– Niech ta wspólna nasza modlitwa przybliży nas jeszcze bardziej do Jezusa, przybliży nas do siebie nawzajem, abyśmy Go całym sercem naśladowali w naszej codzienności – mówił na początku Mszy św. o. Wacław Królikowski SJ, rektor Bazyliki Najświętszego Serca Pana Jezusa w Krakowie.

Kard. Grzegorz Ryś zaznaczył, że w czasie tej Mszy św. modli się o „pełną jedność chrześcijan”, do czego zachęcił go patriarcha Bartłomiej w Konstantynopolu. Wyjaśnił, że „pełna jedność” to taka, która wyrazi się „wspólną Eucharystią i wspólną Komunią świętą”. – To jest to, na co ciągle czekamy. Przeżywamy post eucharystyczny, który się wydłuża i wydłuża. Niech nas nie zadawala ten poziom jedności, który jest – mówił metropolita krakowski, zachęcając do włączenia się w modlitwę.

W czasie homilii kard. Grzegorz Ryś wskazał na pierwsze czytanie – fragment Drugiej Pieśni Sługi Pana pochodzący z Księgi Pociechy Izraela. Metropolita krakowski zauważył, że była to odpowiedź dla Izraela, który był rozproszony i w niewoli, co z kolei było konsekwencją jego grzechu. – Pokrzepienie może przyjść od osób, nie od teorii, nie od koncepcji, nie od teologii – podkreślał kardynał.

Zaznaczył, że ta pieśń mówi, że Sługą Pana może być tylko ktoś, kto chce mieć na imię Izrael, kto chce się utożsamić z Ludem Boga. – Czy na pewno chcecie mieć na imię Kościół? I mamy odwagę powiedzieć: „Jestem Kościołem”, „Chcę się z Kościołem utożsamić”, „Chcę być z Nim jedno?” – pytał metropolita, wyjaśniając, że chodzi o Kościół „rozbity, podzielony, niezdolny, żeby podejść do jednego ołtarza, pamiętliwy, wyliczający sobie nawzajem, spierający się”. – Mając przed oczami taki Kościół, jeśli chcemy być dla Niego źródłem pokrzepienia, to musimy się z Nim utożsamić. (…) Dokąd się nie utożsamiasz, Pan cię nie wezwie do tego, byś był pokrzepieniem dla Jego ludu – mówił kard. Grzegorz Ryś.

Metropolita krakowski zwrócił uwagę na pierwsze zdanie z czytania: „Ty jesteś sługą moim, Izraelu, w tobie się rozsławię”. Zauważył, że „w tobie się rozsławię” znaczy też „w tobie okażę swoją chwałę”, albo „w tobie okażę swoje piękno”. – Bóg chce pokazać Kościół chwalebny, Bóg chce pokazać, że On jest chwalebny, że On jest pierwszy, najważniejszy i najpiękniejszy i chce to pokazać przeze mnie i przez każdą i każdego z Was, przez Kościół, który tworzymy – mówił kardynał, podkreślając, że ta obietnica dotyczy nas także wtedy, kiedy gorszymy świat swoimi podziałami i kłótniami.

Kard. Grzegorz Ryś zwrócił uwagę, że niezależnie od wszystkich zniewoleń, w których znajduje się człowiek, jest on wezwany do tego, by chciał być „niewolnikiem Pana”. – Nasza przynależność do Niego tak naprawdę wszystko zmienia. Te okoliczności zewnętrzne, nawet najtrudniejsze, nawet najbardziej bolesne przestają być tak ważne. Bo to, co jest ważne, to jest ta relacja między mną a Panem – mówił kardynał, zaznaczając, że doświadczenie przynależności do Pana jest wyzwalające. – Jak odkryjemy tę naszą przynależność do Boga, jak skoncentrujemy się na tym, żeby Jemu służyć, żeby być w stosunku do Niego niewolnikami, jak się na tym właśnie skoncentrujemy, to wydarzy się zjednoczenie – zapewniał metropolita. – Relacja z Jezusem nas zbiera. Nie mamy do końca pomysłu, jak dojść do jedności Kościoła, ale mamy jedno doświadczenie, że im bardziej każdy z Kościołów jest bliżej Jezusa, tym bardziej Kościoły są bliżej siebie – dodawał, zauważając, że dopiero bycie razem otwiera misję chrześcijan wobec świata.

– Jedność chrześcijan jest znakiem prorockim. Tam, gdzie nam się udaje budować jedność, tam się stajemy prorokami wobec świata – mówił metropolita krakowski zauważając, że dzisiaj największym cierpieniem dla świata jest polaryzacja, podział, samotność. Zapytał, jak można odpowiedzieć na „tsunami samotności”. – Można odpowiedzieć tylko dając temu światu doświadczenie wspólnoty i bycia razem. Wszędzie tam, gdzie się chrześcijanie zbierają, gdzie budują jedność, tam się faktycznie stają prorokami wobec świata – zakończył.

Po Mszy św. odbyło się Centralne Nabożeństwo Ekumeniczne pod przewodnictwem kard. Grzegorza Rysia. Liderka grupy Taizé działającej przy duszpasterstwie akademickim WAJ wyjaśniła, że nabożeństwo ekumeniczne jest inspirowane „Nabożeństwem o wschodzie Słońca” – jedną z codziennych modlitw Kościoła Ormiańskiego, która została opracowana przez teologa i hymnografa św. Nersesa Łaskawego w XII wieku. – Skomponował je tak, aby sprowadzić na nowo w objęcia Chrystusa pogan czczących Słońce, którzy w jego czasach przemierzali Armenię. Modlitwy, hymny i czytania Pisma Świętego tego nabożeństwa są przeniknięte wyobrażeniem Chrystusa jako światłości – mówiła dziewczyna.

Nabożeństwo rozpoczęło się procesją z paschałem – symbolem Chrystusa. Przed wyznaniem wiary uczestnicy liturgii zapalili natomiast własne świece.

Na początku nabożeństwa kard. Grzegorz Ryś zachęcił do zapoznania się z tekstem Nowej Karty Ekumenicznej. Metropolita krakowski zauważył, że dokument 5 listopada 2025 roku w Rzymie podpisali abp Gintaras Grušas – przewodniczący Rady Konferencji Episkopatów Europy (CCEE) oraz abp Nikitas – przewodniczący Konferencji Kościołów Europejskich (CEC) zrzeszającej 140 Kościołów w Europie. – Karta dotyczy tego, co my razem, jako chrześcijanie chcemy w Europie czynić, świadczyć, zrobić; gdzie są te przestrzenie, w których czujemy się w szczególny sposób wezwani, żeby posłużyć temu kontynentowi – mówił kardynał, zauważając, że pierwszym wezwaniem Karty jest jedność chrześcijan, dzięki której mogą być znakiem dla Europy. Wyraził nadzieję, że treść Karty „głęboko osiądzie” w świadomości chrześcijan Archidiecezji Krakowskiej.

Kardynał zwrócił uwagę, że Kartę podpisano w rzymskim kościele męczeństwa św. Pawła. Metropolita zauważył, że według tradycji, ścięta głowa św. Pawła miała wypowiedzieć trzy słowa: „Jezus, Jezus, Jezus”, co znaczy, że było to miejsce szczególnego objawienia się Ducha Świętego, bo to Duch sprawia, że w chwili męczeństwa chwali się Jezusa. – W tym miejscu, gdzie Duch Święty zwrócił tak wyraźnie uwagę na Jezusa, została podpisana Karta. Bo w ekumenizmie idzie o Jezusa i ekumenizm jest wielkim dziełem Ducha Świętego – komentował kard. Grzegorz Ryś. Podkreślił, że ekumenizm jest konieczny dla misji. Bez niego nie będzie misji, ale zgorszenie świata, bo podzieleni chrześcijanie, wychodząc do misji gorszą świat, zamiast go budować.

Metropolita zwrócił uwagę, że wybór kościoła męczeństwa św. Pawła na miejsce podpisania Nowej Karty Ekumenicznej prowokuje pytanie: „Czy jestem gotów oddać życie za jedność Kościoła?” – Taka jest ranga tego dokumentu – on jest na miarę naszego życia. On jest bardzo na miarę misji chrześcijan w Europie – mówił kardynał.

Homilię wygłosił ks. mitrat Jarosław Antosiuk z Kościoła Prawosławnego. Na początku zwrócił uwagę na pytanie uczniów do Chrystusa „Dlaczego my nie mogliśmy?”, gdy przyszedł do nich ojciec i prosił o uzdrowienie syna z epilepsji. W tym kontekście zastanawiał się, dlaczego nie ma jedności wśród chrześcijan. – My bardzo byśmy jej chcieli, ale nie potrafimy. Dlaczego nie potrafimy? Dlatego, że w naszych sercach jest przekonanie o swojej wyższości, o tym, że jesteśmy lepsi – mówił ks. Antosiuk.

Zaznaczył, że tematem przewodnim nabożeństwa są słowa „Światłość ze Światłości”, które odnoszą się do Chrystusa. – Chrystus przyszedł w cichości, ale ta światłość była tak silna i jest, że my dalej ją widzimy. Jeśli ktoś chce w niej chodzić, to będzie za nią podążał. Ale to nie prosta droga. Musimy pamiętać, że ta droga jest drogą usłaną wielkimi wyrzeczeniami i uczeniem się codziennie – zauważył kaznodzieja.

Podkreślił, że światłość to nie abstrakcyjna idea, ale osoba – Chrystus jest światłością, która rozprasza mrok grzechu, lęku i śmierci. Dodał, że światłość domaga się odpowiedzi. – Nie wystarczy ją podziwiać. Trzeba w niej chodzić, żyć według niej – mówił, zaznaczając, że w tradycji prawosławnej zbawienie nie polega jedynie na uniknięciu potępienia, lecz na przemianie człowieka, na jego przebóstwieniu. – Codzienne chodzenie w światłości oznacza stopniowe upodobnianie się do Chrystusa przez modlitwę, pokutę, Eucharystię i miłość do bliźniego – zaznaczył.

Odnosząc się do wezwania z fragmentu Ewangelii „wierzcie w światłość, abyście byli synami światłości” zauważył, że wiara nie jest jedynie aktem rozumu, lecz oddaniem całego życia. – Stać się synem światłości to pozwolić, aby krzyż Chrystusa stał się także naszym krzyżem. Nie jako ciężar do uniesienia, lecz jako droga prowadząca do życia – mówi ks. Antosiuk. – Niech światłość Chrystusa prowadzi nas przez mroki tego świata, abyśmy razem z Nim przeszli ze śmierci do życia, z ciemności do niegasnącej światłości Królestwa Bożego – życzył na koniec i odmówił prawosławną modlitwę używaną podczas nabożeństwa wieczornego – hymn napisany przez Sofroniusza – patriarchę Jerozolimy w VII wieku.

Na koniec nabożeństwa ks. Bartosz Norman, przewodniczący Krakowskiego Oddziału Polskiej Rady Ekumenicznej z Kościoła Polskokatolickiego, zachęcił, by światło zapalone w czasie nabożeństwa ekumenicznego zanieść do domów, do bliskich i znajomych, by nie zaprzepaścić tej modlitwy o jedność Kościoła. Stwierdził, że już widzi cuda Tygodnia Modlitw o Jedność Chrześcijan, bo na modlitwie zgromadziło się 2 albo 3 razy więcej osób niż w roku ubiegłym.

Kard. Grzegorz Ryś podziękował wszystkim, którzy przygotowali nabożeństwo. Zapowiedział, że w przyszłym roku chciałby wszystkich zaprosić na Centralne Nabożeństwo Ekumeniczne do katedry na Wawelu, która jest „szczególnym miejscem jedności”. Zwrócił uwagę na wyjątkowość Kaplicy Świętokrzyskiej, w której ołtarze są łacińskie, a malowidła – bizantyjskie, wykonane przez prawosławnych mnichów. – Ta kaplica pokazuje Kościół, który oddycha dwoma płucami – mówił kardynał.

W nabożeństwie wzięli udział także bp Antoni Norman, biskup diecezji krakowsko-częstochowskiej Kościoła Polskokatolickiego, ks. Łukasz Ostruszka z Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego, kapłan Felicjan Szymkiewicz z Kościoła Starokatolickiego Mariawitów, bp Damian Muskus OFM, krakowski biskup pomocniczy, ks. prof. Łukasz Kamykowski, przewodniczący Rady Dialogu Ekumenicznego i Międzyreligijnego Archidiecezji Krakowskiej, ks. prof. Robert Woźniak, rektor Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej, ks. Józef Gubała, proboszcz parafii św. Mikołaja w Krakowie i ks. infułat Bronisław Fidelus.