Reklama

Papież wobec Powstania Styczniowego

W tym roku przypada 140. rocznica wybuchu powstania styczniowego. Powstania, które było kolejnym zrywem mającym na celu przywrócenie naszej Ojczyźnie wolności. Niestety, bezskutecznie. Istnieje obszerna literatura na temat powstania styczniowego, bowiem różne były i są punkty widzenia dotyczące przygotowania tego powstania, jego przebiegu, dowódców i wreszcie jego klęski. Spójrzmy zatem, jak ów czyn niepodległościowy był postrzegany przez Watykan.

W czasie niepokoju, jaki panował w Polsce w latach 1861-64, na Stolicy Piotrowej w Rzymie zasiadał papież Pius IX, dla którego sprawa Polski nie była obojętna. Wypadki, jakie miały miejsce w 1861 r. w Warszawie, w oczach Papieża zapowiadały rewolucję, a przecież Stolica Apostolska nie mogła pozostawać bierna wobec żadnej rewolucji. Pius IX, choć darzył Polskę sympatią, ze smutkiem stwierdził w 1861 r., że "Polacy szukają przede wszystkim Polski, a nie królestwa Bożego, i dlatego tej Polski nie mają".
W liście do abp. Fijałkowskiego z 6 stycznia 1861 r. Papież piętnował wszelkie knowania rewolucyjne, które mogły stać się zagrożeniem dla wiary. Uważał również, że konieczne jest utwierdzanie w wierze, aby "zasłonić od zgubnych wstrząśnień podniecanych przez złych ludzi". Ambasador rosyjski w Rzymie Paweł Kisielew zażądał od Papieża, aby ten napominał Polaków śpiewających pieśni patriotyczne w kościołach. Pius IX jednakże kategorycznie odmówił.
Sytuacja panująca w Polsce bardzo martwiła Papieża. Przedstawiana przez Zgromadzenie Księży Zmartwychwstańców zapowiadała rychły wybuch rewolucji. Pius IX nosił się z zamiarem wydania dekretu przypominającego encyklikę Cum primum, wydaną przez papieża Grzegorza XVI w 1832 r. Myślał bowiem, że spełnia obowiązek udaremnienia katastrofy grożącej Kościołowi w Polsce. W miejsce papieskiej enuncjacji pojawił się list ks. Hieronima Kajsiewicza, który był nie na czasie i bardzo niezręczny. List ten zatytułowany Do braci kapłanów grzesznie spiskujących i braci szlachty nie mądrze umiarkowanej, choć zawierał trzeźwą ocenę panującej sytuacji, został jednak odczytany jako atak dywersji zarówno moralnej, jak i psychologicznej. Ukazał się bowiem w dzień po wybuchu powstania.
Z każdą chwilą trwania powstania Papież przekonywał się, że nawet rewolucja czy powstanie na terenie ziem polskich jest i musi być ostoją dla katolicyzmu, który był niszczony. Jednakże głównym i jedynym motywem wystąpień Papieża w sprawie Polski był motyw ratowania Kościoła. Zmuszony do trzymania się zasad legitymizmu nie mógł wspominać nic o sprawach narodowych naszego kraju, nawet gdyby uznał, że walczymy w słusznej sprawie. Nie szczędził też Pius IX wobec Polski gestów współczucia i przychylności. Tych naprawdę w Watykanie nie brakowało, czego przykładem mogą być zarządzone przez Papieża modlitwy za naród polski, które odbyły się we wrześniu 1863 r. W czasie trwania tych modlitw wyraźnie mówiono o posłannictwie narodu polskiego.
Aby zapobiec represjom grożącym polskiemu Kościołowi, Papież w czasie jednej z uroczystości w kwietniu 1864 r. powiedział, że rosyjski car ma prawo powstrzymać "niesprawiedliwy rokosz", ale nie wolno mu tego czynić kosztem ucisku religii.
Stosunek Piusa IX wobec Polaków oparty był na zasadach legitymizmu i nie różnił się w zasadzie od postawy jego poprzedników. Choć Papież uważał Polaków za naród grzeszący niesfornością, to jednak żywo i serdecznie okazywał wyrazy swojej sympatii i życzliwości w czasie ucisku. Nigdy też nie potępił udziału duchowieństwa w powstaniu ani w czasie jego trwania, ani po jego upadku, tak jak to uczynił Grzegorz XVI. Nie potępił, choć domagał się tego z całą konsekwencją rząd rosyjski.
30 lipca 1864 r. Papież wydał encyklikę Ubi Urbaniano, skierowaną do biskupów w Królestwie i cesarstwie rosyjskim. Duchowieństwo polskie wdzięczne było Papieżowi za tę encyklikę, gdyż była ona aktem uznania dla represjonowanych księży i pociechą dla prześladowanego społeczeństwa polskiego. Należy stwierdzić, że pontyfikat Piusa IX był czasem dużego zainteresowania Stolicy Apostolskiej sprawami polskimi. Ani wcześniej, ani później, aż do czasu odzyskania przez Polskę niepodległości, żaden papież nie poświęcał Polsce zbyt wiele uwagi.

Ocena: +3 -2

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Alicja z krainy dobra

Niedziela Ogólnopolska 51/2019, str. 52-54

[ TEMATY ]

miłosierdzie

wolontariat

Klaudia Zielińska

Nie lubi mówić o sobie. Unika udzielania wywiadów. Ratuje ludzi od śmierci, głodu, cierpienia i chorób. Misjonarka w Kenii i Tanzanii. Nazywana przez bliskich „Aniołem Afryki” lub „Matką Teresą z Polski”.

Krzysztof Tadej: Trzy lata temu w wywiadzie dla tygodnika Niedziela powiedziała Siostra m.in.: „Kiedyś pojechałam do jednej z wiosek. Witałam się z ludźmi i nagle usłyszałem dziwny pisk. Spytałam: «Co to takiego?». Wskazano mi jeden z domów. Wczołgałam się, bo nie było drzwi. Zobaczyłam dziecko leżące na liściach od banana. Piszczało z bólu. W jego uchu zagnieździły się robaki i wyjadały błonę bębenkową. Obok leżała matka i nie miała siły wstać. Umierała z głodu. Udało się uratować dziecko i matkę w ostatniej chwili”. Opowiadała Siostra również o innych dramatycznych sytuacjach w kenijskiej miejscowości Laare. Czy od tego czasu sytuacja się poprawiła?

CZYTAJ DALEJ

Rektor KUL: Adwent przynosi nadzieję nawet w najbardziej trudnym czasie

2021-11-27 10:50

[ TEMATY ]

adwent

Adobe Stock

Trwająca pandemia, sytuacja na wschodniej granicy, codzienne problemy, w wielu z nas mogą wywoływać niepokój i prowadzić do zwątpienia. Tym bardziej cenny jest czas rozpoczynającego się Adwentu, który przynosi prawdziwą nadzieję – podkreśla rektor Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II ks. prof. Mirosław Kalinowski. Jutro, w niedzielę 28 listopada, Kościele katolickim rozpoczyna się Adwent.

Rektor KUL przypomina, że łacińskie słowo „adventus”, od którego pochodzi nazwa okresu liturgicznego w Kościele katolickim przed Bożym Narodzeniem, oznacza „przyjście” i „przybycie”.

CZYTAJ DALEJ

Powinni być świadkami

2021-11-27 22:57

Maria Fortuna- Sudor

Homilię wygłosił bp Janusz Mastalski

Homilię wygłosił bp Janusz Mastalski

    – Muzyka łagodzi, wspiera, sprawia, że człowiek zaczyna inaczej patrzeć na trudne sprawy – powiedział bp Janusz Mastalski do organistów-muzyków kościelnych uczestniczących w dniu skupienia.

    W sobotę 27 listopada w sanktuarium św. Jana Pawła II na Białych Morzach został zorganizowany Dzień Skupienia organistów-muzyków kościelnych. Wydarzenie rozpoczęło się od wspólnego odśpiewania Jutrzni, po czym uczestnicy wysłuchali konferencji o. dr. Nikodema Kilnara OSPPE - krajowego duszpasterza muzyków kościelnych. W samo południe rozpoczęła się Eucharystia, której przewodniczył bp Janusz Mastalski. Współkoncelebransami byli: o. Nikodem Kilnar i ks. Dariusz Lenart - duszpasterz organistów archidiecezji krakowskiej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję