Reklama

Polska

Jasełka, które opanowały Polskę

Orszak Trzech Króli zaczynał skromnie na ulicach warszawskiej Starówki. Po 7 latach gromadzi setki tysięcy osób w ponad 400 miastach. Na czym polega jego fenomen?

Historię ulicznych jasełek w Polsce można porównać do czasów pierwszych chrześcijan, kiedy to wspólnoty pierwotnego Kościoła rozrastały się na kolejne miasta Imperium Rzymskiego. Jednak dynamika popularności Orszaku Trzech Króli mogłaby zaskoczyć nawet naszych braci chrześcijan sprzed 2000 lat.

– To przedsięwzięcie musi się Panu Bogu bardzo podobać, bo inaczej taki sukces nie byłby możliwy. Co więcej, orszak lubią zarówno osoby wierzące, jak i te, które do kościoła zbyt często nie chodzą. Można powiedzieć, że jednym z wymiarów naszej misji jest ocieplanie wizerunku chrześcijaństwa i Kościoła we współczesnym świecie – mówi „Niedzieli” Anna Śmigielska, rzecznik prasowy Fundacji „Orszak Trzech Króli”.

Rodzinne świętowanie

„Nade wszystko Miłosierdzie – Miłość. Pokój. Przebaczenie” – tak brzmi hasło tegorocznego Orszaku Trzech Króli w Warszawie. Jest ono bezpośrednim nawiązaniem do słów papieża Franciszka oraz Roku Świętego Miłosierdzia. Na tym jednak nie koniec – rok 2016 bogaty jest także w inne wydarzenia. Dlatego też nie zabraknie akcentów z okazji 1050. rocznicy chrztu Polski oraz Światowych Dni Młodzieży. Podczas orszaku przez fundację zostanie zorganizowana zbiórka pieniędzy, z której dochód przeznaczony będzie na organizację ŚDM w diecezjach.

Reklama

– Orszak Trzech Króli jest organizowany z myślą o rodzinie. Jasełka są widowiskiem dla starszych i młodszych, a sami organizatorzy również angażują w to przedsięwzięcie całe swoje rodziny. Dzieci w wieku przedszkolnym zasilają grono aniołków i pastuszków, dzieci szkolne tworzą królewskie orszaki, dorośli i młodzież występują na scenach – tłumaczy Anna Śmigielska.

W warszawskich jasełkach jest wiele osób, które od roli pastuszków przeszły do prawdziwych aktorskich kreacji. Swoją rodzinną tradycją mogą się także pochwalić orszaki w innych miastach.

– Trzy lata temu podczas organizacji poznałem wychowawczynię ze szkoły Ojców Pijarów. W zeszłym roku wzięliśmy ślub. Jesteśmy więc „orszakowym” małżeństwem – mówi Andrzej Bolewski, współorganizator poznańskiego orszaku. W zeszłym roku na największe jasełka w Wielkopolsce przyszło ok. 15 tys. osób. – Liczymy, że teraz będzie nas jeszcze więcej, bo trasa będzie przebiegać szerszymi ulicami. Jednak na sukces jasełek składa się wiele czynników. I bardzo dużo zależy od współpracy z samorządem – mówi Bolewski. – W Poznaniu całe przedsięwzięcie pod względem finansowym i organizacyjnym spoczywa na naszych barkach – dodaje.

Reklama

W czasie przygotowywania ulicznych jasełek uruchamianych jest dużo obywatelskich inicjatyw. Wspólnie angażują się rodziny, szkoły, parafie, ośrodki kultury oraz samorządowcy. – Doskonale to działa u nas, w Zamościu, gdzie rok temu zorganizowaliśmy pierwszy, próbny orszak. Wyszło świetnie, wszystkim się spodobało. Teraz robimy więc jasełka z pełną pompą i angażujemy wiele instytucji – mówi Małgorzata Farion, jedna z organizatorek. – Dla mieszkańców Zamościa to sprawa honoru, bo w tym roku z naszego miasta będzie transmisja Telewizji Polskiej.

Orszakowe poruszenie

Największe poruszenie Trzej Królowie wywołują w małych społecznościach. Ostatnio udowodnili to mieszkańcy 15-tysięcznego Żnina, którzy wygrali ogólnopolski konkurs na wielbłąda. Miejscowemu proboszczowi udało się zmotywować prawie 3,5 tys. osób. – Do końca głosowania toczyła się zaciekła rywalizacja pomiędzy Żninem a trzy razy większą Zduńską Wolą. Ostatecznie ich pokonaliśmy – z satysfakcją mówi ks. Stanisław Talaczyński, proboszcz parafii pw. Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Żninie.

Taki konkurs organizowany jest co roku. Fundacja zawozi wielbłąda na orszak, który otrzyma najwięcej głosów w internetowym głosowaniu. – Na ostatniej prostej obszedłem wszystkie szkoły i prosiłem dzieci, by zmobilizowały jak najwięcej osób – mówi ks. Talaczyński. – Doszło do tego, że jak byłem w sklepie, na poczcie czy stacji benzynowej, to wszyscy pytali, co z naszym wielbłądem.

Na rynek w Żninie potrafi przyjść nawet 4 tys. osób. – Później idziemy do kościoła i kolędujemy do wieczora. Występują wszystkie chórki, klasy, świetlice i inne nasze organizacje. Każdy ma szansę się pokazać – mówi ks. Talaczyński.

Organizowanie orszaków w małych miejscowościach powoduje, że rodzą się również inne lokalne inicjatywy. – Jednym z naszych celów jest budzenie społeczeństwa obywatelskiego, zjednanie ludzi i stowarzyszeń, by razem realizować wielkie projekty, wykraczające poza święto Trzech Króli – mówi Anna Śmigielska. Często się zdarza, że pierwszy raz w historii jakiegoś miasteczka burmistrz i ksiądz proboszcz robią coś wspólnie. A to jest wielki kapitał.

– W Zamościu mamy współpracę parafii, samorządu i nawet wojska – mówi Małgorzata Farion. Jedną biblijną scenę organizują ludzie starsi z Uniwersytetu Trzeciego Wieku, kolejną – niepełnosprawni z Ośrodka Terapii Zajęciowej, a później – członkowie Zespołu Tańca Nowoczesnego z Młodzieżowego Domu Kultury. Nad elementami scenografii czuwa zaś Liceum Plastyczne – mówi organizatorka orszaku. – To naprawdę duże wydarzenie dla naszego miasta – podkreśla.

Zbudowany kapitał społeczny w tych miejscowościach pozostaje. Ci sami ludzie, którzy biorą udział w organizowaniu orszaków, często później włączają się w przygotowanie Drogi Krzyżowej, Bożego Ciała i Marszów dla Życia i Rodziny. Był nawet jeden przypadek, że podczas orszaku ludzie się policzyli, zorganizowali referendum i odwołali miejscowego burmistrza.

Cel lekko polityczny

Dziś trzeba przypomnieć, że pomysłodawcy ulicznych jasełek mieli cel o lekkim zabarwieniu politycznym. Wróćmy do roku 2008 i zbierania podpisów pod wnioskiem obywatelskim o przywrócenie dnia wolnego w uroczystość Objawienia Pańskiego, czyli popularnie w Trzech Króli. Na czele batalii stanął wówczas Jerzy Kropiwnicki, ówczesny prezydent Łodzi. Zebrano ponad milion podpisów. Pierwszy Orszak Trzech Króli wyszedł na ulicę kilka miesięcy po tym, jak Sejm odrzucił ten obywatelski projekt. Początkowo jasełka odbywały się w niedzielę po uroczystości Objawienia Pańskiego.

Gdy orszak wyszedł na warszawską Starówkę w 2009 r., okazało się, że przyciągnął rzesze warszawiaków oraz media. Zainteresowanie było tak duże, że w kolejnych latach trzeba było zmienić trasę, bo staromiejskie uliczki okazały się za ciasne. Warszawie pozazdrościły inne miasta, które również chciały gościć Trzech Króli na swoich ulicach.

Rok później, w 2010 r., większość parlamentarna zreflektowała się i postanowiła naprawić swój błąd. Uchwalono ustawę, zgodnie z którą od 6 stycznia 2011 r. Trzech Króli jest dniem wolnym od pracy. Jeśli chodzi o rozwój ulicznych jasełek, to datę „uwolnienia” święta Trzech Króli można porównać do roku 313, kiedy to cesarz wydał edykt mediolański, który gwarantował chrześcijanom wolność religijną. Tak jak wówczas zaczęły się rozrastać wspólnoty Kościoła, tak od 2011 r. setki miast w Polsce zapragnęły mieć swój Orszak Trzech Króli.

– Nie chcielibyśmy porównywać naszych czasów do tamtych, kiedy chrześcijanie naprawdę byli prześladowani. Jednak jeśli chodzi o mobilizację lokalnych społeczności i popularność orszaku, to rzeczywiście są podobieństwa – mówi Śmigielska. – Kiedy 6 stycznia stał się dniem wolnym od pracy, mieliśmy już gotowy projekt kulturalno-ewangelizacyjny i zarazem doskonałą propozycję świętowania.

Na potwierdzenie tego zjawiska wystarczy przytoczyć liczby. W 2012 r. były 24 orszaki, rok później – 92, a rok temu – już ok. 300. – W roku 2016 wyjdziemy w ponad 440 miastach – podkreśla Śmigielska. Oznacza to, że Orszak Trzech Króli znajdzie się na ulicach co drugiego miasta w Polsce. Będzie we wszystkich miastach wojewódzkich i w zdecydowanej większości powiatowych. Są też zgłoszone orszaki na Ukrainie, we Włoszech, na Wyspach Brytyjskich, na Słowacji i w Rumunii. – W czasach, gdy na Zachodzie zakazuje się symboli chrześcijańskich w przestrzeni publicznej, my w Polsce mamy bardzo dobry pomysł eksportowy – dodaje Anna Śmigielska.

2015-12-23 09:08

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Orszaki Trzech Króli w diecezji

Niedziela świdnicka 3/2020, str. VI

[ TEMATY ]

orszak

Orszak Trzech Króli

Niedziela Chrztu Pańskiego

Ks. Mirosław Benedyk

Trzej Magowie z osiołkami na postoju w Świdnicy

Blisko 900 miast w Polsce i ponad milion uczestników – to bilans orszaków, które wyszły na ulice polskich miast. Rekordowa frekwencja była także w miastach diecezji świdnickiej. Absolutny rekord padł w Świdnicy, gdzie w orszaku uczestniczyło ponad 6 tys. wiernych.

Hasło tegorocznego Orszaku „Cuda, cuda ogłaszają” zwracało naszą uwagę na szereg cudownych wydarzeń, których w swoich dziejach doświadczyła nasza Ojczyzna. Biorący udział w orszakach wskazywali, że stają się one piękną tradycją i są czasem dzielenia się wiarą. W większości miejsc rozpoczynały się one po Eucharystiach celebrowanych w parafialnych świątyniach.

Rekordowo w Świdnicy

W stolicy diecezji, dzięki połączonym siłom mieszkańców miasta i gminy oraz ościennych miejscowości Marcinowice i Jaworzyna Śląska, padł rekord frekwencji całej diecezji. Jak poinformował koordynator świdnickiego orszaku Jan Jaśkowiak, rozdano ponad 6 tys. koron. Już po raz dziewiąty jednym z kolędników był bp Ignacy Dec, który tuż przed orszakiem podczas homilii w katedrze mówił, że Pan Bóg nie oczekuje od nas wielkich darów. Wystarczy, że oddamy Mu naszą miłość, nasze pragnienia tęsknoty oraz słabości i rany, czyli wszystko, co jest nasze. Bóg nie zwraca zbytniej uwagi na to, co Mu dajemy, ale raczej na to, co zachowujemy dla siebie.

Ponad 6 tys. wiernych uczestniczyło w Orszaku Trzech Króli w Świdnicy

– Po spotkaniu z Bogiem obieramy lepsze drogi. Mędrcy po spotkaniu z Jezusem zostali ostrzeżeni, by w drodze powrotnej nie wracać do Heroda. Gdy Herod żegnał ich w Jerozolimie, powiedział do nich: „Udajcie się tam i wypytujcie starannie o Dziecię, a gdy je znajdziecie donieście mi, abym i ja mógł pójść i oddać mu pokłon”. Wiemy, że te słowa były przewrotne, podstępne. Mędrcy posłuchali Bożego wskazania, nie spełnili prośby Heroda i inna drogą udali się do ojczyzny – akcentował Ksiądz Biskup.

Podkreślił w tym kontekście, że nasze coniedzielne spotkanie się z Jezusem winno też sprawiać, byśmy nie przystawali do ludzi, którzy walczą z Bogiem, którzy mówiąc językiem sportowym, nie grają z nami w jednej drużynie.

Walka dobra ze złem w Bielawie

Drugim pod względem wielkości był orszak w Bielawie, który zgromadził blisko 2 tys. uczestników. Po prezentacji Świętej Rodziny, Mędrców ze Wschodu oraz słowie bp. Adama Bałabucha barwny korowód wyruszył w kierunku stajenki usytuowanej na bielawskim Rynku. Na poszczególnych stacjach orszaku uczestnicy oglądali sceny z dworu Heroda i walkę dobra ze złem w formie widowiska z efektami pirotechnicznymi. Mieszkańcy wszystkich czterech bielawskich parafii kolędowali już po raz piąty.

