Reklama

Przyjaciel Liszta, twórca arcydzieła

2013-09-09 15:52

Petar Petrović
Niedziela Ogólnopolska 37/2013, str. 50-51

Czasami jeden utwór wystarczy, by wydobyć jego twórcę z mroków zapomnienia. „Kwintet fortepianowy g-moll” op. 34 Juliusza Zarębskiego ma tak potężną moc oddziaływania, jest na tyle oryginalny i wyprzedzający swoje czasy, że nie pozwala o sobie zapomnieć także dziś. Krytycy są zgodni - to arcydzieło polskiej XIX-wiecznej kameralistyki, wytrzymujące konkurencję z odpowiednikami stworzonymi przez Brahmsa, Schuberta czy Schumana.

„Cenię w tobie zarówno artystę, jak i człowieka. Oprócz tego posiadasz jeden sympatyczny dla mnie przymiot: jesteś Polakiem” - pisał do swojego ucznia i przyjaciela Juliusza Zarębskiego wielki kompozytor, pianista i pedagog Franciszek Liszt. Chociaż nazwisko urodzonego 3 marca 1854 r. w Żytomierzu polskiego wirtuoza fortepianu i kompozytora wciąż pozostaje nieznane dla melomanów muzyki poważnej na świecie, a i w Polsce są jeszcze tacy, którym niewiele ono mówi, to możemy śmiało powiedzieć, że przyszłość należy do Juliusza Zarębskiego. Już teraz jego sztandarowe dzieło - „Kwintet fortepianowy g-moll” op. 34 - doczekało się wielu znakomitych nagrań i można liczyć, że będzie wykorzystywany o wiele częściej niż do tej pory w repertuarze zespołów kameralnych.

Moda na Zarębskiego

„«Kwintet fortepianowy g-moll» Zarębskiego jest utworem wysoce oryginalnym, łączącym instrumentalną wirtuozerię (zwłaszcza w partii fortepianowej) z wielką inwencją melodyczną, harmoniczną, rytmiczną i kolorystyczną. Mistrzostwo techniczne i porywająca dramaturgia dzieła pozwalają uwierzyć, iż osobowość twórcy «Kwintetu» mogła zaimponować samemu Lisztowi, który uważał Zarębskiego za jednego ze swych najznamienitszych wychowanków” - zachwycała się utworem muzykolog Danuta Gwizdalanka w „Przewodniku po muzyce kameralnej”. W ciągu kilku ostatnich miesięcy ukazał się cały wysyp bardzo interesujących interpretacji tego utworu - co pozwala nam mówić o swoistej modzie na granie Zarębskiego. Dotarła ona nawet na Wyspy, gdzie „Szymanowski Quartet” zarejestrował go ze znakomitym brytyjskim pianistą Jonathanem Plowrightem, jednym z największych promotorów polskiej muzyki XIX-wiecznej. Utwór spodobał się też legendarnej pianistce Marcie Argerich, której wykonanie możemy podziwiać zarówno na jej najnowszym potrójnym albumie z festiwalu Lugano z cyklu „Martha Argerich & Friends” (wyd. EMI), jak i na DVD wydanym przez Narodowy Instytut Fryderyka Chopina. I na CD, i na DVD można go usłyszeć w nagraniu rozpoczynającym ekskluzywną kolekcję „Wawel Royal Collection”, wykonanym przez zespół Daniela Stabrawy, koncertmistrza Berlińskich Filharmoników, a także w interpretacji „Lasoń Ensemble Kameraliści Mikołowa” (wyd. Accord) - za co zespół ten ma duże szanse na otrzymanie Fryderyka w dziedzinie muzyki kameralnej. Ciekawą interpretację tego dzieła, w transkrypcji na fortepian i orkiestrę, znajdziemy na krążku Agnieszki Duczmal (wyd. Polskie Radio), na którym grają pianistka Ewa Pobłocka i Orkiestra Kameralna Polskiego Radia „Amadeus”. Wciąż dostępne są też nagrania tego utworu w wykonaniu Wojciecha Świtały i „Royal String Quartet” (wyd. BeArTon), „Kwartetu Warszawskiego” (wyd. DUX) i legendarnego „Kwintetu Warszawskiego” z Władysławem Szpilmanem, Bronisławem Gimpelem, Tadeuszem Wrońskim, Stefanem Kamasą i Aleksandrem Ciechańskim (wyd. Sony Classical). Co ciekawe, właśnie to ostatnie nagranie, najstarsze ze wszystkich, wygrało konkurs zorganizowany przez radiową Dwójkę na najlepszą interpretację dzieła życia Zarębskiego.

Reklama

Europa stała przed nim otworem

Juliusz Zarębski zmarł na gruźlicę w wieku 31 lat, tyle samo miał umierający Franciszek Schubert. Tyle że ten drugi zostawił po sobie nie tylko wspaniałe, oryginalne i do dziś chętnie grywane dzieła, ale stworzył ich też pokaźną liczbę. Polak zmarł w momencie, kiedy zaczął w końcu wykorzystywać swój wielki kompozytorski talent. Wcześniej był bowiem bardziej znany ze swoich znakomitych umiejętności pianistycznych, którymi cieszył publiczność podczas wielu zagranicznych recitali. A talent zarówno do gry, jak i do pisania miał ponadprzeciętny. I choć zauważano go jeszcze przed spotkaniem z Franciszkiem Lisztem, to dopiero ten wspaniały kompozytor i bystry pedagog pomógł mu stać się prawdziwym artystą. Zarębski po tym, gdy już jako dziecko oddał się muzyce, porzucił gimnazjum w wieku 16 lat i rozpoczął studia kompozytorskie i pianistyczne w Wiedniu. To, co innym zajmowało 6 lat studiów, on opanował w 2. W ciągu tego czasu zebrał wszelkie możliwe nagrody i... był głodny kolejnych wyzwań. Jego ambicja i talent spowodowały, że musiał trafić pod skrzydła Liszta i, co warto podkreślić, stał się jednym z jego ulubionych uczniów, a wkrótce przyjacielem. Intensywna edukacja i protekcja mistrza sprawiły, że stały przed nim otworem sale koncertowe wzdłuż i wszerz Europy, a jego kompozycje spotykały się z dużym zainteresowaniem i były szybko publikowane. Po części dzięki Lisztowi Zarębski odnalazł też szczęście w życiu osobistym, gdyż ożenił się z jego uczennicą - Niemką Johanną Wenzel. Po ślubie zamieszkali w Brukseli, gdzie Polak został mianowany profesorem konserwatorium. Jego małżeństwo nie trwało jednak zbyt długo, jedynie 6 lat - gruźlica coraz mocniej dawała o sobie znać. Dla poprawy zdrowia spędził wakacje 1885 r. w rodzinnym Żytomierzu. Niestety, okazały się one jego ostatnimi - zmarł 15 września 1885 r. Na szczęście kilka miesięcy przed śmiercią udało mu się stworzyć „Kwintet fortepianowy g-moll” op. 34, który zadedykował Lisztowi.

Mamy kim się chwalić

Jak dziś na jego twórczość patrzą historycy muzyki i ci, którzy przywołują z zapomnienia jego utwory? Są zachwyceni - choć tworzył mało, to jednak kilka z jego dzieł powinno wejść na stałe zwłaszcza do repertuaru pianistów. Niezwykłe wrażenie robi jego pięcioczęściowy cykl na fortepian „Róże i ciernie” op.13, a także inne wirtuozerskie utwory, jak choćby: etiudy koncertowe op. 3 i op. 7 czy „Wielki Polonez Fis-dur” op. 6, który Janusz Mechanisz określił w „Poczcie kompozytorów polskich” jako „niewątpliwie najlepszy z polonezów napisanych po Chopinie”. Co ciekawe, tak bardzo podobał się on Lisztowi, że ten zamierzał opracować jego wersję orkiestrową. Niestety, ostatecznie pozostało to jedynie jego zamiarem.

Można mieć tylko nadzieję, że moda na kompozycje Zarębskiego nie tylko nie przeminie, ale że zwiększy zainteresowanie naszych XXI-wiecznych kompozytorów jego twórczością. A jest co i kogo odkrywać…

Autor tekstu jest dziennikarzem Polskiego Radia.

W ostatnim czasie ukazało się na rynku muzycznym dużo polskich i zagranicznych płyt z „Kwintetem fortepianowym” Juliusza Zarębskiego, utalentowanego, przedwcześnie zmarłego wirtuoza fortepianu i polskiego kompozytora XIX-wiecznego. Jego „Kwintet” - uznawany za arcydzieło kameralistyki - coraz częściej jest grywany przez wielkie gwiazdy, takie jak Martha Argerich

Tagi:
książka

Reklama

„Jutro Niedziela” książka, która w przystępny sposób przybliża liturgię słowa

2019-12-10 14:06

Materiał prasowy

Z początkiem Adwentu rozpoczyna się realizacja trzyletniego Programu duszpasterskiego dla Kościoła w Polsce pt. „Wielka tajemnica wiary”. Jednym z jego celów jest zachęcenie Polaków do odkrycia na nowo potencjału niedzieli. „Szczególnym wyzwaniem dla Kościoła jest właściwe świętowanie przez wiernych niedzieli. Dzień ten wyznacza nie tylko ramy czasu wolnego od pracy; chrześcijanie nadal stanowią większość polskiego społeczeństwa i są zobowiązani do tego, aby humanistyczny wymiar niedzieli (dies homini) uzupełnić aspektem religijnym; wspominając zmartwychwstanie Chrystusa czynią z niedzieli dzień Pański (dies Domini)” – czytamy w dokumencie przygotowanym przez Komisję Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski.

Na starcie Programu Wydawnictwo Stacja7 proponuje konkretną pomoc w świętowaniu niedzieli w stylu chrześcijańskim – vademecum „Jutro Niedziela”, które w ciekawy i przystępny sposób przybliża niedzielną liturgię słowa.

Zdarza się, że niedziela przecieka nam przez palce, a z mszy świętej wychodzimy w poczuciu, że coś przegapiliśmy. Jak można to zmienić? Jak nie dać sobie zabrać dobrodziejstwa płynącego ze świadomie przeżytej niedzielnej mszy świętej?

"Jutro Niedziela" autorstwa ks. Przemysława Śliwińskiego i ks. Marcina Kowalskiego to pozycja przygotowana z myślą o osobach świeckich i duchownych. Autorzy znaleźli sposób, by w zwięzłej formie wyodrębnić z całej niedzielnej Liturgii Słowa wspólną nić tematyczną i zgrabnie ją przedstawić. Proponują czytelnikowi wnikliwą egzegezę biblijną wg cyklu lekcjonarza, zachęcając do podejścia do Pisma Świętego jako do osoby, organizmu, w którym każda tkanka i mięsień tworzą wspólnie fascynującą, biblijną, żywą rzeczywistość.

W „Jutro Niedzieli” znajdziemy przystępną i treściwą analizę czytań, przybliżenie kontekstu wydarzeń biblijnych oraz skondensowane podsumowanie nauki płynącej ze Słowa Bożego. A oprócz tego: Chmurę Słów, Biblijny Insider, Translator, Linki - czyli rozważanie Słowa Bożego w nowej formie, atrakcyjnej dla oka i intelektu.

„Jutro Niedziela” to wydawnictwo trzytomowe, w tym roku ukaże się tom A, w kolejnych – odpowiednio tom B i C (zgodnie z cyklem lekcjonarza). Całość złoży się na podręczną „Niedzielną biblioteczkę”.

Publikacja posiada Imprimatur Kurii Metropolitalnej Warszawskiej i jest objęta honorowym patronatem metropolity katowickiego, arcybiskupa Wiktora Skworca - przewodniczącego Komisji Duszpasterstwa Konferencji Episkopatu Polski.

“Jutro Niedziela” jest już dostępna w przedsprzedaży (w promocyjnej cenie) - zapraszamy do odwiedzenia strony, poświęconej książce: Zobacz/

„JUTRO NIEDZIELA”. Dlaczego warto sięgnąć po tę książkę?

- motywacja do pokochania wnikliwej lektury Pisma Świętego

- przygotowanie do niedzielnej liturgii Słowa

- pomoc w pogłębieniu wiedzy biblijnej

- inspiracja do przygotowania homilii i konferencji, bazujących na Biblii

- punkt wyjścia do rozmów o wierze w gronie rodziny i znajomych

- kopalnia ciekawostek biblijnych

- profesjonalna biblijna “pomoc merytoryczna” dla liderów i członków wspólnot, kręgów biblijnych, grup parafialnych i duszpasterstw.

JUTRO NIEDZIELA. Dla kogo?

DLA ŚWIECKICH:

dla liderów i członków wspólnot, kręgów biblijnych, duszpasterstw - jako baza do spotkań ze Słowem Bożym

dla osób zainteresowanych samodzielnym pogłębieniem wiedzy biblijnej i odkrywaniem harmonii liturgii słowa: ścisłego związku pomiędzy Pierwszym i Drugim Czytaniem, Psalmem i Ewangelią

dla osób poszukujących Boga, stawiających Mu konkretne pytania i czekających na konkretne odpowiedzi

dla rodzin, chcących przygotować się do słuchania Słowa z niedzielnej liturgii

DLA DUCHOWNYCH:

Odcinki z cyklu "Jutro Niedziela" są od sześciu lat publikowane na łamach portalu Stacja7.pl – cieszą się popularnością wśród księży, którzy chętnie korzystają z "Jutro Niedzieli", np. przygotowując niedzielne homilie. Choć nie byli początkowo adresatami cyklu, z myślą o nich i na ich prośbę, autorzy na potrzeby książkowej publikacji zrewidowali treść i uzupełnili ją o dodatkowe fragmenty, których brak w internecie. „Te teksty stanowiły dla mnie pomoc w pracy duszpasterskiej: one rozszerzają spojrzenie na Biblię, pomagają znaleźć sposób na skuteczne dotarcie ze Słowem Bożym do innych ludzi i inspirują do tworzenia ciekawszych homilii” - zachęca do lektury “Jutro Niedzieli” ks. Piotr Adamczyk, dyrektor i redaktor naczelny radia RDN.

JUTRO NIEDZIELA. O Autorach

Ks. Przemysław Śliwiński – prezbiter Archidiecezji Warszawskiej. Ukończył studia specjalistyczne na Wydziale Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Santa Croce w Rzymie. Rzecznik prasowy Archidiecezji Warszawskiej. Wykłada edukację medialną w Wyższym Metropolitalnym Seminarium Duchownym w Warszawie. Autor publikacji w portalu Stacja7.pl.

Ks. Marcin Kowalski - prezbiter diecezji kieleckiej, doktor nauk biblijnych, wykładowca Pisma Świętego w Wyższym Seminarium Duchownym w Kielcach oraz w Lublinie, adiunkt przy katedrze Teologii Biblijnej i Proforystyki w Instytucie Nauk Biblijnych KUL, redaktor naczelny kwartalnika biblijnego The Biblical Annals, sekretarz Stowarzyszenia Biblistów Polskich III kadencji. Współpracuje jako autor tekstów z portalem Stacja7.pl.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Pan Bóg wycenił mnie na Parkinsona

2019-04-30 09:16

Łukasz Krzysztofka
Edycja warszawska 18/2019, str. 6

Dobrze znają go ci, którzy poszukują odpowiedzi na kwestie praktyki wiary w życiu codziennym. Ks. Piotr Pawlukiewicz daje teraz swoim życiem odpowiedź na najtrudniejsze pytanie – o sens krzyża i cierpienia

Artur Stelmasiak
Ks. Piotr Pawlukiewicz wycofuje się z dotychczasowych form duszpasterzowania

Znany kaznodzieja i rekolekcjonista w rozmowie z Pawłem Kęską ze Stacji 7 swój krzyż nazwał wprost – pan Parkinson. – Zawitał w moim domu po cichu. Kiedy się o nim dowiedziałem, to już się trochę rozgościł. Na razie ta choroba da się jeszcze jakoś zepchnąć na bok, da się pracować – mówił kapłan, który o swojej chorobie dowiedział się w 2007 r. Nie poddaje się jej jednak.

Ks. Pawlukiewicz uważa, że krzyż od Jezusa jest pomocą w osiągnięciu nieba. – Pan Bóg wycenił mnie na Parkinsona i przyjąłem tę wycenę. Robię co mogę, co będzie, zobaczymy. Co tu się martwić jutrzejszym dniem, jeżeli dzisiejszy może się skończyć przed północą – powiedział rekolekcjonista. – Chrystus daje ci krzyż doważony do ciebie, lekarstwo na zamówienie.

Były duszpasterz parlamentarzystów przyznał, że obecnie robi dużo badań medycznych i wycofuje się ze sposobów duszpasterzowania, które prowadził, poszukując innych. – Chciałbym zmienić akcenty homiletyczne. Mówić o rzeczach, których kiedyś się bałem, o tym, kiedy człowiek jest bezradny, bezsilny, kiedy słyszy, że choroba jest nieuleczalna. Dopóki mnie ludzie rozumieją, dopóki rozumieją moje słowa, to w imię Chrystusa będę głosił Ewangelię – podkreśla.

Ks. Pawlukiewicz stara się teraz nie odprawiać Mszy św. publicznie, ponieważ choroba ma różne kaprysy. Eucharystię odprawia sam u siebie.

Choroba Parkinsona należy do najpoważniejszych schorzeń ośrodkowego układu nerwowego. Jej objawy to przede wszystkim ograniczenie ruchu oraz drżenie. Leczenie choroby Parkinsona jest możliwe, jednak nie da się wyleczyć jej całkowicie. Po pewnym czasie doprowadza do inwalidztwa. Zmagał się z nią św. Jan Paweł II.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Olga Tokarczuk odebrała dyplom i medal noblowski z rąk króla Szwecji

2019-12-10 20:13

wpolityce.pl

Laureatka Literackiej Nagrody Nobla za rok 2018, Olga Tokarczuk, odebrała dyplom i medal noblowski z rąk króla Karola XVI Gustawa. Ceremonia noblowska odbywa się we wtorek w filharmonii sztokholmskiej.

wikipedia.org

Laureaci Nagrody Nobla dostają złote medale z wygrawerowanym wizerunkiem fundatora Alfreda Nobla oraz łacińską inskrypcją „Inventas vitam iuvat excoluisse per artes”. Są one wykonane ręcznie z 18-karatowego złota i ważą 175 gramów. Dyplomy są wykonane ręcznie przez artystów, jest na nich zdjęcie, imię i nazwisko laureata oraz cytat z uzasadnienia przyznania Nagrody Nobla.

Olga Tokarczuk została poproszona o odebranie wyróżnienia przez Pera Waesterberga z Akademii Szwedzkiej, który wcześniej wygłosił laudację na cześć noblistki.

Pani Tokarczuk, Akademia Szwedzka gratuluje wam. Proszę o odebranie Literackiej Nagrody Nobla z rąk jego królewskiej mości króla Szwecji — powiedział Waesterberg po polsku.

Polska pisarka - ubrana w czarną, aksamitną suknię do ziemi - wyszła na scenę sztokholmskiej filharmonii jako dziesiąty noblista. Ceremoniał ma związek z kolejnością dziedzin nagrody zapisanych w testamencie Nobla.

Podczas odbierania przez polską noblistkę medalu i dyplomu wszystko przebiegło zgodnie z planem, także zapisany w protokole trzykrotny ukłon, który nie udał się w 1996 r. Wisławie Szymborskiej. Poetka w tym właśnie momencie ceremonii pomyliła się. Olga Tokarczuk swoje trzy ukłony wykonała bez pomyłek.

Polska literatura błyszczy w Europie – ma w swoim dorobku już kilka Nagród Nobla, a teraz przyszła pora na kolejną, tym razem dla pisarki o światowej renomie i niezwykle rozległym wachlarzu zainteresowań, łączącej w swej twórczości elementy poezji i humoru. Polska, rozdroże Europy, być może nawet jej serce – Olga Tokarczuk odkrywa historię Polski jako kraju będącego ofiarą spustoszenia dokonanego przez wielkie siły, lecz również posiadającego swoją własną historię kolonializmu i antysemityzmu. Olga Tokarczuk nie ucieka od niewygodnej prawdy, nawet pod groźbą śmierci — mówił Per Waesterberg z Akademii Szwedzkiej w laudacji na cześć Olgi Tokarczuk.

Jego zdaniem twórczość Tokarczuk cechuje „połączenie twardej rzeczywistości z ulotną nierealnością, wnikliwa obserwacja i zafascynowanie mitologią”. Cechy te „czynią z niej jednego z najbardziej oryginalnych prozaików naszych czasów, postrzegających rzeczywistość na nowe sposoby”.

Olga Tokarczuk jest wirtuozem w kreowaniu postaci, potrafi uchwycić je w momencie ich ucieczki od codziennego życia. Pisze o tym, o czym nie pisze nikt inny: „o nieznośnej i ogromnej osobliwości tego świata” — wyjaśnił Waesterberg.

Jej powieść „Bieguni” to niezwykle różnorodny opis podróży, poruszania się po pasażerskich poczekalniach i hotelach, to spotkanie z bohaterami, o których wiemy bardzo niewiele, a także zbiór pojęć ze słowników, baśni i dokumentów. Tokarczuk wzajemnie przeciwstawia naturę i kulturę, rozum i szaleństwo, męskość i kobiecość, z prędkością sprintera przekracza społecznie i kulturowo wytworzone granice — podkreślił.

Jej mocna i bogata w idee proza to nomadyczna wędrówka przez około 15 książek. Wioski będące w nich miejscem akcji stają się centrum wszechświata, miejscem, w którym losy poszczególnych bohaterów wplatane są w wątki baśniowe i mitologiczne. Żyjemy i umieramy w opowieściach innych osób, gdzie na przykład Katyń raz może być zwykłym lasem, a raz miejscem masakry — ocenił Waesterberg.

„Księgi Jakubowe” laudator nazwał „największym dziełem” pisarki. Dodał, że „z podtekstu utworu przebija się żydowskie pochodzenie Tokarczuk oraz jej nadzieja na Europę bez granic”.

Przyszłe pokolenia będą sięgać po owe tysiącstronicowe arcydzieło autorstwa Tokarczuk i odkrywać w nim nowe bogactwo, którego dziś jeszcze wystarczająco nie dostrzegamy. Widzę, jak Alfred Nobel kiwa z uznaniem głową w swoim niebie — podsumował Per Waesterberg.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem