Reklama

Historia

Danka Leśniczanka, czyli „Inka”

W czerwcu 1945 r. władze sowieckie aresztowały całą załogę nadleśnictwa Narewka na Podlasiu za współpracę z oddziałami leśnymi. W czasie transportu w obstawie NKWD kilka osób zostało odbitych przez oddział partyzantów, wśród nich niespełna 18-letnia Danusia Siedzikówna, późniejsza „Inka”. W ten sposób trafiła do oddziału „Konusa” i została sanitariuszką

Niedziela Ogólnopolska 9/2016, str. 36-37

[ TEMATY ]

historia

wikipedia.org

Danuta Siedzikówna „Inka”

Grupa „Konusa” z Podlasia, licząca 50 osób, zajmowała się głównie rozbrajaniem posterunków MO, a że robiła to w sposób bardziej amatorski niż wojskowy, szybko sama została rozbrojona przez oddział enkawudzistów. Jej niedobitki dostały się pod komendę „Łupaszki”, który właśnie dotarł na Podlasie z Wileńszczyzny.

1 lipca 1945 r. Danka Siedzikówna osobiście poznała mjr. Zygmunta Szendzielarza „Łupaszkę”. Dostała przydział do służby w kompanii szturmowej pod dowództwem Jana Mazura „Piasta”. Została sanitariuszką w V Brygadzie Wileńskiej, czyli w prawdziwym polskim wojsku, które wówczas kryło się po lasach i niezłomnie toczyło walki z nadzieją na odbicie Polski z rąk Sowietów.

Patriotyzm ludzi lasu

O tym, jak to z „Inką” było, ciekawie opowiada Luiza Łuniewska w niedawno wydanej książce pt. „Szukając Inki. Życie i śmierć Danki Siedzikówny” (wyd. The Facto). Autorka przywołuje zdarzenia i składa je z opowieści świadków tamtych czasów oraz pasjonatów zajmujących się dziś historią Żołnierzy Wyklętych i konkretnie losem „Inki”. Z całości przebija przesłanie: przykład postawy patriotycznej wynikającej z wychowania i myślenia o Polsce w II RP. Trudno sobie wymarzyć lepszy od „Inki” wzór dla sfrustrowanej, ale myślącej i nieobojętnej młodzieży III RP.

Reklama

Łuniewska opisuje losy niezwykle patriotycznej i przyzwoitej rodziny Siedzików, jakby wprost wzięte z kart pozytywistycznej powieści Elizy Orzeszkowej. Przedwojenna leśniczówka, która jest ostoją tradycji i kultury, promieniuje przykładem dobrego gospodarstwa, zarówno dzięki ojcu (leśnikowi), jak i matce Danuty. To jeszcze jeden wzór do naśladowania na dziś – przesłanie II RP dla III RP.

Zakorzenione mocno w teraźniejszości – dzięki opowieściom żyjących jeszcze świadków tamtych czasów oraz dzięki relacjom młodych tropicieli tamtej do niedawna jeszcze wyklętej historii – „poszukiwania «Inki»” Luiza Łuniewska rozpoczyna od opisania Polskich Lasów Państwowych, jako nowoczesnej organizacji, obejmującej wszystkie aspekty życia w odradzającej się Polsce.

Autorka przypomina postać Adama Loreta, twórcy Lasów Państwowych, który bardzo dbał o to, aby „leśniczówki budowano okazałe, by pomieściły liczną rodzinę”. A tak nigdy potem już nie było, ani w PRL, ani w III RP, mimo powoływania się na dziedzictwo dyrektora Loreta... Leśniczówki miały być, i rzeczywiście w II RP były, przykładem tego, co dziś nazywamy zrównoważoną gospodarką, ale zarazem były też ostoją polskości i patriotyzmu. Leśnicy odrodzonej Polski dobrze wiedzieli, że zawsze muszą być gotowi do obrony kraju, przechodzili intensywne szkolenia wojskowe. Taki też był leśniczy Wacław Siedzik, który już podczas studiów na Politechnice Petersburskiej angażował się w działania niepodległościowe, za co został wywieziony na Syberię. Tam się zahartował i nauczył lasu, dlatego Danka leśniczanka, późniejsza „Inka”, wyrosła w „oplecionej dzikim winem” leśniczówce, nasiąkała podobnym hartem ducha, podobną niezłomnością charakteru. W końcu była „człowiekiem lasu” w przedwojennym rozumieniu Adama Loreta.

Reklama

Dziewoczka z banditami

Okoliczności śmierci „Inki” w kazamatach Urzędu Bezpieczeństwa nie znała nawet jej starsza siostra Wiesia. W odpowiedzi na wniosek o rehabilitację Danuty dostała tylko lakoniczne pismo, informujące, że Danuta Siedzikówna zostaje uniewinniona, ponieważ działała w obronie niepodległego bytu państwa polskiego.

Zwykłe uniewinnienie bohaterów tamtych lat to jednak o wiele za mało. Powoli zaczęła narastać potrzeba odkłamania historii wyklętej przez historię. Jednak ci, którzy cokolwiek więcej wiedzieli o powojennej walce o niepodległość Polski, po prostu długo, może zbyt długo, bali się mówić. Dopiero po 1989 r. ujawnili się – choć też nie od razu – ludzie, którym zaczęło zależeć na tym, aby Polacy, zwłaszcza młodzi, mogli zrozumieć, kim była „Inka”, kim byli Żołnierze Wyklęci. Łuniewska przytacza w swej książce także te jak najbardziej współczesne głosy niezrozumienia: „to dziewoczka, co z banditami hadziła, nie to, co ojciec, bo on był porządny człowiek”. Matka i ojciec Danuty wcześniej niż ona, ale również z powodów patriotycznych zginęli z rąk okupantów Polski...

W reporterskiej książce Luizy Łuniewskiej historia „Inki” przeplata się – a nawet można powiedzieć: organicznie splata – ze współczesnością. Autorka powołuje się na źródła historyczne i te całkiem niedawne opracowania oparte na dokumentach IPN, ale przede wszystkim rozmawia z tymi, którzy jeszcze pamiętają lub cokolwiek wiedzą z rodzinnych przekazów. Nie brakuje w tych opowieściach zwłaszcza podlasko-białoruskich resentymentów. Niektórzy do tej pory używają epitetów z PRL-owskiej prasy w rodzaju, „krwawa «Inka»”, „banda «Łupaszki»”, opowiadają, jak to „bandyci naszych zabijali”. Pochodząca z Hajnówki autorka współczesnych kryminałów właśnie ludzi „Łupaszki” uczyniła krwawymi bohaterami jednego ze swoich najnowszych dzieł, zaś pierwowzorem czarnego charakteru w tymże dziele jest Bogusław Łabędzki – zasłużony działacz społeczny, nauczyciel z Narewki, który dziś uparcie przywołuje pamięć „Inki” i założył nawet Stowarzyszenie im. Danuty Siedzikówny „Inki”.

Ciepła woda bez kranu

Na szczęście coraz więcej jest ludzi, którzy rzetelnie tropią ślady „Inki” i łupaszkowców, badają szczegóły, dokumentują. To dzięki nim odkrywają się tamte, bodaj najbardziej zamazywane karty polskiej historii. W faktograficznie bogatej książce „Szukając Inki” mamy np. opis największej bitwy stoczonej po II wojnie światowej pod Miodusami Pokrzywnymi, dokąd przeciw łupaszkowcom wysłano dwa regularne bataliony NKWD, kompanię LWP i szkolne oddziały Dywizji Strzeleckiej NKWD, a także sędziego oraz prokuratora, żeby na miejscu osądzić „bandytów”. Partyzanci jednak wyszli z opresji zwycięsko.

W książce Łuniewskiej znajdziemy też opisy zwykłej codzienności partyzanckiej, gdy „Inka” organizowała ciepłą wodę (bynajmniej nie w kranie), przyszywała guziki, opatrywała pęcherze, tańczyła walczyka. Mamy również relację z niezwykłego wydarzenia, jakim był 15 sierpnia galowy wymarsz łupaszkowców do Kosowa na Mszę św., oczywiście po uprzedniej inspekcji terenu; szli czwórkami – na zdjęciu wyszukanym przez Jerzego Tomczuka w „Wieściach Sokołowskich” widać, że sznur wojska ciągnie się aż po horyzont... A „Inka”, jak się dowiadujemy z książki, także była w galowym stroju – wojskowa bluza, furażerka z orłem w koronie, ufarbowana spódnica. Bo to miało być regularne wojsko w każdym calu, mjr Szendzielarz dbał nie tylko o musztrę, ale także o możliwie odpowiednie i schludne umundurowanie swych podkomendnych. Serce rosło tym, którzy to widzieli. Majorowi chodziło także o podbudowanie morale jego „prawdziwego wojska”.

Niech żyje „Łupaszka”!

Ks. Marian Prusak przez dziesięciolecia milczał o tym, czego był świadkiem pewnej letniej nocy 1946 r. W gdańskim więzieniu wyspowiadał Danutę Siedzikównę tuż przed egzekucją. Przez prawie 70 lat nikt z zainteresowanych nie wiedział, dokąd wtedy, 28 sierpnia, zawieziono jej ciało w tzw. półtrumnie, której w przeciwieństwie do kompletnej trumny nie trzeba było wpisywać do rejestru. Miejsce pochówku było tajemnicą, zgodnie z regułą dotyczącą wszystkich ofiar władzy komunistycznej. Przez kilkadziesiąt lat w Dzień Zaduszny siostra Danuty zapalała dla niej znicz na opuszczonych mogiłach.

„Niech żyje «Łupaszka»!” – to były ostatnie słowa Danuty Siedzikówny „Inki”. W końcu 1946 r. i na początku 1947 r. „Łupaszka” próbuje jeszcze konsolidować rozproszone grupy, „nie chce wypuścić chłopaków z lasu”, gdyż nie dowierza w uczciwe spełnienie warunków amnestii, w końcu jednak rezygnuje. Aresztowany nie prosi o łaskę. Wychodząc z celi śmierci, mówi swoje: „Z Bogiem”. Zostaje zabity 8 lutego 1951 r., jak wielu innych, strzałem w tył głowy.

Szczątki „Inki” i „Łupaszki” oraz ok. 300 innych ofiar komunistycznego totalitaryzmu zostają odnalezione i zidentyfikowane dopiero po 70 latach, dzięki olbrzymiemu przedsięwzięciu naukowemu, w które zaangażowało się wielu historyków, antropologów, archeologów i specjalistów medycyny sądowej. Teraz bohaterowie mają wreszcie szansę na godny pochówek.

Luiza Łuniewska, „Szukając Inki. Życie i śmierć Danki Siedzikówny”, wyd. The Facto.

2016-02-24 08:47

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

101. urodziny obchodzi Anna Koźmińska, najstarsza Sprawiedliwa wśród Narodów Świata

2020-05-22 08:59

[ TEMATY ]

historia

www.sprawiedliwi.gov.pl

Anna Koźminska

101. urodziny obchodzi w piątek Anna Koźmińska, najstarsza spośród żyjących osób, uhonorowanych indywidualnie medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata - przypomniał Instytut Pamięci Narodowej.

Historia Koźmińskiej, jak wskazuje IPN w komunikacie przesłanym PAP, przez dziesiątki lat pozostawała nieznana.

IPN poinformowało, wojnę Anna spędziła ze swoją macochą Marią Koźmińską w Częstochowie, gdzie w latach 1943–45 ukrywały żydowskiego chłopca Abrahama Jabłońskiego. Chłopiec ten posiadał dokumenty po zabitym przez Niemców dziecku na nazwisko Bohdan Wojciech Bloch.

Ośmioletni Abram z pomocą swojej siostry Izy we wrześniu 1942 r. wydostał się z getta w Częstochowie. Ośmiolatek ukrywał się między innymi w komórce na węgiel, gdzie zaczął tracić wzrok. Maria Koźmińska wraz z pasierbicą Anną, na prośbę jego wuja, zgodziły się udzielić chłopcu schronienia. Znajomych poinformowały, że dziecko przeżyło tragedię rodzinną, straciło ojca i jest czasowo pod ich opieką. Koźmińskie dbały o jego edukację oraz zabierały na spacery; pomimo niemieckich rewizji, udało się go uratować.

Kobiety udzieliły też czasowego schronienia dalekiemu krewnemu rodziny Jabłońskich – Rubinsteinowi – oraz jego znajomej Ricie wraz z matką Stefą.

Po wojnie Abraham Jabłoński wyemigrował do Izraela, gdzie zaświadczył o humanitaryzmie i odwadze obu kobiet. Po czterdziestu siedmiu latach odnalazł Annę Koźmińską w Warszawie. Poprosił ją o spisanie wspomnień z okresu wojny, co też uczyniła.

To właśnie na jego wniosek 11 lutego 1991 r. Maria i Anna Koźmińskie zostały uhonorowane przez Instytut Yad Vashem medalem Sprawiedliwy wśród Narodów Świata. W roku 2016 Anna Koźmińska otrzymała od prezydenta Andrzeja Dudy Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski.

Ponieważ w związku z pandemią koronawirusa odwiedziny u jubilatki w dniu urodzin nie mogły się odbyć, kierownictwo IPN przekazało w piątek kwiaty wraz z życzeniami - poinformował IPN. (PAP)

>
CZYTAJ DALEJ

Kodeń: dziś pogrzeb o. prof. Wacława Hryniewicza OMI

2020-05-30 10:46

[ TEMATY ]

zmarły

kyasarin/pixabay.com

Dziś w południe odbędzie się pogrzeb o. prof. Wacława Hryniewicza OMI - wybitnego polskiego teologa i ekumenisty, zmarłego we wtorek w wieku 83 lat. Po Mszy św. w sanktuarium Matki Bożej Kodeńskiej Królowej Podlasia, zakonnik zostanie pochowany na cmentarzu parafialnym w Kodniu.

Przeczytaj także: Zmarł o. prof. Wacław Hryniewicz OMI

Uroczystościom pogrzebowym, które rozpoczną się o godz. 12.00 przewodniczyć będzie ordynariusz siedlecki, bp Kazimierz Gurda. Słowo wygłosi wikariusz prowincjalny, o. Sławomir Dworek OMI. Eucharystia transmitowana będzie na stronie internetowej oblaci.pl.

List kondolencyjny na ręce prowincjała misjonarzy oblatów przesłał m.in. kard. Kurt Koch, przewodniczący Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan.

O. prof. Wacław Hryniewicz był kapłanem Zgromadzenia Oblatów Maryi Niepokalanej (OMI), wybitnym polskim teologiem i ekumenistą, cenionym w kraju i na świecie. Był twórcą Instytutu Ekumenicznego KUL przez lata zasiadał też w Komisji Episkopatu Polski ds. Ekumenizmu.

Przez 25 lat ks. Hryniewicz był członkiem Międzynarodowej Komisji Mieszanej do Dialogu Teologicznego między Kościołami katolickim i prawosławnym a także członkiem zespołu miesięcznika Znak i stałym autorem „Tygodnika Powszechnego”.

Urodził się 23 lipca 1936 r. w Łomazach k. Białej Podlaskiej w rodzinie rolniczej. Święcenia kapłańskie przyjął w 1960 roku. Studiował teologię dogmatyczną na KUL, a następnie m.in. w Belgii, Anglii i Włoszech, habilitując się w 1974 r.; w roku 1992 r. uzyskał stopień profesora zwyczajnego.

Od 1964 r. był pracownikiem naukowym KUL, następnie pełnił szereg ważnych funkcji kościelnych, m.in. był konsultorem watykańskiego Sekretariatu ds. Jedności Chrześcijan, członkiem Międzynarodowej Komisji Mieszanej do Dialogu Teologicznego między Kościołami katolickim i prawosławnym oraz członkiem Komisji KEP ds. Ekumenizmu.

Opublikował kilkadziesiąt książek, m.in. „Nadzieja zbawienia dla wszystkich”, „Pascha Chrystusa w dziejach człowieka i wszechświata”, „Dramat nadziei zbawienia”, „Nadzieja woła głośniej niż lęk. Eseje wokół Jezusa historycznego”.

Był znanym orędownikiem, popularyzatorem i kontynuatorem "teologii nadziei" a więc nadziei zbawienia wszystkich ludzi. Swoją, rozwijaną od dziesięcioleci myśl budował na gruncie intuicji wyrażanych u początków chrześcijaństwa przez wielkie postacie niepodzielonego jeszcze Kościoła, w tym żyjących w IV wieku Grzegorza z Nyssy czy Ambrożego z Mediolanu (święty Kościoła katolickiego i prawosławnego). W jego tekstach stałymi punktami odniesienia są także późniejsi myśliciele wschodniego chrześcijaństwa: Sołowiow, Bierdiajew, Evdokimov.

O. Hryniewicza, zgodnie ze swoją wola, zostanie pochowany na cmentarzu parafialnym w Kodniu, w kwaterze oblackiej.

Od połowy lat 80. XX w. Kodeń jest miejscem Ogólnopolskich Spotkań Ekumenicznych. Idea zrodziła się w 1983 r. jako modlitwa dziękczynna za spotkanie młodzieży w Taizé. Myślą przewodnią była modlitwa o jedność chrześcijan i o pokój. Kodeń jako miejsce kontynuujące tradycję spotkań zaproponował ks. Andrzej Madej OMI, wówczas duszpasterz w kodeńskim sanktuarium, zlokalizowanym w miejscu, gdzie od wieków żyją wspólnie katolicy, grekokatolicy, prawosławni i protestanci.

CZYTAJ DALEJ

Mamy nowych kapłanów

2020-05-30 21:05

Biuro Prasowe Archidiecezji Krakowskiej

- Trzeba sobie zdawać sprawę z tego, że głoszenie Chrystusa było, jest i będzie pośród zmagań, przeciwności, a nawet prześladowań. A waszym podstawowym zadaniem jest, by słowo Boże nie uległo skrępowaniu – mówił metropolita krakowski abp Marek Jędraszewski podczas święceń kapłańskich w katedrze na Wawelu w sobotę 30 maja.

I tłumaczył: - A nie ulegnie skrępowaniu, jeśli będziecie trwać przy Chrystusie mocą Ducha Świętego; jeżeli będziecie trwać przy Prawdzie; jeśli będziecie zanurzać się w pokoju, który przynosi światu zmartwychwstały Pan. Jeżeli to głoszenie będziecie poświadczać swoim życiem - życiem szczególnym, będącym znakiem sprzeciwu wobec świata. To życie w celibacie i w posłuszeństwie przełożonym.

Neoprezbiterzy

Święcenia prezbiteratu z rąk metropolity krakowskiego przyjęli następujący diakoni z archidiecezji krakowskiej:

- Dawid Hebda z parafii Nawiedzenia Najświętszej Marii Panny w Paczółtowicach,

- Jan Jelonek z parafii Miłosierdzia Bożego w Krakowie, Nowym Prokocimiu,

- Szymon Kapłon z parafii św. Bartłomieja Ap. w Mogilanach,

- Łukasz Kopczyński z parafii Najświętszego Salwatora w Krakowie,

- Bartłomiej Małek z parafii Narodzenia Najświętszej Maryi Panny w Igołomi,

- Krzysztof Mirek z parafii Najświętszej Maryi Panny Królowej Polski w Stróży,

- Damian Przybytek z parafii św. Stanisława Biskupa i Męczennika w Koninie,

- Krzysztof Rozenek z parafii św. Andrzeja Boboli w Węgrzcach,

- Michał Woźniak z parafii Świętych Jakuba Apostoła i Katarzyny Aleksandryjskiej w Raciechowicach.

W tym samym czasie w kościele św. Maksymiliana w Bielsku-Białej, święcenia prezbiteratu z rąk bp. Romana Pindla przyjęło dziesięciu diakonów pochodzących z diecezji bielsko-żywieckiej.

Patron i stuła

Diakoni, którzy dzisiaj przyjęli święcenia, wstąpili do Wyższego Seminarium Duchownego Archidiecezji Krakowskiej w 2014 roku. Wówczas zostało przyjętych 36 kleryków z archidiecezji krakowskiej oraz diecezji bielsko–żywieckiej.

Patronem rocznika jest św. Zygmunt Gorazdowski, kapłan odznaczający się wielką troską o ubogich, chorych, potrzebujących, sługa miłosierdzia. Posługujący we Lwowie duszpasterz był znany z niesienia pomocy dla najbiedniejszych, dlatego nazywano go „księdzem dziadów”. Równocześnie przychodził z pomocą duchową - służąc potrzebującym w konfesjonale.

Do tradycji WSD w Krakowie należy indywidualne przygotowywanie stuła, która zawiera elementy charakterystyczne dla wspólnoty rocznikowej. Umieszczone na stule motywy: lilii, monogram Maryi i ośmioramienna gwiazda oraz kosz z chlebami i rybami nawiązują do patrona rocznika. Bowiem istotnym elementem duchowości św. Zygmunta Gorazdowskiego było nabożeństwo do św. Józefa, a prowadzonymi przez niego dziełami miłosierdzia opiekowała się Matka Boża Łaskawa – główna patronka archidiecezji lwowskiej.

Na stule umieszczono też słowa Chrystusa: „Ego sum vitis/vos palmites” („Ja jestem krzewem winnym, wy latoroślami”, J 15,5a), które widnieją na ścianie prezbiterium seminaryjnej kaplicy. Napis, razem z motywami winnej latorośli, to znak zjednoczenia z Najwyższym i Wiecznym Kapłanem. Umieszczony na piersi chrystogram (IHS) nasuwa skojarzenie z nakazem św. Piotra: „Pana zaś Chrystusa miejcie w sercach za Świętego i bądźcie zawsze gotowi do obrony wobec każdego, kto domaga się od was uzasadnienia tej nadziei, która w was jest” (1 P 3,15). Wieńczący stułę krzyż jerozolimski to wezwanie, aby czynić każde miejsce posługi Ziemią Świętą przez pokorne ukazywanie obecności Pana.

W uroczystościach uczestniczyło m.in. wielu kapłanów z archidiecezji krakowskiej, rodziny neoprezbiterów oraz ich krewni i przyjaciele.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję