podniósł głos przestrzegając przed fikcją wolności rozumianej w sposób liberalny – która w istocie zniewala. Wspomniał też o testamencie Papieża – Polaka, który żegnając się z Ojczyzną w 2002 r. mówił, że wszystkie jej trudne sprawy powierza Bożej Opatrzności.

Dr Signifredi zwrócił uwagę, że w przeciwieństwie do swych poprzedników, którzy jako biskupi Rzymu raczej odcinali się od swych korzeni, Jan Paweł II podkreślał swoje pochodzenie. Do tego stopnia, że po raz pierwszy w historii Kościoła, wbrew protokołowi, swój list apostolski „Rutilans Agmen” z 1979 r. podpisał ”Jan Paweł II, Polak”. Podkreślił, że Jan Paweł II w dziejach swojego narodu szczególnie upodobał sobie epokę jagiellońską – wielonarodową Rzeczpospolitą, w której mogły pokojowo współistnieć różne nacje a władcy nie byli „królami sumień” obywateli, choć wkoło w Europie szalały wojny religijne. – W koncepcji Wojtyły nie istnieje naród bez narodów sąsiednich, każdy naród ma swoją misje, swoje szczególne powołanie – powiedział dr Signifredi. Podkreślił też, że patriotyzm Jana Pawła II zdecydowanie odrzucał nacjonalizm jako degenerację idei narodu, prowadzącą do totalitaryzmu.

Ks. prof. Jacek Grzybowski w swoim wystąpieniu zastanawiał się, czy rozumienie Ojczyzny i narodu przez Jana Pawła II - jako społeczności naturalnej i formy życia wspólnotowego która wyrasta z egzystencjalno – relacyjnej sytuacji osoby czy rodziny – może być aktualne dziś, w mobilnym cyfrowym, wielokulturowym, migracyjnym i społecznie różnorodnym XXI wieku.

Dr Paweł Rojek, filozof, wykładowca UJ, w komentarzu do jednego z wystąpień zwrócił uwagę, że papieskie przesłanie nie ma jedynie wymiaru historycznego: papież wnosi trwały wkład do świata idei, czego przykładem jest jego homilia w 1979 r. na Placu Zwycięstwa w Warszawie. Zaznaczył, że wezwanie do Ducha św. jest formą epiklezy, czyli modlitwy liturgicznej nad darami ofiarnymi. Przypomniał, że przed tym wezwaniem Ojciec Święty wspominał dzieje Ojczyzny i „wszystko, co Polskę stanowi”, ukazując przez to, że ludzka historia jest darem, elementem liturgii dziejów.

Marek Jurek, poseł do Parlamentu Europejskiego, podkreślił w rozmowie z KAI, że nie ma państwa i wspólnoty obywatelskiej bez wspólnoty społecznej, zgromadzonej wokół określonych wartości, określonych tradycji i nadziei. – Zarówno Ojczyzna jak i patriotyzm rozwija się i ma swoja historię ale sama idea się nie zmienia, to stały paradygmat, w którym zawsze chodziło o przywiązanie, odpowiedzialność i poświęcenie – powiedział. Zwrócił uwagę, że wspólnota jaką jest Ojczyzna opiera się na naturalnej więzi a nie na projekcie politycznym . – Jan Paweł II był wielkim orędownikiem prawdy o znaczeniu narodu w życiu człowieka. Mówił, że jest to kluczowa wspólnota, najważniejsza ze wspólnot naturalnych, obok rodziny – podkreślił.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 7/8 2018

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem