Reklama

Święte Triduum Męki i Zmartwychwstania Pańskiego

Ks. Zenon Mońka
Niedziela Ogólnopolska 15/2003


Krzyż procesyjny z wizerunkiem zmartwychwstałego Chrystusa nad otwartym grobem. Wykonany na Krecie w XVII wieku.

"Święte Triduum Paschalne Męki i Zmartwychwstania Pańskiego jaśnieje jako szczyt całego roku liturgicznego" (Kalendarz lit., nr 18). "Triduum Paschalne rozpoczyna się Mszą św. Wieczerzy Pańskiej, osiąga swój szczyt w Wigilii Paschalnej i kończy się nieszporami Zmartwychwstania Pańskiego" (Kalendarz lit., nr 19). Wielki Czwartek, Wielki Piątek i Wielka Sobota stanowią trzy akty jednego wydarzenia zbawczego, którym jest Pascha, czyli przejście Jezusa Chrystusa przez mękę i śmierć do nowego życia w zmartwychwstaniu. To misterium paschalne Chrystusa mówiące o najważniejszych prawdach naszej wiary jest źródłem życia nadprzyrodzonego dla tych, którzy przez wiarę i chrzest uczestniczą w Jego Tajemnicach.

Wielki Czwartek Wieczerzy Pańskiej

Najstarszy dokument opisujący liturgię Wielkiego Tygodnia w Jerozolimie pochodzący z IV wieku, którym jest Pamiętnik Egerii, mówi, że w Wielki Czwartek były odprawiane dwie Msze św. (Interarium Egeriae, XXXV). Podobnie w Rzymie za czasów papieża Leona Wielkiego (+460) oprócz Mszy św. Wieczerzy Pańskiej odprawiano drugą Mszę św. w godzinach porannych w celu pojednania pokutników i poświęcenia olejów. Później przez kilka wieków w Wielki Czwartek odprawiano jedną Mszę Wieczerzy Pańskiej w godzinach rannych, podczas której biskup święcił oleje. Do dawnej praktyki dwóch Mszy św. w Wielki Czwartek powróciła reforma Triduum Paschalnego papieża Piusa XII.
Obecnie w Wielki Czwartek przed południem odprawia się w katedrach jedną Mszę św. koncelebrowaną przez biskupa i kapłanów całej diecezji. W czasie tej Mszy św. kapłani odnawiają przyrzeczenia złożone w dniu swoich święceń. Biskup konsekruje oleje używane poźniej przy chrzcie, bierzmowaniu, namaszczeniu chorych, święceniach kapłańskich i biskupich, a także przy konsekracji kościoła, ołtarza i dzwonów. Do udziału w tej Mszy św. zaproszona jest służba ołtarza: ministranci, lektorzy, schole. Uroczysta Msza Wieczerzy Pańskiej jest odprawiana w kościołach parafialnych w godzinach popołudniowych. W czasie śpiewu hymnu Chwała na wysokości grają organy i dzwonią wszystkie dzwony. Od tej chwili aż do Chwała na wysokości we Mszy św. Wigilii Paschalnej używa się kołatek. Po Ewangelii i homilii biskup, naśladując Chrystusa Pana, który przed wieczerzą umył i ucałował nogi Apostołom (por. J 13, 5), umywa nogi dwunastu mężczyznom. Pełnemu wymowy obrzędowi umycia nóg towarzyszy przepiękny śpiew: Przykazanie nowe daję wam, abyście się wzajemnie miłowali, tak jak Ja was umiłowałem (J 13, 34).
Po wspólnej Komunii św. i modlitwie kapłan w uroczystej procesji przenosi Chrystusa Eucharystycznego do ołtarza wystawienia. Kościół zaleca, by ta adoracja trwała do północy. W ten sposób stwarza okazję, aby wyrazić Chrystusowi wdzięczność za ten niewysłowiony dar Jego Miłości.

Reklama

Wielki Piątek Męki Pańskiej

Wielki Piątek jest dniem męki i śmierci Jezusa Chrystusa. Jest to jedyny dzień, w którym nie odprawia się Mszy św., a Komunia św. jest udzielana z hostii konsekrowanych poprzedniego dnia. W Wielki Piątek klękamy przed Krzyżem. Ołtarze są obnażone, a tabernakulum jest otwarte.
Nabożeństwo wielkopiątkowe rozpoczyna się Liturgią Słowa. Pierwsze czytanie jest prorockim opisem o cierpiącym Słudze Pańskim z Księgi Izajasza (por. Iz 52, 13 nn.). Przedstawia ono wizje Męki Chrystusa, którą ukazał prorok już wiele lat przed Jego narodzeniem. Drugie czytanie pochodzi z Listu do Hebrajczyków (por. Hbr 4, 14 nn.). Przypomina nam, że Chrystus jako Arcykapłan złożył Bogu najdoskonalszą ofiarę, która zastąpiła wszystkie ofiary Starego Przymierza. Później czyta się lub śpiewa opis Męki Pańskiej wziętej z Ewangelii św. Jana (por. J 18, 1-40; 19, 1-42). Po homilii następuje uroczysta "modlitwa powszechna", w której wspomina się w dwunastu intencjach wszystkich, których obmyła zbawcza Krew Chrystusa przelana na Krzyżu.
Punktem szczytowym liturgii wielkopiątkowej jest adoracja Krzyża. Ukazywanie wiernym Krzyża znane było w Jerozolimie już w IV wieku. Pątniczka Egeria w swoim pamiętniku Peregrinatio pisze, że w Wielki Piątek wierni gromadzili się w wieczerniku, potem udawali się na Golgotę, gdzie biskup ukazywał im Krzyż. Następnie oni podchodzili do niego, dotykali go czołem i całowali święte Drzewo (por. c. 38). Zwyczaj ten zachował się w Jerozolimie do dnia dzisiejszego. W Rzymie adoracja Krzyża znana jest już w VII wieku.
Adoracja zaczyna się wezwaniem kapłana: "Oto drzewo krzyża, na którym zawisło zbawienie świata", wierni odpowiadają: "Pójdźmy z pokłonem". Następnie kolejno podchodzą do Krzyża, klękają i całują go. W ten sposób oddają cześć znakowi naszego zbawienia.
Liturgię Wielkiego Piątku kończy przeniesienie Pana Jezusa w Najświętszym Sakramencie do tzw. grobu Pańskiego. Wierni cenią sobie te chwile adoracji spędzone przy grobie Pańskim. W cichej modlitwie przeplatanej pieśnią uwielbiają swego Zbawiciela.

Wielka Sobota - Wigilia Paschalna

Wielka Sobota jest dniem uwielbienia Chrystusa Pana umęczonego za nas i złożonego do grobu. Przed południem błogosławi się pokarmy na wielkanocny stół. Wierni przynoszą do kościoła tzw. święcone. W wielkanocny poranek, pełni radości ze zmartwychwstania Chrystusa, zasiądą do stołu. Nowe Życie zmartwychwstałego Pana symbolizuje poświęcone jajko, którym podzielą się wierni, składając sobie świąteczne życzenia.
Liturgia Wigilii Paschalnej składa się z czterech części: liturgii światła, słowa, wody i Eucharystii.
Liturgia światła. Przed bramą świątyni kapłan poświęca ogień - symbol wiekuistej chwały, której Chrystus udzieli swoim wyznawcom. Od poświęconego ognia zapala paschał - świecę - symbol Chrystusa Zmartwychwstałego, mówiąc: "Niech światło Chrystusa chwalebnie zmartwychwstałego rozproszy ciemności naszych serc i umysłów". Następnie w procesji wnosi paschał do pogrążonej w ciemnościach świątyni. W czasie procesji trzykrotnie śpiewa: Światło Chrystusa, na co wierni odpowiadają: Bogu niech będą dzięki i stopniowo zapalają od paschału swoje świece. "Światło Chrystusa" napełnia świątynię blaskiem, który rozświetla ciemności nocy paschalnej. Śpiewamy teraz najpiękniejszy hymn uwielbienia Boga za odkupienie człowieka przez Chrystusa: Exsultet. Raduje się... wzywa do radości niebo i ziemię, bo Chrystus zmartwychwstał. Krwią przelaną za nas zmazał zapis winy Adama, wyprowadził nas z niewoli grzechu i prowadzi do krainy życia w zmartwychwstaniu (zob. Exsultet).
Czytane Słowo Boże jest syntezą historii zbawienia. Mówi ono o stworzeniu świata i człowieka, o przejściu Izraelitów przez Morze Czerwone, o zapowiedzi nowych czasów (nowym i wiecznym przymierzu; por. Iz 55, 1-11), o tym, że Chrystus raz powstawszy z martwych, więcej już nie umiera, śmierć nad Nim nie ma już władzy, a my przez chrzest jesteśmy włączeni w Jego śmierć i zmartwychwstanie (por. Rz 6,3-11). Na zakończenie czytań kapłan uroczyście intonuje Alleluja. Śpiewana potem Ewangelia św. Mateusza mówi o pustym grobie i o zmartwychwstaniu Chrystusa Pana (por. Mt 28, 1-10).
Trzecia część Liturgii Wigilii Paschalnej prowadzi nas do chrzcielnicy - "źródła wody żywej", przy którym każdy w sakramencie chrztu przez znak wody i towarzyszące mu słowa zostaje "zanurzony" w śmierć i zmartwychwstanie Chrystusa, odzyskując utracony przez grzech pierworodny tytuł dziecka Bożego i staje się członkiem Kościoła. Sakrament chrztu jest więc misterium śmierci i życia. Miejscem sprawowania tego misterium jest chrzcielnica.
Po Liturgii Słowa następuje śpiew litanii do Wszystkich Świętych. Wierni proszą w niej o pomoc i wstawiennictwo tych, którzy dzięki osobistej współpracy z łaską chrztu osiągnęli świętość życia i cieszą się chwałą Chrystusa Zmartwychwstałego. Podczas śpiewu litanii ma miejsce poświęcenie wody chrzcielnej. Po zakończeniu obrzędu poświęcenia wody wierni, stojąc z zapalonymi świecami, odnawiają przyrzeczenia chrzcielne. Akt ten kończy kapłan, kropiąc wiernych wodą chrzcielną - święconą. Przypomnienie i odnowienie tajemnicy chrztu ma miejsce w każdą niedzielę przed główną Mszą św. Niedzielna aspersja jest przypomnieniem chrztu, którego łaskę pragnie w nas obudzić. Aby nie utracić Bożego życia, w które wprowadza nas sakrament chrztu, potrzebujemy umocnienia. Jest nim sprawowana na zakończenie Wigilii Paschalnej uroczysta Eucharystia, w czasie której przyjmujemy w Komunii św. Ciało zmartwychwstałego i uwielbionego Pana naszego Jezusa Chrystusa.

Ożary: pogrzeb senatora Wiesława Kiliana

2019-03-26 13:23

ako / Ożary / KAI

W parafii pw. św. Katarzyny w Ożarach odbył się dziś pogrzeb senatora Wiesława Kiliana. Uroczystości przewodniczył biskup Ignacy Dec. Polityk zmarł 15 marca w wieku 67 lat. Był senatorem PO a wcześniej politykiem PiS.

Marek Zygmunt

- Piątek to dzień tygodnia, w którym wydarzyła się najważniejsza śmierć w dziejach świata, śmierć Jezusa Chrystusa na drzewie krzyża, śmierć na odpuszczenie naszych grzechów, śmierć na zbawienie świata. Wysłuchaliśmy Ewangelii o szczególnej, zbawczej śmierci Jezusa, śmierci Boga-Człowieka. Ten fragment prowadzi nas dalej, do grobu kryjącego martwe ciało Jezusa, a potem do grobu pustego. Jezus zgodnie z zapowiedzą zmartwychwstał – mówił biskup.

Wspominając zmarłego bp Dec określił go jako człowieka szlachetnego, serdecznego i zawsze uśmiechniętego. "Był skromny i dumny ze swojego pochodzenia. Znamionowała go żywa, głęboka i radosna wiara w Boga. Kochał Kościół i bronił Kościoła. Był zawsze oddany wartościom, jakie wyniósł z domu rodzinnego i zawsze związany z miejscem z jakiego pochodził, z Ożarami" – mówił bp Dec.

W ostatnim pożegnaniu Wiesława Kiliana uczestniczyli m. in. proboszcz parafii w Ożarowie ks. Józef Mardyła, poseł Grzegorz Schetyna oraz marszałek Senatu Stanisław Karczewski.

- Wiesław miał plan wycofać się z polityki i wrócić w rodzinne strony. Siedzieliśmy w innych ławach w Senacie i różniliśmy się w poglądach politycznych, ale łączyły nas wspólne wartości - mówił marszałek Senatu.

Prezydent Andrzej Duda pośmiertnie odznaczył Wiesława Kiliana Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski za wybitne zasługi w działalności państwowej i publicznej. Pogrzeb odbył się przy wojskowej asyście honorowej.

Śp. Wiesław Kilian urodził się 25 lipca 1952 r. w Ząbkowicach Śląskich, zmarł 15 marca 2019 r. w Warszawie. Był najstarszym z szóstki synów Władysława i Edwarda. W 1979 r. ukończył studia na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego. W latach 1998 -2002 sprawował mandat radnego Rady Miasta Wrocławia, od 2001 do 2002 zasiadał w Zarządzie Miasta Wrocławia. Należał do NSZZ „Solidarność”. Był posłem na sejm V i VI kadencji i senatorem VIII i IX kadencji.

Był senatorem PO, a wcześniej PiS.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prezentacja tomu „Dzieł literackich i teatralnych” Karola Wojtyły

2019-03-26 18:27

md / Kraków (KAI)

W sali Okna Papieskiego Domu Arcybiskupów Krakowskich odbyła się prezentacja 1 tomu „Dzieł literackich i teatralnych” Karola Wojtyły. Zebrano w nim "Juwenilia" - utwory młodzieńcze przyszłego papieża, powstałe w latach 1938-1946.

Biały Kruk/archiwum
Ks. Karol Wojtyła

Publikacja całości „Dzieł literackich i teatralnych” zakończy się w 2020 r., w 100. rocznicę urodzin Karola Wojtyły.

Podstawą edycji są przede wszystkim rękopisy i maszynopisy przechowywane w Archiwum Kurii Metropolitalnej w Krakowie. Przy okazji spotkania zaprezentowano trzy rękopisy: „Psałterza - Księgi Słowiańskiej”, „Ballady wawelskich arkad” i niepublikowanego dotąd utworu „Ciągle jestem na tym samym brzegu”.

Na początku prezentacji Henryk Woźniakowski, prezes wydawnictwa Znak, które wydało publikację, przypomniał związki Karola Wojtyły ze środowiskiem Znaku i Tygodnika Powszechnego. Podkreślił, że przyszły papież, do dnia wyboru na Stolicę św. Piotra, opublikował ok. 100 tekstów w tych mediach. „Jednym z owoców tej przyjaźni i współpracy były książki, które wydaliśmy już po wyborze Jana Pawła II” – mówił Woźniakowski. Dodał, że poza tekstami literackimi Znak publikował również jego dzieła filozoficzne i teologiczne.

„Możemy dzięki lekturze i analizie tych, którzy opracowali te dzieła, prześledzić drogę rozwoju duchowego młodego Karola Wojtyły, zwłaszcza czas poprzedzający jego wstąpienie do seminarium” – mówił podczas spotkania metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski.

Przewodniczący Komitetu Naukowego wydania dzieł literackich Karola Wojtyły prof. Jacek Popiel zaznaczył, że pierwsza idea krytycznej edycji pism zrodziła się już w latach 90. ub. wieku w kręgu historyków literatury w Krakowie i Warszawie. „Prace mogły się rozpocząć dopiero w 2015 r., kiedy kard. Dziwisz powołał komitet naukowy i dal prawo pełnego wglądu w archiwa kurii” – dodał.

Prof. Popiel mówił, że teksty zawarte w 1 tomie publikacji mają charakter bardzo osobisty. „Pisał je 18-20 letni człowiek, który próbuje zrozumieć swoje miejsce w świecie i stopniowo dojrzewa do decyzji o kapłaństwie” – tłumaczył.

Owocem pracy naukowców jest kilka odkryć, m.in. zmiana datowania utworu „Pieśń o Bogu ukrytym” z 1944 r. na czas między latami 1942 a 1943. Nowością jest też publikacja nieznanego wcześniej utworu Wojtyły „Ciągle jestem na tym samym brzegu”. Odkryła go Anna Karoń-Ostrowska. „Tekst czekał na odnalezienie 41 lat. Opowiada o szczególnym momencie w życiu Karola Wojtyły, między śmiercią jego ojca w lutym 1941 r. a październikiem 1942 r. Opisuje w nim czas zmagań z ludzką miłością” – mówiła podczas prezentacji.

Sekretarz Jana Pawła II kard. Stanisław Dziwisz podkreślał, że wtorkowa prezentacja publikacji była przeżyciem spotkania z Janem Pawłem II. „On powiedział o swojej twórczości: jakbym nie został papieżem, nikt by się tym nie interesował" – mówił hierarcha. Dodał, że dzięki tej publikacji odkrywamy papieża. „Poprzez odkrycie jego twórczości literackiej możemy poznać jego ducha, kim on był jako człowiek” – stwierdził.

Zauważył również, że nie można wykluczyć odnalezienia kolejnych tekstów Karola Wojtyły. „Sam dostałem niedawno od jednej z rodzin tekst, który miał być zapisem Brata naszego Boga, a okazał się zupełnie innym utworem” – wyjawił.

Oprócz tekstów literackich w publikacji zamieszczone są listy Karola Wojtyły do Mieczysława Kotlarczyka i przyjaciela z Wadowic, artysty Wincentego Bałysa oraz utwory niepotwierdzonego autorstwa, których styl wskazuje na to, że wyszły spod ręki młodego Wojtyły.

Każdy z tekstów znajdujących się w książce opatrzony jest notą, która zawiera informację, czy zachował się on w rękopisie czy w maszynopisach, kiedy doczekał się publikacji i jakie były odmiany tekstu. Podczas prac rozstrzygnięto także, które poprawki zostały dokonane ręką autora.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem