Reklama

Pamięci małych więźniarek

2015-11-05 12:23

Magdalena Hauke
Edycja łódzka 45/2015, str. 6-7

Izba Pamięci Narodowej w Białej
Szpaler więźniarek w oczekiwaniu na komendanta Fugego z żoną

Pamięci męczeńskiej pracy dzieci polskich więzionych przez hitlerowców w Dzierżąznej w latach 1943-45 poświęcona jest wystawa w Izbie Pamięci Narodowej w budynku Szkoły Podstawowej im. Jana Kasińskiego w Białej (gmina Zgierz), która w ostatnim czasie wzbogaciła się o nowe eksponaty

We wsi Dzierżązna (obecnie w gminie Zgierz) w latach 1943-45 mieściła się filia niemieckiego obozu koncentracyjnego dla polskich dzieci przy ul. Przemysłowej w Łodzi. Filia obozu została utworzona 7 grudnia 1942 r. na polecenie Głównego Urzędu Bezpieczeństwa Rzeszy i miała stanowić zaplecze gospodarcze, żywnościowe dla obozu macierzystego w Łodzi. Powstała w oparciu o zabudowania i posiadłość rolną przedwojennego majątku ziemskiego.

W Dzierżąznej przebywały wyłącznie dziewczęta, najmłodsza miała 8 lat. Pierwszy transport 10 dziewcząt pod opieką niemieckiej dozorczyni przybył na wiosnę 1943 r. Zakwaterowano je w pomieszczeniach majątkowych, gdzie wcześniej zainstalowane zostały piętrowe, obozowe prycze zbite z desek. Wkrótce przywieziono kolejne, ich liczbę zwiększano w miarę nasilającej się pracy wiosną i jesienią. Gdy liczba dziewcząt zwiększała się, część z nich zakwaterowano w budynku szkoły w Dzierżąznej. Dziewczynki wykonywały wszystkie prace związane z uprawą roli, w ogrodzie i na polu. Przygotowywały ziemię, siały, wyrywały chwasty, pracowały przy żniwach, sadziły, a później zbierały ziemniaki, kopały torf, karczowały drzewa, wyrzucały obornik, doiły krowy. Praca trwała ok. 12-14 godzin. Często dłużej. Wyrywając buraki podczas zimnych jesiennych poranków, odmrażały ręce i nogi. Zimą obszywały dziurki w paskach do chlebaków i w pasach żołnierskich. Praca ta była bardzo uciążliwa. Pomieszczenie było słabo ogrzewane, pasy – twarde, dziewczynki przy tym zajęciu kaleczyły palce do krwi. Choroby trzeba było ukrywać, bo chore były przecież nieprzydatne do pracy, więc odsyłano je natychmiast „na leczenie” do obozu łódzkiego. A stamtą najczęściej już nie wracały.

Wyżywienie, choć nieco lepsze niż w Łodzi, nie było wystarczające, w dodatku wielogodzinny wysiłek powodował, że dziewczynki cierpiały głód. Tęskniły do rodziców, nie zawsze znany im był los najbliższych. Małe więźniarki mogły wysłać i otrzymać tylko jeden list w miesiącu, raz na pół roku było widzenie. Jeśli dopuściły się przewinienia, pozbawiano je i tego. Często były karane biciem lub zamykaniem w piwnicy, bez jedzenia.

Reklama

Postrach wśród więźniarek budziła pierwsza żona komendanta obozu. Obserwowała przez lornetkę dziewczęta pracujące w ogrodzie. Jeśli zauważyła, że rozmawiają lub podnoszą do ust jabłko lub marchewkę, wzywała je i biła batem albo pięścią po twarzy. Komendant zaś często urządzał karne apele. Dokonywał przeglądu ekwipunku. Za braki lub zniszczenia sypały się kary wymierzane natychmiast na korycie przewróconym do góry dnem lub na ławie. Po kontrolach w Łodzi bywał bardzo niezadowolony i złość wyładowywał na dziewczynkach. Bił po twarzy, kalecząc sygnetem, który nosił na palcu.

Komendant zatrudniał pod przymusem do dozorowania więźniarek także polskie pracownice. Do ich obowiązków należało wyłącznie pilnowanie i karanie. Polakom pracującym w folwarku wyjaśnił, że są to dzieci przestępcze i nie należy się nad nimi litować. Mogą być niebezpieczne i dlatego przemawiać do nich należy tylko kijem. Polskie opiekunki narażały własne życie, ale pomagały małym więźniarkom przy wysyłaniu korespondencji bez cenzury, umożliwiały dodatkowe widzenia z rodzicami, pozorowały wykonania kar, nie zauważały „przewinień”, pielęgnowały w chorobie, przynosiły książki, słabszym pomagały w pracy. Musiało się to odbywać w sposób tajny z niezwykłą ostrożnością. Obóz przetrwał do końca wojny. Wszystkie budynki zachowały się do dziś, zarówno miejsce, gdzie mieszkały więźniarki, jak i siedziba komendanta.

Upamiętnienie tragicznych losów dziewcząt osadzonych w filii obozu w Dzierżąznej sięga 1972 r. Wówczas odsłonięta została tablica pamiątkowa na budynku szkoły. W 1986 r. nastąpiło uroczyste otwarcie Izby Pamięci Narodowej z udziałem byłych więźniarek – Salomei Fraś-Jeleń, Krystyny Pacut-Śpigiel.

Pierwszy zjazd byłych więźniarek odbył się w 1987 r. i zapoczątkował serię spotkań organizowanych co dwa lata aż do 1996 r., gdy odsłonięty został obelisk z pamiątkową tablicą.

Obecnie w budynku Szkoły Podstawowej im. Jana Kasińskiego w Białej znajduje się Izba Pamięci Narodowej w nowej siedzibie, której otwarcie w 2002 r. połączone było z kolejnym spotkaniem byłych więźniarek. Znajduje się tu wiele ciekawych eksponatów, m.in. oryginalne zdjęcia, mapy, karty ewidencyjne, obozowe listy, zrekonstruowane ubrania obozowe. Wystawa wzbogaciła się w ostatnim czasie o liczne eksponaty związane z II wojną światową i działaniami okupacyjnymi. Ostatni zjazd więźniarek miał miejsce w 2009 r.

Tagi:
wystawa

Reklama

Skarby kapituły kieleckiej na muzealnej wystawie

2019-09-17 14:31

Agnieszka Dziarmaga
Edycja kielecka 38/2019, str. 2

TD
Wernisaż wystawy Skarby kapituły kieleckiej

To naprawdę wyjątkowa wystawa, z eksponatami, które nawet 700 (!) lat czekały, by ujrzeć światło dzienne. 4 września w Muzeum Historii Kielc odbył się wernisaż ekspozycji pt. „Średniowieczne skarby Kielc. Rękopiśmienne księgi dawnej biblioteki kapituły kieleckiej”, z udziałem bardzo licznie zebranych gości. Wystawę, jakiej jeszcze w Kielcach nie było, przygotowywano… siedem lat.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Lech Dokowicz podczas spotkania „Polska pod Krzyżem”: Polacy, nawróćcie się, póki jest czas!

2019-09-14 14:43

ks. an / Włocławek (KAI)

"Polacy, nawróćcie się, póki jest czas!” – zaapelował dziś Lech Dokowicz, jeden z organizatorów odbywającego się we Włocławku spotkania ewangelizacyjnego „Polska pod Krzyżem”. Wygłosił on konferencję pt. „Odrzucenie Krzyża i walka duchowa w współczesnym świecie”.

Archiwum Lecha Dokowicza
Żyjemy w czasach, w których większość ludzi rodzi się dla piekła, a nie dla nieba – mówi Lech Dokowicz

Dokowicz przytoczył świadectwo swojego życia wspominając, że przez 20 lat pędził los emigranta. „Przebywałem w Stanach Zjednoczonych w środowisku filmowców. Poddany byłem inicjacji satanistycznej, zły duch dawał mi obietnice, co mogę zyskać, jeśli opowiem się za nim. Ale moja matka modliła się 17 lat o moje nawrócenie i w jeden dzień przeżyłem nawrócenie, przyjęła mnie wspólnota Kościoła katolickiego, poczułem moc modlitwy, bo modlili się za mnie nieznani ludzie” – rozpoczął swoją konferencję Dokowicz.

Wskazywał, że nie ma ważniejszego pytania niż to, gdzie trafimy po śmierci: do życia wiecznego czy do wiecznego potępienia. Opowiadając o pracy nad poszczególnymi filmami, mówił o wezwaniu, jakie Bóg stawia wobec człowieka. „Nakręciłem pierwszy film o prześladowaniu chrześcijan w krajach muzułmańskich. Jaką łaską jest, że każdego dnia możemy pójść do kościoła, każdego dnia możemy poprosić kapłana o spowiedź, każdego dnia karmić się Ciałem Pańskim. Wielu z nas tego nie docenia, bo ta ziemia utkana jest krzyżami, kapliczkami, świątyniami” – mówił współorganizator wydarzenia.

Lech Dokowicz nawiązał też do kryzysu, jaki przeżywa Kościół w związku z czynami pedofilskimi, jakich dopuścili się niektórzy duchowni. „Trzeba to wypalić, ale trzeba też zrozumieć, ze zły duch chce oddzielić ludzi od kapłanów, to jest wojna przeciw kapłanom, bo jak ludzie odwrócą się od kapłanów, to nie ma sakramentów. Dlatego musimy otoczyć modlitwą kapłanów, stanąć przy nich. To jest zadanie dla nas świeckich” – apelował Dokowicz.

Organizator "Polski pod Krzyżem" mówił też o ochronie życia. „Pojechaliśmy do Holandii i chcieliśmy rozmawiać z lekarzami, którzy zabijają ludzi starszych. Naszym celem był tzw. ojciec chrzestny eutanazji. Pracował na oddziale noworodków, jak rodziło się chore dziecko, sam podejmował decyzję o jego życiu lub śmierci. Okazało się, że w domu tego człowieka odbywały się satanistyczne rytuały, cały dom pełen był satanistycznych obrazów. On do końca nie zrozumiał, kim jesteśmy, wypowiedział zdania, dzięki którym wielu zrozumiało czym jest eutanazja. To jest ciemność, to jest coś, co sprawia, że w momencie odchodzenia ze świata, gdy człowiek mógłby odjąć decyzję o powrocie do Boga, nie daje się na to szansy” – wyjaśniał prelegent.

Jako receptę na walkę ze złem Dokowicz podał modlitwę. „Dlaczego się nie modlisz, dlaczego modlitwa nie jest na pierwszym miejscu?” - pytał prelegent wskazując, że obrońcy życia w Ameryce całą dobę modlą się. "Po 10 latach pracy przed klinikami w USA, w stanie Nowy Jork zamknięto połowę klinik aborcyjnych i uratowano życie wieczne wielu osób - wskazywał.

„Co mówi nam Pan Bóg? Nasze działania muszą wypływać z doświadczenia modlitwy, z kolan, musimy pełnić Jego wolę, a nie realizować swoją” – mówił Dokowicz. „Wielu myśli o grzechach przeciwko życiu. Zabijanie nienarodzonych jest w oczach Boga tak potworne, że woła o pomstę do nieba, a to znaczy, że nie będzie pokoju w żadnym narodzie, dopóki będą trwały takie czyny. Jeśli znajdą się ludzie, którzy zniosą te przepisy o aborcji, Bóg pobłogosławi tak, że będziemy płakać ze szczęścia. Ustanawiający prawa aborcyjne mają krew na rękach i stoją nad przepaścią piekła” – podkreślił prelegent.

„Po 1989 r. wielu Polaków porzuciło życie duchowe, przestali modlić się z dziećmi przy ich łóżeczkach, wybrali materializm. Jeżeli dzieci nie są tak wychowywane, nie ma przekazu wiary w domach, żeby ochronić ich przed pokusami, to dzieje się to, co widzimy. Ludzie zaczęli traktować grzech jako zabawę, przyjemność, nic groźnego. Potrzeba więc nawrócenia. Polacy, nawróćcie się, póki jest czas!” – apelował Dokowicz. Zachęcał do zawierzenia się Maryi i stanięcia pod krzyżem. „Będziemy patrzeć w stronę krzyża Pana przez pryzmat życia, by zanieść to, co trudne, ale też i prosić, żeby móc zmartwychwstać”.

Organizator spotkania podziękował Panu Bogu za to, że po „wielkiej pokucie” i „różańcu do granic”, pomimo trudności doszło do spotkania we Włocławku. Za decyzję wsparcia i organizacji wydarzenia podziękował też biskupowi włocławskiemu Wiesławowi Meringowi.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Święty Krzyż: XX Świętokrzyski Rajd Pielgrzymkowy

2019-09-23 19:34

Apis / Sandomierz (KAI)

Do sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego piętnastoma trasami wyruszy w sobotę 28 września z wielu zakątków regionu świętokrzyskiego jubileuszowy XX Świętokrzyski Rajd Pielgrzymkowy. Będzie mu przyświecało hasło: „Krzyż Twój to moja Arka”.

larahcv/pixabay.com

Świętokrzyski Rajd Pielgrzymkowy jest to największa w Polsce jednodniowa impreza turystyki pieszej organizowana przez duchowieństwo diecezji kieleckiej i Oddział Świętokrzyski PTTK. W rajdzie wezmą udział duchowni i młodzież z diecezji: kieleckiej, sandomierskiej i radomskiej. Patronują mu ordynariusze diecezjalni: bp Krzysztof Nitkiewicz, bp Jan Piotrowski i bp Henryk Tomasik.

Grupy pielgrzymów prowadzić będą przewodnicy świętokrzyscy PTTK z Kielc, Ostrowca Świętokrzyskiego, Sandomierza, Starachowic i Radomia. Zmierzać będą pieszo do sanktuarium Relikwii Drzewa Krzyża Świętego na 12 trasach o różnym stopniu trudności i długości od 2, 5 km aż do 40 km, które wytyczyli świętokrzyscy przewodnicy.

Szlaki mają swoje nazwy: „Puszczańska” (18 km ze Świętej Katarzyny przez Łysicę), „Rudna” (15 km z Łagowa), „Widokowa” (10 km z Nowego Skoszyna), „Zbójecka” (10 km z Bielin), „Tatarska” (13 km z Dębna), „Jeleniowska” (15 km z Piórkowa), „Romańska” (9 km z Grzegorzowic), „Przygody” (18 km ze Świętej Katarzyny śladem kolejki wąskotorowej), „Akademicka” (12,5 km z Chybic), „Benedyktyńska” (7 km z Huty Nowej), „Rodzinna” (2,5 km z parkingu w Hucie Szklanej) i „Mocarny szlak” (40 km z Kielc).

Eucharystia sprawowana na Świętym Krzyżu będzie dziękczynieniem za Świętego Jana Pawła II - Honorowego Przewodnika Świętokrzyskiego. Pielgrzymi będą się modlić także o błogosławieństwo Boże dla: Ojca Świętego Franciszka, uczestników rajdu i ich rodzin diecezji - kieleckiej, sandomierskiej i radomskiej oraz przewodników świętokrzyskich PTTK.

Podczas rajdu zostaną wręczone odznaki „Korony Gór Świętokrzyskich” i odznaczenia PTTK.

Celem rajdu pielgrzymkowego jest m.in.: oddanie czci Relikwii Drzewa Krzyża Świętego, a także promowanie piękna przyrody, historii i dziedzictwa kulturowego Gór Świętokrzyskich i Regionu oraz popularyzacja świętokrzyskiego sanktuarium, jako Pomnika Historii oraz uczczenie 25. rocznicy powstania Koła Przewodników Świętokrzyskich PTTK „Bartek” .

Organizatorami są: Oddział Świętokrzyski PTTK w Kielcach, Diecezja Kielecka oraz Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej na Świętym Krzyżu.

Zapisy uczestnictwa w rajdzie, przyjmowane są do 25 września. Zgłoszenia można dokonać za pomocą elektronicznego formularza na stronie internetowej www.rajd.pttkkielce.pl, na której znajduje się także regulamin imprezy.

Inicjatorem Świętokrzyskiego Rajdu Pielgrzymkowego był ordynariusz diecezji kieleckiej bp Kazimierz Ryczan. W pierwszym, zorganizowanym w 2000 r. wzięło udział ponad tysiąc osób. W następnym roku do rajdu dołączyli pielgrzymi z diecezji sandomierskiej, a w 2002 r. z radomskiej.

Święty Krzyż to najstarsze polskie sanktuarium. Przechowywane są w nim relikwie Drzewa Krzyża Świętego. Opactwo benedyktyńskie założone zostało z inicjatywy Bolesława Chrobrego w 1006 r. Obecnie opiekę nad nim sprawuje Zgromadzenie Misjonarzy Oblatów Maryi Niepokalanej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem