Reklama

Sanktuarium w Wiślicy

Uśmiechnięta Madonna Łokietkowa

2014-05-14 15:40

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 20/2014, str. 4-5

TD

Jej kult w Wiślicy trwa nieprzerwanie od 800 lat, a wizerunek Matki Bożej z Dzięciątkiem – obydwoje z uśmiechem na twarzach – należy do bardzo nielicznych, zaledwie kilku na świecie. Piękna rzeźba, przed którą Łokietek zbierał siły do zjednoczenia kraju, jest starsza niż sama bazylika Narodzenia Najświętszej Maryi Panny i zapewne znajdowała się już w poprzednim kościele. – Zdrój łask nie wysycha, obserwujmy to tutaj i teraz – mówi ks. prał. Wiesław Stępień, proboszcz w Wiślicy i kustosz sanktuarium

„Władysławie, idź z tą siłą i zwyciężaj”

Takie mniej więcej słowa miał usłyszeć Władysław Łokietek (1261-1333) we śnie lub w widzeniu, gdy trwał na modlitwie przed figurą Matki Bożej. Niektórzy przypisują rzeźbę autorstwu pustelnika św. Andrzeja Świerada (byłby to więc przełom X/XI wieku); być może kościół znajdujący się pod bazyliką ze słynną płytą „Orantów” był już pomieszczeniem dla figury. Prawdopodobnie powstała ona jednak w II poł. XIII wieku pod wpływem plastyki turyńsko-frankońskiej. Kult rozpowszechnił się szeroko dopiero w czasach Łokietka, który tutaj, w Wiślicy, znalazł schronienie, a wiśliczanie przyjmując go, narazili się Krakowowi, braciom i przeciwnikom Władysława. Gdy modlił się przed wizerunkiem i pytał: „co dalej?”, usłyszał w sercu słowa: „Władysławie, wstań, nie bój się, ja będę ci towarzyszyć, idź z tą siłą i zwyciężaj”. Łokietek ukończył zjednoczenie ziem polskich, odzyskał koronę i był pierwszym powszechnie znanym czcicielem Matki Bożej z Wiślicy. – Dzisiaj nasze sanktuarium nie jest na pewno w randze częstochowskiego, ale jest znacznie starsze – podkreśla Ksiądz Proboszcz.

Skąd figura w Wiślicy?

Zapewne jej obecność wiąże się z niezwykłością sanktuarium, które jest uważane za kolebkę chrztu na ziemiach polskich. Był to ośrodek państwa Wiślan, które przyjęło chrzest w ramach misjonarskiej działalności Cyryla i Metodego, i dużo wcześniej niż uczynił to Mieszko I.

Wiślica, prastara osada, niewątpliwie stanowiła siedzibę książąt państwa Wiślan, plemienia wymienianego przed poł. IX wieku przez Geografa Bawarskiego jako przypuszczalna rezydencja znanego z „Żywotu św. Metodego” potężnego księcia, który siedząc w Wiślech, urągał chrześcijanom i szkody im wyrządzał, najeżdżając ziemie państwa wielkomorawskiego. Niektóre źródła podają, iż w „rzeczywistości w X wieku był tu tylko niewielki zespół osadniczy, który na przełomie X/XI stulecia dostał się we władanie księcia Polan..., a jego śladem jest być może grodzisko położone na skałce gipsowej pośród łąk, ok. 600 m na południowy-wschód od osady” („Wiślica. Kolegiata”, Wydawnictwo ABC, Tarnobrzeg 2000, red. J. Zub).

Reklama

W 1958 r. odkryto fundamenty kościoła św. Mikołaja z X wieku, a zarazem gipsowej misy, która jest interpretowana jako naczynie służące do chrztu zbiorowego.

Wiślica, będąca zarazem jednym z najważniejszych i najpiękniejszych sanktuariów diecezji kieleckiej, jest traktowana jako historyczne miejsce chrztu z czasów przedmieszkowych. Wiele uroczystości i spotkań religijnych o wymiarze diecezjalnym chętnie nawiązuje do tej interpretacji „początków wiary na ziemi naszych ojców, pierwszego źródła wody chrzcielnej”. Obecność figury – wyjątkowo starej jak na polskie realia – wiąże się z wczesnochrześcijańskim rodowodem Wiślicy.

Figura zachowała stylizację romańską, naznaczoną elementami wczesnogotyckimi, Początkowo była ona przeznaczona dla kościoła romańskiego z II ćw. XIII wieku, potem przeniesiono ją do gotyckiej kolegiaty.

Lata świetności

Wiślica swój okres świetności wiąże z II poł. XII wieku, zwłaszcza gdy po 1166 r. przez kilka lat miał w niej siedzibę książę Kazimierz II Sprawiedliwy oraz z rozkwitem za Kazimierza Wielkiego.

Pod patronatem książąt sandomierskich zostały rozbudowane zespoły założeń sakralno-pałacowych. Powstanie kolegiaty romańskiej, której relikty znajdują się pod obecną gotycką świątynią, trzeba łączyć z księciem Kazimierzem Sprawiedliwym lub może z Henrykiem Sandomierskim. Z pierwotnego kościoła ocalały fundamenty i płyty „Orantów” z ok. 1175 r., znajdujące się w podziemiach obecnej kolegiaty.

Na przełomie XII/XIII wieku została ustanowiona kapituła kolegiaty, a starą świątynię zastąpiła w I poł. XIII wieku nowa budowla o dwuwieżowej fasadzie. Okres dobrej prosperity grodu trwał aż do niszczycielskich najazdów mongolskich. O Wiślicy było głośno w czasach Łokietka – jako o pierwszym grodzie, który poparł go w walce o zjednoczenie. Tutaj odbywały się wiece i zjazdy, ze szczególnie ważnym w 1347 r., zakończonym ogłoszeniem statutów wiślickich, w zasadzie pierwszego zbioru praw sądowych. Mniej więcej w tym czasie na pewno w wiślickiej świątyni jest już figura Madonny.

Zapewne staraniem króla osada otrzymała prawa miejskie, a ok. poł. XIV wieku, już za czasów Kazimierza Wielkiego, nastąpiło ostateczne rozplanowanie miasta, wzniesienie murów obronnych, przytułku, rozbudowa zamku. Najważniejszą inwestycją Kazimierza Wielkiego była budowa nowej kolegiaty pw. Narodzenia NMP, w latach 1352-1370. Dwuwieżowa bazylika została częściowo rozebrana na przeł. XIII/IV wieku przez bp. Jana Muskatę, który wzniósł tu wieżę mieszkalną. Długosz odnotował, że Kazimierz Wielki zbudował nowy kościół z gładzonego ciosu, gdyż stary był ciasny i zawilgocony. Do upiększania świątyni znacznie przyczynił się Władysław Jagiełło. Sprowadził z Rusi duchownych, którzy udekorowali ją freskami, na kształt korony misteryjnej, sławiącymi m.in. kult Matki Bożej. – Ta kolegiata została wzniesiona dla Jej czci, kult wtedy musiał być bardzo silny – uważa ks. prał. Wiesław Stępień.

Wiele inwestycji związanych jest z długoletnim pobytem w Wiślicy J. Długosza – wtedy wmurowano tablicę fundacyjną, będącą formą hołdu dla Maryi: klęczący król ofiaruje Jej model kolegiaty, którą zbuduje.

Ok. 1620 r. z powodu pęknięć ścian świątynię odnawiano, wprowadzając do wnętrza elementy baroku. Sporo zmian wniosło także XIX-wieczne „porządkowanie miasta”.

Kierownictwo robót renowacyjnych po poważnych zniszczeniach I wojny światowej objął rektor ASP w Krakowie, prof. Adolf Szyszko-Bohusz, który musiał niemal od podstaw przeprofilować wnętrze i częściowo fasady, trzymając się pierwowzoru. Dzisiaj wnętrze kościoła wywiera podniosłe wrażenie, ze zrekonstruowanymi sklepieniami gotyckimi, filarami, strzelistymi kolumnami.

Św. Jadwiga i św. Jan Paweł II

Królowie i święci, ludzie wybitni i prości, od wieków do dzisiaj nawiedzają sanktuarium. Jeden z ostatnich wpisów do wyłożonej codziennie w bazylice księgi pochodzi z 23 kwietnia 2014 r. Pątnik prosi „o dobre przeżycie kanonizacji bł. Jana Pawła II i Jana XXIII (…). Polecamy Ci, Mateńko, chorych na duszy i ciele” – pisze.

O wyjątkowej czci Kazimierza Wielkiego dla Maryi, dla której zbudował on kościół, świadczą jego rozmiary. – Król budował wiele kościołów ekspiacyjnych, ale raczej na nich oszczędzał, były one niewielkie, a ten jest ogromny – zauważa ks. Stępień. Z kolei Jagiełło nie szczędził środków na upiększenie sanktuarium. Na odpust 8 września przybywała do Wiślicy regularnie królowa Jadwiga, z licznym kilkudziesięcioosobowym dworem, i przebywała tutaj ok. tygodnia (to w Wiślicy pozytywnie rozstrzygnięto oszczerczy proces wobec królowej). I tak było przez wieki.

