Reklama

Watykański skarbiec sztuki

Z prof. Antonio Paoluccim, dyrektorem Muzeów Watykańskich, rozmawia Włodzimierz Rędzioch
Niedziela Ogólnopolska 26/2009, str. 10-11

5 grudnia 2007 r. Benedykt XVI mianował nowego dyrektora Muzeów Watykańskich. Został nim prof. Antonio Paolucci, znany włoski historyk sztuki, który całe swe życie poświęcił pracy w muzeach i laboratoriach konserwacji zabytków. Prof. Paolucci odegrał ważną rolę w administrowaniu włoskimi dobrami sztuki: był tzw. sovrintendente - to urzędnik państwowy, który pełni funkcję generalnego konserwatora zabytków i kuratora muzeów - w Mantui, Wenecji, Weronie, a przede wszystkim we Florencji, jednej z kolebek sztuki włoskiej. Piastował nawet stanowisko ministra kultury we włoskim rządzie. Po trzęsieniu ziemi, które w 1997 r. dotknęło Umbrię, nadzorował jako rządowy komisarz odrestaurowanie bazyliki św. Franciszka w Asyżu. Temu wybitnemu historykowi sztuki, obdarzonemu wielkimi zdolnościami organizacyjnymi, Papież powierzył zarządzanie jednym z największych na świecie zbiorów sztuki - Muzeami Watykańskimi

Włodzimierz Rędzioch: - Jak zrodziła się Pańska miłość i pasja do sztuki?

Prof. Antonio Paolucci: - Pochodzę z rodziny antykwariuszy, dlatego od dzieciństwa żyłem wśród dzieł sztuki. Moja miłość do sztuki zrodziła się właśnie w ten sposób - w rodzinie.

- W grudniu 2007 r. Benedykt XVI mianował Pana Profesora dyrektorem Muzeów Watykańskich. Jaka była Pańska reakcja na papieską decyzję?

- Oczywiście, było to dla mnie wielkie wyróżnienie. Na świecie i we Włoszech jest bardzo wielu znanych i wybitnych historyków sztuki i archeologów, dlatego wybór Papieża bardzo mi pochlebia. Mam nadzieję, że zasługuję na jego zaufanie.

- Czym różnią się Muzea Watykańskie od innych wielkich muzeów świata?

- Przede wszystkim chciałbym podkreślić bardzo ważny fakt - mówimy o „Muzeach Watykańskich”, a nie o „Muzeum Watykańskim”.

- Dlaczego używamy liczby mnogiej?

- Za nazwą „Muzea Watykańskie” kryje się wiele sekcji, które są prawdziwymi muzeami. Mamy zatem Muzeum Etruskie, Muzeum Egipskie (ważna kolekcja zabytków egipskich), Muzeum Etnograficzne, w którym zgromadzono świadectwa kultur pozaeuropejskich (afrykańskich, azjatyckich, Ameryki Łacińskiej), Muzeum Archeologiczne, w którym znajduje się największy na świecie zbiór starożytnych rzeźb greckich i rzymskich (jest ich prawie 10 tys.!), Pinakoteka z dziełami malarstwa włoskiego i europejskiego. Mamy także atrakcje, które zna cały świat: Kaplicę Sykstyńską i Stanze di Raffaello. Należy wspomnieć również kolekcję sztuki współczesnej, którą zgromadził Paweł VI (ten światły i wyrafinowany papież zdawał sobie sprawę z rozdziału między sztuką a Kościołem, do którego doszło w XIX wieku, i podjął się bardzo trudnego zadania pogodzenia sztuk pięknych z Kościołem; tym bardziej że przez wieki Kościół we Włoszech był największym protektorem artystów).
To wszystko najlepiej tłumaczy różnorodność zabytków sztuki zgromadzonych w Muzeach Watykańskich, które pochodzą z różnych cywilizacji i epok. Można tutaj zobaczyć mumie egipskie i freski Michała Anioła, wazy etruskie i rzeźby rzymskie.

- Jakie są największe problemy Dyrektora Muzeów Watykańskich?

- Moim najważniejszym zadaniem jest unaocznienie specyfiki Muzeów Watykańskich: z jednej strony ich różnorodności, z drugiej - ich katolickiej tożsamości. Największym problemem natomiast jest olbrzymia liczba ludzi, którzy każdego dnia odwiedzają Muzea (w 2008 r. było ich 4,5 mln). Musimy ich nie tylko przyjąć, ale i zadbać, by coś z tej wizyty zrozumieli i zapamiętali.

- Jakie dzieło sztuki przechowywane w Muzeach Watykańskich najbardziej się podoba ich Dyrektorowi?

- Najdroższym mi dziełem sztuki jest dekoracja sal Rafaela (Stanze di Raffaello), freski jak ten, który przedstawia Szkołę Ateńską.

- Kto, według Pana Profesora, jest największym artystą wszechczasów?

- Jestem przekonany, że największym artystą - może nie wszystkich czasów, lecz ostatniego tysiąclecia - był Rafael z Urbino.

- Turysta odwiedzający Rzym ma z reguły do dyspozycji pół dnia na zwiedzanie Muzeów Watykańskich. Oczywiście, w tak krótkim czasie nie można nawet przejść przez wszystkie sale Muzeów. Co więc należy koniecznie zobaczyć w Muzeach? Jakie są rady Dyrektora?

- Mając do dyspozycji pół dnia, turysta powinien zobaczyć rzeczy najważniejsze. Powinien zacząć od Dziedzińca Oktagonalnego, by zobaczyć arcydzieła sztuki grecko-rzymskiej (Grupa Laokoona i Apollo Belwederski), musi pójść do tzw. Nowego Skrzydła (Braccio Nuovo), jednego z najbardziej sugestywnych i fascynujących pomieszczeń muzealnych, powinien zajrzeć do Pinakoteki i zatrzymać się przed „Złożeniem z Krzyża” Caravaggia i „Przemienieniem Pańskim” Rafaela, musi poświęcić trochę czasu na sale Rafaela (nie można nie zobaczyć takich fresków, jak „Szkoła Ateńska” czy „Msza św. w Bolsena”); oczywiście musi zobaczyć Kaplicę Sykstyńską, lecz powinien odwiedzić także Muzeum Piusa i Klemensa (Museo Pio-Clementino).
Jeżeli komuś uda się zobaczyć choćby tylko wspomniane powyżej arcydzieła, wyjdzie z Muzeów Watykańskich ubogacony i będzie miał co wspominać.

Prace konserwatorskie na Placu św. Piotra

Na Placu św. Piotra rozpoczęły się prace konserwatorskie przy kolumnadzie, wzniesionej tam trzy i pół wieku temu przez Gian Lorenzo Berniniego. Już od kilku miesięcy pielgrzymi mogą zauważyć przykryte rusztowania w końcowej części jej lewego półkola. Podjęto tam badania rozpoznawcze, a już wkrótce remont obejmie całość zabytku. Prace potrwają cztery lata - informuje na łamach dziennika „L’Osservatore Romano” dyrektor Muzeów Watykańskich prof. Antonio Paolucci.
Remont wykona firma Navarra Costruzioni pod kierunkiem watykańskich służb technicznych i zarządu Muzeów. Obejmie on m.in. kontrolę zadaszenia i odpływu wody, usunięcie zanieczyszczeń, a także pozostałości remontów niewłaściwie wykonanych oraz wzmocnienie powierzchni. Dyrektor Muzeów Watykańskich przypomina, że projekt Berniniego zatwierdził w 1657 r. papież Aleksander VII. Mimo iż artysta był wówczas bardzo zajęty, bo cieszył się międzynarodową sławą i pracował równocześnie w Paryżu dla Ludwika XIV, zdołał ukończyć kolumnadę z zadaszeniem w ciągu tylko 10 lat. Liczy ona 284 kolumny. Do projektu należały również figury świętych zwieńczające kolumnadę. Bernini zlecił ich wykonanie grupie rzeźbiarzy. Jest ich łącznie 140. W sześć lat po kolumnadzie była już gotowa ponad połowa z nich, a ostatnie powstały w 1702 r.

Katecheci wychowawcami w szkole? - pomysł MEN

2018-02-24 12:57

lk / Warszawa (KAI)

Katecheci mogliby być powoływani na wychowawców klas - tak przewiduje projekt nowelizacji rozporządzenia MEN ws. warunków i sposobu organizowania nauki religii w publicznych przedszkolach i szkołach. Resort przesłał projekt do konsultacji Kościołom i związkom wyznaniowym.

Piotr Jaskólski
Każdy kleryk IV roku obowiązkowo odbywa praktyki w szkole podstawowej i gimnazjum

W dotychczasowym stanie prawnym powoływanie katechetów na wychowawców klas nie było to możliwe. Przepis uniemożliwiający powierzenie takich obowiązków nauczycielowi religii został wprowadzony w 1992 r., gdy katechetami w szkołach, w zdecydowanej większości, byli księża i siostry zakonne. Obecnie, zwłaszcza w większych miejscowościach i miastach, religii uczą także świeccy katecheci, często zatrudnieni w szkole także jako nauczyciele innych przedmiotów.

"Na potrzebę zmiany przepisu w tym zakresie wielokrotnie wskazywali przedstawiciele kościołów i innych związków wyznaniowych prowadzących nauczanie religii w szkołach. Kwestia ta jest także poruszana w interpelacjach poselskich oraz w zapytaniach kierowanych do Ministerstwa Edukacji Narodowej, zarówno przez dyrektorów szkół, nauczycieli religii, jak i rodziców" - czytamy w uzasadnieniu projektu nowelizacji rozporządzenia MEN.

"W obecnych realiach organizacji pracy szkół zdarza się bowiem, że nauczyciel religii (uczący także innych przedmiotów) jest jedynym nauczycielem, któremu nie powierzono wychowawstwa w szkole, mimo takiej potrzeby i oczekiwania np. ze strony rodziców" - wyjaśnia resort edukacji.

MEN proponuje ponadto, aby zasady oceniania z religii i etyki były ustalone według skali ocen określonej w statucie szkoły, a nie według skali ocen przyjętej w danej klasie. "Wewnątrzszkolny system oceniania jest dokumentem spójnym, obowiązującym wszystkich uczniów w szkole i powinien również określać zasady oceniania uczniów z religii/etyki" - tłumaczy ministerstwo.

Projekt rozporządzenia MEN przewiduje wprowadzenie przepisów przejściowych. Chodziłoby o umożliwienie dostosowania statutów szkół, w kwestii oceniania nauki religii i etyki, do zmian wprowadzonych w rozporządzeniu oraz zastosowania ich także w istniejących jeszcze szkołach poprzedniego ustroju szkolnego, czyli w gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych oraz klasach tych szkół prowadzonych w szkołach innego typu.

Według informacji przekazanych KAI przez Komisję Wychowania Katolickiego Konferencji Episkopatu Polski, w roku szkolnym 2017/2018 religii w polskich szkołach uczy łącznie 31 tys. 353 katechetów: 18 tys. 349 osób świeckich, 9753 księży diecezjalnych, 2228 sióstr zakonnych, 1006 zakonników oraz 17 diakonów i alumnów.

Podstawy prawne funkcjonowania katechezy w szkole regulują Konstytucja RP (art. 53 ust. 4), Konkordat między Stolicą Apostolską a Rzeczpospolitą Polską (art. 12), ustawa o systemie oświaty z 1991 r. (art. 16), rozporządzenie MEN z 1992 r. oraz znowelizowane porozumienie między MEN a KEP ws. kwalifikacji nauczycieli religii z 2016 r.

Te akty prawne są analogiczne do rozwiązań dotyczących innych wyznań. W polskim systemie oświatowym jest 27 rodzajów lekcji religii, ponieważ każdy związek wyznaniowy ma prawo do organizowania własnego nauczania religii i część z tych związków z tego korzysta.

Od strony kościelnej nauczanie jest regulowane przepisami prawa kanonicznego oraz uchwałą KEP z 2001 r., zwaną Dyrektorium Katechetycznym Kościoła Katolickiego.

Lekcje religii w szkole organizowane są zatem we współpracy dwóch płaszczyzn: kościelnej i szkolnej. Każdy z tych podmiotów ma inne zadania.

Kościół jest odpowiedzialny za treść nauczania religijnego, zatwierdza programy i podręczniki. Określa, które cele i zadania szkoły winny być realizowane na lekcjach religii, wśród których jest m.in. ewangelizacja. Podejmuje też nadzór merytoryczny nad tymi lekcjami, wreszcie kieruje nauczycieli religii do pracy w konkretnych placówkach oświatowych.

Szkoła natomiast włącza nauczyciela religii w realizację planu wychowawczego i dydaktycznego placówki, stosuje rygory organizacyjne wobec lekcji religii, właściwe dla ogółu przedmiotów i nauczycieli.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z 14 kwietnia 1992 r., w publicznych przedszkolach i szkołach organizuje się naukę religii na życzenie rodziców. Po osiągnięciu pełnoletności o pobieraniu nauki religii lub etyki decydują uczniowie. Choć decyzję w sprawie uczęszczania na te lekcje można zmienić, to wymaganie składania pisemnych deklaracji co roku nie jest wymagane.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kapłani i Ojcowie na modlitwie i pokucie

2018-02-24 14:28

Agnieszka Bugała

Zakończył się wielkopostny Dzień Pokutny dla duchowieństwa archidiecezji wrocławskiej.

Agnieszka Bugała

Rozważania Drogi Krzyżowej w kościele Św. Krzyża na Ostrowie wprowadziły w modlitewny charakter spotkania.W procesji pokutnej duchowni przeszli do wrocławskiej katedry, gdzie najpierw wysłuchali konferencji a później adorowali Jezusa w Najświętszym Sakramencie.

Konferencję ascetyczną dla księży diecezjalnych i zakonników wygłosił bp Andrzej Siemieniewski. Rozpoczął od wyjaśnienia samego terminu „asceza”, którego prawidłowe rozumienie nawiązuje do treningu ciała i duszy. Przypomina udział w zawodach sportowych, o których zresztą mówi św. Paweł. Sportowcy przygotowują się do zawodów przez odpowiednią dietę i ćwiczenia – mówił biskup – podobnie i my w naszym życiu duchowym i duchowych zawodach, w których bierzemy udział.

Przez cały czas trwania Dnia Skupienia w katedrze można było skorzystać z sakramentu pokuty.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Jestem od poczęcia

Reklama

Najczęściej czytane

Wiele stron internetowych, wykorzystuje pliki cookies (ciasteczka). Służą one m.in. do tego, by zagłosować w sondzie. Nowe przepisy zobowiązują nas do poinformowania o tym. Dalsze korzystanie z naszych stron bez zmiany ustawień przeglądarki będzie oznaczało, że zgadzasz się na ich wykorzystywanie.
Aby dowiedzieć się więcej, przeczytaj o Polityce plików cookies.

Rozumiem