Reklama

Niedziela Lubelska

Stulecie autokefalii polskiego prawosławia

2024-06-24 11:19

Grzegorz Jacek Pelica

W jednej z jubileuszowych sesji uczestniczył bp Adam Bab. Przy mównicy prawosławny abp Abel.

W jednej z jubileuszowych sesji uczestniczył bp Adam Bab. Przy mównicy prawosławny abp Abel.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Prawosławna Diecezja Lubelsko-Chełmska rozpoczęła obchody 100-lecia autokefalii, czyli kanonicznej samodzielności Kościoła prawosławnego w Rzeczypospolitej Polskiej. Miały one charakter liturgiczny, kulturalno-artystyczny i naukowy. Sesje popularnonaukowe odbyły się w Trybunale Koronnym oraz w sali obrad lubelskiego Ratusza. Kontynuacja tej ważnej dla tożsamości Cerkwi w Polsce rocznicy będzie miała miejsce jeszcze w Chełmie (20 września), w Zamościu (12 października) i w Siedlcach (16 listopada).

Pisana modlitwą, łzami i krwią korona na obrazie kultury i ducha - jak nazwał historię samodzielności Kościoła prawosławnego w niepodległej Polsce nestor polskich i słowiańskich znawców problematyki prof. Aleksander Naumow, budzi wielkie zainteresowanie, o czym świadczy obecność prelegentów i słuchaczy tego wydarzenia. Wykładający na weneckim Uniwersytecie Ca’Foscari prof. Naumow przybliżył kwestię autokefalii z roku 1924, zarówno z perspektywy naukowobadawczej, jak i poprzez osobiste świadectwo syna prawosławnego polskiego duchownego, który uczestniczył w obradach delegacji Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego (PAKP), związanych z kontrowersyjną autokefalią 1948 r.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Na dwudniową konferencję naukową w Lublinie pt. „Stulecie autokefalii Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego. Geneza, uwarunkowania i skutki” złożyło się 5 sesji. Wśród prelegentów dominowali wykładowcy Uniwersytetu w Białymstoku oraz uczelni lubelskich: UMCS i KUL JP II, zarówno prawosławni jak i rzymskokatolicy. Referaty wygłosili także: zwierzchnik Prawosławnej Diecezji Przemysko-Gorlickiej abp dr Paisjusz (Martyniuk), wykładowca Kolegium Filozofii i Teologii w Krakowie; prof. Jerzy Grzybowski z Uniwersytetu Warszawskiego; ks. prof. Jerzy Tofiluk, ks. dr Adam Magruk i ks. dr Andrzej Kuźma z Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, prof. Stefan Dudra z Uniwersytetu Zielonogórskiego, ks. dr Łukasz Leonkiewicz wykładający w Prawosławnym Seminarium Duchownym w Warszawie, dr Adam Bobryk z Uniwersytetu w Siedlcach, dr Mariusz Zajączkowski z Państwowej Akademii Naukowej oraz ks. dr Andrzej Konachowicz, dyrektor Lubelskiego Instytutu Kultury Prawosławnej. Piątej sesji konferencji o autokefalii przysłuchiwał się bp Adam Bab, sufragan rzymskokatolickiej archidiecezji lubelskiej.

Reklama

Autokefalia w historii

Geneza autokefalii sięga V wieku, gdy ukształtowały się cztery ośrodki administracji kościelnej, oprócz Rzymu: Konstantynopol, Aleksandria, Antiochia i Jerozolima. Jest to jedna z zasadniczych form ustrojowych w Kościele prawosławnym, ustalająca samodzielność Kościoła krajowego i niezależność od zwierzchności władz duchownych za granicą, przy zachowaniu jedności wiary, wyznania i zasad kanonicznych. Odrębny ustrój wewnętrzny, niezależność hierarchii i możliwość wyboru własnego zwierzchnika dla Kościoła lokalnego, zachowanie lokalnych zwyczajów i obrzędów kościelnych, niezależność prawodawstwa i sądownictwa to zasady autokefalii, którą warunkują: posiadanie przynajmniej 4 diecezji, przynajmniej 3 biskupów oraz 2 klasztorów. Jeden z kanonów apostolskich głosi, że biskupowi nie wolno opuszczać swojej diecezji i przechodzić do innej, nawet gdyby do tego przez wielu był skłaniany (Konstantynopol 381 r.).

Brak autokefalii Kościoła prawosławnego w II RP podciąłby jego wielowiekowe fundamenty na ziemiach polskich i byłby uderzeniem samobójczym dla Cerkwi wobec zniewolenia jej w państwie bolszewickim, antymoskiewskich nastrojów w polskim społeczeństwie, świeżej pamięci prześladowań rozbiorowych i wojny polsko-bolszewickiej. Już nieutworzenie niezależnej od moskiewskiego Patriarchatu metropolii kijowskiej w Rzeczpospolitej Obojga Narodów w oparciu o Patriarchat w Konstantynopolu, było jedną z przesłanek ingerencji Katarzyny II w wewnętrzne sprawy I RP, powstań na Ukrainie, rozbiorów i swoistego dryfowania RP ze wschodu na zachód, a wynikał z krótkowzroczności ówczesnej klasy politycznej. Budowa państwa homogenicznego kulturowo i religijnie, zarówno w XVII, jak i w latach 20. XX w., była mrzonką i podcinaniem korzeni własnej wielokulturowej państwowości. Stąd znawcy problematyki podkreślają, że autokefalia’1924 umożliwiła odradzanie się życia religijnego i struktur Cerkwi na obszarze Lubelszczyzny i w Galicji oraz uchroniła przed penetracją przez tajne służby bolszewickie.

Reklama

Thomos z 13 listopada 1924 r.

Cerkiew prawosławna na ziemiach polskich nieustannie szukała swojego umiejscowienia kanonicznego - powiedział organizator i pomysłodawca konferencji abp lubelski i chełmski Abel. - Zniewolony przez państwo islamskie Ekumeniczny Patriarchat Konstantynopola, mimo chęci pomocy, nie zawsze miał możliwość, aby skutecznie wspomagać potrzeby prawosławia na ziemiach RP. Traktat Grzymułtowskiego z 1686 r. przyczynił się do podporządkowania prawosławia Moskwie. Dopiero odzyskanie przez Polskę niepodległości w 1918 r. staje się okazją do rozpoczęcia starań Cerkwi i jej hierarchów o uzyskanie niezależności. Autokefalia pozwoliła ustabilizować życie wewnętrzne i stosunki Cerkwi z Państwem, choć nie była panaceum na wszystkie trudności.

Autokefalia wynegocjowana została w Patriarchacie Konstantynopola 13.09.1924, ogłoszona 4 dni później w Warszawie, zaś uroczyście nadana “Patriarchalnym thomosem” datowanym na 13.11.1924, a świętowana uroczyście w roku 1925. Piszący te słowa informuje badaczy problematyki, że francuskojęzyczny (wyłączny język ówczesnej dyplomacji) Thomos jest zdeponowany w Archiwum Akt Nowych w zespole MWRiOP sygn. 1001, s. 328-241. Jego uzyskanie świadczy o wielkiej mądrości ówczesnego metropolity Dionizego Waledyńskiego.

Konferencji, którą patronatem honorowym objął Prezydent RP Andrzej Duda, towarzyszyła wystawa fotografii i dokumentów z dziejów 100-lecia autokefalii i 35-lecia restytuowania Prawosławnej Diecezji Lubelsko-Chełmskiej oraz projekcja filmu o śp. Jerzy Jaroszewskim, zamordowanym 8 lutego 1923 r. w wieku 51 lat przez fanatycznego przeciwnika autokefalii pierwszym w II RP Metropolicie Warszawskim i całej Polski. Obowiązki organizatora wystawy i imprez towarzyszących oraz koordynatora konferencji przyjął ks. dr Jarosław Szczur, proboszcz prawosławnej parafii św. Jana Teologa w Chełmie.


Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Abbé Pierre oskarżony o wykorzystywanie kobiet - ból Kościoła we Francji

2024-07-18 09:39

[ TEMATY ]

Francja

wykorzystywanie

Wim van Rossem for Anefo - Derived from Nationaal Archief, commons.wikimedia.org

Abbé Pierre

Abbé Pierre

Kościół we Francji wstrząśnięty jest oskarżeniami pod adresem abbé Pierre’a. Ten katolicki duchowny, uważany za autorytet moralny, który przez większą część życia bronił bezdomnych oskarżany jest o wykorzystanie seksualne co najmniej siedmiu kobiet. Konferencja Episkopatu Francji zapewnia ofiary o swym głębokim współczuciu i wstydzie. Docenia też „niezbędną pracę prawdy” podjętą przez ruch Emaus.

O obciążających wynikach raportu poinformowały organizacje, które kontynuują jego dzieło pomocy najuboższym - Emmaus France, Emmaus International i Fundacja Ojca Piotra (fr. Fondation Abbé Pierre). Podano, że w 2023 roku pojawiła się relacja kobiety, która była ofiarą seksualnej napaści ze strony duchownego. Wówczas te trzy organizacje zwróciły się do ekspertów grupy Egaé Caroline de Haas o ustalenie, czy mogło dojść do innych takich przypadków.

CZYTAJ DALEJ

Niepoczytalna transwestytka i jej rzekome stygmaty. Ta historia wydarzyła się naprawdę!

2024-07-18 21:09

[ TEMATY ]

stygmaty

Adobe Stock

Jak myślicie, drodzy Czytelnicy, czy transwestyta może mieć stygmaty? Samo pytanie jest w pierwszej chwili szokujące, jednak zadałem je nie bez powodu. Słyszeliście o niejakiej Bercie Mrazek o pseudonimie Georges Marasco?

Jej czeski ojciec i belgijska matka rzekomo wyrzucili ją na ulicę w młodym wieku i musiała sobie radzić sama. Śpiewała więc w nocnych klubach, a nawet podjęła pracę w cyrku braci van Been, gdzie jako Georges Marasco zajmowała się tresurą dzikich zwierząt. Szczególnie upodobała sobie lwy. Po zakończeniu pierwszej wojny światowej została oskarżona o szpiegostwo na rzecz niemieckich okupantów. Baron van Zuylen van Nyevelt i pięciu innych śledczych prowadziło w jej sprawie dochodzenie (trwające od 25 listopada 1918 roku do 2 maja 1919 roku) jednak nie udało im się znaleźć obciążających Mrazek dowodów.

CZYTAJ DALEJ

Bp Bronakowski: miesiąc abstynencji dobrą okazją, aby postawić na trzeźwe życie

2024-07-18 15:35

[ TEMATY ]

trzeźwość

abstynencja

sierpień

Adobe.Stock.pl

W duchu odpowiedzialności za swoje życie, za szczęście bliskich i pomyślność naszej Ojczyzny podejmijmy decyzję o sierpniowej abstynencji. Niech ten czas będzie sprawdzianem naszej wolności wewnętrznej i okazją do przywrócenia właściwej hierarchii wartości - napisał przewodniczący Zespołu Konferencji Episkopatu Polski ds. Apostolstwa Trzeźwości i Osób Uzależnionych bp Tadeusz Bronakowski w Apelu na sierpień - miesiąc abstynencji 2024.

W tym roku sierpniowej inicjatywie przyświecają słowa bł. kard. Stefana Wyszyńskiego, że „trzeźwość jest polską racją stanu”. „Nauczanie bł. Prymasa Tysiąclecia na temat konieczności troski o trzeźwość narodu, a także przykład jego abstynenckiego życia, to dla nas współczesnych Polaków wielkie wyzwanie. Pragniemy podążać jego śladami, a także śladami innych wielkich mężów stanu, patriotów, którzy usilnie dążyli do tego, aby naród był wewnętrznie wolny i niepodległy” - podkreślił bp Bronakowski.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję