Reklama

By na granicy nie została wiara

2014-11-04 15:17


Niedziela Ogólnopolska 45/2014, str. 18-19

Bożena Sztajner/Niedziela

O wielkiej emigracji związanej z powstaniami, o współczesnej emigracji i znakach nadziei we francuskim Kościele i społeczeństwie z ks. inf. Stanisławem Jeżem - rektorem Polskiej Misji Katolickiej w Paryżu - rozmawia ks. Marek Łuczak

KS. MAREK ŁUCZAK: - W dużych miastach Europy, również we Francji, można spotkać się z następującą sytuacją: wokół niektórych kościołów gromadzą się Polacy, tam wymieniają informacje, dzielą się doświadczeniami. Czy z takiego obrazu możemy odczytać coś więcej niż tylko dbałość o komunikację emigrantów?

KS. INF. STANISŁAW JEŻ: - Niewątpliwie należy tu widzieć pewien symbol. Pomijając język teologiczny, według którego Kościół jest rodziną dzieci Bożych, można się tu posłużyć językiem socjologii. Ta dziedzina podpowie nam, że żadna instytucja nie przyczynia się do integracji społeczeństw w takim stopniu, jak właśnie Kościół, który obejmuje w sposób integralny całego człowieka. O tym myśleli zresztą założyciele Polskiej Misji Katolickiej, kiedy na mapie Europy nie było Polski. Chcieli oni wówczas z jednej strony objąć emigranta troską duszpasterską, a z drugiej - walczyć na nowo o wolność Ojczyzny właśnie w ten sposób, że emigrant miał być wzmocniony całościowo: i w kwestii wiary, i w kwestii wykształcenia czy kondycji ducha. Wielka emigracja zrodziła się po powstaniu listopadowym, a potem po powstaniu styczniowym. Osoby świeckie dały początek instytucjom, które zakładały integralną koncepcję człowieka. Ważna więc była troska duszpasterska, ale w nie mniejszym stopniu polska biblioteka, szkoła, zakład św. Kazimierza. To miało służyć ludziom, którzy stracili wszystko z powodu zawłaszczającej polityki cara. Założyli nawet stowarzyszenie opiekujące się polskimi pamiątkami czy grobami tu, we Francji. My jesteśmy ich spadkobiercami i próbujemy się inspirować ich działalnością.

- Można powiedzieć, że wchodzicie w wielką tradycję tej historycznej emigracji. Polacy wyjeżdżali do Francji w różnych okresach i na pewno te fale różniły się między sobą.

- Różnice są ogromne. Pierwsza emigracja miała głównie charakter patriotyczny, walczyła o wolną Polskę i z tego powodu straciła wszystko. Zamiast na Syberii, znalazła się w Paryżu, do którego zdążyła uciec. Nad Sekwaną Polacy walczyli o wolność, także przygotowując ideologiczny grunt. Ludzie świeccy postarali się o to, by znaleźć między sobą kandydatów do kapłaństwa czy do zakonu - w ten sposób pojawili się tutaj Księża Zmartwychwstańcy.
Potem przyszła emigracja międzywojenna. Francja była wykrwawiona przez I wojnę światową, podczas której zginęło ponad 10 mln Francuzów. Potrzeba było wówczas rąk do pracy i ponad pół miliona naszych rodaków znalazło się we Francji - pracowali głównie w kopalniach i w przemyśle ciężkim, jak również na roli. Była to więc emigracja zarobkowa. Nie można zapomnieć, że część z tej emigracji nie przybyła z Polski, tylko z Westfalii, gdzie ludzie mieli do wyboru: albo stać się obywatelami niemieckimi, albo opuścić kraj. Przybyło wtedy 200 tys. emigrantów. Byli oni już zorganizowani; przyjechali ze swoimi strukturami, sztandarami, ze swoim całkowicie uporządkowanym życiem społecznym, począwszy od rzeźnika, a skończywszy na nauczycielu itd. W niektórych wioskach było tak, że większość mieszkańców wcale nie stanowili Francuzi, lecz nasi rodacy. Oczywiście, niemal w pierwszej kolejności prosili o księdza, domagali się duszpasterstwa, postarali się nawet, żeby kopalnie płaciły księżom pensje, żeby na czele wspólnoty mieć właśnie duchowego przewodnika.
Następna fala emigracji to okres wojenny. Polacy przebywali tu przejściowo, a potem wyjechali do Stanów Zjednoczonych, Kanady, Australii. To byli żołnierze, którzy znaleźli się na ziemi francuskiej. Niewielka ich część została we Francji.
Emigracja odnowiła się na nowo w okresie „Solidarności” i stanu wojennego. W samym Paryżu wraz z tzw. regionem paryskim znalazło się ok. 40 tys. osób.
Po naszym wstąpieniu do Unii Europejskiej sytuacja zmieniła się całkowicie. Niepotrzebne są już wizy, a nawet paszporty, więc przyjazdy i odjazdy naszych rodaków trwają niemal nieustannie. Mamy do czynienia z ich ciągłym przemieszczaniem się. Podam znaczący przykład: 25 lat temu, gdy przybyłem do Polskiej Misji Katolickiej, w Paryżu był jeden ośrodek duszpasterski, a w tej chwili jest ich 6. Są większe i mniejsze, ale we wszystkich gromadzą się nasi rodacy.

- Jakie są najważniejsze problemy współczesnej emigracji?

- Współczesna emigracja bardzo różni się np. od tej z okresu wojennego. Mamy dziś do czynienia z inną mentalnością, zasadami etycznymi czy odmiennym nastawieniem do Polski. Dawniej łatwiej było zachować dwukulturowość. Niektóre wspólnoty były zdolne do tego, by utrzymać kapłana. Dzisiejsza emigracja już nie prosi o kapłana. Robią to nieraz francuscy biskupi, którzy widząc wielu Polaków przybyłych do ich diecezji, chcą im zagwarantować opiekę duszpasterską. Chodzi także o pracowników sezonowych, którzy nieraz 6 czy 8 miesięcy w ciągu roku pracują np. w sadach, przy zbieraniu owoców itd. Bardzo różnie jest zatem z tym naszym polskim katolicyzmem. Część emigrantów zostawia Boże przykazania na granicy, nawet jeżeli je zachowywali w Polsce.
Jednym z poważniejszych problemów jest płynność osób, które często nawet nie wiedzą, na jak długo przyjeżdżają. Ich głównym celem jest zarobek, nie myślą o innych sprawach. Są zagonione, bo chcą w jak najkrótszym czasie zarobić jak największą sumę pieniędzy.
Następnym problemem jest kondycja rodzin. Niektórzy pozostawiają swoich współmałżonków w Polsce, a tutaj pojawia się pokusa znalezienia sobie kogoś innego. Więzi rodzinne słabną. Na katechezie pojawiła się u nas duża liczba rodzin „sklejonych” ponownie. Chodzi o małżonków, którzy przeżywali kryzys, ale udało im się go pokonać. Bardzo często nasi rodacy ulegają wpływom tutejszego środowiska. Na początku gorszą się zastaną sytuacją, a później gorliwie naśladują wszystko, co tu się dzieje.

- Kiedyś słyszałem opinię arcybiskupa Brukseli, który z wielką nadzieją wypowiadał się na temat Polaków. Mówił, że ku zdumieniu Belgów w każdą niedzielę tłumy naszych przemierzają ulice w drodze do kościoła. Czy religijność Polaków wpływa jakoś na Francuzów?

- Na pewno Polacy są bardziej praktykujący od Francuzów. Musimy być jednak świadomi, że mamy tu do czynienia z 15 proc. uczestników niedzielnej Mszy św. - może liczba ta dochodzi do 20 proc. To robi wrażenie. Przy placu Concorde np. jest kościół Matki Bożej Wniebowzięcia - główna parafia. Na Mszę św. przychodzi tam ponad 4 tys. wiernych, a świątynia nie jest duża, nabożeństwa są odprawiane od rana do wieczora, Francuzi mają więc wrażenie, że ten kościół jest oblężony. W parafii św. Genowefy na samej katechezie jest ponad 500 dzieci, więc to też robi wrażenie. Do tego dochodzą polskie parafie pod Paryżem. Nasi duszpasterze są zaangażowani w dwóch wspólnotach: francuskiej i polskiej.

- I na koniec może kilka słów na temat znaków nadziei w Kościele francuskim czy we francuskim społeczeństwie, jeśli chodzi o odrodzenie wiary.

- Jestem w Paryżu w środowisku polskim już od 28 lat - przedtem byłem w środowisku francuskim i międzynarodowym - więc widzę ogromną ewolucję, szczególnie od czasów kard. Jeana-Marie Lustigera, który był wielkim człowiekiem, gorliwym kapłanem, arcybiskupem i kardynałem. Tutaj, w Paryżu, założył szkołę katedralną, która w tej chwili liczy kilka tysięcy świeckich studiujących filozofię i teologię i stanowi swego rodzaju centrum kultury. Następnie założył tygodnik katolicki, radio Notre Dame, telewizję KTO - katolicką, a oprócz tego jest bardzo dużo ruchów charyzmatycznych, którym kard. Lustiger powierzał odradzające się wspólnoty. Obecny arcybiskup Paryża kard. André Vingt-Trois czyni podobnie. Niektóre parafie, przedtem prawie że wegetujące, teraz są bardzo żywotne i przyciągają setki ludzi. Oczywiście, jest różnica między dzielnicami, gdzie są emigranci, szczególnie muzułmanie, a tymi, gdzie są Francuzi. Powstała parafia, w której są muzułmanie, którzy przeszli na chrześcijaństwo. Co roku w samym Paryżu jest chrzczonych kilkaset osób, a we Francji kilka tysięcy osób - do 5 tys. dorosłych. To jest ten nowy ruch ludzi, którzy przychodzą znikąd, tzn. albo z ateizmu, albo z innych religii: buddyzmu, judaizmu czy islamu, chociaż o tym nie można głośno mówić z tego względu, że istnieje problem tzw. fatwy i wiąże się z tym niebezpieczeństwo prześladowania nawet we Francji tych, którzy przeszli na chrześcijaństwo. Jest bardzo dużo znaków tego odrodzenia, w niektórych diecezjach są też powołania kapłańskie. Ostatnio diecezja Versailles wyświęciła dwudziestu kilku kapłanów, a we Francji święci się ich co roku ponad 100. To nie jest duża liczba, ale jest. Pamiętam, że kard. Lustiger prowadził noce modlitwy o powołania i wtedy w Paryżu bardzo wzrosła liczba powołań kapłańskich i zakonnych. Tak się dzieje w niektórych diecezjach. Kościół, który się modli, to Kościół, który żyje.

- Czy mógłby Ksiądz Infułat powiedzieć o oddolnych ruchach? Tych dotyczących np. obrony rodziny, które były inicjowane niekoniecznie przez Kościół, ale jednak było to dość znaczące w ostatnich latach.

- W ostatnich latach francuskie społeczeństwo budzi się, szczególnie młodzi ludzie, którzy pragną, żeby bazą społeczeństwa była rodzina monogamiczna, w kontekście gdy właśnie muzułmanie robią, co chcą, i żeby ten ideał antropologiczny, chrześcijański został zachowany w społeczeństwie - występują przeciw tym wszystkim propozycjom czy też prawom, które są bezprawiem w stosunku do koncepcji małżeństwa czy rodziny itd. Sam uczestniczyłem w kilku manifestacjach, podczas których na ulicach Paryża było 1,3 mln czy 1,4 mln ludzi. To świadczy o tym, że społeczeństwo budzi się do życia, że ważny jest model rodziny: „Tata, mama + dzieci”, a nie ideologia genderyzmu czy jakaś nowa koncepcja społeczeństwa.

Tagi:
misje chrześcijaństwo emigracja katolicy chrześcijanin

Reklama

W Argentynie ubywa katolików

2019-11-27 20:27

vaticannews / Buenos Aires (KAI)

W Argentynie w dramatycznym tempie ubywa katolików. Stanowią oni zaledwie 62,9 proc. społeczeństwa, o 13 proc. mniej niż w roku 2008. Dziennik La Croix przypomina, że jeszcze w roku 1960 katolicy stanowili 90 proc. mieszkańców tego kraju. Najgorsza sytuacja jest pod tym względem w Patagonii i Buenos Aires. W argentyńskiej stolicy katolicy stanowią zaledwie 56,4 proc populacji.

stock.adobe.com

Argentyńczycy, którzy porzucają Kościół zasilają szeregi wspólnot ewangelikalnych. Należy już do nich 15 proc. mieszkańców, o 6 proc. więcej niż przed 11 laty. Wskaźnik ten jest jeszcze większy wśród ludzi młodych i wynosi 20 proc. Te negatywne tendencje przejawiają się również w stosunku Argentyńczyków do Papieża. Dla 82 proc. badanych wybór ich rodaka na Stolicę Piotrową nie miał żadnego wpływu na ich wiarę. Tylko u 8 proc. wydarzenie to wzmocniło ich przekonania religijne.

W konsekwencji przemian religijnych w argentyńskim społeczeństwie szybko rośnie też liczba osób, które nie czują się związane z żadną religią. Jest ich niemal 19 proc.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Niedziela radości

Damian Kwiatkowski

BOŻENA SZTAJNER

Gaudete – to łacińska nazwa trzeciej niedzieli Adwentu, pochodząca od pierwszego słowa antyfony rozpoczynającej tego dnia Liturgię Eucharystyczną. Słowo to pochodzi od łacińskiego czasownika „gaudere” i jest wezwaniem do radości: Radujcie się ! Jej przyczyną ma być odnowienie świadomości, że Bóg jest blisko nas, że jest z nami, że stał się naszym bratem. Tego dnia w liturgii używa się szat koloru różowego (stosuje się je jeszcze tylko w czwartą niedzielę Wielkiego Postu, tzw. niedzielę laetare). Papież Paweł VI w 1975 r. w adhortacji apostolskiej „Gaudete in Domino” (O radości chrześcijańskiej) pisał: „Należy rozwijać w sobie umiejętność radowania, cieszenia się, korzystania z wielorakich radości ludzkich, jakich Bóg Stwórca użycza nam na tę doczesną pielgrzymkę”. Jeszcze bardziej będziemy się radować, gdy odkryjemy prawdę o tym, że Chrystus wciąż do nas przychodzi. Wtedy przepełni nas radość płynąca ze świadomości, że stoi On także u podwoi naszego serca i kołacze. Otwórzmy na oścież drzwi Chrystusowi. Najważniejsze rozgrywa się przecież w głębinach naszego serca. Może ono stać się Betlejem, gdzie zamieszka Emmanuel – Bóg z nami. Znajdźmy w tę niedzielę chwilę czasu, by Go ugościć. Papież Jan XXIII powiedział, że do Nieba nie wpuszczają ponuraków, tylko ludzi, którzy umieją się cieszyć. Oby nie okazało się, że nie nadajemy się do Nieba, ponieważ nie umiemy się cieszyć, bo zapomnieliśmy, jak to się robi. Usłyszmy więc to dzisiejsze wezwanie Kościoła: Bądź radosny! Nie zamykaj się w samotności i smutku. Jezus jest z Tobą!

Adwent przygodnie napotkanemu katolikowi niejednokrotnie kojarzy się tylko i wyłącznie z okresem przed Bożym Narodzeniem, jako czas przygotowania do świąt. Niekiedy też, niestety, bywa on postrzegany jako okres swoistej pokuty i postu, co jest jak najbardziej błędnym przeświadczeniem.
Ogólnie możemy powiedzieć, że Adwent jest czasem pobożnego i radosnego oczekiwania na pojawienie się Jezusa Syna Bożego. Obecnie przeżywamy jego trzecią niedzielę, w której manifestujemy naszą radość z bliskości Pana. Już bowiem w pierwszej antyfonie mszalnej Kościół dziś ogłasza: „Radujcie się zawsze w Panu, raz jeszcze powiadam: radujcie się! Pan jest blisko” (Flp 4, 4n). Po łacinie zawołanie to zaczyna się słowami: „Gaudete in Domino”. Dlatego często obecną niedzielę nazywamy „niedzielą gaudete”, czyli po prostu „niedzielą radości”.
Istnieje jeszcze jedna, dość intrygująca, nazwa tej niedzieli. Bywa ona bowiem nazywana „niedzielą różową”. Określenie to wywodzi się od koloru szat liturgicznych przewidzianych na ten dzień. Otóż, jest to właśnie kolor różowy. W całym roku liturgicznym stosuje się go tylko dwa razy (poza niedzielą gaudete, używa się go w tzw. niedzielę laetare, którą jest czwarta niedziela Wielkiego Postu).
W Adwencie szaty liturgiczne mają zazwyczaj kolor fioletowy, który w jasnym świetle wydaje się przybierać barwę różową. Dobór koloru wynika z jego skojarzenia z widokiem nieba o świcie. Wyobraża on blask przyjścia Jezusa Chrystusa w tajemnicy Bożego Narodzenia. Przychodzący Zbawiciel jest bowiem dla nas Światłością, podobnie jak wschodzące Słońce. Właśnie tego typu porównanie odnajdujemy np. w tzw. Pieśni Zachariasza: „nawiedzi nas Słońce Wschodzące z wysoka, by zajaśnieć tym, co w mroku i cieniu śmierci mieszkają” (Łk 1, 78n).
Wspólnota kościelna rozumie znaczenie wyjątkowego charakteru Adwentu jako czasu przygotowania do przyjęcia prawdy o Wcieleniu Boga. Dlatego też umieszcza ona adwentowe niedziele wysoko w tabeli pierwszeństwa dni liturgicznych. Oznacza to, że nie wolno nam zrezygnować z celebrowania „niedzieli gaudete” na rzecz np. parafialnych uroczystości odpustowych. Radość płynąca ze zbliżających się świąt nie wynika z emocjonalnych uniesień, lecz bierze się z autentycznych religijnych przeżyć. Sam Adwent zaś ukazuje nam prawdziwą radość bycia chrześcijaninem, który oczekuje pojawienia się swojego jedynego Pana.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Brat Marek z Taizé: Wątpliwości są znakiem, że nasza wiara jest żywa

2019-12-15 09:07

mp / Warszawa (KAI)

- Wątpliwości w wierze są zaproszeniem do szukania Boga oraz do dalszego rozwoju - odpowiedział brat Marek z Taizé wczoraj podczas spotkania u jezuitów w Warszawie. Prowadził je Piotr Żyłka, redaktor naczelny portalu Deon.pl. Było ono poświęcone promocji książki: „Bóg. Cisza. Prostota”, która jest wywiadem-rzeką z bratem Markiem, przeprowadzonym właśnie przez Piotra Żyłkę. Ukazała się ona w tych dniach nakładem Wydawnictwa WAM.

www.spotkaniegrebocin.pl

- Młodych ludzi w Kościele powinno się przede wszystkim słuchać – powiedział brat Marek pytany jaka jest tajemnica sprawiająca, że do Taizé, tej skromnej burgundzkiej wioski, przyjeżdżają od lat setki tysięcy młodych z całego świata. Przypomniał, że brat Roger (założyciel wspólnoty) uczył braci, że w kontakcie z młodymi ludźmi nie należy stawiać się w roli mistrzów mających gotową odpowiedź na każde pytanie. Twierdził, że bracia powinni być ludźmi, którzy będą cierpliwie i życzliwie wysłuchiwać wszystkich, a w pierwszym rzędzie tych, którzy mają wątpliwości w wierze.

Zdaniem brata Marka, wątpliwości w wierze to sprawa, której nie powinniśmy się obawiać. Oznaczają one, że żyjemy i że szukamy. - A jeśli jesteśmy ludźmi, którzy zmierzają do Boga, to jest o co pytać do końca życia - podkreślił. - Wątpliwości są więc znakiem, że nasza wiara jest żywa. Ostrzegł, że jeśli w wierze operować będziemy tylko pewnikami, to nikt taką wiarą nie będzie zainteresowany. Wątpliwości są bowiem zaproszeniem do szukania.

Spotkania z młodymi – przyznał brat Marek – są też przynagleniem do zmiany czegoś w dzisiejszym świecie, do budowania pojednania i budowania więzi zaufania. „Dla mnie spotykanie się z młodymi jest nieustannym obdarowaniem świeżością powołania” - skonstatował.

Brat Marek wyjaśnił, że współczesny człowiek, w tym wielu młodych, jest głęboko zranionych i obarczonych często poważnym cierpieniem duchowym. Musimy więc starać się coraz lepiej rozumieć to wewnętrzne cierpienie. A tym, co najbardziej pomaga ludziom cierpiącym jest wysłuchanie i zaufanie.

Brat Marek mówił wczoraj nie tylko o relacjach ekumenicznych, które są codziennością wspólnoty z Taizé, ale także o nowym wyzwaniu, jakim jest obecność muzułmanów. Zapytany o weekend przyjaźni chrześcijańsko-muzułmańskiej, jaki odbył się przed dwoma miesiącami w Taizé, powiedział, że bracia mają kontakt z muzułmanami już od dawna, gdyż ich fraternie istnieją w niektórych krajach muzułmańskich np. w Bangladeszu. Tam kontakt z muzułmanami jest codzienny.

- Ze strachów przed wyznawcami islamu już się uleczyliśmy, gdyż poznaliśmy, że muzułmanie są to często prości, zwyczajni i Boży ludzie, głęboko traktujący swą wiarę – oświadczył. Opowiedział, że bracia doznają tam bardzo wiele życzliwości. Ostrzegł przed tendencją do odgradzania się od muzułmanów – jaka często nas charakteryzuje - gdyż znacznie lepszym wyjściem jest zacząć się nawzajem poznawać, spotykać i rozmawiać. - A wtedy odkryjemy, że ten kto swe życie opiera na wierze, ten nie szuka wojny. Natomiast wojny szuka ten, kto wiarą manipuluje, ale dotyczyć to może zarówno muzułmanów jak i chrześcijan – wyjaśniał.

Na pytanie jak rozumieć prostotę w naszym życiu, brat Marek odpowiedział, że prostota nie oznacza ucieczki od nowych wynalazków technicznych ale jest poszukiwaniem tego, co naprawdę jest mi potrzebne. - Prostota nie jest to więc odrzucanie tego, co człowiek wynalazł, ale korzystanie w taki sposób aby to służyło innym - wyjaśnił. Dodał, że powinna temu towarzyszyć podstawa samoograniczenia, ale nie może być ona przeżywana w smutku lecz w radości.

Brat Marek opowiadał też o swojej drodze do Taizé. Kiedy był studentem ekonomii w Poznaniu w latach 60-tych ubiegłego wieku, wielką rolę w jego życiu odegrało duszpasterstwo akademickie. Przeżył tam szczególną fascynację rozwijającym się wówczas ruchem ekumenicznym. Swego rodzaju objawieniem dlań była książka „Taizé i Kościół jutra”, która zawierała też regułę wspólnoty z Taizé. Reguła ta stała się wyznacznikiem dalszych jego poszukiwań duchowych, do tego stopnia, że wraz z przyjaciółmi z duszpasterstwa chciał w Polsce założyć wspólnotę na niej opartą. W końcu – po spotkaniu z bratem Clementem, który przybył do Polski - udało mu się uzyskać zaproszenie do Taizé.

W 1972 r. po raz pierwszy mógł udać się do Taizé. A kiedy jechał tam po raz drugi w 1975 r., miał już wewnętrzne przekonanie, że chce wstąpić na stale do wspólnoty. Bracia zgodzili się na to, ale postanowił jeszcze wrócić do Polski, aby załatwić niezbędne formalności. Przez kolejne 3 lata nie dostawał paszportu. W końcu, w 1977 r. po długich perypetiach go otrzymał. Zaraz po przybyciu został przyjęty jako brat do wspólnoty. A w drugiej połowie lat 90-tych – za namową brata Rogera oraz ks. Stanisława Dziwisza, wówczas sekretarza Jana Pawła II – przyjął święcenia kapłańskie.

Przez wiele lat brat Marek zajmował się Polakami przyjeżdżającymi do Taizé i był jednym z głównych organizatorów Europejskich Spotkań Młodych. Obecnie opiekuje się uchodźcami i migrantami przyjętymi przez wspólnotę.

Spotkanie u oo. jezuitów było organizowane przez warszawskie środowisko związane ze wspólnotą Taizé. Przy jezuickim duszpasterstwie DĄB co środa odbywają się modlitwy w duchu Taizé, a w ostatnią środę miesiąca tego typu spotkanie modlitewne ma miejsce w kościele św. Marcina na Piwnej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem