O cukrzycy mówi się, że jest jedną z pandemii naszych czasów, dlaczego?

O cukrzycy mówi się tak, ponieważ liczba chorych rośnie szybko na całym świecie, niestety także w Polsce, głównie w związku ze stylem życia, starzeniem się społeczeństwa i otyłością. Choroba przez długi czas może nie dawać wyraźnych objawów, a jednocześnie może prowadzić do poważnych powikłań, uszkadzając naczynia i nerwy, serce, nerki i oczy, przyczyniając się do niepełnosprawności i skrócenia życia. To sprawia, że stanowi ogromne wyzwanie nie tylko dla pacjentów, ale także dla systemu ochrony zdrowia.

W opinii ekspertów, gdy osoba zachoruje, kluczowe jest właściwe jej monitorowanie i odpowiednie leczenie. Dlaczego tak ważna jest dobra kontrola poziomu cukru we krwi?

Utrzymanie prawidłowego stężenia glukozy we krwi (glikemii) jest podstawowym celem leczenia cukrzycy. Od tego zależy nie tylko codzienne samopoczucie pacjenta, ale przede wszystkim jego zdrowie w przyszłości.

Zbyt wysokie lub zbyt niskie stężenia glukozy we krwi mogą prowadzić do groźnych sytuacji, takich jak nagłe osłabienie czy utrata przytomności. Z czasem mogą też powodować poważne powikłania – m.in. choroby serca, nerek czy układu nerwowego.

Wśród wskaźników wyrównania glikemii bardzo ważnym dla zdrowia jest tzw. zmienność glikemii, czyli dynamiczne zmiany od niskich do wysokich stężeń glukozy we krwi w ciągu godzin i doby. Im są one mniejsze, tym leczenie jest bezpieczniejsze i skuteczniejsze.

Nowoczesne, ciągłe monitorowanie glukozy jest możliwe dzięki systemom do tego opracowanym, tzw. CGMom (Continuous Glucose Monitoring). Jak systemy CGM pomagają w kontroli choroby?

Systemy CGM umożliwiają stałe, całodobowe monitorowanie stężenia glukozy. Zamiast pojedynczych pomiarów z palca pacjent otrzymuje pełny obraz tego, co dzieje się z cukrem w jego organiźmie przez cały dzień i noc.

Dzięki temu można szybko zauważyć niebezpieczne nadmierne spadki lub wzrosty glikemii i odpowiednio zareagować. Co ważne, z tych systemów korzystają zarówno pacjenci, jak i lekarze – co pozwala lepiej dopasować leczenie do indywidualnych potrzeb chorego.

Archiwum prywatne

Prof. Zozulińska

Jaki wpływ mogą mieć CGMy na codzienne życie pacjentów?

Dla wielu pacjentów założenie systemu CGM jest gwarantem bezpieczeństwa i poprawą jakości życia z cukrzycą. Systemy CGM to znakomita pomoc edukacyjna - uczą pacjentów, jak ich organizm reaguje na jedzenie, ruch czy leki. Dzięki temu chorzy lepiej rozumieją swoją chorobę i mają większy wpływ na jej przebieg oraz większą motywację do poprawy efektów leczenia

W praktyce oznacza to mniej nagłych spadków i wzrostów glikemii, większe poczucie bezpieczeństwa i większy komfort życia. Pacjent staje się bardziej świadomy i aktywny w leczeniu.

Można powiedzieć, że więcej wiedzy o glikemii, zawsze życie osoby z cukrzycą na lepsze zmieni.

Czy o korzyściach CGM świadczą też badania naukowe?

Tak, oprócz naszych bardzo pozytywnych opinii biorących się z codziennej pracy z osobami z cukrzycą dysponujemy też dowodami naukowymi. Badania pokazują, że stosowanie CGM przynosi bardzo konkretne korzyści zdrowotne. W dużej grupie pacjentów z cukrzycą typu 2 leczonych insuliną wykazano, że osoby korzystające z CGM miały około 20% niższe ryzyko zgonu.

Zaobserwowano również mniej hospitalizacji, mniej powikłań sercowo-naczyniowych oraz mniej sytuacji wymagających pilnej interwencji medycznej. Co ważne, korzyści te były niezależne od wieku czy stopnia zaawansowania choroby.

Kto w Polsce ma dostęp do CGM i kto nadal na niego czeka?

Od 2023 roku refundacja systemów CGM została w Polsce znacząco rozszerzona. Dzięki temu dostęp do tej technologii uzyskały m.in. dzieci i dorośli z cukrzycą typu 1, pacjenci z cukrzycą typu 2 i innymi typami cukrzycy leczeni co najmniej 3 wstrzyknięciami insuliny, kobiety w ciąży oraz osoby z poważnymi problemami ze wzrokiem.

To ważny krok, który poprawia bezpieczeństwo leczenia wielu osób.

Jednocześnie wciąż mamy chorych, którzy czekają na dostęp do refundacji. Są to przede wszystkim osoby z cukrzycą typu 2, które nie stosują intensywnej insulinoterapii. Leczenie insuliną, niezależnie od liczby wstrzyknięć, czyli nawet przy 1 zastrzyku insuliny związane jest z ryzykiem hipoglikemii i wahaniami stężenia glukozy. Stosowanie systemu CGM zwiększa bezpieczeństwo i poprawia skuteczność leczenia oraz edukuje i motywuje do przestrzegania zaleceń i osiągania wyznaczonych celów terapeutycznych.

Jaka jest przyszłość systemów CGM?

W świetle obecnej wiedzy systemy CGM powinny być stałym elementem leczenia cukrzycy, szczególnie u osób stosujących insulinę. To nie tylko narzędzie poprawiające bezpieczeństwo pacjentów, ale także sposób na lepsze leczenie i potencjalne zmniejszenie liczby powikłań oraz hospitalizacji. Dlatego dalsze upowszechnienie tej technologii – zarówno poprzez refundację, jak i edukację – jest jednym z kluczowych wyzwań współczesnej diabetologii.

Mamy nadzieję, że zarówno głosy lekarzy, jak i środowiska pacjentów solidarnie zabiegających o poszerzenie refundacji i objęcie nią wszystkich chorych stosujących insulinę zostaną wysłuchane przez osoby decyzyjne.