Reklama

Jan Chrzciciel nad Odrą

2016-06-23 08:07

Stanisław Rosik, Instytut Historyczny Uniwersytetu Wrocławskiego
Edycja wrocławska 26/2016, str. 4

Jerzy Głowacki
Motyw głowy św. Jana Chrzciciela zdobi m.in. ścianę południową wrocławskiej katedry. Trzymana przez anioła misa z głową Patrona wieńczy jedno z okien katedry

W dzisiejszym herbie Wrocławia centralny motyw stanowi wizerunek ściętej głowy św. Jana Chrzciciela. Ten kształt rozpoznawczego znaku miasta sięga wzorca z XVI wieku, ale nawiązuje do jeszcze dawniejszej tradycji, związanej z umiejscowionym ponad tysiąc lat temu w tym mieście – wówczas grodzie – biskupstwem, którego kontynuacją jest obecna archidiecezja wrocławska. Katedra tego partykularnego kościoła nosi wezwanie św. Jana od czasów niepamiętnych i to w ścisłym sensie: kiedy i z jakiego powodu ów święty został jej patronem, to frapująca zagadka.

Najdawniejsze źródłowe przesłanki poświadczające ten fakt pochodzą dopiero z XII-XIII wieku, ale liczyć się należy z trwałością wezwania katedry już od samych początków wrocławskiego biskupstwa. Ustanowiono je pierwotnie w roku 1000, ale dotrwało ono najwyżej do kryzysu piastowskiej państwowości w latach 30. XI stulecia. Restytuował je około 1050 r. Kazimierz Odnowiciel, a co ciekawe, najdawniejsze katalogi biskupów wrocławskich – znamy je z zapisów z XIV i XV wieku – sięgają wstecz jedynie do tego „drugiego początku” diecezji, a zatem połowy XI wieku.

Przepadł tym samym na długo w niepamięci środowiska wrocławskiej katedry pierwszy jej biskup o imieniu Jan, powołany na urząd w roku 1000. Nie jest to postać legendarna, a znamy go dzięki współczesnemu mu kronikarzowi, biskupowi Merseburga, Thietmarowi (zm. 1018). Nie wiadomo, jak długo sprawował urząd i czy miał bezpośredniego następcę. Uderza natomiast zbieżność jego imienia z wezwaniem wrocławskiej katedry i stąd kusi domysł, iż to on postarał się, by jego osobisty patron został też opiekunem powierzonej mu diecezji. Nawet jeśli jest w tym ziarno prawdy, to na pewno sprawa była bardziej skomplikowana.

Reklama

Nadanie wezwania katedrze stanowiło akt doniosłej wagi i wpisywało się w szerszy kontekst ustanawiania organizacji kościelnej, która miała objąć kraj – w tym wypadku piastowską Polskę – nie tylko siecią administracji, ale też opieką świętych patronów; pochodzące z łaciny słowo patrocinium, czyli wezwanie (np. kościoła), oznacza właśnie opiekę, patronat. Dobór takich opiekunów poszczególnych diecezji dokonywał się w ramach całości, jaką stanowiła od 1000 r. metropolia gnieźnieńska, powierzona zresztą opiece św. Wojciecha. Pojawienie się zaś imienia św. Jana Chrzciciela jako wezwania jednego z ledwie kilku (początkowo trzech) podległych jej biskupstw ukazuje znaczenie tego świętego dla całości kraju Piastów, zapewne jako patrona prowadzonej w nim misji chrystianizacyjnej.

Sama zbieżność z imieniem Jana z roku 1000 mogła mieć więc w ustalaniu wezwania wrocławskiej katedry jedynie drugorzędne znaczenie, a przy tym nie mamy nawet pewności, że zdołał on wybudować i konsekrować taką budowlę (mógł zadowalać się kościołem grodowym, który pełniłby funkcje katedralne). Z większą pewnością można więc mówić o nadaniu Janowego patrocinium wrocławskiemu kościołowi dopiero po jego odnowieniu w połowie XI wieku. Kraj nad Odrą, od XII wieku nazywany Śląskiem, przynajmniej początkowo odstawał pod względem zaawansowania chrystianizacji od ziem Wielkopolski czy Małopolski, co tym bardziej mogło sprzyjać powierzeniu tworzonej na nim diecezji opiece Jana Chrzciciela jako patrona chrztu.

Warto też pamiętać, że Wrocław powstał w pobliżu Ślęży, świętej góry plemienia Ślężan, od której – tak uważano przed tysiącem lat – mieli oni wziąć swe imię (a z kolei od nazwy ich terytorium później nazwano Śląsk). Ślęża stanowiła więc wyraźny znak obecności dawnego sacrum w pejzażu chrystianizowanej krainy, która przez to zapewne wydawała się bardziej niż inne połacie piastowskiej Polski związana z pogaństwem. W tej sytuacji trudno wskazać dla tamtych czasów bardziej odpowiedniego patrona dla wrocławskiej diecezji i jej katedry niż św. Jan Chrzciciel. Nie był on zresztą jej jedynym patronem ustanowionym w średniowieczu, ale to już inna historia…

Tagi:
Wrocław

Taizé: młodzież z Wrocławia zaprasza na spotkanie europejskie

2019-07-12 17:35

vaticannews.va / Taizé (KAI)

Do ważnych tematów pojawiających się podczas tego lata w Taizé należą przygotowania do kolejnego, 42. Europejskiego Spotkania Młodych, które w tym roku, po Bożym Narodzeniu, będzie gościł Wrocław.

Mateusz Rzewuski
Modlitwa przy krzyżu

Młodzi mieszkańcy stolicy Dolnego Śląska co tydzień odwiedzają swoich rówieśników z innych krajów, zapraszając ich do siebie.

„Głównie opowiadamy o tym, że Polacy są bardzo gościnni i naprawdę czekają na ludzi, którzy zdecydują się przyjechać i mamy wrażenie, że te uśmiechy, które są reakcją świadczą o tym, że to do ludzi trafia, i że czują się zaproszeni” - mówi Ania z Wrocławia.

Na obfite owoce wrocławskiego spotkania liczy także tamtejszy Kościół. „Mieliśmy bardzo dobre doświadczenie podczas Światowych Dni Młodzieży, kiedy gościliśmy około 15 tysięcy młodych z całego świata i to bardzo ożywiło nasze parafie – mówi kanclerz wrocławskiej kurii ks. Jacek Froniewski. – Bardzo liczymy, że będzie to też kontynuacja tych doświadczeń w duszpasterstwie młodych”.

42. Europejskie Spotkanie Młodych rozpocznie się we Wrocławiu 28 grudnia, a już we wrześniu przyjedzie do stolicy Dolnego Śląska pierwsza grupa braci z tutejszej wspólnoty.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

USA: Netflix stracił na aborcyjnym szantażu

2019-07-22 18:40

Vaticannews.com

Netfilix stracił w minionym kwartale 126 tys. subskrybentów w USA. Obrońcy życia wiążą te wyniki z bojkotem amerykańskiego giganta show biznesu, po tym, jak podjął się on bezpardonowej walki o aborcję w stanie Georgia.

W minionym kwartale Netflix odnotował najgorsze wyniki w swej historii. Po raz pierwszy od ośmiu lat ubyło mu subskrybentów, podczas gdy prognozy przewidywały wzrost o 352 tys.

Warto pamiętać, że pod koniec maja do bojkotu Netflixa wezwali obrońcy życia. Amerykańska firma szantażowała bowiem władze stanu Georgia, który przyjął nowe antyaborcyjne prawo. Ogranicza ono aborcję do momentu, w którym wykrywalne jest bicie serca dziecka, czyli do ok. 6 tygodnia ciąży. Netflix zapowiedział, że jeśli prawo wejdzie w życie, to zaprzestanie tam swoich produkcji i wycofa inwestycje. Przemysł filmowy ma tymczasem wielkie znaczenie dla stanu Georgia. Zatrudnia on 92 tys. osób.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Licheń. 27. Ogólnopolskie Spotkania Trzeźwościowe

2019-07-23 15:41

Robert Adamczyk, Biuro Prasowe Sanktuarium

Pod hasłem „Znów nabierzesz sił” w Sanktuarium Maryjnym w Licheniu Starym odbędą się 27. Ogólnopolskie Spotkania Trzeźwościowe. W dniach 26-28 lipcado Lichenia przybędą tysiące osób uzależnionych, aby u stóp Matki Bożej Licheńskiej rozmawiać o swoich problemach.

Andrey Cherkasov/fotolia.com

W trakcie najbliższego weekendu osoby, które zdecydują się przybyć do Lichenia, będą mogły spotkać się i porozmawiać zarówno z psychologami, terapeutami uzależnień, wolontariuszami, doradcami rodzinnymi, ale także osobami, którym udało się pokonać swój nałóg.

- „Ogólnopolskie Spotkania Trzeźwościowe w Licheniu są wielkim świętowaniem trzeźwości. Dla wielu osób trzeźwość zaczęła się w Licheniu, gdyż Lichen jest miejscem przemiany - Licheń, gdzie czcimy Matkę Bożą Bolesną, tę Maryję, która stała przy krzyżu Jezusa Chrystusa. Ona jest obecna w naszych golgotach życiowych po to, aby ukazywać nam Chrystusa, byśmy słuchali Jego słowa i byśmy doświadczali przemiany życia” – powiedział ks. Robert Krzywicki MIC, dyrektor Licheńskiego Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym.

Podczas 27. Ogólnopolskich Spotkań Trzeźwościowych w Licheniu zaplanowane są mityngi m.in. dla anonimowych alkoholików, krewnych i przyjaciół alkoholików, dorosłych dzieci alkoholików, anonimowych narkomanów, anonimowych hazardzistów, anonimowych palaczy, anonimowych uzależnionych od seksu i miłości, anonimowych depresantów, anonimowych przemocowców czy anonimowych dłużników.

Nowością tegorocznych Licheńskich Spotkań Trzeźwościowych będą 2 mityngi dla anonimowych alkoholików w języku rosyjskim i w języku ukraińskim.

Osoby, które w przyszły weekend przybędą do Lichenia, sobotę, 27 lipca, wezmą udział w drodze krzyżowej alejkami sanktuarium. W trakcie otwarcia Ogólnopolskich Spotkań Trzeźwościowych po raz kolejny zostanie wręczona statuetka „Pelikan” dla osoby zasłużonej dla środowisk trzeźwościowych w Polsce. Z kolei wieczorem uczestnicy spotkań będą modlić się w licheńskiej bazylice o godz. 19.00 podczas uroczystej Mszy Świętej.

Warto dodać, iż w piątek, 26 lipca, na terenie licheńskiego sanktuarium zostanie zarejestrowany program „Ocaleni” emitowany na antenach Telewizji Polskiej, prezentujący losy osób borykających się z uzależnieniami.

27. Ogólnopolskie Spotkania Trzeźwościowe w Licheniu zakończy niedzielna poranna Msza św. o godz. 7.30 przed Cudownym Obrazem Matki Bożej Licheńskiej.

Organizatorem wydarzenia jest Licheńskie Centrum Pomocy Rodzinie i Osobom Uzależnionym.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem