Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.
Zamknij
Duszpasterstwo Pielgrzymkowe Archidiecezji Częstochowskiej

Ślady Ducha Świętego

KRZYSZTOF DOROSZ

Polub nas na Facebooku!

Uroczystość Zesłania Ducha Świętego nazwana została w polskiej tradycji i obrzędowości Zielonymi Świętami. "Zielonymi", bo dawniej w ten dzień przystrajało się domy świeżą zielenią; istniał także zwyczaj urządzania procesji na obsiane pola, organizowania wypraw w plener i w ogóle wzmożonego kontaktu z naturą, z naturą - a więc z życiem. Tradycyjnie są to zatem święta radości i nadziei.
Znakami obecności Ducha Świętego w świecie są dary i charyzmaty, głównie te, które przyczyniają się do budowania czy powiększania zasobów ludzkiego dobra. Tradycja przypisuje Duchowi Świętemu siedem darów, które - zgodnie z symboliką liczby siedem - odzwierciedlają pełnię, doskonałość, choć - naturalnie - nie wyczerpują działania ich Dawcy. Dar umiejętności, rady, bojaźni Bożej, pobożności, męstwa, rozumu, mądrości. Wiele z nich może już posiadamy, o inne możemy prosić czy wręcz się o nie ubiegać. Bo także i dziś Duch Święty " wieje" przez cały świat z ogromną siłą, z jednego krańca na drugi, rozdzielając swe dary z taką samą szczodrobliwością jak w czasach apostolskich.
Jakich darów Ducha Świętego ludziom najbardziej potrzeba? Czego pragną i o co proszą? Te bardzo głębokie ludzkie pragnienia i tęsknoty znalazły swój wyraz w literaturze pięknej, szczególnie w poezji. Mam na myśli wiersze polskich autorów poświęcone Duchowi Świętemu. Pochodzą z różnych okresów, zostały napisane w rozmaitych okolicznościach życia ich twórców, ale łączy je ten sam Duch Boży, do którego są adresowane.
Juliusz Słowacki jest niewątpliwie jednym z najbardziej uduchowionych polskich poetów, żywiącym ogromną cześć dla Ducha Świętego - wielkiego Przewodnika w życiu osobistym poety i Źródła wszelakiego natchnienia w jego twórczości poetyckiej.
O! Boże Ojców moich... Tobie chwała!
Na wieki wieków - od twego sługi!
Orlicy z ognia, która mnie porwała,
Chwała... i wieczny hołd - i rozgłos długi
(...)
Jak Orzeł gniewny - Panie wiekuisty,
Zleciałeś na mnie - i skrzydły przykryłeś...
Szelest był wiatru i trzask był ognisty,
I cisza wielka - pod ogniami.1
Słowacki przedstawia Ducha Świętego w Jego dynamicznym działaniu: to Duch, który "porywa" i "unosi" jak "orlica z ognia", która spada z nieba nagle i nieoczekiwanie, zawsze w odpowiednim momencie. "Orzeł" jest symbolem tak biblijnym, jak i narodowym. W swoim wierszu Słowacki odwołuje się do obu tych tradycji. W tradycji biblijnej Starego Testamentu "orzeł" - to symbol opieki Boga nad swoim ludem. W Księdze Wyjścia znajdujemy obraz Boga, który wyprowadza swój lud z niewoli, jak orzeł wynosi w górę na skrzydłach swe pisklęta ( por. Wj 19, 4). W Księdze Powtórzonego Prawa Najwyższy opiekuje się swym narodem jak orlica czuwająca nad swym gniazdem i zachęcająca swe pisklęta do lotu (por. Pwt 32, 11). Wielki ptak rozpościera swe skrzydła i chroni swoje potomstwo przed wrogami. Tak też jest w wierszu Słowackiego. Ale autor Króla-Ducha wprowadza jeszcze inne symbole, bliższe tradycji Nowego Testamentu i odwołujące się do biblijnych objawień Ducha Świętego.
Symbole ognia i wiatru towarzyszące zstąpieniu Boga w postaci "ognistego ptaka" nawiązują do Zesłania Ducha Świętego w Dniu Pięćdziesiątnicy, wydarzenia opisanego w Dziejach Apostolskich. W wierszu Słowackiego "ognisty ptak" z nieba zapala pojedyncze ognie ludzkich serc i umysłów, a szum wiatru i trzask ognia nagle ustępują miejsca "wielkiej ciszy" wypełnionej Bożą obecnością.
"Ognisty ptak" - przedstawiony przez poetę już to jako orzeł, już to jako gołębica - jest też symbolem natchnienia, poetyckiego wzlotu, oświecenia. W tym znaczeniu obraz "gołębia" jako znak obecności i natchnienia Ducha Świętego umieszczano na starochrześcijańskich freskach i mozaikach. Słowacki odwołuje się wprost do tej symboliki w krótkim wierszu-modlitwie:
Duchu Święty, gołębico, zleć!
Duchu Święty, nad tą pieśnią świeć.2
Także Adam Mickiewicz napisał krótki wiersz-aforyzm Veni Creator Spiritus, mający charakter szczególnego wezwania, zachęty:
Niech się twa dusza jako dolina położy,
A wnet po niej jak rzeka popłynie duch boży.3
W kilku poetyckich słowach autor Pana Tadeusza wyraził jakże ważną dla chrześcijan prawdę, że działanie Ducha Świętego może być tylko wtedy skuteczne, jeśli spotka się z otwartością ze strony człowieka. "Rzeka popłynie, jeżeli znajdzie dolinę, po której potoczą się jej wody" - sugeruje poeta. Tak jest z łaską Bożą: Duch Święty może wiele dokonać, jeżeli znajdzie dla siebie miejsce w ludzkiej duszy.
I jeszcze jeden poetycki fragment, tym razem autorstwa Stanisława Wyspiańskiego. To także modlitwa o podtrzymanie ducha narodu w czasach niewoli. Jej tytuł to: Hymn Veni Creator (narodu śpiew) Ducha Świętego wezwanie:
Odwołaj wroga z naszych dróg,
w pokoju pokój zbawczy nam,
powiedziesz nas wieszczący Bóg,
przejdziemy cało złość i kłam.4
Ta kierowana do Ducha Świętego modlitwa za naród w niewoli kojarzy się z innym wołaniem - głosem Papieża-Polaka Jana Pawła II na placu Zwycięstwa w Warszawie pamiętnego dnia 2 czerwca 1979 r.:
"I wołam, ja, syn polskiej ziemi, a zarazem ja: Jan Paweł II - papież, wołam z całej głębi tego tysiąclecia, wołam w przeddzień święta Zesłania, wołam wraz z wami wszystkimi:
Niech zstąpi Duch Twój!
Niech zstąpi Duch Twój!
I odnowi oblicze ziemi.
Tej Ziemi!5
Czyż nie prorocze okazały się słowa wieszczów i "słowiańskiego Papieża"?
1 Każdej nocy, każdego dnia..., antologia polskiej liryki religijnej, wybór i oprac. B. Ostromęcki, Warszawa 1988, t. 1, s. 226.
2 Tamże, s. 224.
3 A. Mickiewicz, Wybór poezyj, oprac. Cz. Zgorzelski, Wrocław 1986, t. 2, s. 296. 44 Każdej nocy, każdego dnia..., dz. cyt., t. 1, s. 232-233.
5 Jan Paweł II, Pielgrzymki do Ojczyzny, Kraków 1997, s. 25.

Niedziela Ogólnopolska 20/2002

E-mail:
Adres: ul. 3 Maja 12, 42-200 Częstochowa
Tel.: +48 (34) 365 19 17

Reklama

Tagi
Nasze serwisy
Polecamy
Zaprzyjaźnione strony
Najpopularniejsze
24h7 dni

Reklama

Lidia Dudkiewicz, Red. Naczelna

Najazd na Europę EDYTORIAL

Ludzie szczęśliwi to ci, którzy osiągnęli pełnię miłości do Boga i człowieka. »
Bp Edward Janiak

Reklama

Kalendarz ścienny 2018


Adresy kontaktowe


www.facebook.com/tkniedziela
Tel.: +48 (34) 365 19 17, fax: +48 (34) 366 48 93
Adres redakcji: ul. 3 Maja 12, 42-200 Częstochowa


Wydawca: Kuria Metropolitalna w Częstochowie
Redaktor Naczelny: Lidia Dudkiewicz
Honorowy Red. Nacz.: ks. inf. Ireneusz Skubiś
Zastępca Red. Nacz.: ks. Jerzy Bielecki
Sekretarz redakcji: ks. Marek Łuczak
Zastępca Sekretarza redakcji: Margita Kotas