Strzegom z tarczą

W Strzegomiu za symbolicznymi postaciami Trzech Króli szło ponad tysiąc mieszkańców miasta, w tym przede wszystkim rodziny z dziećmi. – My nieustannie musimy w naszym życiu poszukiwać Boga. Święto Objawienia Pańskiego jest właśnie takim dniem, w którym Bóg daje się nam poznać – mówił ks. Marek Babuśka. Bardzo oryginalnie w orszaku prezentowali się zwłaszcza ojcowie z synami, z których każdy dostał charakterystyczną drewnianą tarczę herbową z wizerunkami patronów miasta świętych apostołów Piotra i Pawła oraz miecz, by móc tym symbolicznie wyrazić swoją troskę o obronę Bożego Dziecięcia i naszej chrześcijańskiej wiary.

Inne miejscowości

Podobny scenariusz miały orszaki organizowane w innych miejscowościach naszej diecezji: Bardzie, Boguszowie-Gorcach, Dobromierzu, Dzierżoniowie, Głuszycy, Jaroszowie, Krosnowicach, Jugowie, Lądku-Zdroju, Lewinie Kłodzkim, Mieroszowie, Nowej Rudzie-Słupcu, Piławie Górnej, Sokołowsku, Świebodzicach, Wałbrzychu, Ząbkowicach i w Złotym Stoku. Ich uczestnicy podkreślali, że jest to jest piękna inicjatywa, która pozwala im radośnie świętować z rodzinami i przypomnieć o tym, że nasza Ojczyzna jest chrześcijańska. I zapowiedzieli, że z takim właśnie nastawieniem nie tylko sami wezmą udział, ale zachęcą do uczestnictwa w przyszłorocznym Orszaku Trzech Króli również inne osoby.

CZYTAJ DALEJ

Święcenie pokarmów

Kościół ustanowił sakramentalia, czyli „święte znaki, które z pewnym podobieństwem do sakramentów oznaczają skutki, przede wszystkim duchowe. Sakramentalia nie udzielają łaski Ducha Świętego na sposób sakramentalny, lecz przez modlitwę Kościoła uzdalniają do przyjęcia łaski i dysponują do współpracy z nią. Wśród sakramentaliów znajdują się najpierw błogosławieństwa (osób, posiłków, przedmiotów, miejsc). Każde błogosławieństwo jest uwielbieniem Boga i modlitwą o Jego dary” (KKK 1667-1671). Modlitwa i błogosławienie pokarmów znane jest już w Starym Testamencie, czyni to także Jezus: „On tymczasem wziął pięć chlebów i dwie ryby, podniósł wzrok ku niebu, pobłogosławił je, połamał i dawał uczniom, aby rozdawali ludziom” (Łk 9, 16).

W ciągu roku liturgicznego Kościół poświęca różne przedmioty: zioła, pierwociny zbóż, kwiaty i pokarmy. Natomiast w Wielką Sobotę poświęca się tylko pokarmy, które wierni nazywają Paschą. Dlaczego w Wielką Sobotę? Był to dzień, kiedy Ciało Jezusowe spoczywało w grobie oczekując na zmartwychwstanie. Wydarzenia, jakie dokonały się od Wielkiego Czwartku do Niedzieli Wielkanocnej zostały przez Boga zapowiedziane w Starym Testamencie. Ojciec Niebieski przez Mojżesza polecił Izraelitom zabicie baranka, którego powinna spożyć cała rodzina. Jest on archetypem Jezusa Chrystusa. Krew tego baranka ocaliła Izraelitów przed śmiercią i przyczyniła się do wyjścia z niewoli egipskiej do wolności. W Wielki Piątek na krzyżu umiera Baranek Boży, którego krew wyzwala ludzkość z niewoli szatana. Wyjście z niewoli dla narodu wybranego to właśnie Pascha. Śmierć i zmartwychwstanie Jezusa to nasza Pascha. Jej symbolem jest baranek, w niektórych krajach wschodu chrześcijanie na Wielkanoc zabijali baranki, aby w ten sposób upamiętnić i głębiej przeżyć te najważniejsze wydarzenia zbawcze. Dziś pozostał już tylko baranek z cukru lub z ciasta, oraz pokarmy: mięso, chleb, jajko, ser, sól, chrzan i in.

W liturgii świętowanie Paschy - Wielkanocy rozpoczyna się już w Wielką Sobotę, a święcenie pokarmów to jeden z gestów, który przypomina o najważniejszym dla ludzkości wydarzeniu, o zmartwychwstaniu Jezusa. Pierwsza modlitwa poświęcenia pokarmów prowadzi nas do Wieczernika, a także do spotkania ze Zmartwychwstałym: „Panie Jezu Chryste, Ty w dzień przed męką i śmiercią kazałeś uczniom przygotować paschalną wieczerzę, w dzień Zmartwychwstania przyjąłeś zaproszenie dwóch uczniów i zasiadłeś z nimi do stołu, a późnym wieczorem przyszedłeś do Apostołów, aby spożyć wraz z nimi posiłek; prosimy Cię, daj nam z wiarą przeżywać Twoją obecność między nami podczas świątecznego posiłku, w dzień Twojego zwycięstwa, abyśmy mogli się radować z udziału w Twoim życiu i zmartwychwstaniu”.

Następna modlitwa, to poświęcenie chleba, który w tradycji chrześcijańskiej jest najważniejszym z symboli, ponieważ przedstawia Ciało Chrystusa, ale jest on także pamiątką nakarmienia ludu na pustyni. Potem święci się mięso i różne wędliny, które są jakby echem dawnego baranka i w pewien sposób go zastępują. „Baranku Boży, który zwyciężyłeś zło i obmyłeś świat z grzechów, pobłogosław to mięso, wędliny i wszelkie pokarmy, które będziemy jedli na pamiątkę Baranka paschalnego i świątecznych potraw, które Ty spożyłeś z Apostołami na Ostatniej Wieczerzy”.

Trudno sobie dziś wyobrazić święta Wielkanocy bez święconego jajka, którym po Rezurekcji dzielimy się w gronie rodziny i najbliższych. Dla chrześcijan jajko to także symbol Paschy. Jajko to twarda skorupa okrywająca powstające życie, które musi przebić się przez tę skorupę. Widać w tym podobieństwo do zmartwychwstania Jezusa, który musi przebić skorupę - grobową skałę, aby żywy, wspaniały, przemieniony wyjść na świat. Jest ono dlatego symbolem odradzającego się życia i zwycięstwa nad śmiercią. „Chryste, życie i zmartwychwstanie nasze, pobłogosław te jajka, znak nowego życia, abyśmy dzieląc się nimi w gronie rodziny, bliskich i gości, mogli się także dzielić wzajemnie radością z tego, że jesteś z nami. Daj nam wszystkim dojść do wiecznej uczty Twojej, tam, gdzie Ty żyjesz i królujesz na wieki wieków” (Agenda Liturgiczna).

Do świątecznego koszyczka wkłada się jeszcze ser, sól, chrzan, ciasto, czasem słodycze. Te produkty są jakby uzupełnieniem właściwej święconki. Ser pochodzi od zwierząt i w tym poświęceniu jest prośba ludu, aby Chrystus zmartwychwstały chronił od chorób ludzi i zwierzęta. Sól to życiodajny minerał, od którego zależy smak potraw i ich konserwacja. Pokarmy, które spożywamy są w smaku różnorakie: słodkie, gorzkie, pikantne i słone. Życie ludzkie jest także różnorakie i nie składa się tylko z chwil przyjemnych. Jak sól dla pokarmu, tak cierpienie nadaje ludziom smak życia. Jest jeszcze ciasto, to też chleb, a więc nie ma specjalnej symboliki, ale jest ono ważnym elementem w liturgii Kościołów wschodnich. Artos („kwaśny chleb” - grek.) - chleb, poświęcany podczas nocy Paschalnej. Przez cały tydzień paschalny artos - symbol Zmartwychwstania Chrystusa - przebywa na pulpicie naprzeciwko Carskich Wrót ołtarza i codziennie wynoszony jest na wielkanocne procesje. W Wielkanocną Sobotę ze szczególną modlitwą jest on dzielony i rozdawany wiernym. Narodowa pobożność przyswoiła dla artosu i krieszczeńskiej świętej wody znaczenie jako zamienników Świętych Darów dla ludzi umierających, nie mogących przyjąć Komunii św. W Kościołach wschodnich podobnie jak u nas w Wielką Sobotę poświęca się pokarmy, pisze pisanki czy raczej malowane na czerwono jajka zwane kraszankami (za: „Święty chleb - Prawosławny elementarz”).

CZYTAJ DALEJ

Prośba Diecezjalnej Grupy Modlitewnej św. Ojca Pio

2020-04-07 22:10

[ TEMATY ]

Diecezjalna Grupa Modlitewna św. Ojca Pio

Diecezjalna Grupa Modlitewna św. Ojca Pio w Zielonej Górze

Diecezjalna Grupa Modlitewna św. Ojca Pio w Zielonej Górze prosi o pomoc. Aby transmitować "na żywo" poprzez kanał YouTube wszystkie modlitewne wydarzenia potrzebuje 1000 subskrypcji.

Grupę można wspomóc klikając w link m.youtube.com/watch?v=RUSFVgl8xvc

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję