Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego SAC we współpracy z Krajowym Ośrodkiem Duszpasterstwa Rodzin, przeprowadził badanie wśród narzeczonych, którzy kończyli katechezy przygotowujące do przyjęcia sakramentu małżeństwa. Prezentacja ogólnopolskich wyników badań odbyła się 27 lutego 2026 roku w Sekretariacie Konferencji Episkopatu Polski w Warszawie.

W badaniu wzięło udział 4047 osób przygotowujących się do zawarcia sakramentu małżeństwa z 41 diecezji. Ankietowani odpowiadali na pytania o motywy dotyczące zawarcia sakramentalnego związku małżeńskiego, które podzielono na sześć kategorii: psychologiczne, społeczno-bytowe, antropologiczne, kulturowe, moralne i religijne. Oprócz ogólnopolskich wyników, każda z diecezji otrzymała również podsumowanie swoich ankiet.

Spośród wszystkich respondentów 274 to ankietowani z archidiecezji warszawskiej, z czego 58% stanowiły kobiety, a 36,1% mężczyźni. Z przeprowadzonych badań wynika, że respondenci decydują się na ślub między 25. a 30. rokiem życia - to ponad 70 proc. ankietowanych. Prawie połowa to osoby w wieku 25-30 lat (49,6%), a 23,4% zawiera się w przedziale 31-35 lat.

Jak wyjaśnia Beata Chojnacka, archidiecezjalny doradca życia rodzinnego w Referacie Duszpasterstwa Rodzin Kurii Metropolitalnej Warszawskiej, badania przeprowadzono po to, aby poznać współczesnych narzeczonych i motywy z jakimi wchodzą w zawarcie sakramentu małżeństwa.

Wyniki ankiet wypełnionych przez respondentów z archidiecezji warszawskiej pokazują, że decyzja o ślubie kościelnym nie wynika wyłącznie z motywów religijnych, choć zdecydowana większość ankietowanych deklaruje się jako osoby wierzące (71,2%) lub głęboko wierzące (18,3%). Dla 91,2% respondentów ważne jest życie w wierności małżeńskiej, a dla 85,4% - potrzeba zawarcia małżeństwa nierozerwalnego. Łaskę płynącą z sakramentu małżeństwa ma nadzieję przyjąć 65,7%, a dążyć do świętości w małżeństwie - 46%. Wierność nauczaniu Kościoła chce zachować 44,5% ankietowanych.

Badani to najczęściej pary pozostające w związku od ponad pięciu lat (43,8%) lub od trzech do pięciu lat (29,2%). Aż 67,2% ankietowanych mieszka wspólnie, co stanowi większość. W świetle nauczania Kościoła zamieszkiwanie razem przed ślubem jest grzechem, dlatego stanowi to jedno z wyzwań duszpasterskich - zwłaszcza w kontekście tego, na ile narzeczeni są tego świadomi.

- Ankietowani deklarują się jako osoby wierzące i zakładają, że ich związek małżeński będzie trwały oraz nierozerwalny. To właściwe motywacje, ale niestety pewną normą staje się prowadzenie życia na wzór małżeński jeszcze na długo przed zawarciem sakramentu. To rodzi pytania o szeroko rozumiane duszpasterstwo i sposób, w jaki Kościół przedstawia sens i znaczenie małżeństwa. Młodzi często nie rozumieją argumentów stojących za nauczaniem Kościoła - mówi Beata Chojnacka. I dodaje, że młodzi deklarują, że głównym powodem zamieszkania razem jest chęć lepszego poznania się. - Jednak problemy z jakimi małżeństwa borykają się w pierwszych latach po ślubie, nie potwierdzają tego. Jak pokazują badania, zamieszkiwanie razem przed ślubem nie gwarantuje też trwałości zawartego małżeństwa - mówi.

Jak zaznacza, warto byłoby także głębiej zbadać motywy wspólnego zamieszkiwania narzeczonych oraz stopień znajomości nauczania Kościoła, które deklaruje zachowywać mniej niż połowa ankietowanych. - W ankietach wstępnych czy podsumowujących kursy przedmałżeńskie młodzi często wskazują obszary, z którymi się nie zgadzają, takie jak aborcja, in vitro, antykoncepcja czy właśnie wspólne zamieszkiwanie przed ślubem. Pytaniem pozostaje jednak, na ile wynika to z rzeczywistej znajomości nauczania Kościoła, a na ile z opinii zasłyszanych w przestrzeni publicznej - podkreśla.

W kategorii motywów psychologicznych i społeczno-bytowych, za najważniejsze uznano poczucie bezpieczeństwa (70,1%) i stabilizacji życiowej (65,7%), które ankietowani łączą z zawarciem małżeństwa. Ponad połowa badanych (54,4%) liczy, że dzięki małżeństwu będzie szczęśliwa, a 47,8% przyznaje, że jednym z motywów jest to, że na ślubie zależy partnerowi. Sens życia w małżeństwie sakramentalnym dostrzega 43,4% respondentów, natomiast 33,6% uważa, że dzięki niemu uniknie samotności. Znaczna część nie zgadza się z ostatnim z wymienionych stwierdzeń lub ma do niego obojętny stosunek (41,2%).

Istotną motywacją dla większości badanych jest też perspektywa pełnienia nowych ról rodzinnych. Aż 77,4% ankietowanych liczy, że będzie mogła realizować się jako żona lub mąż, a 66,8% jako matka lub ojciec. Posiadanie dzieci jako motyw zawarcia małżeństwa wskazuje 59,9% ankietowanych, a 43,4% przyznaje, że podoba im się kościelny obrzęd ślubu. Zwyczajem o zawieraniu ślubu kościelnego kieruje się 31,8% respondentów, a niewiele mniej, bo 30,7% rodzinną tradycją.

Jak zapowiada Beata Chojnacka, badania zaplanowano jako “proces długofalowy”, a za dwa, trzy lata planowany jest powrót do tej samej grupy respondentów. - Chcemy ich wtedy zapytać o ich obecną sytuację, napotkane trudności oraz o to, jakiej ewentualnie pomocy potrzebują. To może być dla Kościoła cenna szansa - podsumowuje.

Respondenci to głównie osoby bezdzietne (78,8%), posiadające jedno (9,5%), a dwójkę (1,8%) i trójkę dzieci (1,8%). Niemal połowa z nich planuje dwójkę (49,3%) lub trójkę dzieci (23%), za dwa lata (29,2%) lub rok (28,8%).