Instytut Pamięci Narodowej przekazał na platformie X, że w pierwszym dniu prac poszukiwawczych prowadzonych w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej odnaleziono szczątki ofiar zbrodni.

„Na terenie dawnego gospodarstwa Strażyca w Woli Ostrowieckiej, w miejscu, gdzie ukraińscy nacjonaliści w sierpniu 1943 r. dokonali zbiorowego mordu na Polakach, odnaleziono nieznaną dotychczas mogiłę zbiorową. Znajduje się ona kilkanaście metrów od miejsca upamiętnienia, gdzie w 1992 r. przeprowadzono prace ekshumacyjne” - wyjaśniono.

Zaznaczono, że „wstępny etap odkrywania zarysów mogiły nie pozwala na ten moment oszacować jej dokładnej wielkości, ale z pewnością jest to mogiła zbiorowa”.

O początku prac w dawnych wsiach Ostrówki i Wola Ostrowiecka na Wołyniu poinformowały w poniedziałek Instytuty Pamięci Narodowej Polski i Ukrainy. Zadaniem ekip specjalistów z dwóch krajów jest zlokalizowanie miejsca pochówku szczątków ponad 350 Polaków.

„Głównym celem trwających działań jest lokalizacja miejsc pochówku szczątków ponad 350 Polaków – ofiar zbrodni dokonanych przez ukraińskich nacjonalistów w sierpniu 1943 r.” - informował w poniedziałek rzecznik IPN Rafał Kościański.

Jak zaznaczył, rozpoczynający się etap przeprowadzony zostanie na podstawie zgód uzyskanych od strony ukraińskiej w grudniu 2025 r. To kontynuacja misji zapoczątkowanej w 1992 r. - przekazał.

Badania o charakterze archeologiczno-poszukiwawczym prowadzi interdyscyplinarny zespół z Biura Poszukiwań i Identyfikacji Instytutu Pamięci Narodowej.

W pracach bierze udział biegły z zakresu medycyny sądowej dr Łukasz Szleszkowski z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. Przedsięwzięcie realizowane jest we współpracy z ukraińskim partnerem IPN – wyspecjalizowanym przedsiębiorstwem Wołyńskie Starożytności oraz z udziałem przedstawicieli polskiego Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

IPN poinformował, że w Ostrówkach i Woli Ostrowieckiej przeprowadzono dotychczas trzy etapy prac archeologiczno-ekshumacyjnych, które pozwoliły na odnalezienie szczątków 674 Polaków zamordowanych 30 sierpnia 1943 r. przez oddziały OUN-UPA.

Pierwszy etap miał miejsce w 1992 roku, gdy wydobyto szczątki nie mniej niż 323 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 1992 roku na dawnym parafialnym cmentarzu rzymskokatolickim w Ostrówkach.

Drugi etap prac zrealizowano na przełomie lipca i sierpnia 2011 roku; z pięciu mogił ekshumowano wówczas co najmniej 317 osób. Ich uroczysty pogrzeb odbył się 30 sierpnia 2011 roku także na cmentarzu w Ostrówkach.

Prace były kontynuowane w maju i sierpniu 2015 roku przez polsko-ukraińską ekipę badawczą, co doprowadziło do odkrycia kolejnych miejsc pochówku. W Ostrówkach zlokalizowano mogiłę zbiorową, w której spoczywały szczątki 33 osób – 22 mężczyzn, 5 kobiet oraz 6 dzieci – natomiast w Woli Ostrowieckiej odnaleziono mogiłę kobiety. 30 sierpnia 2015 roku, w 72. rocznicę zbrodni, odbył się uroczysty pochówek ofiar.

Ukraiński Instytut Pamięci Narodowej (UINP) podał w poniedziałkowym komunikacie, że prace potrwają do 1 maja 2026 r. UINP podkreślił, że dialog w kwestiach historycznych między dwoma krajami „jest gwarancją godnego uczczenia pamięci ofiar”. UINP oświadczył jednocześnie, że ofiarami starcia w latach II wojny światowej byli cywile – jak po stronie polskiej, tak ukraińskiej.

Z Woli Ostrowieckiej Jarosław Junko, z Warszawy Katarzyna Krzykowska (PAP)

jjk/ ksi/ mal/ mhr/