W 1966 r. Wiślica była jedną z ważniejszych stacji obchodów milenijnych. Abp Karol Wojtyła odprawiał wtedy Mszę św., homilię powiedział prymas Stefan Wyszyński. Wydarzenie zgromadziło ok. 40 tys. wiernych, pomimo że milicja zamknęła drogi, specjalnie niszczono asfalt. Ludzie do ołtarza polowego docierali polami i lasami. Wówczas, 17 sierpnia 1966 r., Prymas Tysiąclecia przy udziale przyszłego papieża dokonał koronacji Madonny Łokietkowej. W 1974 r. kard. Wojtyła był obecny na odnowieniu kapituły wiślickiej, jako papież – papieskim breve z 2004 r. – podniósł ją do godności bazyliki mniejszej, a teraz „przebywa” w świątyni w relikwiach krwi, w specjalnie wykonanym na kanonizację ołtarzu. Wszystko to potwierdza żywotność kultu. I może jeszcze inny fakt. – Gdy chciano zabrać figurę do renowacji, wiśliczanie na to nie pozwolili, obawiając się, że z instytucji państwowej może już nie powrócić do kościoła, tylko znajdzie się w którymś z muzeów. Takie to były czasy… Ale też jest to dowód na ich przywiązanie do Uśmiechniętej Maryi – uważa ks. prał. Stępień.

Wpisy są niemal codziennie

Bazylika jest zawsze otwarta i zawsze wyłożona jest w niej niebieska księga, właściwie większy zeszyt, do którego pielgrzymi wpisują intencje. Ten niebieski zeszyt liczy sobie zaledwie jeden rok, wpisy są prawie z każdego dnia.

„Proszę Cię o czystość dla mojego syna Rafała, żeby był wytrwałym i pracowitym człowiekiem, dążył do tego, co szlachetne i wartościowe (...)”, „proszę o zdrowie dla męża i aby był mniej nerwowy i kochał mnie tak, abym to odczuła…”, „obdarz Łukasza i Ewelinę potomstwem i proszę, aby zawsze byli wierni Ewangelii”; „o przemianę serca dłużników i zwrot dużych sum pieniędzy”, „o nawrócenia i łaski potrzebne w apostolstwie chorych...”, „o szczęśliwy powrót do domu narzeczonej brata...”; za tych wszystkich, którzy są na emigracji..., za ludzi uzależnionych od alkoholu, narkomanii, komputera, telewizji...., o nawrócenie policji..., o uzdrowienie nowo narodzonego wnuczka. Moc podziękowań za dar potomstwa, powołania zakonnego, za dobrego współmałżonka. A gdy cofnąć się o ponad 100 lat, w szacownej księdze wśród parafialnych dokumentów – notatki dokonane starannym przedwojennym pismem, w tym podziękowania za dar nawiedzenia wiślickiego sanktuarium, za kapłańskie jubileusze. Otwiera je ks. Wojtasiewicz z Żytomierza (1901 r.), a kończą bp Szymecki i abp Stroba (1983 r.). Obrazu kultu dopełniają liczne wota przechowywane na plebanii, w zaciszu tzw. Pokoju Długosza, gdzie zabezpieczono je przed zawieruchami wojennymi i kradzieżami. – To zaledwie pozostałość zbioru wotów; myślimy, jak wyeksponować je w kościele – wyjaśnia Ksiądz Proboszcz. Na jednym z serc napis: „Za uratowanie życia dzięki Ci, Matko”.

Wiślica przyciąga i fascynuje

To prastary kult maryjny i jeszcze starsze pamiątki chrztu decydują o wyjątkowości Wiślicy. Stąd rokrocznie od ponad 30 lat tysiące pątników diecezji kieleckiej wyrusza w pielgrzymce na Jasną Górę. Tutaj organizowane są Diecezjalne Spotkania Młodych, które gromadzą w czerwcu kilka tysięcy młodzieży. W 2016 r. do sanktuarium przybędzie ok. 5 tys. młodych ludzi z całego świata w ramach ŚDM.

W bazylice raz w miesiącu jest odprawiana Msza św. w intencjach pątników, wpisujących się codziennie do księgi, po każdej Mszy św. jest modlitwa do Madonny Łokietkowej, a w każdą środę nowenna (wzorowana na Nowennie do Matki Bożej Nieustającej Pomocy). – Jestem proboszczem w Wiślicy od czterech lat i te cuda wciąż się dzieją, jestem ich świadkiem, to np. dar potomstwa czy dar nawrócenia – wyjaśnia ks. prał. Wiesław Stępień. Cud codziennej modlitwy przed Maryją i Jej Synem trwa nieprzerwanie 800 lat.

Tagi:
Matka Boża

Reklama

II Konferencja Maryjna już 9-10 grudnia

2019-12-04 12:26

Organizator

II Konferencja Maryjna „Tam Twoje serce, kędy skarb przebywa”. Jasna Góra – skarbiec kultury polskiej i europejskiej, odbędzie się w dniach 9–10 grudnia 2019 r. na Wydziale Humanistycznym Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie przy ul. Zbierskiego 2/4 oraz w Klasztorze OO. Paulinów na Jasnej Górze.

Organizator

Tygodnik Katolicki "Niedziela" obiął tę konferencję swoim patronatem medialnym.

To już drugie spotkanie naukowe, które ma na celu interdyscyplinarną debatę nad motywem maryjnym na przestrzeni wieków (stanowi bowiem swoistą kontynuację ubiegłorocznej konferencji „Tyś naszą Hetmanką…” Jasnogórskie drogi do niepodległości), próbę komparatystyki kulturowej z uwzględnieniem jasnogórskiego wizerunku Najświętszej Maryi Panny oraz kontekstów historycznych, politycznych, artystycznych i społecznych, a nade wszystko refleksję naukową nad następującymi tematami szczegółowymi:

• Biblia jako wartość duchowa porządkująca rzeczywistość

• Kult maryjny w religii i kulturze jako repozytorium wartości

• Jasna Góra jako skarb w literaturze, pamiętnikach, dokumentach, teatrze, filmie, kulturze masowej

• Cudowna ikona Matki Bożej – skarb dla wierzących

• Relikwie świętych jako skarb

• Skarbczyki modlitw i pieśni – reprezentacje, miejsce w kulturze.

Celem konferencji jest ponadto:

• badanie literackich świadectw kultu maryjnego (sposoby obrazowania, kontekst historyczny, ikonograficzny, związek z dziejami narodu)

• badanie popularnych elementów kultu i związanych z nimi artefaktów (np. pieśni religijnych)

• ukazanie roli Jasnej Góry i Maryi dla tożsamości Polaków w kraju i za granicą

• analiza kopii cudownego wizerunku powstałych w warsztacie paulińskim  przez pryzmat prac renowacyjnych

Wszystkich zainteresowanych problematyką konferencji zapraszamy do udziału w obradach – wstęp wolny. Integralną częścią konferencji będzie koncert symfoniczny z okazji Roku Moniuszki w Bazylice Jasnogórskiej, zaplanowany na 10 grudnia 2019 r. o godz. 19.00. Bilety do odbioru w Biurze promocji UJD w Częstochowie.

Patronaty Honorowe

JE Abp Metropolita Częstochowski, Przewodniczący Komisji Maryjnej Konferencji Episkopatu Polski ks. dr Wacław Depo

JM Rektor Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie

prof. dr hab. Anna Wypych-Gawrońska

Przeor Klasztoru OO. Paulinów na Jasnej Górze, o. Marian Waligóra OSPPE

JM Rektor Wyższego Seminarium Duchownego w Częstochowie ks. dr Grzegorz Szumera

Konsul Generalna Węgier dr hab. Adrienne Körmendy

Przewodniczący Polskiego Towarzystwa Mariologicznego ks. prof. dr hab. Marek Chmielewski

Dyrektor Jasnogórskiego Instytutu Maryjnego o. Mariusz Tabulski OSPPE

Prezes Fundacji „Silva Rerum Polonarum” dr Krzysztof Czajkowski

Komitet Naukowy Konferencji

o. prof. UKSW hab. Grzegorz M. Bartosik (UKSW)

ks. prof. dr hab. Marek Chmielewski (KUL)

prof. dr hab. Jarosław Ławski (UwB)

prof. dr hab. Bogdan Mazan (UŁ)

prof. dr hab. Tadeusz Srogosz (UJD)

prof. dr hab. Andrzej Stroynowski (UJD)

prof. dr hab. Lucjan Suchanek (PAU)

o. dr Mariusz Tabulski OSPPE (JIM)

Organizatorzy

Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie

Wydział Humanistyczny UJD w Częstochowie

Sanktuarium Matki Bożej na Jasnej Górze

Jasnogórski Instytut Maryjny

Polskie Towarzystwo Mariologiczne

CZYTAJ DALEJ

Reklama

W niedzielę 8 grudnia 2019 r. świętujemy uroczystość Niepokalanego Poczęcia NMP

2019-12-07 12:42

BPKEP / Warszawa (KAI)

W dniu 8 grudnia 2019 r. w kalendarzu liturgicznym Kościoła Powszechnego wypada zbieżność II niedzieli Adwentu i uroczystości Niepokalanego Poczęcia NMP. Dla dobra duchowego wiernych należy zachować w dniu 8 grudnia 2019 r. świętowanie uroczystości Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny – czytamy w dekrecie przewodniczącego Konferencji Episkopatu Polski abp. Stanisława Gądeckiego.

Niepokalana wg. bł. Urszuli Leduchowskiej/fot. Graziako

Publikujemy pełną treść dekretu:

Warszawa, dnia 26 kwietnia 2018 roku

DEKRET

W dniu 8 grudnia 2019 r. w kalendarzu liturgicznym Kościoła Powszechnego wypada zbieżność II niedzieli Adwentu i uroczystości Niepokalanego Poczęcia NMP.

Konferencja Episkopatu Polski, na mocy dyspensy udzielonej przez Kongregację ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów dekretem z dnia 9 kwietnia 2013 r. (Prot. 39/13/L), postanowiła podczas 378. Zebrania Plenarnego w Warszawie dnia 14 marca 2018 r., aby dla dobra duchowego wiernych zachować w dniu 8 grudnia 2019 r. świętowanie uroczystości Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny.

Celebrację sprawuje się w kolorze białym, z użyciem tekstów z uroczystości, z uwzględnieniem zaleceń wymienionych w piśmie przewodnim Prefekta Kongregacji, polecającym, aby w dniu tym nie pomniejszyć znaczenia czasu Adwentu:

a) drugie czytanie mszalne bierze się II niedzieli Adwentu;

b) w homilii należy nawiązać do trwającego okresu liturgicznego;

c) w modlitwie powszechnej należy użyć przynajmniej jednego wezwania nawiązującego do okresu Adwentu;

d) w miejsce zwykłej oracji końcowej modlitwy powszechnej należy użyć kolekty II niedzieli Adwentu.

Postanowienie obejmuje wszystkie Msze odprawiane tego dnia w Kościele polskim (z udziałem ludu lub bez udziału ludu), a także oficjum Liturgii Godzin (wieczorem 7 grudnia należy użyć oficjum I Nieszporów uroczystości Niepokalanego Poczęcia NMP oraz Komplety po I Nieszporach).

Zgodnie z objaśnieniem Kongregacji i duchem dyspensy, która zezwala na nieprzenoszenie tej uroczystości w Polsce na następny dzień, następujący poniedziałek 9 grudnia 2019 r. ma rangę dnia powszedniego w Okresie Adwentu (Poniedziałek II tygodnia Adwentu).

Niech Niepokalana Matka Chrystusa i Kościoła będzie nieustanną przewodniczką w adwentowym czasie przygotowań do Uroczystości Narodzenia Słowa Bożego.

+ Stanisław Gądecki

Arcybiskup Metropolita Poznański

Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski

Wiceprzewodniczący Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE)

Warszawa, dnia 26 kwietnia 2018 roku

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Ona by tak chciała służyć ze mną - ministranci stworzyli muzyczny hit!

2019-12-09 09:40

Red.

“Ona by tak chciała służyć ze mną” to pierwsza amatorska superprodukcja Ministranckiej Wytwórni Muzycznej - która od wczoraj podbija Internet! Zrealizowana została na terenie parafii pw. św. Szczepana w Katowicach - Bogucicach i parafii pw. św. Antoniego z Padwy w Dąbrówce Małej.

youtube.com

Utwór w jeden dzień zdobył 120 tyś wyświetleń na serwisie Youtube. Jak piszą sami twórcy ministranckiego hitu: Nasza parodia została stworzona w celach humorystycznych przez prawdziwych ministrantów, a nie jakichś podrabiańców i nie ma na celu nikogo obrazić.

Ministranci stworzonym hitem ukazują, że nie wstydzą się wiary i służby liturgicznej. W humorystyczny sposób dają piękne świadectwo radosnego życia w Kościele.

Utwór "Ona by tak chciała służyć ze mną" spotkał się z bardzo dobrym przyjęciem słuchaczy, poniżej zamieszczamy kilka ciekawych komentarzy:

- Chciałbym to oficjalnie ustanowić hymnem Ministrantów

- chłopaki mam nadzieje ze to dopiero poczatek i jeszcze cos nagracie!

- A jednak ktoś mnie jeszcze zaskoczył XD

- Nooo takie "Ona by tak chciała" to ja rozumiem. Po prostu rewelacja! Świetna robota kochani gratulacje!

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem