Reklama

100 modlitw za Polskę

Łączą naukę z gospodarką

2018-02-09 17:49

Łukasz Krzysztofka

Łukasz Krzysztofka

Ćwierć miliarda złotych trafi do 28 polskich uczelni. Narodowe Centrum Badań i Rozwoju ogłosiło właśnie wyniki drugiej ścieżki programu Zintegrowane Programy Uczelni. Spotkanie z wicepremierem, ministrem nauki i szkolnictwa wyższego Jarosławem Gowinem odbyło się na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie.

- Nie ma silnej gospodarki bez sprawnego systemu szkolnictwa wyższego – powiedział szef resoru nauki. – Wspieramy uczelnie nie tylko w zakresie podnoszenia kompetencji ich pracowników i studentów, ale także realizowanych przez nie programów, tak aby oferta polskich szkół wyższych mogła stać się odpowiedzią na potrzeby rynku pracy i wyzwania nowoczesnej gospodarki opartej na wiedzy – dodał wicepremier.

Przyznane środki przeznaczone są dla publicznych i niepublicznych szkół wyższych z całej Polski, które kształcą co najmniej 200, ale nie więcej niż 20 tys. studentów. Uczelnie przeznaczą je na realizację projektów dotyczących rozwoju kompetencji kadry naukowej, organizacji praktycznych zajęć i staży dla studentów, umiędzynarodowienia uczelni oraz odniesienia poziomu ich informatyzacji. Ze wsparcia w programie korzysta ponad 39 tys. osób.

Wśród ośrodków, które otrzymają wsparcie znalazły się: Kraków (sześć nagrodzonych uczelni), Warszawa (cztery uczelnie), Katowice, Lublin, Rzeszów, Szczecin (po dwie uczelnie) oraz Białystok, Bydgoszcz, Gdańsk, Gdynia. Gorzów Wielkopolski, Kielce, Koszalin, Łódź, Poznań i Wrocław (po jednej uczelni).

Reklama

Briefing prasowy odbył się w Centrum Laboratoryjnym Nauk Przyrodniczych, będącym symbolem pokazującym kierunek rozwoju UKSW. To tutaj spotykają się nauka, badania i gospodarka.

Minister Gowin przekazał czek na blisko 16 milionów złotych na projekt pn.: „Uniwersytet 2.0. Innowacyjna edukacja. Efektywne zarządzanie”, którą otrzymało UKSW. Wicepremier podkreślił wysoki poziom konkursu, wymieniając projekt UKSW jako wyróżniający się m.in. pomysłem na wdrożenie nowoczesnych technologii w uczelni (m.in.: aplikacja mobilna ulepszająca komunikację studentów z uniwersytetem).

- Pięć lat temu postawiliśmy na związek nauki z otoczeniem społeczno-gospodarczym oraz na jakość nauki. Ten grant pozwoli nam te cele dalej realizować. Chcemy rozwijać umiędzynarodowienie, mamy zaplanowane studia w języku angielskim, m.in. tak ważne społecznie pielęgniarstwo. To co nas interesuje i w co zainwestowaliśmy to podnoszenie kwalifikacji naszych kadr, zarówno naukowo-badawczej, jak i administracyjnej. Już cztery lata temu zdobyliśmy grant na podnoszenie kwalifikacji kadry administracyjnej. Sukcesy w rankingach są efektem restrukturyzacji, którą przeprowadziliśmy – powiedział rektor UKSW ks. prof. Stanisław Dziekoński.

Po briefingu minister Jarosław Gowin i Izabela Żmudka ,wicedyrektor Narodowego Centrum Badań i Rozwoju w towarzystwie władz uczelni zwiedzili laboratoria UKSW. Są one integralną częścią Mazowieckiego Centrum Laboratoryjnego Nauk Przyrodniczych, który tworzy 45 specjalistycznych jednostek stanowiących zaplecze doświadczalne dla kierunków priorytetowych, realizowanych na Wydziale Biologii i Nauk o Środowisku, Wydziale Filozofii Chrześcijańskiej, Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym. Szkoła Nauk Ścisłych, a także Wydziale Nauk Historycznych i Społecznych. Takie zaplecze pozwala na prowadzenie złożonych prac laboratoryjnych oraz na nawiązanie i rozszerzenie współpracy pomiędzy światem nauki, w tym społecznością akademicką UKSW, innymi ośrodkami akademickimi a światem biznesu, tj. podmiotami gospodarczymi i podmiotami komercyjnymi.

Na UKSW już niedługo powstanie także wydział medyczny. Będzie to pierwszy wydział medyczny przy uniwersytecie o takim charakterze w Europie Centralno-Wschodniej. Łączył będzie najwyższy poziom kształcenia i nową jakość w medycynie w oparciu o najlepszą bazę kliniczną w Warszawie z etyką i katolickim charakterem uczelni. Wzorem dla wydziału medycznego na UKSW jest Katolicki Uniwersytet Najświętszego Serca w Mediolanie (Università Cattolica del Sacro Cuore). Wydziałem medycznym na tej uczelni jest Poliklinika Gemelli w Rzymie, która jest oficjalnym szpitalem papieża. W planach jest otwarcie nowego kierunku na UKSW w październiku 2018 r. jako wotum wdzięczności w 100. rocznicę odzyskania niepodległości przez Polskę, hołd dla Patrona uczelni kard. Stefana Wyszyńskiego oraz uczczenie pamięci Jana Pawła II w 40. rocznicę wyboru na Stolicę Piotrową.

Zintegrowane Programy Uczelni to kolejny projekt Narodowego Centrum Badań i Rozwoju – agencji wykonawczej Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego - którego celem jest rozwijanie szkolnictwa wyższego tak, by mogło ono jak najpełniej realizować aktualne potrzeby społeczne i gospodarcze.

Tagi:
Gowin Jarosław uczelnia

Katolickie uczelnie i wydziały teologiczne - raport KAI

2018-12-05 07:48

Łukasz Kasper / Warszawa (KAI)

W ramach katolickich szkół wyższych wyróżnia się wyższe szkoły papieskie oraz uniwersytety, istnieją także wydziały teologiczne na uczelniach państwowych. Teologię (nie licząc seminariów duchownych) studiuje w Polsce ponad 4,5 tys. osób, ale kościelne uczelnie coraz prężniej oferują także inne, tradycyjnie świeckie kierunki studiów. Publikujemy fragment raportu przygotowanego z okazji 25 - lecia Katolickiej Agencji Informacyjnej. Raport dotyczy głównych kierunków działalności Kościoła katolickiego w Polsce.

Roman Czyrka

Uwarunkowania prawne

Konkordat między Stolicą Apostolską i Rzecząpospolitą Polską wskazuje w art. 15, że Kościół katolicki ma "prawo do swobodnego zakładania i prowadzenia szkół wyższych, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych oraz instytutów naukowo-badawczych".

Status prawny tychże szkół wyższych ‒ jak zapisano w Konkordacie ‒ oraz tryb i zakres uznawania przez państwo kościelnych stopni i tytułów naukowych, jak również status prawny wydziałów teologii katolickiej na uniwersytetach państwowych regulują umowy między rządem a Konferencją Episkopatu Polski upoważnioną przez Stolicę Apostolską.

W umowie tej przewidziano także, że Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie i Katolicki Uniwersytet Lubelski są dotowane przez państwo. W przypadku odrębnych wydziałów teologii katolickiej Konkordat stanowi natomiast, że państwo rozważy udzielanie tym jednostkom pomocy finansowej.

W ramach katolickich szkół wyższych wyróżnia się wyższe szkoły papieskie oraz uniwersytety. Uczelnie papieskie kształcą w ramach nauk kościelnych, takich jak: teologia, filozofia chrześcijańska, historia Kościoła i prawo kanoniczne. Do szkół tych zaliczają się: Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu oraz Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie (składający się z dwóch autonomicznych sekcji ‒ św. Jana Chrzciciela i św. Andrzeja Boboli „Bobolanum”).

Analogiczny status posiada powstała w 1999 r., na bazie byłego Wydziału Filozoficznego Towarzystwa Jezusowego w Krakowie, Akademia „Ignatianum” w Krakowie. Nazwa uczelni nawiązuje do założyciela zakonu jezuitów św. Ignacego z Loyoli. Uczelnia obejmuje trzy wydziały: Wydział Filozoficzny, Wydział Pedagogiczny oraz Wydział Zamiejscowy w Mysłowicach. Prowadzi 11 kierunków studiów, w tym m.in. zarządzanie i nowe technologie w sferze publicznej, filologię angielską czy turystykę i rekreację. Jest jedną z blisko 200 uczelni jezuickich na całym świecie słynących z prestiżu oraz wysokiego poziomu nauczania. Posiada prawa nadawania tytułu zawodowego magistra oraz stopnia doktora nauk społecznych w dyscyplinach: pedagogika oraz nauki o polityce.

Obok wyższych szkół papieskich Kościół katolicki w Polsce prowadzi uniwersytety kościelne. Należą do nich Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie (dawniej Papieska Akademia Teologiczna w Krakowie) oraz Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II. Z kolei Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego zalicza do katolickich uczelni wyższych także Instytut im. bł. Wincentego Kadłubka w Sandomierzu i Instytut Teologiczny im. św. Jana Kantego w Bielsku-Białej.

Finansowanie uczelni kościelnych

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 14 grudnia 2009 r. stwierdził, że zasada bezstronności władz publicznych w sprawach przekonań religijnych, światopoglądowych i filozoficznych nie wyklucza finansowania przez państwo szkół i uczelni prowadzonych przez wspólnoty religijne. Państwo, które decyduje się na dotowanie kościelnych szkół wyższych, powinno jednak zagwarantować równy dostęp do środków publicznych szkołom wyższym prowadzonym przez różne Kościoły i inne związki wyznaniowe.

Prawo do zakładania i prowadzenia szkół wyższych, w tym seminariów duchownych, przysługuje bowiem także pozostałym Kościołom i innym związkom wyznaniowym. Odrębna regulacja dotyczy natomiast Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, która jest publiczną szkołą wyższą działającą na podstawie osobnej ustawy o szkolnictwie wyższym i podlegającą nadzorowi ministra nauki i szkolnictwa wyższego.

Zgodnie z art. 365 ustawy ‒ Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce finansowanie publicznych uczelni wyższych przeznaczane jest na: utrzymanie i rozwój potencjału dydaktycznego (kształcenie studentów i rozwój zawodowy pracowników uczelni), utrzymanie i rozwój potencjału badawczego (prowadzenie działalności naukowej i zakup aparatury naukowo-badawczej) oraz na świadczenia stypendialne studentów i inwestycje związane z kształceniem i działalnością naukową.

Kwestię finansowania uczelni wyższych Kościoła katolickiego normuje pięć odrębnych ustaw. Katolicki Uniwersytet Lubelski i Uniwersytet Papieski Jana Pawła II finansowane są z budżetu państwa na zasadach taki samych jak te określone dla uczelni publicznych.

Na mocy trzech odrębnych ustaw unormowano zasady finansowania Akademii "Ignatianum" w Krakowie, PWT we Wrocławiu i PWT w Warszawie. Uczelnie te otrzymują dotacje i inne środki z budżetu państwa tak jak uczelnie publiczne, ale z wyjątkiem kosztów inwestycji budowlanych.

Katolicki Uniwersytet Lubelski

Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II jest najstarszą uczelnią Lublina i jednym z najstarszych uniwersytetów w Polsce. Powstał w 1918 r. z inicjatywy ks. Idziego Radziszewskiego, który został pierwszym rektorem. Uczelnia była pierwszym uniwersytetem katolickim w Europie Środkowo-Wschodniej. W ciągu swojej 100-letniej historii KUL stał się jednym z najważniejszych ośrodków myśli katolickiej, który wpływał na kształt nauki i kultury polskiej, zyskując szerokie uznanie w kraju i za granicą.

W czasach komunistycznych uniwersytet utrzymywany był przez społeczność katolicką w Polsce i za granicą. W 1992 r. KUL otrzymał po raz pierwszy dotację państwową na refundację kosztów kształcenia oraz płac pracowników. W ten sposób uniwersytet odzyskał stabilność finansową i mógł rozpocząć nie tylko odbudowę, ale także rozbudowę swoich zasobów, którą dodatkowo ułatwiło przyznanie od 2008 r. dotacji na inwestycje.

KUL jest obecnie uczelnią otwartą na cywilizacyjne i naukowe wyzwania współczesności. Obok teologii, filozofii, nauk społecznych, prawnych i humanistycznych rozwijane są nauki matematyczne i przyrodnicze. Obecnie jest ich osiem: teologii; prawa, prawa kanonicznego i administracji; filozofii, nauk humanistycznych, nauk społecznych, biotechnologii i nauk o środowisku, matematyki, informatyki i architektury krajobrazu, zamiejscowy prawa i nauk o społeczeństwie w Stalowej Woli.

Liczba studentów KUL wzrosła z 419 w momencie powstania do 1400 w 1938 r. Także w okresie komunistycznym był uczelnią, na której niemal wszyscy znali się z widzenia. W latach 70. studiowało na nim 1500‒1700 osób. Dziś na blisko 40 kierunkach studiów kształci się ponad 12 tys. studentów. Kadrę naukowo-dydaktyczną tworzy blisko 1,1 tys. wykładowców, z których wielu cieszy się międzynarodowym uznaniem.

O sukcesie uczelni decyduje nie tylko wysoki poziom kształcenia, ale też nowoczesna baza. Rozwój KUL nie byłby możliwy bez nowych inwestycji, które stwarzają świetne możliwości do badań naukowych i nauczania. Obok pochodzącego z XVIII w. gmachu głównego z malowniczym dziedzińcem wyrosła nowa część kampusu głównego, w skład którego wchodzą: Kolegium Jana Pawła II, Collegium Norwidianum i Centrum Transferu Wiedzy. Obok kampusu głównego w centrum miasta, KUL posiada także dwa kolejne kampusy z nowocześnie wyposażonymi salami wykładowymi oraz laboratoriami. Niedawno powstałe budynki Wydziału Biotechnologii oraz Interdyscyplinarnego Centrum Badań Naukowych umożliwiają również prowadzenie badań naukowych na wysokim poziomie, których efekty mogą być wykorzystane w gospodarce. Bazę dydaktyczno-naukową uzupełnia Biblioteka Uniwersytecka z liczącym ponad 2 mln pozycji księgozbiorem, a także obiekty sportowe.

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II

Uniwersytet Papieski Jana Pawła II w Krakowie wywodzi się z Uniwersytetu Jagiellońskiego, najstarszej polskiej uczelni założonej w 1364 r. w Krakowie. W 1954 r. został z niego usunięty Wydział Teologiczny. W 1959 r. Stolica Apostolska wydała dekret, zgodnie z którym Wydział Teologiczny "trwa pod kierownictwem jednej władzy kościelnej i na przyszłość ma się kształtować wedle praw ustanowionych przez Stolicę Apostolską". W 1974 r. dzięki staraniom kard. Karola Wojtyły został mu przyznany tytuł Wydziału Papieskiego, który w 1981 r. przekształcono w Akademię. W 2009 r. papież Benedykt XVI podniósł ją do godności Uniwersytetu Papieskiego Jana Pawła II.

"Nasza uczelnia jest stosunkowo niewielka w porównaniu z wielkimi uniwersytetami, ale to może być zaletą. Wszyscy profesorowie i pracownicy mogą się osobiście poznać. Liczba studentów pozwala nam na kontynuowanie najlepszych tradycji uniwersyteckich z czasów średniowiecznych, gdy uniwersytety powstawały: brak anonimowości, bezpośrednia relacja profesora i studenta, czyli mistrza i ucznia, która jest podstawą wszelkich studiów, zwłaszcza humanistycznych" ‒ informuje ks. prof. dr hab. Wojciech Zyzak, rektor UPJPII.

Uczelnia zatrudnia ok. 240 pracowników naukowo-dydaktycznych, a kształci ok. 3,5 tys. studentów na sześciu wydziałach: nauk społecznych, teologicznego, filozoficznego, historii i dziedzictwa kulturowego, prawa kanonicznego oraz teologicznego ‒ sekcja w Tarnowie. Spośród jednostek międzywydziałowych należy wymienić Międzywydziałowe Studium Języków Obcych, Międzywydziałowe Studium Pedagogiczne, Międzywydziałowe Studium Wychowania Fizycznego, Międzywydziałowy Instytut Bioetyki oraz Ośrodek Badań nad Myślą Jana Pawła II i Uniwersytet Trzeciego Wieku.

Jako jednostka międzyuczelniana działają Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych, powołane z inicjatywy ks. prof. Michała Hellera jako wspólna inicjatywa UPJPII i UJ oraz Międzyuczelniany Instytut Muzyki Kościelnej, utworzony w 2008 r. we współpracy z Akademią Muzyczną w Krakowie.

Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu

Papieski Wydział Teologiczny we Wrocławiu obchodzi w tym roku złoty jubileusz swojej powojennej działalności. W 1968 r. Stolica Apostolska uznała studia na PWT za kontynuację Wydziału Teologii Katolickiej na przedwojennym Uniwersytecie Wrocławskim. Obecnie uczelnia kształci studentów na trzech kierunkach: teologii, pedagogice i filozofii. W sumie jest to ok. 520 studentów. W murach PWT można także uzupełniać wykształcenie na studiach podyplomowych, studium języków obcych czy kursie biblijnym. Od wielu lat działa także Uniwersytet Trzeciego Wieku im. św. Jana Pawła II.

Papieski Wydział Teologiczny w Warszawie

Uczelnia składa się z dwóch autonomicznych sekcji ‒ św. Jana Chrzciciela ("Joanneum") i św. Andrzeja Boboli („Bobolanum”). PWTW został utworzony przez Stolicę Apostolską w 1988 r., a osobowość prawną według prawa państwowego uzyskał w 1989 r. Status PWTW jako szkoły wyższej oraz osobowość prawną każdej z sekcji potwierdziły kolejne dokumenty: najpierw Konkordat (1993), a następnie Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej i Konferencją Episkopatu Polski (1999). Uczelnia oferuje studia magisterskie, licencjackie (kanoniczne), doktoranckie, podyplomowe oraz kursy. Mogą na niej studiować osoby świeckie, księża, klerycy, siostry zakonne i członkowie zakonów oraz instytutów życia konsekrowanego.

Specyfiką misji Collegium Joanneum jest prowadzenie działalności naukowo-dydaktycznej ukierunkowanej na potrzeby duszpasterskie Kościoła. Celem Collegium Joanneum jest przekazywanie wiedzy teologicznej i formacja studentów, aby służyli Kościołowi w różnych środowiskach, m.in. jako katecheci, muzycy kościelni, liderzy ruchów religijnych i wspólnot parafialnych.

Specyfiką misji Collegium Bobolanum jest kształcenie studentów w duchu pedagogiki i duchowości ignacjańskiej. Duchowość ta i oparta na niej pedagogika stanowią jezuicką propozycję „drogi ku pełni człowieczeństwa”, na której wykładowcy towarzyszą studentom w ich poszukiwaniu prawdy oraz w ich intelektualnym i duchowym rozwoju. Ostatecznym celem tego rodzaju pedagogiki jest wychowanie ludzi otwartych i solidarnych, kompetentnych i twórczych, odpowiedzialnych i zaangażowanych. Obecnie na PWT studiuje ponad 2500 osób duchownych i świeckich.

Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego

Wydział Teologiczny Uniwersytetu Warszawskiego został usunięty z uczelni w 1954 r. Jego kontynuacją była Akademia Teologii Katolickiej ‒ szkoła wyższa kierująca się przepisami państwowymi i kościelnymi. ATK z czterema wydziałami: teologicznym, prawa kanonicznego, filozofii chrześcijańskiej oraz nauk historycznych i społecznych stała się fundamentem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, powołanego w 1999 r. Jest to uczelnia państwowa, pozostająca pod nadzorem ministra edukacji narodowej, a także władz Kościoła katolickiego w zakresie określonym przez umowę między Konferencją Episkopatu Polski a Rządem RP oraz przez statut uczelni. UKSW finansowany jest z budżetu państwa.

Obecnie uczelnia kształci ponad 15 tys. studentów i doktorantów na 40 kierunkach studiów. Nowością w tym roku jest powstanie wydziału medycznego. Na razie można studiować na kierunku pielęgniarstwo I stopnia w języku polskim oraz w języku angielskim. W przyszłości będzie też można podjąć naukę na kierunku lekarskim, po otrzymaniu przez uczelnię uprawnień Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego. UKSW prowadzi zajęcia na dwóch kampusach. Zatrudnia ponad 1144 osób, w tym ponad 700 nauczycieli akademickich i ponad 400 pracowników administracyjnych.

UKSW posiada 13 uprawnień do nadawania stopnia doktora oraz dziewięć uprawnień do nadawania stopnia doktora habilitowanego. Studia są prowadzone w systemie stacjonarnym (studia bezpłatne) i niestacjonarnym, zarówno na studiach jednolitych magisterskich, studiach pierwszego i drugiego stopnia. UKSW daje też możliwość podnoszenia kwalifikacji zawodowych na studiach podyplomowych i doktoranckich. Większość z prowadzonych kierunków posiada certyfikaty jakości kształcenia Uniwersyteckiej Komisji Akredytacyjnej oraz Państwowej Komisji Akredytacyjnej.

Studenci UKSW mogą wyjeżdżać na stypendia zagraniczne do ponad 150 uczelni w Europie w ramach programu Erasmus oraz na stypendia krajowe do 19 uniwersytetów polskich w ramach programu mobilności studentów MOST. Oprócz zajęć dydaktycznych studenci mogą aktywnie działać w licznych kołach naukowych, organizacjach studenckich albo samorządzie studentów. Na uniwersytecie działają także teatr i chór akademicki. Atrakcyjny system stypendialny sprawia, iż rocznie studentom UKSW wypłacane jest ponad 6 tys. świadczeń socjalnych z zaplecza socjalnego.

UKSW jest instytucją sprzyjającą osobom niepełnosprawnym. Pełnomocnik rektora ds. osób niepełnosprawnych udziela pomocy przy rozwiązywaniu problemów związanych z funkcjonowaniem osób niepełnosprawnych na uczelni: udziela informacji o programach dla tych osób, informacji o wydarzeniach, spotkaniach i imprezach uczelnianych. Oferuje też pomoc przy rejestracji na studia.

Ponadto uczelnia stała się jedną z pierwszych w Polsce, które włączyły do oferty dydaktycznej zajęcia poświęcone kształtowaniu umiejętności szczególnie poszukiwanych przez pracodawców. Centrum Szkoleń i Doradztwa Zawodowego przy UKSW prowadzi w tym celu m.in. Warsztaty Rozwoju Kariery, Warsztaty Umiejętności Trenerskich, Warsztaty Kompetencji Społecznych i Warsztaty Umiejętności Liderskich.

Wydziały teologiczne

Po 1989 r., gdy nastąpiło odrodzenie szkolnictwa katolickiego na wszystkich jego szczeblach, zaczęły powstawać na państwowych uczelniach wyższych wydziały teologiczne. Było to z jednej strony zjawisko nowe, a z drugiej ‒ stare. Stare, gdyż przypominało o czasach, gdy o prestiżu uczelni decydował dobry wydział teologiczny. Nowe, bo po 50 latach ustroju komunistycznego, który wyrugował te wydziały z uniwersytetów, są one dziś obecne w większości uczelni wyższych w Polsce.

W powrocie teologii na uniwersytety świeckie środowiska naukowe ujrzały szansę dla siebie, gdyż dzięki "królowej nauk" mogły uzyskać głębszą perspektywę badawczą oraz wypracować jasne kryteria etyczne w wielu wciąż rozwijających się dziedzinach współczesnej nauki, jak np. inżynieria genetyczna. Dziś środowiska kościelne mówią bez lęku o konfrontacji nauczania Kościoła ze współczesnymi prądami intelektualnymi, co na wyższych uczelniach jest nieuniknione. W przeszłości jednak biskupi traktowali funkcjonowanie wydziałów teologicznych w strukturach świeckich uczelni nie bez obaw o oddalenie się tamtejszego nauczania od doktryny katolickiej, co nierzadko zdarzało się na uczelniach zachodnioeuropejskich.

Zgodnie z ustawą o szkolnictwie wyższym nadzór nad wydziałami teologicznymi działającymi na uczelniach państwowych sprawują upoważnione do tego władze kościelne. Wielkim kanclerzem wydziału lub odrębnej uczelni jest zawsze biskup diecezji, na terenie której mieści się placówka. To on reprezentuje wydział wobec Stolicy Apostolskiej i Stolicę Apostolską wobec wydziału, nadzoruje program nauczania teologii katolickiej, troszczy się o zgodność przekazywanych treści z doktryną katolicką, a kadrze naukowej udziela misji kanonicznej.

Współcześnie wydziały teologiczne nie ograniczają swojej oferty dydaktycznej do kierunku "teologia". Dziennikarstwo, italianistyka, coaching i mediacje społeczne, muzykologia, a nawet „teologia dla zabieganych” ‒ to tylko niektóre kierunki studiów, które można wybrać na wydziałach teologicznych uczelni w całej Polsce.

Ranking Kierunków Studiów „Perspektywy 2018” podaje 14 uczelni, które kształcą na kierunku teologia. Najwyżej notowany jest KUL, drugą pozycję zajął UPJPII w Krakowie, a trzecią Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu.

Z przesłanych KAI danych Zintegrowanego Systemu Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym za rok 2017 wynika, że na dziewięciu wydziałach teologicznych państwowych uniwersytetów teologię katolicką studiowało w owym roku łącznie 2868 osób. Rok wcześniej było ich 3081.

Najwięcej studentów teologii było w 2017 r. na wydziałach teologicznych UPJPII w Krakowie (831) i UKSW w Warszawie (559). Rok wcześniej również najwięcej było studentów teologii na wydziałach tych uczelni, odpowiednio 756 i 702.

Seminaria duchowne

W czasie PRL polskie seminaria duchowne nie były w ogóle uznawane jako wyższe uczelnie i opierały się wyłącznie na prawie kanonicznym, dlatego księża, którzy je kończyli, nie uzyskiwali tytułu zawodowego magistra, chyba że zdobywali je na wydziałach posiadających prawa publiczne.

Obecnie umowa między Rządem RP a Konferencją Episkopatu Polski w sprawie statusu prawnego szkół wyższych zakładanych i prowadzonych przez Kościół katolicki, w tym uniwersytetów, odrębnych wydziałów i wyższych seminariów duchownych, w §7 ust. 2 stanowi: alumni wyższych seminariów duchownych, które prowadzą sześcioletnie studia zgodnie z wymaganiami prawa kościelnego, mogą uzyskiwać tytuł magistra teologii na podstawie umów o współpracy zawartych w oparciu o Konstytucję Apostolską "Sapientia Christiana" z kościelnymi szkołami wyższymi oraz z uczelniami państwowymi, w których istnieją wydziały teologii z prawem prowadzenia studiów magisterskich na tym kierunku.

W 2018 r. formację kapłańską na pierwszym roku rozpoczęło ok. 620 kleryków, w tym 415 w seminariach diecezjalnych, a 205 w zakonnych. Wszystkich alumnów w seminariach diecezjalnych i zakonnych jest ok. 3015 ‒ wynika z informacji otrzymanej przez KAI od Konferencji Rektorów Wyższych Seminariów Duchownych Diecezjalnych i Zakonnych w Polsce.

Liczba seminariów diecezjalnych i międzydiecezjalnych (w tym tzw. seminarium 35+ dla późnych kandydatów do kapłaństwa, Wyższe Seminarium Duchowne św. Cyryla i Metodego kleryków z Polski do pracy misyjnej w USA, Seminarium "Redemptoris Mater") wynosi 45. Liczba seminariów zakonnych ‒ 45.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Święty Mikołaj - „patron daru człowieka dla człowieka”

Ks. Paweł Staniszewski
Edycja łowicka 49/2004

6 grudnia cały Kościół wspomina św. Mikołaja - biskupa. Dla większości z nas był to pierwszy święty, z którym zawarliśmy bliższą znajomość. Od wczesnego dzieciństwa darzyliśmy go wielką sympatią, bo przecież przynosił nam prezenty. Tak naprawdę zupełnie go wtedy jeszcze nie znaliśmy. A czy dziś wiemy, kim był Święty Mikołaj? Być może trochę usprawiedliwia nas fakt, że zachowało się niewiele pewnych informacji na jego temat.

pl.wikipedia.org

Wyproszony u Boga

Około roku 270 w Licji, w miejscowości Patras, żyło zamożne chrześcijańskie małżeństwo, które bardzo cierpiało z powodu braku potomka. Oboje małżonkowie prosili w modlitwach Boga o tę łaskę i zostali wysłuchani. Święty Mikołaj okazał się wielkim dobroczyńcą ludzi i człowiekiem głębokiej wiary, gorliwie wypełniającym powinności wobec Boga.
Rodzice osierocili Mikołaja, gdy był jeszcze młodzieńcem. Zmarli podczas zarazy, zostawiając synowi pokaźny majątek. Mikołaj mógł więc do końca swoich dni wieść dostatnie, beztroskie życie. Wrażliwy na ludzką biedę, chciał dzielić się bogactwem z osobami cierpiącymi niedostatek. Za swoją hojność nie oczekiwał podziękowań, nie pragnął rozgłosu. Przeciwnie, starał się, aby jego miłosierne uczynki pozostawały otoczone tajemnicą. Często po kryjomu podrzucał biednym rodzinom podarki i cieszył się, patrząc na radość obdarowywanych ludzi.
Mikołaj chciał jeszcze bardziej zbliżyć się do Boga. Doszedł do wniosku, że najlepiej służyć Mu będzie za klasztornym murem. Po pielgrzymce do Ziemi Świętej dołączył do zakonników w Patras. Wkrótce wewnętrzny głos nakazał mu wrócić między ludzi. Opuścił klasztor i swe rodzinne strony, by trafić do dużego miasta licyjskiego - Myry.

Biskup Myry

Był to czas, gdy chrześcijanie w Myrze przeżywali żałobę po stracie biskupa. Niełatwo było wybrać godnego następcę. Pewnej nocy jednemu z obradujących dostojników kościelnych Bóg polecił we śnie obrać na wakujący urząd człowieka, który jako pierwszy przyjdzie rano do kościoła. Człowiekiem tym okazał się nieznany nikomu Mikołaj. Niektórzy bardzo się zdziwili, ale uszanowano wolę Bożą. Sam Mikołaj, gdy mu o wszystkim powiedziano, wzbraniał się przed objęciem wysokiej funkcji, nie czuł się na siłach przyjąć biskupich obowiązków. Po długich namowach wyraził jednak zgodę uznając, że dzieje się to z Bożego wyroku.
Biskupią posługę pełnił Mikołaj ofiarnie i z całkowitym oddaniem. Niósł Słowo Boże nie tylko członkom wspólnoty chrześcijańskiej. Starał się krzewić Je wśród pogan.
Tę owocną pracę przerwały na pewien czas edykty cesarza rzymskiego Dioklecjana wymierzone przeciw chrześcijanom. Wyznawców Jezusa uczyniono obywatelami drugiej kategorii i zabroniono im sprawowania obrzędów religijnych. Rozpoczęły się prześladowania chrześcijan. Po latach spędzonych w lochu Mikołaj wyszedł na wolność.
Biskup Mikołaj dożył sędziwego wieku. W chwili śmierci miał ponad 70 lat (większość ludzi umierała wtedy przed 30. rokiem życia). Nie wiemy dokładnie, kiedy zmarł: zgon nastąpił między 345 a 352 r. Tradycja dokładnie przechowała tylko dzień i miesiąc tego zdarzenia - szósty grudnia. Podobno w chwili śmierci Świętego ukazały się anioły i rozbrzmiały chóry anielskie.
Mikołaj został uroczyście pochowany w Myrze.

Z Myry do Bari

Wiele lat później miasto uległo zagładzie, gdy w 1087 r. opanowali je Turcy. Relikwie Świętego zdołano jednak w porę wywieźć do włoskiego miasta Bari, które jest dzisiaj światowym ośrodkiem kultu św. Mikołaja. Do tego portowego miasta w południowo-wschodniej części Włoch przybywają tysiące turystów i pielgrzymów. Dla wielu największym przeżyciem jest modlitwa przy relikwiach św. Mikołaja.

Międzynarodowy patron

Biskup z Myry jest patronem Grecji i Rusi. Pod jego opiekę oddały się Moskwa i Nowogród, ale także Antwerpia i Berlin. Za swego patrona wybrali go: bednarze, cukiernicy, kupcy, młynarze, piekarze, piwowarzy, a także notariusze i sędziowie. Jako biskup miasta portowego, stał się też patronem marynarzy, rybaków i flisaków. Wzywano św. Mikołaja na pomoc w czasie burz na morzu, jak również w czasie chorób i do obrony przed złodziejami. Opieki u niego szukali jeńcy i więźniowie, a szczególnie ofiary niesprawiedliwych wyroków sądowych. Uznawano go wreszcie za patrona dzieci, studentów, panien, pielgrzymów i podróżnych. Zaliczany był do grona Czternastu Świętych Wspomożycieli.

Święty zawsze aktualny

Od epoki, w której żył św. Mikołaj, dzieli nas siedemnaście stuleci. To wystarczająco długi czas, by wiele wydarzeń z życia Świętego uległo zapomnieniu. Dziś wiedza o nim jest mieszaniną faktów historycznych i legend. Trudno jednak oprzeć się wrażeniu, że nawet w fantastycznie brzmiących opowieściach o św. Mikołaju tkwi ziarno prawdy.
Święty Mikołaj nieustannie przekazuje nam jedną, zawsze aktualną ideę. Przypomina o potrzebie ofiarności wobec bliźniego. Pięknie ujął to papież Jan Paweł II mówiąc, że św. Mikołaj jest „patronem daru człowieka dla człowieka”.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Krzyże Wolności i Solidarności dla 26. zasłużonych

2018-12-11 11:38

Agnieszka Bugała

Arch. IPN

Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej.

10 grudnia 2018 r. w Sali Bankietowej przy ul. Okulickiego 10 (dawny Zakładowy Dom Kultury „Polar”) we Wrocławiu odbyła się uroczystość wręczenia Krzyży Wolności i Solidarności. W imieniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy odznaczenia wręczył Prezes Instytutu Pamięci Narodowej dr Jarosław Szarek. w uroczystości, oprócz przedstawicieli władz samorządowych wziął udział bp Andrzej Siemieniewski.

Miejsce na uroczystość wybrano nieprzypadkowo, bo wśród odznaczonych większość osób to działacze podziemnej „Solidarności” wywodzący się z Zakładów Zmechanizowanego Sprzętu Domowego „Polar” we Wrocławiu.

Krzyżem Wolności i Solidarności zostali odznaczeni:

Przemysław Bogusławski

Tomasz Sylwester Bomba

Małgorzata Calińska – Mayer

Kazimierz Cięciwa

Jolanta Stefania Gawarecka-Muller

Władysław Grzejdziak

Zdzisława Grzejdziak

Zdzisław Jasak

Adam Jędrzejczuk

Zygmunt Klatka

Zbigniew Kostecki

Andrzej Kowalski

Bogdan Krzyżosiak

Stanisław Laskowicz

Czesław Lewandowski

Zygmunt Tadeusz Mirecki

Jacek Czesław Piątkowski

Piotr Zygmunt Rakowski

Irena Ściseł

Beata Świerczewska

Barbara Tomaszewska

Zenon Urbanowicz

Czesław Wnuczek

Krzysztof Zadrożny

Leszek Stanisław Zaliński

Waldemar Szczepan Zołoteńki

Pośmiertnie Krzyż przyznano panu Henrykowi Klimczykowi, a odznaczenie odebrały dzieci: córka Agnieszka Klimczyk i syn Paweł.

Krzyż Wolności i Solidarności został ustanowiony przez Sejm 5 sierpnia 2010 r. Po raz pierwszy przyznano go w czerwcu 2011 r. przy okazji obchodów 35. rocznicy protestów społecznych w Radomiu. Krzyż nadawany jest przez Prezydenta RP, na wniosek Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej, działaczom opozycji wobec dyktatury komunistycznej, za działalność na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości i suwerenności lub respektowanie praw człowieka w PRL. Źródłem uchwalenia Krzyża Wolności i Solidarności jest Krzyż Niepodległości z II RP.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kalendarz pielgrzyma 2019

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem