Reklama

Przy eucharystycznym stole

Liturgia Słowa - W dialogu z Bogiem (3)

Ks. Marian Tomasz Kowalski
Edycja toruńska 14/2005

Boże Słowo nie może pozostać bez odpowiedzi. Dlatego Liturgia Słowa została tak ułożona, by znalazło się w niej również miejsce na odpowiedź człowieka. Składają się na nią następujące elementy: Psalm responsoryjny, Credo (czyli: Wyznanie wiary) i Modlitwa Powszechna.

1. Psalm responsoryjny, czyli graduał1

„Po pierwszym czytaniu następuje psalm responsoryjny, który jest integralną częścią Liturgii Słowa oraz posiada wielkie znaczenie liturgiczne i duszpasterskie, gdyż sprzyja medytacji nad Słowem Bożym” (Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, 61).
To odpowiedź liryczna. Słowem Boga odpowiadamy na słowo Boga2. Bo czyż można znaleźć lepszą odpowiedź? Modlitwa psalmami zawsze zajmowała uprzywilejowane miejsce: zwracać się do Boga Jego słowami, słowami, które na pewno są właściwe, odpowiednio dobrane, a w których tak naprawdę każdy może odnaleźć siebie, swoje życie, swoją codzienność. To dlatego codzienna modlitwa Kościoła - Liturgia Godzin (zwana Brewiarzem) - oparta jest na psalmach. Psalm responsoryjny dobrany jest tak, by był odpowiedzią na pierwsze czytanie.

Reklama

2. Credo3, czyli Wyznanie wiary

„Symbol, czyli wyznanie wiary, zmierza do tego, aby cały lud zgromadzony dał odpowiedź na Słowo Boże zwiastowane w czytaniach Pisma Świętego i wyjaśnione w homilii oraz przez wypowiedzenie reguły wiary według formuły zatwierdzonej do użytku liturgicznego przypomniał sobie i uczcił wielkie misteria wiary przed rozpoczęciem ich celebracji w Eucharystii” (Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, 67).
Credo odmawiane w czasie Mszy św. jest odpowiedzią, jaką Kościół daje Bogu. Wyznając swoją wiarę, mówimy Bogu „tak”, przyjmujemy Jego słowo, wychwalamy Jego dzieła i dajemy świadectwo naszej wiary. Nie jest to zatem jedynie proste wyznanie wiary, przypomnienie tego, w co wierzymy, ale jest to modlitwa w pełnym tego słowa znaczeniu. Wspólne odmawianie Credo ma jeszcze jedno znaczenie: łączy nas ze wspólnotą Kościoła. Nie jest to tylko moja osobista i prywatna wiara ale jest to wiara całego Kościoła, wiara wspólna dla wszystkich, którzy ją wyznają. Bo czy wiara może być czymś prywatnym?
Credo odmawiamy we wszystkie niedziele w ciągu roku i w ważniejsze dni świąteczne. W sytuacjach wyjątkowych (np. Msze św. dla dzieci) można je zastąpić odpowiednią pieśnią pod warunkiem jednak, że została ona zatwierdzona przez Konferencję Episkopatu (nie może to być zatem kolęda czy inna pieśń wybrana przez celebransa lub organistę). W Mszach św., w trakcie których udziela się sakramentu chrztu, odmawia się najstarszą formę wyznania wiary tzw. Skład Apostolski (myślę, że wszyscy kiedyś spotkaliśmy się z jego formą dialogowaną, rozpoczynającą się od pytania: czy wierzysz…). 4
Warto od czasu do czasu przypomnieć sobie wyznanie wiary, które co niedzielę odmawiamy w Kościele. Zatrzymać się i rozważyć wypowiadane słowa. Może jest tam coś, o czym zapomniałem albo co umknęło mojej uwadze, w co, jako katolik, powinienem wierzyć bez zastrzeżeń!

3. Modlitwa powszechna

„W modlitwie powszechnej, czyli modlitwie wiernych, lud w pewien sposób odpowiada na Słowo Boże przyjęte z wiarą i wykonując swą wynikającą z chrztu funkcję kapłańską, zanosi do Boga błagania za zbawienie wszystkich.
Wypada, aby ta modlitwa była zanoszona z zasady we Mszach św. sprawowanych z udziałem ludu, by zanoszono błagania za święty Kościół, za tych, którzy sprawują nad nami rządy, za ludzi znajdujących się w różnych potrzebach, a także za wszystkich ludzi i o zbawienie całego świata. (…)
Kapłan celebrujący kieruje modlitwą, stojąc w miejscu przewodniczenia. Rozpoczyna ją krótką zachętą, w której wzywa wiernych do modlitwy oraz wypowiada modlitwę na zakończenie. Proponowane intencje winny być nieliczne, ułożone w duchu mądrej wolności, zwięzłe i wyrażające błagania całej wspólnoty” (Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego, 69, 71).
Ostatnim elementem Liturgii Słowa i zarazem trzecią odpowiedzią na Boże Słowo jest Modlitwa powszechna. Mamy nią objąć cały świat. Nie może zatem ograniczać się jedynie do potrzeb osób obecnych na Mszy św.! Jest ona wyrazem naszej troski o innych ludzi i o Kościół. Dlatego Ogólne Wprowadzenie do Mszału Rzymskiego (70) zaleca następujący porządek tej modlitwy:
a) w potrzebach Kościoła,
b) za rządzących państwami i o zbawienie całego świata,
c) za ludzi doświadczonych różnymi trudnościami,
d) za miejscową wspólnotę.

Poszczególne wezwania powinny być krótkie (zwięzłe) i nie powinno ich być wiele. Modlitwa powszechna nie ma bowiem zastąpić kazania, ani stanowić popisu krasomówczego, lecz ma być naszą prostą odpowiedzią na usłyszane słowo i na bieżące wydarzenia, bo również przez nie przemawia do nas Bóg. Nie myślmy zatem „jak poganie, że przez wzgląd na nasze wielomówstwo będziemy wysłuchani” (por. Mt 6,7).

1 Psalm responsoryjny - z łac. responsum - odpowiedź. Graduał - z łac. graduale - śpiew wykonywany pierwotnie na stopniu ambony.
2 „Bóg wielbi siebie we wspólnocie własnymi słowami” (św. Augustyn, Enarrationes in Psalmom, 144, 1).
3 Credo - z łac. wierzę.
4 W czasie Mszy św. odmawiamy Wyznanie wiary zwane Symbolem nicejsko-konstantynopolitańskim. Nazwa ta pochodzi od dwóch soborów, na których ustalono podstawowe elementy naszej wiary, czyli to, co odróżnia nas od innych religii, także chrześcijańskich.

Święto Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana

2012-11-26 14:44

aw / Warszawa/KAI


Święto Jezusa Chrystusa, Najwyższego i Wiecznego Kapłana obchodzone jest w Polsce od 2013 r. Ma ono przyczynić do świętości życia duchowieństwa oraz być inspiracją do modlitwy o nowe, święte i liczne powołania kapłańskie.

Papież Benedykt XVI zaproponował, żeby do kalendarza liturgicznego wprowadzić nowe święto ku czci Jezusa Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana. Jest to odpowiedź Ojca Świętego na postulaty zgłaszane przez różne episkopaty, ale przede wszystkim środowiska zakonne dla upamiętnienia Roku Kapłańskiego, który był obchodzony od 19 czerwca 2009 do 11 czerwca 2010 r. Jest to odpowiedź papieża na potrzebę obchodzenia takiego święta. (Do tej pory w Mszale Rzymskim jest tylko Msza wotywna, którą często kapłani sprawują z okazji pierwszego czwartku miesiąca, gdy w sposób szczególny modlimy się o powołania kapłańskie i dziękujemy Chrystusowi za ustanowienie sakramentu Eucharystii i kapłaństwa).

Benedykt XVI wyznaczył dzień na takie święto - czwartek po niedzieli Zesłania Ducha Świętego, czyli tydzień przed uroczystością najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, zwaną Bożym Ciałem. Nowością jest propozycja Ojca Świętego, żeby święto to było fakultatywne, dowolne, i by episkopaty same decydowały, czy takie święto jest w danym kraju potrzebne, czy też nie widzą potrzeby wprowadzenia go do kalendarza i chcą pozostać przy dotychczasowej ilości dni chrystologicznych. Warto przypomnieć, że określenia "święto", świadczy o randze dnia liturgicznego. W kalendarzu liturgicznym najwyższe rangą są uroczystości, zaś dzień, określony jako święto jest niższy rangą i wierni nie są zobowiązani do udziału we Mszy św. Nie byłby to więc dzień wolny i biskupi nie będą się domagać kolejnego dnia wolnego od pracy.

To nowe święto wpisuje się w cykl uroczystości i świąt, szczególnych dni, obchodzonych po zakończeniu cyklu paschalnego. Radość wielkanocna ze Zmartwychwstania Chrystusa i Jego zwycięstwa trwa pięćdziesiąt dni, kończy go uroczysty 50. dzień - Zesłanie Ducha Świętego - który pieczętuje świąteczny okres obchodów liturgicznych. I dopiero po zakończeniu tego okresu w określone dni, mające rangę uroczystości czy święta, powraca się do pewnych tajemnic wiary, które zaistniały w Wydarzeniu Wielkanocnym. Wówczas nie było możliwości świętowania konkretnej tajemnicy, konkretnego aspektu wiary, ponieważ Triduum Paschalne i Wielkanoc zawiera jak w pigułce całą naszą wiarę, to, co jest najważniejsze, więc godzina po godzinie objawiają się kolejne tajemnice, które rozważamy i przeżywamy.

W Wieczerniku w Wielki Czwartek wieczorem świętujemy ustanowienie sakramentu Eucharystii, ale zaraz się zaczyna świętowanie Męki Pańskiej, bo przecież Msza Wielkiego Czwartku zaczyna Triduum Męki Chrystusa. Nie ma czasu na uroczyste obchody ku czci Eucharystii. Dlatego została ustanowiona specjalna uroczystość - Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa, by ten sakrament uczcić. W Wielki Piątek Jezus kona na krzyżu, następuje moment przebicia Jego Serca. Nie ma w liturgii wielkopiątkowej miejsca na rozbudowanie wątku uczczenia miłości Boga, objawionej w przebitym Sercu Jezusa - stąd oddzielna uroczystość - Najświętszego Serca Pana Jezusa - także po zakończeniu cyklu uroczystości paschalnych.

I ta propozycja - święto Jezusa Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana - wpisuje się w ten ciąg. Jezus w Wieczerniku ustanawia sakrament kapłaństwa. Sam objawia się poprzez całe Misterium Paschalne i to, czego dokonuje - że On jest najwyższym Kapłanem, On składa ofiarę, tak naprawdę jedyną skuteczną - za grzechy świata. W Wielki Czwartek, podczas Mszy Wieczerzy Pańskiej, gdy wspólnota wiernych zgromadzi się w danej parafii, nie bardzo jest miejsce dla uczczenia kapłaństwa Chrystusa, w które wpisane jest kapłaństwo ludzi, przyjmujących sakrament święceń, by przez nich Pan Jezus Swoje kapłaństwo wykonywał. Stąd potrzeba pogłębienia tej tajemnicy i wprowadzenia odrębnego święta.

Wielkanoc przynosi tyle tematów, że one się nie "mieszczą" w tych dniach. Wszystkie te tematy są świętowane, ale szybko następują kolejne tajemnice. Gdyby chciało się później adorować jeden aspekt - uczcić go, dziękować Bogu - zachodzi potrzeba ustanowienia oddzielnego święta w ciągu roku.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Relikwie św. Jana XXIII w jego rodzinnych stronach

2018-05-24 17:18

Włodzimierz Rędzioch

Włodzimierz Rędzioch
Peregrynacja ciała Jana XXIII

24 maja o godz. 7,00 w Bazylice św. Piotra miała miejsce szczególna uroczystość – kard. Angelo Comastri, archiprezbiter bazyliki watykańskiej i wikariusz papieża dla Państwa Watykańskiego, bp Vittorio Lanzani, delegat Administracji Bazyliki św. Piotra, liczni biskupi z Lombardii, którzy w tych dniach przebywają w Watykanie na spotkaniu Episkopatu Włoch, kanonicy Bazyliki Watykańskiej oraz pracownicy Bazyliki żegnali św. Jana XXIII, którego relikwie, za zgodą Papieża Franciszka, transportowano w jego rodzinne strony do Bergamo i Sotto il Monte.

Od czasów jego beatyfikacji ciało zmarłego Papieża znajduje się w przezroczystym sarkofagu w ołtarzu św. Hieronima w prawej nawie Bazyliki. Po krótkiej ceremoni pożegnalnej, sarkofag wyniesiono ze świątyni przez boczne drzwi zwane Drzwiami Modlitwy, gdzie czekał specjalnie przygotowany do transportu papieskich relikwii karawan.

Zobacz zdjęcia: Peregrynacja relikwii św. Jana XXIII

Auto wyruszyło z Watykanu o godz 7.20, a eskortowali go watykańscy żandarmi – przyjazd do Bergamo zaplanowano na godz. 15.30. Relikwie będą tam wystawione trzy dni – pierwszym etapem będzie miejscowe więzienie (ma to przypomnieć historyczną wizytę Jana XXIII w rzymskim więzieniu Regina Coeli, 26 grudnia 1958 r., kilka tygodni po jego wyborze na Stolicę Piotrową), następnie seminarium diecezjalne, które jest dedykowany właśnie Papieżowi, a następnie katedra, gdzie sarkofag będzie eksponowany aż do niedzieli, 27 maja.

Następnie sarkofag zostanie przewieziony do Kaplicy „Nostra Signora della Pace” w pobliskiej miejscowości Sotto il Monte, gdzie 25 listopada 1881 r. urodził się Angelo Roncalli.

Po drodze relikwie św. Jana XXIII „odwiedzą” Sanktuarium Matki Bożej Cornabusa w dolinie Imagna (Papież był bardzo przywiązany do tego sanktuarium , a 1958 r. przewodniczył nawet koronacji obrazu NMP) i klasztor w Baccanello Calusco.

Podczas wystawienia w Sotto il Monte najważniejszymi inicjatywami będą: procesja diecezjalna w Corpus Domini, w czwartkowy wieczór, 31 maja, której będzie przewodniczył biskup Bergamo, Francesco Beschi, a 3 czerwca - Msza św. upamiętniająca rocznicę śmierci Jana XXIII (w 1963 r., w piątym roku pontyfikatu) pod przewodnictwem arcybiskupa Mediolanu, Mario Delpiniego; koncelebrować będą wszyscy biskupi Lombardii. Wreszcie, 10 czerwca, doczesne szczątki Papieża Jana powrócą do Watykanu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Moje pismo Tęcza - 5/6 2018

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem