Reklama

Światowy Dzień Osób Niepełnosprawnych

Z prof. Polą Kuleczką, pracownikiem naukowym Uniwersytetu Zielonogórskiego i PWSZ w Sulechowie, rozmawia ks. Adrian Put
Edycja zielonogórsko-gorzowska 49/2011

KS. ADRIAN PUT: - Pani Profesor, 3 grudnia obchodzimy Światowy Dzień Osób Niepełnosprawnych. Czemu ma służyć taki dzień i jak jest on obchodzony?

PROF. POLA KULECZKA: - Najważniejszy jest człowiek i ma to służyć człowiekowi, każdemu człowiekowi, także temu, który nosi brzemię dysfunkcji. Należy pamiętać o tym, że niepełnosprawność może dotknąć wcześniej czy później każdego nas. Dzień ten ma upamiętnić, czy może bardziej uświadomić nam, że stanowimy wspólnotę. Powinien być świętem wszystkich ludzi, aczkolwiek nie wszyscy nad niepełnosprawnością potrafią się pochylić. Człowiek z dysfunkcją ma takie samo prawo do realizowania siebie w czasie i przestrzeni. Do korzystania z dóbr, tyle że muszą być one dostosowane do jego potrzeb. W Zielonej Górze robi się dużo w zakresie usuwania różnic architektonicznych i urbanistycznych. Jednak nie one stanowią problem największy problem. Najistotniejsze są bariery mentalne tkwiące tak samo mocno w nas, jak i osobach niepełnosprawnych. Przełamanie tych barier sprawia, że świat jest piękniejszy, ponieważ od ludzi z dysfunkcją można nauczyć się wiele - zwłaszcza pokory.

- Widzimy, że świat ciągle się rozwija. Mamy coraz lepsze osiągnięcia w medycynie i rehabilitacji. Czy problem niepełnosprawności jest obecnie dużym wyzwaniem dla ludzkości?

- Swoistym paradoksem jest fakt, że ludzi niepełnosprawnych przybywa. Jest coraz więcej katastrof i problemów. Dla człowieka niepełnosprawnego możemy dzisiaj zrobić dużo, ale muszą za tym stać osiągnięcia naukowe i ludzkie chęci. Mimo coraz doskonalszych technik i wynalazków naukowych człowiek niepełnosprawny jest sam wśród ludzi.
Dla mnie problem tkwi w tym, że ciągle wielu z nas boi się ludzi niepełnosprawnych i nie rozumie ich potrzeb. Uważam, że siłą i nadzieją dla człowieka z dysfunkcją jest język. Aby rozumieć - trzeba rozmawiać. Osiągnięcia techniczne w medycynie i innych dyscyplinach są bardzo potrzebne, ale stokroć ważniejszy jest dialog. Umiejętność pochylenia się nad innością, która tak naprawdę niczego nie oznacza. Kocham ludzi niepełnosprawnych za ich dar bycia z innymi. Tylko wspólne przebywanie pokazuje, jak wiele można od człowieka niepełnosprawnego się nauczyć i ile można dla siebie od niego wziąć.

- Jakie inicjatywy podejmowane są w związku z dniem niepełnosprawnych na naszym terenie?

- Na lubuskich uczelniach odbywają się różnego rodzaju konferencje i spotkania. Na Uniwersytecie Zielonogórskim funkcjonuje rzecznik rektora ds. niepełnosprawnych. Mnie osobiście najbardziej interesuje człowiek niepełnosprawny w drodze, myślę więc o turystyce „na miarę potrzeb i możliwości” jej organizowania, a także o krajoznawstwie - pokazywaniu niepełnosprawnym możliwości funkcjonowania w małej ojczyźnie. Ralph Waldo Emmerson powiedział: „Choć podróżujemy po świecie w poszukiwaniu piękna, nigdy go nie znajdziemy, jeśli nie mamy go w sobie”. Krajoznawstwo i turystyka zaspokajają wiele potrzeb. Nie tylko poznawczych, wychowawczych i estetycznych, ale też zdrowotnych. Jest to swoista rehabilitacja w drodze. Integracja i dialog na turystycznym szlaku daje więcej niż spotkania w innej przestrzeni. Wdzięczna jestem władzom uczelni i włodarzom miasta Zielona Góra, Sulechowa i Gorzowa za to, że dostrzegają problemy niepełnosprawnych, a nawet wspierają działania osób podejmujących tę problematykę w sensie naukowym, teoretycznym i praktycznym.

- W Pani badaniach często pojawia się problem osób niepełnosprawnych. Skąd takie zainteresowania?

- Prawdą jest, że ta tematyka pojawia się bardzo często, aczkolwiek nie jestem specjalistką i nigdy nie kończyłam pedagogiki specjalnej. Potrzeba ta tkwi we mnie, a wynika z mojej wrażliwości na drugiego człowieka. Zaczęło się to wówczas, gdy zobaczyłam dzieci niewidome wchodzące na Giewont z przewodnikami i opiekunami. Było to dla mnie tak wielkie przeżycie, że nie minęłam grupy, a cierpliwie za zgodą przewodnika wędrowałam z nimi do przełęczy pod Giewontem. Na Giewont wchodziłam wielokrotnie. Nigdy jednak nie zobaczyłam tyle, ile w czasie tej wędrówki. Razem z nimi dotykałam kamieni. Razem z nimi rozpoznawałam kamienie i źdźbła traw, a przede wszystkim wsłuchiwałam się w nadchodzące dźwięki. Szum potoku, śpiew ptaków. Rozpoznawałam zapach. Było to dla mnie swoiste doświadczenie, obce mi do tej pory. Od tego momentu zaczęła się moja wędrówka intelektualna i praktyczna z ludźmi niepełnosprawnymi. Ze studentami organizujemy konkursy, spotkania i wycieczki dla ludzi niepełnosprawnych. Ostatni taki konkurs nosił tytuł „W królestwie pszczół”. Ważne są doświadczenia ludzi z dysfunkcją, ale dla mnie bardzo istotne są także doświadczenia tych osób, które w przyszłości mają być nauczycielami lub przewodnikami na szlaku. Człowiek niepełnosprawny, jak każdy inny, pragnie aktywnie spędzać czas, żyć pełnią życia. Doświadczać tego, na co mu pozwala sytuacja. Szkoda, że przez tak wiele lat problemy ludzi niepełnosprawnych nie wzbudzały większego zainteresowania. Obecnie, chociaż nazwane i opisane, wymagają nowych przemyśleń.

- Za swoją działalność została Pani Profesor odznaczona specjalnym medalem. Czy możemy się dowiedzieć więcej szczegółów na ten temat?

- Stało się to w tym roku, ku mojemu wielkiemu zdziwieniu. Otrzymałam w Warszawie Medal Nauczyciela Kraju Ojczystego. To wyróżnienie, którego się nie spodziewałam, jest dla mnie najcenniejszą pamiątką. Dotyczy bowiem działalności społecznej, dziś tak niemodnej, przez niektórych nazywanej naiwnością - na rzecz młodych ludzi, nie tylko niepełnosprawnych. Pasję do tego typu działań odkryłam już w szkole podstawowej. Lubię służyć ludziom, lubię im podpowiadać różne pomysły, wspólnie z nimi działać. Doświadczać ich przygód, wędrować intelektualnie i uczestniczyć w ich edukacji. Ale też pokazywać im to, co mnie ukształtowało jako człowieka. Nie spodziewałam się, że tego typu działania zostaną dostrzeżone i nagrodzone. Jest to dla mnie wielkie wyróżnienie. Bardzo kocham ludzi i lubię im pomagać.

Reklama

Abp Jędraszewski: potrzebna jest kontrrewolucja katolicka

2019-03-21 11:36

Joanna Folfasińska/ Archidiecezja Krakowska / Kraków (KAI)

Jest potrzebna kontrrewolucja katolicka. Jedynie Kościół potrafi powiedzieć, że trzeba się opamiętać, jeśli chcemy przekazać dalej najlepsze wartości kultury europejskiej. Nie możemy powiedzieć, że nas to nie obchodzi. Konieczna jest mobilizacja mężczyzn, którzy czują się odpowiedzialni za swoje rodziny i dzieci, które mogą stać się ofiarami wielkiej krzywdy - powiedział abp Marek Jędraszewski w Krakowie podczas konferencji „Bitwa o odpowiedzialność”, zorganizowanej przez wspólnotę Mężczyźni św. Józefa.

Joanna Adamik | Archidiecezja Krakowska

Na początku metropolita krakowski postawił tezę, że walka o odpowiedzialność jest równocześnie batalią o człowieczeństwo. Wyjaśnił, że swój wykład oparł o przemyślenia współczesnego francuskiego myśliciela żydowskiego pochodzenia Emmanuela Levinasa.

Hierarcha krótko przedstawił jego biografię i podkreślił, że jego filozofia wyrosła z pytania: czy my, Żydzi, możemy jeszcze po doświadczeniach Auschwitz, filozofować? – Odpowiedź dla wielu była prosta – „nie!” (…) Holokaust był obrazą ludzkiego rozumu i kompromitacją. Uważano, że po Auschwitz nie ma miejsca dla filozofii. Część, a wśród nich Levinas, twierdziła jednak, że tym bardziej trzeba - argumentował abp Jędraszewski.

Levinas próbował zrozumieć, dlaczego doszło do Holokaustu i dlaczego odpowiedzialni są za niego Niemcy – naród wybitnych poetów i filozofów? W swoich rozważaniach zwrócił uwagę na obojętność Kaina, który po zabójstwie Abla bezczelnie odpowiedział Stwórcy, że nie jest stróżem swojego brata. Odpowiedzialność za drugiego człowieka stała się centralnym punktem dwóch dzieł Levinasa: „Całość i nieskończoność” i „Inaczej niż być lub ponad istotą”. W pierwszym z nich, filozof skupił się na doświadczeniu „twarzy” innej osoby.

– Jest jakaś potęga w ludzkim spojrzeniu, która wskazuje na siłę zakazu moralnego: nie możesz mnie zabić, okazać wobec mnie przemocy. Relacja między „mną” a drugim człowiekiem nie jest symetryczna. Jeżeli ten drugi, z którym się spotykam i którego twarz widzę, mówi mi: „tobie nie wolno”, to po pierwsze on mnie uczy mojej wolności. Nie jest ona dowolnością, kaprysem, ale ma reguły (…) Ten drugi jawi się jako mistrz i nauczyciel, ktoś, kto mnie uczy mojego człowieczeństwa - powiedział hierarcha.

Człowiek ma własne sumienie i już w nim jest rozliczany ze swoich uczynków. Odpowiedzialność to odpowiedź na słowa drugiego człowieka. Jednakże, we wzroku drugiego człowieka można odszukać również prośbę o pomoc, na którą bezwzględnie należy odpowiedzieć. – Odpowiadam na wołanie. Jestem odpowiedzialny, to znaczy czuję, że jestem wezwany do dobra, nie uchylam się przed nim, niekiedy nawet za cenę własnego poświęcenia - mówił arcybiskup.

Drugie dzieło – „Inaczej niż być lub ponad istotą” pogłębia koncepcję odpowiedzialności. Levinas wyjaśnił w nim, że odpowiedzialność człowieka jest wrodzona. Centralną figurą dzieła jest postać cierpiącego Sługi Jahwe, który wziął na siebie odpowiedzialność za grzechy ludzkości. – Odpowiedzialność to inne imię człowieczeństwa. Obojętność to postawa Kaina, rezygnacja z ludzkiego powołania - przypomniał hierarcha.

Arcybiskup wspomniał potem o rewolucji 1968 roku, która zburzyła europejski porządek moralny i zakwestionowała zasadność Dekalogu. – Całkowita wolność. Wszystko skoncentrowane na własnym „ja”. Inny się nie liczy. To było przesłanie rewolucji ’68 - mówił.

Jak dodał, rok ’68 był czasem szczególnej dyskusji o człowieku i odpowiedzialności. - Rewolucja ’68 mówi: ja mam siebie realizować! Levinas mówi, że człowiek realizuje się, będąc odpowiedzialny za drugiego człowieka, przede wszystkim za jego życie. Wojtyła mówi: ja jestem odpowiedzialny wobec własnego sumienia, które mi mówi o dobru i złu - tłumaczył hierarcha.

Metropolita zauważył, że współczesny świat przedstawia aborcję jako prawo kobiety. Polska jednoznacznie mówi, że jest to zło, a walka o rzekome prawo wyboru dla innych to przyjęcie postawy obojętności. Rewolucja ’68 roku sprawiła, że najistotniejszą wartością jest szukanie przyjemności. Współżycie między kobietą i mężczyzną zostało pozbawione elementu prokreacji, otwierając tym samym drogę homoseksualnemu lobbingowi.

Arcybiskup zwrócił uwagę, że kolejną konsekwencją tej rewolucji jest wczesna i deprawująca edukacja seksualna najmłodszych. Jasno podkreślił, że pedofilia jest przerażająca. Pytał, jak to możliwe, że Kościół jawi się jako przestępcza instytucja, podczas gdy wokół kwitnie seksturystyka, wykorzystywanie dzieci i nowe deprawujące przepisy dotyczące edukacji seksualnej.

– Jest potrzebna kontrrewolucja katolicka. Jedynie Kościół potrafi powiedzieć, że trzeba się opamiętać, jeżeli chcemy przekazać dalej najlepsze wartości kultury europejskiej. (…) Nie możemy powiedzieć, że nas to nie obchodzi! Konieczna jest mobilizacja mężczyzn, którzy czują się odpowiedzialni za swoje rodziny i dzieci, które mogą stać się ofiarami wielkiej krzywdy - powiedział.

Zgromadzeni na konferencji mężczyźni pytali arcybiskupa o kwestię stawiania granic. Metropolita zaznaczył, że jest nią miłość. – Gest miłości i przygarnięcia do siebie sprawia, że lęk w oczach drugiego przestaje być widoczny i zamienia się w błysk radości - wyjaśnił.

Padło też pytanie o jeden z absurdów współczesności, gdy zwykłe, codzienne i czułe gesty mogą być w dzisiejszym świecie zrozumiane opacznie. Arcybiskup zaznaczył, że szczęście dzieci polega na tym, że są chronione przez swoich najbliższych. Odwołał się do słów papieża Franciszka, który mówił o działaniu złego ducha, chcącego unieszczęśliwić człowieka. Zaczerpnięte z totalitaryzmu sformułowanie „zero tolerancji” stoi w opozycji do języka Kościoła, który głosi miłosierdzie - powiedział abp Jędraszewski.

– Wielką siłą jest to, czego uczy nas św. Józef – wierność Bogu, przyjęcie odpowiedzialności za drugiego człowieka, czystość, cześć oddawana Bogu, przepełnione miłością życie. To jest siła chrześcijaństwa. To jest to, czym możemy odpowiedzieć na przemoc wobec Kościoła katolickiego - powiedział.

Dodał, że chrześcijanie byli oskarżani o to, że są wrogami ludzkości. Z drugiej strony, byli podziwiani przez pogański świat za to, że się kochali i dbali o siebie.

Ostatnie pytania dotyczyły sposobu przemiany świata. Metropolita zauważył, że chrześcijanie spotykali się w małych grupach. Kluczem jest odwaga, do której wzywał wiernych Jan Paweł II.

– Wasza odpowiedzialność powinna przejawiać się tam, gdzie jesteście, żyjecie, macie swoje domy i rodziny! (…) Rodzice mają prawo protestować przed wszelkimi formami deprawacji w szkołach. Dzieci mają prawo pozostać dziećmi - zakończył metropolita krakowski.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Watykan: papież poszerzył możliwość wydalenia z zakonu

2019-03-26 13:57

st (KAI), vaticannews / Watykan

Sam fakt bezprawnej stałej nieobecność zakonnika przez 12 miesięcy jest powodem do wydalenia go z instytutu – postanowił Ojciec Święty modyfikując kanony 694 oraz 729 Kodeksu Prawa Kanonicznego. Stolica Apostolska opublikowała List Apostolski w formie motu proprio „Communis vita”, w którym zawarte są wspomniane zmiany Kodeksu Prawa Kanonicznego.

ACKI/pixabay.com

W dokumencie przypomniano, że życie wspólnotowe jest istotnym elementem życia zakonnego, a „zakonnicy powinni mieszkać we własnym domu zakonnym zachowując życie wspólne i nie opuszczać go bez zezwolenia swego przełożonego” (kan. 665 § 1 KKK). Doświadczenie ostatnich kilku lat pokazało jednak, że występują sytuacje związane z bezprawną nieobecnością w domu zakonnym, podczas których zakonnicy uchylają się od władzy prawowitego przełożonego, a czasami nie można ich odnaleźć.

Kodeks Prawa Kanonicznego nakłada na przełożonego obowiązek poszukiwania zakonnika bezprawnie nieobecnego, aby pomóc jemu powrócić i wytrwać w powołaniu (por. kan. 665 § 2 KKK). Często jednak się zdarza, że przełożony nie jest w stanie odnaleźć nieobecnego zakonnika. Zgodnie z Kodeksem Prawa Kanonicznego, po co najmniej sześciu miesiącach bezprawnej nieobecności (por. kan. 696 KPK), możliwe jest rozpoczęcie procesu wydalenia z instytutu, zgodnie z ustaloną procedurą (por. kan. 697 KPK). Jednak kiedy nie jest znane miejsce, w którym przebywa zakonnik trudno jest zagwarantować pewność prawną sytuacji rzeczywistej.

„Dlatego też nie naruszając przepisów prawa o wydaleniu po sześciu miesiącach bezprawnej nieobecności, mając na celu pomoc instytutom w przestrzeganiu niezbędnej dyscypliny i umożliwienie wydalenia zakonnika bezprawnie nieobecnego, zwłaszcza w przypadkach nieodwracalnych, postanowiłem dodać do kanonu 694 § 1 KPK wśród przyczyn wydalenia ipso facto z instytutu również długotrwałą bezprawną nieobecność w domu zakonnym, trwającą o co najmniej dwanaście miesięcy bez przerwy, przy zastosowaniu tej samej procedury jaka opisana jest w kan. 694 § 2 KPK. Stwierdzenie faktu ze strony przełożonego wyższego dla wywołania skutków prawnych musi zostać potwierdzone przez Stolicę Apostolską. W przypadku instytutów prawa diecezjalnego potwierdzenie należy do biskupa głównej siedziby tego instytutu” – czytamy w papieskim dokumencie.

Ojciec Święty postanowił, że wprowadzenie tego nowego numeru do § 1 kanonu 694 wymaga również zmiany na kanonu 729 w odniesieniu do instytutów świeckich, dla których nie przewiduje się złożenia wydalenia fakultatywnego z powodu bezprawnej nieobecności.

Biorąc to wszystko pod uwagę, nowe brzmienie wspomnianym kanonów jest następujące:

Art. 1. Kanon 694 KPK zostaje w pełni zastąpiony następującym tekstem:

§ 1. Na mocy samego prawa jest wydalony z instytutu członek, który:

1) notorycznie odstąpił od wiary katolickiej;

2) zawarł małżeństwo lub usiłował je zawrzeć, nawet tylko cywilne.

3) bezprawnie opuścił dom zakonny, zgodnie z kan. 665 § 2, przez dwanaście miesięcy bez przerwy, biorąc pod uwagę niemożność stwierdzania miejscq, w którym przebywa dany zakonnik.

§ 2. W tych przypadkach przełożony wyższy wraz ze swoją radą powinien, po zebraniu dowodów, bezzwłocznie wydać stwierdzenie faktu, ażeby prawnie stało się wiadome wydalenie.

§3. W przypadku przewidzianym w § 1 ust. 3, ta deklaracja, która ma być prawnie ustanowiona, musi zostać potwierdzona przez Stolicę Apostolską; dla instytutów prawa diecezjalnego potwierdzenie należy do biskupa głównego ośrodka.

Art. 2. Kanon 729 KPK zostaje w pełni zastąpiony następującym tekstem:

Wydalenie członka z instytutu dokonuje się zgodnie z postanowieniami przepisów z kan. 694 § 1, 1 i 2 i 695. Konstytucje powinny określić inne przyczyny wydalenia, byleby były proporcjonalnie ważne, zewnętrzne, poczytalne i prawnie udowodnione. Należy zachować sposób postępowania przepisany w kan. 697-700. Do członka wydalonego ma zastosowanie przepis kan. 701. Nowe normy na mocy decyzji papieża wchodzą w życie 10 kwietnia 2019 roku.

Jak informuje sekretarz Kongregacji ds. Instytutów Życia Konsekrowanego i Wspólnot Życia Apostolskiego przypadki te dotyczą osób zakonnych, które bez pozwolenia kompetentnych władz nieprawnie opuściły dom zakonny i przez okres co najmniej 12 miesięcy do niego nie wróciły. W tym czasie przełożeni mają obowiązek poszukiwania takiej osoby i udzielenia jej wsparcia tak, aby powróciła do wspólnoty. Niejednokrotnie jest to jednak niemożliwe z powodu nieznajomości miejsca pobytu poszukiwanej osoby. Wtedy przez sam zaistniały fakt przebywania poza domem zakonnym na mocy prawa zakonnik lub zakonnica są dymisjonowani. Aby taki wyrok został usankcjonowany, musi go zatwierdzić Stolica Apostolska, w przypadku, gdy dana osoba należy do zgromadzenia powstałego na prawie papieskim, lub biskup, gdy zgromadzenie zostało powołane do życia na prawie diecezjalnym.

Abp José Rodríguez Carballo podkreślił, że to nowe prawo dotyczy osób, które nie prosiły o dyspensę ze złożonych ślubów zakonnych, a więc formalnie nadal należą do danej wspólnoty. Tymczasem prowadzone przez nich życie nie odpowiada ich powołaniu, a często jest z nim sprzeczne. Niekiedy są z tym związane trudne sprawy o charakterze ekonomiczny, które mogą obciążać także sam instytut zakonny.

Dodajmy, że dwa inne przypadki dymisji ipso facto ze zgromadzenia zakonnego, o których mówi kanon 694 Kodeksu Prawa Kanonicznego, a więc dotyczące osób, które notorycznie odstąpiły od wiary katolickiej bądź zawarły lub usiłowały zawrzeć małżeństwo, choćby tylko cywilne, nadal pozostają w mocy.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem