Reklama

„DLA NIEPODLEGŁEJ. Udział senatorów II RP w odzyskaniu wolności przez Polskę”

2018-11-09 14:31

Dział prasowy Senatu

Kancelaria Senatu – Michał Józefaciuk

Z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości w Senacie można obejrzeć wystawę „DLA NIEPODLEGŁEJ. Udział senatorów II RP w odzyskaniu wolności przez Polskę”. Ekspozycja została przygotowana przez pracownika Kancelarii Senatu Jarosława Zawadzkiego. Scenariusz został oparty na zbiorach biograficznych dotyczących senatorów II RP, które są gromadzone od początku lat 90. Autor scenariusza przeprowadził wiele kwerend w bibliotekach i archiwach. Korzystał też z życzliwości rodzin dawnych senatorów.

Zobacz zdjęcia: Dla Niepodległej

W Senacie II RP, w latach 1922–39, łącznie zasiadało 452 senatorów. Co najmniej 270 z nich w różny sposób przyczyniło się do odzyskania przez nasz kraj niepodległości. Ich lista jest prezentowana na ekspozycji, a 22 sylwetki są omówione bardziej szczegółowo. Biogramom towarzyszą liczne ilustracje pozyskane z różnych źródeł.

Tych 270 osób sprawujących mandat senatora w dwudziestoleciu międzywojennym było zaangażowanych w działalność niepodległościową na przełomie XIX i XX w. Nierzadko były one za to prześladowane przez władze państw zaborczych, więzione, zsyłane lub zmuszane do emigracji. Przyszli senatorowie walczyli z bronią w ręku na różnych frontach I wojny światowej, prowadzili działalność wywiadowczą, pełnili służbę sanitarną. Brali udział w powstaniu wielkopolskim, w powstaniach śląskich, walczyli w obronie Lwowa, angażowali się w tworzenie pierwszego oficjalnego rządu niepodległej Polski w Lublinie i organizowanie nowej administracji. Niektórzy senatorowie zajmowali się szeroko pojętą dyplomacją, m.in. w trakcie konferencji pokojowej w Wersalu. Walczyli w czasie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. Byli wśród nich żołnierze Legionów Polskich, przedstawiciel polskich formacji wojskowych w Rosji, pierwszy polski burmistrz Torunia, wywiadowczyni, dyplomata, znakomity matematyk i powieściopisarz. Łączyło ich wszystkich jedno marzenie: by Ojczyzna była niepodległa.

Działania o charakterze niepodległościowym wielu przyszłych senatorów podejmowało jeszcze w XIX w. Szczególna ich intensywność przypada na lata I wojny światowej. W 1914 r. nie było oczywiste, czy o niepodległość walczyć razem z wojskami cesarstwa austrowęgierskiego i cesarstwa niemieckiego (Legiony Polskie), czy w polskich formacjach tworzonych przy armii rosyjskiej. Jedni z nadzieją czytali rosyjski manifest sygnowany przez księcia Georgija Lwowa z 30 marca 1917 r., a drudzy z entuzjazmem witali pruski Akt 5 listopada 1918 r. Część Polaków włączyła się w prace Tymczasowej Rady Stanu, pozostali traktowali ich jak kolaborantów. Jedni znaleźli się w obozie Józefa Piłsudskiego, drudzy – Romana Dmowskiego.

Reklama

Walka nie skończyła się wraz z odzyskaniem niepodległości 11 listopada 1918 r. Dopiero w następnym miesiącu wybuchło powstanie wielkopolskie. W tym samym czasie narastał konflikt polsko-ukraiński, który doprowadził do walk o Lwów i działań wojennych na Ukrainie. Był to czas, w którym ujawniły się heroizm i cnoty obywatelskie przyszłych senatorów. W 1919 r. budowano zręby państwowości, zainaugurowano obrady Sejmu Ustawodawczego, rozpoczęła się wojna polsko-bolszewicka. Przeprowadzano plebiscyty na terenach spornych z Niemcami, wybuchały kolejne Powstania Śląskie. Toruń został przejęty przez polską administrację w 1920 r., a niektóre regiony Śląska – dopiero w 1922 r. Na mocy konstytucji marcowej jesienią 1922 r. wyłoniono dwuizbowy parlament. Rozpoczęły się żmudne zmagania o zapewnienie Polsce należytego miejsca w gronie wolnych państw.

Starania o wolną Polskę wielu późniejszych senatorów podejmowało już w XIX w. Tajne nauczanie, organizowanie nielegalnych stowarzyszeń czy działalność partyjna – za to wszystko Polacy mogli trafić nie tylko do więzienia, ale nawet na zsyłkę na daleką Syberię. Dla zaborców byli to podejrzani, przestępcy, recydywiści, skazańcy, dla nas – bohaterowie walczący za kraj, o wspólne dobro. Według najnowszych ustaleń, w pruskich, carskich i bolszewickich więzieniach przebywało ponad 40 przyszłych senatorów, a co najmniej 17 zesłano w głąb Rosji.

Część senatorów była wytrawnymi publicystami, redaktorami czy wydawcami. Polskiej prasie przed 1914 r. i w czasie I wojny światowej przyszło pełnić niezwykle istotną funkcję. Dzięki niej od Kijowa przez Warszawę i Grudziądz po Kraków, Polacy różnych poglądów wspólnym, ojczystym językiem podkreślali swoją obecność. Zarówno dziennikarze prasy legalnej, zmagający się z cenzurą, jak i ci z prasy nielegalnej mieli niebagatelny wpływ na świadomość współobywateli. Prasa i literatura docierały nie tylko do inteligencji. Dzięki słowu drukowanemu i przedsięwzięciom oświatowym wpływano na rozbudzanie świadomości narodowej wśród chłopów i robotników. Senacka wystawa przywołuje senatorów i wydarzenia, w których uczestniczyli na drodze do odzyskania niepodległości.

Tagi:
wystawa

Zdjęcia powojennej Częstochowy na wystawie w Muzeum Częstochowskim

2019-01-22 12:28

Ewa Oset/Niedziela

Klimat powojennej Częstochowy można poczuć, oglądając wystawę „Czarno-biała Częstochowa. Fotografie Stanisława Krakowiaka z lat 50-tych” w Muzeum Częstochowskim. Prezentowane zdjęcia pochodzą z prywatnej kolekcji wnuczki artysty-fotografika – Ewy Krakowiak-Szewczyk.

Ewa Oset/Niedziela

Wernisaż wystawy miał miejsce 20 stycznia 2019 r., a liczba zainteresowanych zaskoczyła nawet organizatorów. Nie brakowało tych, którzy chcieli udać się w podróż sentymentalną, ale także tych, którzy chcieli zobaczyć, jak zmieniło się to miasto w ciągu ostatnich 60 lat. ­ Dziękuję Muzeum Częstochowskiemu i wszystkim, którzy przygotowywali tę wystawę – powiedziała wnuczka artysty. - To dzięki mojemu zmarłemu w ubiegłym roku tacie, Ryszardowi Krakowiakowi, mogła być dzisiaj zaprezentowana ta kolekcja. Zależało mu na tym, aby te zdjęcia zobaczyli częstochowianie.

Zobacz zdjęcia: Zdjęcia powojennej Częstochowy na wystawie w Muzeum Częstochowskim

- Kolekcja jest bardzo bogata, ponieważ na zdjęciach widzimy nie tylko budynki, place, ale także ludzi i wydarzenia – mówi Juliusz Sętowski, współtwórca wystawy i znawca historii Częstochowy. Na dawnych fotografiach uwiecznione zostały kościoły częstochowskie, ruiny Nowej Synagogi, plac Centralny, obecny pl. Biegańskiego. Sporo zdjęć dotyczy życia kulturalnego, na jednym z nich uwieczniona została poetka częstochowska Halina Poświatowska, i sportowego – nie brakuje zdjęć z różnych zawodów, m.in. z odbywających się w Alejach w roku 1955 mistrzostwach Polski w wyścigach samochodowych własnej produkcji. Widzimy też tętniące życiem Aleje, spacerujących i wypoczywających mieszkańców miasta, ale także ludzi przy pracy – w hucie czy przy budowie linii tramwajowej. Zwiedzający wystawę mieli do rozwikłania niejedną zagadkę, część budynków po prostu już nie istnieje, na ich miejscu powstały nowe.

Stanisław Krakowiak (1903-62) urodził się w Częstochowie. Był synem Ludwika, urzędnika skarbowego, i Klementyny z Sitkowskich. Fotografią interesował się od 1926 r. Brał udział w wystawach fotografików amatorów. Dorobek przedwojenny artysty przepadł wskutek wydarzeń wojennych. W 1943 r. razem z żoną i dwoma synami został aresztowany przez Niemców, ponieważ u jego sióstr mieszkających w Warszawie wykryto radiostację. Przetrzymywani byli w więzieniu na Zawodziu razem z dziećmi. Tam rozdzielono ich – chłopcy zostali umieszczeni w sierocińcu Księży Salezjanów na Ostatnim Groszu, a jego wywieziono do niemieckiego obozu koncentracyjnego w Gros-Rosen, a następnie w Leitmeritz. Żony mimo poszukiwań po wojnie nie odnalazł. Prawdopodobnie została zamordowana przez Niemców w jednym z obozów. Odnalazł natomiast synów – Jana i Ryszarda, i powtórnie się ożenił. Po wojnie był współzałożycielem Polskiego Towarzystwa Fotograficznego. W roku 1951 został członkiem, pierwszym z Częstochowy, Polskiego Związku Fotografów. Twórczość swą prezentował na licznych wystawach i konkursach krajowych oraz zagranicznych. Prace Stanisława Krakowiaka były publikowane w czasopismach i wydawnictwach książkowych. Zmarł w Częstochowie. Został pochowany na Cmentarzu Rakowskim. Talent reporterski pozostał w rodzinie, prawnuk Stanisława Krakowiaka, Jakub Szewczyk, jest studentem dziennikarstwa.

Wystawa będzie prezentowana w Muzeum Częstochowskim do 20 marca 2019 r.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

ŚDM: Śpiew i modlitwa wzdłuż oceanu

2019-01-23 11:26

Piotr Drzewiecki

Światowe Dni Młodzieży w Panamie uroczyście rozpoczęły się we wtorek 22 stycznia. W Mszy św. na Cinta Costera wzdłuż wybrzeża Oceanu Spokojnego pod przewodnictwem arcybiskupa Panamy José Domingo Ulloa Mendieta uczestniczyli młodzi z całego świata, w tym 3500 pielgrzymów z Polski wraz ze swoimi duszpasterzami.

Piotr Drzewiecki/Niedziela
Zobacz zdjęcia: ŚDM W PANAMIE 2019

Już od wczesnych godzin rannych na ulicach miasta można było rozpoznać młodych pielgrzymów – z białymi czapkami na głowach i kolorowymi plecakami przemierzali miasto, by rozpocząć swoją przygodę ze stolicą Panamy.

Grupa Domowego Kościoła Diecezji Tarnowskiej udała się do starej Panamy, gdzie obejrzeli ruiny starego miasta oraz poznali historię konkwistadorów sprzed ponad 500 lat.

Każdy pielgrzym mógł skorzystać ze spowiedzi lub rozmowy z kapłanem na specjalnym polu spowiedzi w Parku Omara. W godzinach popołudniowych przez całe miasto przemierzali młodzi z flagami w rękach, a śpiewem czy okrzykami na ustach. Po dojściu na Cinta Costera uczestniczyli w Mszy św. inaugurującej Światowe Dni Młodzieży w Panamie. Podczas homilii ksiądz arcybiskup powitał wszystkich młodych przybyłych do tego niewielkiego państwa Ameryki Środkowej praktycznie z każdego zakątka świata. Szczególnie gorąco powitał „starszą młodzież”, czyli osoby powyżej 35. roku życia, które także przybyły do Panamy, by razem z innymi modlić się i poczuć ducha młodości. Po zakończeniu Mszy św. młodzi długo bawili się i tańczyli wzdłuż oceanu, a na ich twarzach widać było radość i szczęście.

Od środy pielgrzymi uczestniczyć będą w porannych katechezach prowadzonych w wyznaczonych miejscach miasta przez biskupów. Z Polską delegacją młodzieży przybyło 12 biskupów, z Prymasem Polski abp. Wojciechem Polakiem na czele.

Do portu panamskiego w godzinach przedpołudniowych zawinął także Dar Młodzieży, który przepłynął tutaj specjalnie na ŚDM, a rejs po całym świecie odbywa się w ramach obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Swoją podróż Dar Młodzieży wraz z załogą rozpoczął 20 maja 2018 r., a na pokładzie statku przywiózł Iskrę Bożego Miłosierdzia, będącą symbolicznym połączeniem pomiędzy Krakowem – ostatnim gospodarzem ŚDM a Panamą, która od 22 do 27 stycznia gości u siebie młodych z całego świata.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 1/2 2019

Polski biskup na pierwszej stronie panamskiego dziennika

2019-01-23 22:27

pb (KAI Panama) / Panama

Zdjęcie polskiego biskupa znalazło się na okładce panamskiego dziennika „La Prensa”. Przedstawia ono bp. Jana Piotrowskiego z Kielc przemawiającego podczas przyjęcia dla pielgrzymów z Polski, uczestniczących w Światowych Dniach Młodzieży, wydanego w synagodze Kol Szearit Israel w dzielnicy Costa del Este w Panamie.

By. Mivielk Perez/flickr.com

Na fotografii figuruje także miejscowy rabin Gustavo Kraselnik, który współpracuje z lokalną parafią katolicką św. Łukasza. Kilka miesięcy temu w czasie prywatnego spotkania katolicy mówili o potrzebie przyjęcia uczestników ŚDM i wówczas rabin spontanicznie wyraził gotowość włączenia się w to dzieło. W rezultacie wspólnota żydowska gości w swoim budynku 49 Polaków.

Obecnie podkreśla, że taka współpraca jest owocem dialogu katolicko-żydowskiego, podjętego w połowie XX w. Umożliwiła ona serdeczne i pełne szacunku relacje, dzięki którym „uczymy się, że pomimo dzielących nas różnic, możemy współdziałać z korzyścią dla wspólnego społeczeństwa i wartości, które podzielamy”.

Gazeta publikuje także trasę dzisiejszego przejazdu papieża Franciszka ulicami Panamy z lotniska Tocumen do budynku nuncjatury apostolskiej. Z detalami technicznymi opisuje papieski pojazd – papamobile.

„La Prensa” podkreśla również, że „anonimowymi bohaterami” ŚDM są panamskie rodziny przyjmujące pielgrzymów w swoich domach.

Cytuje też pielgrzymów z Gwatemali. 21-letni Guillermo González Ramírez opowiada, że w 2016 r. babcia ufundowała mu bilet na ŚDM w Krakowie. Dla tego studenta informatyki pobyt w Polsce był ważnym momentem w życiu, dlatego postanowił przeżyć podobne doświadczenie w Panamie.

Również 30-letnia Alejandra Bran była w lipcu 2016 r w Polsce. Podkreśliła, że wielu młodych, którzy chcą uczestniczyć w ŚDM musi znaleźć sobie dodatkową pracę, by móc pokryć koszty przejazdu i pobytu zagranicą.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem