Reklama

Niedziela Rzeszowska

„Gorzkie żale”, przybywajcie!

Niedziela rzeszowska 10/2014, str. 1

[ TEMATY ]

Wielki Post

Arkadiusz Bednarczyk

Tegoroczny Wielki Post naznaczony jest przygotowaniem do kanonizacji papieży bł. Jana XXIII i bł. Jana Pawła II, która odbędzie się tydzień po Wielkanocy, w Niedzielę Miłosierdzia Bożego – 27 kwietnia. Ich święte życie uzmysławia nam powołanie każdego człowieka do świętości. Wielki Post jest czasem oczyszczenia z tego, co nas od świętości oddziela. Dobre przygotowanie do Świąt Wielkanocnych będzie zatem jednocześnie dobrym przygotowaniem do przeżywania uroczystości kanonizacyjnej. W tegorocznym orędziu na Wielki Post papież Franciszek zwrócił uwagę, że jedyna prawdziwa nędza, jaka może dotknąć człowieka, wiąże się z odrzuceniem synostwa Bożego i braterstwa Jezusa Chrystusa. Orędzie nosi tytuł: „Stał się ubogim, aby wzbogacić nas swoim ubóstwem” (por. 2 Kor 8, 9). Przełomowym krokiem w drodze do świętości zawsze będzie ufne wyznanie, że jesteśmy dziećmi Bożymi, odkupionymi przez Jezusa Chrystusa, który jest naszym bratem.

Reklama

Czterdziestodniowy czas przygotowania do największej chrześcijańskiej uroczystości – Świąt Paschalnych, jest doskonałym okresem do pogłębienia zażyłości z tym, który „życie swoje oddał za przyjaciół swoich” (J 15, 13). W tych dniach Kościół, przypominając słowa Jezusa Chrystusa, proponuje trzy drogi przybliżania się do Boga: post, jałmużnę i modlitwę. Wszystkie te praktyki powinny dokonywać się w atmosferze wyciszenia i skupienia. Taka jest też liturgia tego czasu. Z obrzędów Mszy św. znika uroczysty hymn „Chwała na wysokości Bogu” oraz radosna aklamacja „Alleluja”. Zastępuje ją aklamacja „Chwała Tobie, Królu wieków” albo „Chwała Tobie, Słowo Boże”.

Warto ten okres przeżyć świadomie, planując osobistą modlitwę, udział w nabożeństwach, sakramencie pokuty i rekolekcjach. Charakterystyczne dla tego okresu są dwa nabożeństwa: Droga Krzyżowa i „Gorzkie żale”. To wybitnie polskie nabożeństwo po raz pierwszy opublikowane zostało w 1707 r. w Warszawie pod tytułem „Snopek mirry z Ogrodu Gethsemańskiego albo żałosne Gorzkiej Męki Syna Bożego rozpamiętywanie”. Istotą tego nabożeństwa jest „wyrycie” modlitwą znamion ran Syna Bożego. Przeciwieństwem jest „oziębłość duszy”, czyli brak wrażliwości na cierpienie, brak znamion ran „Syna Twego” oraz duchowa nieczułość. Tych, którzy nie mogą wziąć udziału w nabożeństwach w kościołach, zachęcamy do modlitwy przez pośrednictwo radia i telewizji. Katolickie Radio Via będzie transmitować nabożeństwa z kościoła Świętego Krzyża w Rzeszowie: w piątki o godz. 18 – Drogę Krzyżową, w niedziele o godz. 17 – „Gorzkie żale”.

2014-03-06 11:05

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Praktyki pobożne: Gorzkie żale

[ TEMATY ]

Wielki Post

Gorzkie żale

męka pańska

Stanisław Wywioł

Określane są jako symbol narodowej pobożności. Gorzkie Żale to jedno z najbardziej popularnych nabożeństw pasyjnych odprawianych niemal we wszystkich świątyniach w okresie Wielkiego Postu.

Pobożność pasyjna

Począwszy od średniowiecza zaczęto w różnoraki sposób kultywować i rozważać mękę Pańską. Liczne misteria męki Pańskiej wyrosły na gruncie dramatu liturgicznego rozpowszechnionego w Europie w XII w. W Polsce najbardziej znanym przykładem była średniowieczna Historyja o chwalebnym Zmartwychwstaniu Pańskim ułożona przez Mikołaja z Wilkowiecka. Z początku XVII w. zachowały się dwa scenariusze widowisk przeznaczonych do Kalwarii Zebrzydowskiej. Z czasem ta praktyka zanikła. W wyniku podejmowanych działań kontrreformacyjnych powstaje wiele nabożeństw ubogacających liturgię, rozwija się kult świętych, pobożność ludowa poszukuje nowych form. W 1707 r. ukazuje się drukiem zbiór pieśni o Męce Pańskiej pod tytułem „Snopek Mirry z Ogrodu Gethsemańskiego, albo żałosne Gorzkiej Męki Syna Bożego […] rozpamiętywanie”. Autorem tekstu jest prawdopodobnie ks. Wawrzyniec Bienik ze Zgromadzenia Księży Misjonarzy świętego Wincentego a' Paulo – nowego zakonu powstałego w 1625 r. Misjonarze przybyli do Polski na zaproszenie królowej Marii Ludwiki Gonzagi, która ofiarowała im drewniany domek i kapliczkę w okolicy dzisiejszego kościoła św. Krzyża w Warszawie. Po wybudowaniu kościoła zakonnicy założyli szpital św. Rocha, którym opiekowało się zakonne Bractwo Miłosierdzia św. Rocha.

Zakonna rywalizacja

Bractwo Miłosierdzia św. Rocha zaczęło rywalizować z dominikańskim Bractwem Różańcowym o pierwszeństwo podczas uroczystych procesji. By zapobiec zgorszeniu ks. Bartłomiej Tarło, proboszcz parafii św. Krzyża, zabronił członkom swojego Bractwa uczestniczenia w procesjach różańcowych. To zmobilizowało misjonarzy to opracowania własnego nabożeństwa. Ma ono strukturę zaczerpniętą z dawnej Jutrzni. Składa się z trzech części. Rozpoczyna się Zachętą (lub Pobudką – analogia do współczesnego Wezwania) i wzbudzeniem intencji (czytanie). W każdej części znajduje się hymn i dwie pieśni (dziś w Jutrzni są dwa psalmy i pieśń ze Starego Testamentu). Gorzkie Żale dzieli się na Zachętę i trzy części. W każdą niedzielę Wielkiego Postu odprawia się jedną część: pierwszą w I i IV niedzielę Wielkiego Postu, drugą w II i V niedzielę Wielkiego Postu, a trzecią w III i Niedzielę Palmową Męki Pańskiej. Melodie do rozważanych tekstów Gorzkich Żalów są oryginalne i nawiązują do wcześniejszych pieśni.

Współczesne inicjatywy

Gorzkie Żale to nie tylko nabożeństwo wielkopostne, które zapowiada pasję Jezusa, ale także nazwa festiwalu. W tym roku odbyła się już VII edycja tego międzynarodowego festiwalu Gorzkie Żale/Nowe Epifanie. Ideą festiwalu jest poszukiwanie nowych, współczesnych epifanii piękna oraz inicjowanie twórczego dialogu artystów z tradycyjną sztuką religijną w duchu Listu do artystów Jana Pawła II. Festiwal Gorzkie Żale organizowany jest przez Centrum Myśli Jana Pawła II.

Nabożna praktyka

Nabożeństwo Gorzkich Żalów to jedna z form mających na celu przybliżyć się do cierpiącego Chrystusa, który za nas umarł i zmartwychwstał. Niemiecka mistyczka średniowieczna, św. Mechrylda podczas jednego ze swych licznych objawień Pana Jezusa, usłyszała słowa: „Ilekroć przy nabożnych rozpamiętywaniu męki Mojej serdecznie kto westchnie, tylekroć wdzięcznie łagodzi rany Moje. W tejże też chwili wypuszczam strzałę miłości w serce jego. Zaprawdę powiadam, że kto by z nabożeństwa ku męce Mojej choćby jedną łezkę uronił, tak mi jest miłym, jak gdyby za mnie podjął męczeństwo”. – Uczestnicząc w tym wyjątkowym wydarzeniu i rozważając Mękę Jezusa sercem przenoszę się do czasu, kiedy to wszystko się działo. Idę z Jezusem na śmierć, by wraz z nim zmartwychwstać – opowiada Alicja Demczyńska z Dąbrowy Górniczej.

CZYTAJ DALEJ

Ponad 1200 profesorów uczelni wyższych i pracowników naukowych apeluje o prawdę i szacunek w pamięci o Janie Pawle II

2020-11-25 11:36

[ TEMATY ]

św. Jan Paweł II

TV.Niedziela.pl

Ponad 1200 profesorów polskich uczelni wyższych i pracowników instytutów badawczych podpisało się pod apelem o prawdę i szacunek w pamięci o Janie Pawle II - dowiedziała się PAP. Ich zdaniem, oczerniając papieża, pokazujemy brak szacunku dla najjaśniejszych kart w naszej współczesnej historii.

Pod opublikowanym w sobotę listem podpisało się dotąd ponad 1200 profesorów i pracowników naukowych. Wśród sygnatariuszy apelu są m.in. prof. Krzysztof Zanussi, prof. Hanna Suchocka (UAM), prof. Stanisław Krajewski (UW), prof. Stefan Chłopicki (Collegium Medicum UJ), prof. Tomasz Dietl (PAN), prof. Leszek Roszkowski (PAN), prof. Agnieszka Zalewska (PAN), prof. Maciej Żylicz (PAN).

Profesorowie i pracownicy instytutów badawczych podkreślili, że "w pracy naukowej i dydaktycznej są zobowiązani do szukania prawdy oraz przekazywania jej studentom". "W ostatnich dniach obserwujemy falę oskarżeń wysuwanych wobec Jana Pawła II. Zarzuca mu się tuszowanie przypadków czynów pedofilskich wśród duchownych katolickich i nawołuje do usunięcia jego publicznych upamiętnień. Działania te mają doprowadzić do zmiany wizerunku osoby godnej najwyższego szacunku w kogoś współwinnego odrażających przestępstw" - napisali autorzy listu.

Zaznaczono, że "Jan Paweł II pozytywnie wpłynął na historię świata, był w wymiarze globalnym ważnym promotorem idei wolności ludzi i narodów". Profesorowie wskazali także na "ogromną rolę papieża w procesie wyzwalania się narodów Europy Środkowej i Wschodniej spod panowania Związku Radzieckiego". Ich zdaniem, "papież był duchowym przywódcą Polaków w okresie +Solidarności+ i stanu wojennego".

Profesorowie podkreślili, że "imponująco długa lista zasług i osiągnięć Jana Pawła II jest dziś podważana i przekreślana". "Dla młodych ludzi, którzy urodzili się już po jego śmierci, zdeformowany, zakłamany i poniżony wizerunek papieża może stać się jedynym znanym" - ocenili w liście. Autorzy listu zaapelowali o "opamiętanie do wszystkich ludzi dobrej woli".

"Jan Paweł II, jak każda inna osoba, zasługuje na to, żeby mówić o nim rzetelnie. Oczerniając i odrzucając Jana Pawła II, czynimy wielką krzywdę nie jemu, ale sobie samym. Pokazujemy w ten sposób, że nie mamy szacunku dla dziejowych dokonań i najjaśniejszych kart w naszej współczesnej historii. Jeśli takie ich traktowanie nie zostanie powstrzymane, to z czasem pozostaną nam świadomości tylko klęski i momenty hańby Rzeczpospolitej, obraz z gruntu nieprawdziwy, jednak z wszystkimi tego konsekwencjami. A z nich najpoważniejszą stanie się przekonanie następnego pokolenia, że nie ma żadnego powodu, by wspólnotę z taką przeszłością podtrzymywać" - oświadczyli profesorowie.

Inicjatorzy listu przekazali PAP, że "jeśli inne osoby świeckie z tytułem profesora chciałyby podpisać się pod tym apelem, mogą to zrobić pisząc na adres apelprofesorow@gmail.com z podaniem tytułu naukowego i nazwą uczelni".

Pod listem podpisali się profesorowie polskich uczelni wyższych: Uniwersytetu Warszawskiego, Uniwersytetu Jagiellońskiego, Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego, Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, Uniwersytetu Gdańskiego, Uniwersytetu Śląskiego, Politechniki Warszawskiej, Politechniki Wrocławskiej i Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. List poparli także pracownicy naukowi różnych instytutów Polskiej Akademii Nauk.(PAP)

CZYTAJ DALEJ

Czechy: władze rozluźniają ograniczenia; od czwartku będą otwarte sklepy

2020-11-29 13:28

[ TEMATY ]

koronawirus

Adobe.Stock

Rząd Czech na nadzwyczajnym posiedzeniu w niedzielę zdecydował o rozluźnieniu od czwartku obecnych ograniczeń epidemicznych. Zniesiony będzie nocny zakaz wychodzenia, otwarte mają być restauracje, sklepy i zakłady usługowe. Sklepy znowu będą otwarte w niedzielę.

Ponowne uruchomienie sklepów i zakładów usługowych jest warunkowane przestrzeganiem ściśle określonych zasad sanitarnych. W sklepach obowiązywać ma limit jednego kupującego na 25 metrów kwadratowych. W zakładach fryzjerskich i kosmetycznych pracownicy muszą stosować ochronę nosa i ust, a klienci - zasłaniać usta i nos, gdy to tylko możliwe. Uchylono też obowiązują do 26 listopada okres zakaz handlu w niedzielę.

Duże zmiany czekają restauracje. Będą one mogły działać w godzinach od 6:00 do 22:00, ale przy stoliku może zasiadać maksymalnie czterech klientów, a w całym lokalu może być obsługiwana połowa gości, których jednorazowo jest zdolny przyjąć lokal. Konsumpcja dań i napojów bez zajmowania miejsca przy stole jest niedozwolona.

Jednocześnie zniesiony zostaje zakaz konsumpcji alkoholu w przestrzeni publicznej - wynika z rozporządzenia gabinetu ministrów.

Zgodnie z decyzjami rządu limit uczestników nabożeństw, ślubów i pogrzebów został zwiększony do 30 osób. W nabożeństwach odprawianych w dużych świątyniach będzie mogło brać udział nawet więcej osób, ponieważ limity będą obliczane w zależności od metrów kwadratowych.

Bez widzów, a więc z sugestią oferowania widzom wydarzeń online, będą mogły działać teatry i sale koncertowe. Otwarte natomiast będą galerie, muzea, zamki, pałace i ogrody zoologiczne oraz botaniczne.

Rząd utrzymał obowiązujący obecnie nakaz noszenia maseczek zarówno wewnątrz budynków, jak i na zewnątrz. Jeśli chodzi o zgromadzenia publiczne, to limit osób, które mogą przebywać w grupie, wynosi 50 osób dla grup spotykających się na zewnątrz i 10 w pomieszczeniu.

Zmiany obejmą także sport. Zezwolono na organizowanie zawodów z udziałem nie tylko profesjonalistów, ale również amatorów; obowiązywać będą przy tym restrykcje sanitarne. Działać będą mogły kluby fitness i baseny. Od czwartku otwarte będą hotele i pensjonaty. Rząd na przyszły tydzień zapowiada podjęcie decyzji o sposobie funkcjonowania ośrodków narciarskich.

Zapowiadane zmiany nie dotyczą szkolnictwa, dla którego zasady zostały ustalone wcześniej i obowiązują od poniedziałku oraz od środy. Część uczniów szkół podstawowych i średnich uczy się w budynkach szkolnych, część uczestniczy w zajęciach stacjonarnych i zdalnych naprzemiennie.

Zapowiedziane przez rząd zmiany mogą być wprowadzone dzięki utrzymywaniu się przez siedem dni stopnia zagrożenia epidemicznego w kraju na poziomie 57 pkt. w 100-punktowej skali. Ponieważ istnieją bardzo istotne różnice, gdy chodzi o poziom zagrożenia epidemicznego w poszczególnych regionach Czech, nie było pewności czy rząd zdecyduje się na rozluźnienie restrykcji. Niektórzy eksperci wskazywali na dosyć wysoki w Czechach współczynnik "R", czyli wskaźnik określający ile zdrowych osób może być zakażonych przez jednego zakażonego. Obecnie wskaźnik ten wynosi 0.89.

Według danych ministerstwa zdrowia, które zostały opublikowane w niedzielę, w sobotę czeskie laboratoria potwierdziły 2667 nowych przypadków zakażenia koronawirusem. To najmniejszy sobotni wzrost, jaki zanotowano od 3 października.

Aktualnie w kraju jest 68 268 tzw. aktywnych zakażeń. W szpitalach przebywa 5087 pacjentów. Całkowity bilans zakażeń od marca wynosi obecnie 518 649 przypadków, a wyzdrowiało 442 327 osób. Od marca z powodu Covid-19 zmarło 8054 osoby. W sobotę odnotowano 49 zgonów. Liczba ta będzie jeszcze aktualizowana - zaznaczono w komunikacie ministerstwa zdrowia.

Z Pragi Piotr Górecki (PAP)

ptg/ mars/

CZYTAJ DALEJ
Przejdź teraz
REKLAMA: Artykuł wyświetli się za 15 sekund

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję