Reklama

Bohaterowie września 1939

2016-08-24 09:00

Sławomir Błaut
Niedziela Ogólnopolska 35/2016, str. 20-21

Reprodukcja Piotr Kamionka/East News
Hitler obserwuje bombardowanie Warszawy

Kampania 1939 r., która rozpoczęła II wojnę światową, przez wiele lat była pożywką dla propagandy – niemieckiej, sowieckiej i polskiej, rozpowszechnianej przez przeciwników władz II Rzeczypospolitej. Wojsko Polskie, Polacy stoczyli w 1939 r. heroiczny bój o swoją ojczyznę – trzeba o tym pamiętać, przywołując obraz wojny zakończonej wielką klęską

Polska w 1939 r. nie miała szans sama się obronić. Armia niemiecka była w tamtych czasach światową potęgą. Niemcy przewyższały Polskę pod każdym względem, m.in. liczbą ludności, siłą gospodarki, zaawansowaniem w dziedzinie nowoczesnej techniki. Armia Hitlera górowała nad Wojskiem Polskim liczebnością, ilością i jakością sprzętu. Niemcy jako jedni z pierwszych utworzyli wielkie jednostki pancerne, a także wyposażyli czołgi, samoloty i piechotę w radiostacje. To właśnie łączność sprawiała, że na polach bitew różne rodzaje broni mogły się wspierać. Współdziałanie jednostek pancernych z lotnictwem dawało Niemcom znaczną przewagę w polu nad przeciwnikiem. Polacy dorównywali wrogom w sztuce dowodzenia i jakości wyszkolenia oficerów i żołnierzy.

W 1939 r. władze II Rzeczypospolitej, zdane w kwestii obrony kraju na pomoc sojuszników – Francji i Wielkiej Brytanii, były zmuszone do podjęcia decyzji nieracjonalnych z punktu widzenia wojskowego, a mających znaczenie polityczne. Aby uniemożliwić Hitlerowi zajęcie jakichkolwiek przygranicznych ziem bez walki, zdecydowały o rozproszeniu naszej armii wzdłuż całej granicy z Niemcami. To posunięcie wykluczało ewentualne zarzuty, że Polska sama oddała teren zajęty przez wroga, np. Gdańsk czy część Śląska.

Pierwszy twardy bój

Choć pierwsze w tej wojnie pociski spadły na położony ok. 15 km od granicy z Niemcami Wieluń, zbombardowany niemiłosiernie przez Luftwaffe, to na Westerplatte doszło do pierwszego starcia Polaków z wojskiem Hitlera. Tylko 182 oficerów i żołnierzy strzegło Wojskowej Składnicy Tranzytowej na Westerplatte u wejścia do polskiego portu w Gdańsku. Placówka miała status miejsca chronionego prawem międzynarodowym. Mimo to Niemcy przypuścili szturm na Westerplatte. Na półwysep posypały się pociski z ciężkich dział pancernika „Schleswig-Holstein” już o godz. 4.45 rano 1 września 1939 r. Świat śledził przez radio doniesienia z wojny w Polsce, również te o bohaterskiej obronie Westerplatte. Aż 7 dni wytrzymała polska załoga dowodzona przez mjr. Henryka Sucharskiego i jego zastępcę kpt. Franciszka Dąbrowskiego. Atakowało ich 3,5 tys. Niemców, bombardowały sztukasy. Po kapitulacji na Westerplatte przybył na inspekcję sam Hitler.

Reklama

Marsz na stolicę

Główne uderzenie na Polskę wyszło ze Śląska Opolskiego ku Warszawie, przeprowadzone przez niemiecką 10. Armię dowodzoną przez gen. Waltera von Reichenaua, która liczyła 100 tys. żołnierzy, 284 działa, 820 czołgów i 470 wozów pancernych oraz ok. 500 samolotów. Jej zadaniem było przerwanie frontu pod Częstochową i jak najszybsze przedostanie się na przedpola Warszawy. Niemcy zastosowali doktrynę wojny błyskawicznej – Blitzkriegu – przy użyciu zmasowanych sił pancernych (klinów pancernych), wspieranych przez lotnictwo. Dla Hitlera duże znaczenie miał czas – dotarcie jego wojsk w ciągu 3-4 dni do Warszawy miało pokazać Zachodowi słabość Polski i wskazać na niedorzeczność udzielania jej pomocy. Hitler zakładał, że Francja i Wielka Brytania w takiej sytuacji nie wypowiedzą wojny Niemcom.

1 września Niemcy natrafili na opór na polach pod Mokrą na ziemi częstochowskiej. Niemiecka 4. Dywizja Pancerna, wyposażona w 425 czołgów i wozów pancernych, 80 dział i moździerzy, wspierana przez setki samolotów szturmowych, stoczyła bój z wielokrotnie słabszą Wołyńską Brygadą Kawalerii pod dowództwem płk. Juliana Filipowicza. Ułani walczyli pieszo, z użyciem m.in. broni maszynowej i dział. Konie służyły do przemieszczania się wojska. Na gruntowych polskich drogach koń był znakomitym środkiem transportu. W tych realiach walka przy użyciu oddziału kawalerii mogła być nie gorszym rozwiązaniem niż np. atak czołgów, jeszcze dość prymitywnych na tym teatrze wojny, w pierwszej fazie II wojny światowej. Zresztą czołgi były zbyt kosztowne dla polskiego budżetu, dlatego mieliśmy ich niewiele, np. lekki czołg 7 TP kosztował ogromną jak na owe czasy kwotę 231 tys. zł. Ułani w bitwie pod Mokrą, podobnie jak w całej wojnie 1939 r., bili się bardzo dobrze. Nie było szarż na niemieckie czołgi, co rozgłaszała najpierw goebbelsowska, a potem komunistyczna propaganda. 1 września 1939 r. męstwo ułanów i świetne dowodzenie płk. Filipowicza sprawiły, że po całodniowej walce nie udało się potężnej niemieckiej dywizji pancernej przełamać polskiej obrony pod Mokrą. Blitzkrieg został nieco zahamowany. Wołyńska Brygada Kawalerii poniosła jednak duże straty: ok. 500 ułanów zostało zabitych bądź rannych. Straty ludzkie ze strony niemieckiej nie są znane (ze względów propagandowych Niemcy pomijali w meldunkach fakty dużych strat w ludziach i sprzęcie). Pozostawili oni na polu bitwy pod Mokrą, według różnych relacji, od 60 do 100 czołgów.

„Germania” w odwrocie

Również na innych przyczółkach w kampanii 1939 r. nie brakowało przykładów polskiego bohaterstwa, np. ciężki bój z Polakami przyszło stoczyć Niemcom nocą z 15 na 16 września 1939 r. w Mużyłowicach. Idące w kierunku Lwowa przez Lasy Janowskie polskie wojska starły się tam z pułkiem zmotoryzowanym SS „Germania”.

Stacjonujące we wsi Mużyłowice oddziały SS zostały zaatakowane przez nasze oddziały z 11. Karpackiej Dywizji Piechoty i 38. Dywizji Piechoty Rezerwowej – 49. pułk piechoty wraz z I batalionem 98. pułku piechoty. Dowódca 11. Karpackiej Dywizji Piechoty płk dypl. Bronisław Prugar-Ketling zanotował m.in.: „Strzelcy 49. pp wtargnęli już do środka wsi, siekąc i kłując bagnetem każdego, kto im się pod rękę nawinął. Odzywające się od czasu do czasu seriami strzały pistoletów maszynowych urywały się nagle, w połowie magazynków. Czuło się, że ręka, która jeszcze przed ułamkiem sekundy naciskała spust, martwieje i bezładnie opada, sparaliżowana uderzeniem kolby lub pchnięciem bagnetu. Nie słychać było żadnych okrzyków. Bój toczył się w ciemnościach i złowrogiej ciszy. Nikt nim już nie kierował – nikt o pardon nie prosił. Wrażenie było niesamowite. Toteż groza, jaka opanowała Niemców, musiała przewyższać wszystkie dotychczasowe ich przeżycia. Z takim zaskoczeniem i z takim atakiem nie spotkali się zapewne nigdy. Trupy, które oglądaliśmy później, miały wyraz straszny. Trwoga, wśród której ginęli, nie znikła z ich twarzy. Wysiedliśmy z samochodu i pieszo podążaliśmy za cichnącym i dogorywającym odgłosem nocnego szturmu. (...) Przecieraliśmy oczy, by się upewnić, czy to nie złudzenie, tak nieprawdopodobnie zdobycz ta wyglądała. Wieś duża, bogata, o szerokich podwórzach i ogrodach, zawalona była sprzętem i materiałem wojennym po brzegi”. Pułk SS „Germania” został rozbity i wycofał się na tyły. Polskie straty także były znaczne. Do Lwowa dotarło niewielu naszych, a 11. Karpacka Dywizja Piechoty po dalszych ciężkich walkach została rozwiązana przez jej dowódcę.

Mimo bohaterstwa Polaków w kampanii wrześniowej, po napadzie Sowietów 17 września 1939 r. nasza ojczyzna została wkrótce ponownie, jak w epoce rozbiorowej, wymazana z mapy Europy. Niemcy i Związek Sowiecki wypełniły plan ustalony w tajnym protokole paktu Ribbentrop-Mołotow. Mocarstwa Zachodu znały ustalenia Hitlera i Stalina, jednak nie zrobiły nic, aby przeszkodzić tyranom w rozgrabieniu Polski. Pomogły im za to swoją zdradą. My wypełniliśmy sojusznicze zobowiązania, broniliśmy się i związaliśmy główne niemieckie siły na wystarczająco długi czas, aby Francuzi i Brytyjczycy zdążyli zmobilizować swoje armie. Oni jednak swoich zobowiązań nie wypełnili, skazując Polskę na zagładę.

Tagi:
wojna światowa

Reklama

Pamięć o weteranach

2019-12-04 07:37

Mikołaj Rudy
Edycja przemyska 49/2019, str. III

Mikołaj Rudy
W kamiennym kościele trepczańskim dzieci modlą się za bohaterów pochodzących z ich miejscowości

Wizyta w starym kamiennym kościele w Trepczy, który swoje podwoje otwiera zaledwie kilka razy w roku, jest zawsze głębokim przeżyciem. Świadomość, że jego mury pamiętają czasy najazdów tatarskich z 1624 roku, bolesne lata ostatnich dwóch wojen światowych, ale również, że są niemymi świadkami bogatej historii i modlitwy w różnych obrządkach chrześcijańskich, zanurza w historię naszej miejscowości.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Zażegnany kryzys wiary

2019-12-10 08:48

O. Krzysztof Osuch SJ
Niedziela Ogólnopolska 50/2019, str. 31

„Jan Chrzciciel”, Bartolomeo Veneto, XVI wiek

Kryzys wiary w Jezusa, dotykający samego Jana Chrzciciela, jest wielce pouczający. Przyczyna kryzysu była bardzo konkretna. Jan, o którym Jezus wydał najwspanialsze świadectwo, został poddany brutalnej represji. Herod wtrącił go do więzienia. Miały prawo nachodzić Jana różne czarne myśli... Poddany przemocy mógł się pogrążyć w trwodze i zwątpieniu. On jednak szukał ratunku. Wysłał poselstwo do Jezusa, i to wcale nie po to, by „żądać” cudownego uwolnienia. Nie. Stawką w inicjatywie Jana było upewnienie się, że Jezus jest Mesjaszem!

Wysłannicy zadali Jezusowi sakramentalne pytanie: „Czy Ty jesteś Tym, który ma przyjść, czy też innego mamy oczekiwać?”. A Jan czekał na odpowiedź z drżeniem serca. Odpowiedź, choć nieco zaszyfrowana, była dla Jana zrozumiała i wymowniejsza niż proste: „tak” albo „nie”. Jan doznał ulgi i zadowolenia, gdy usłyszał: „Idźcie i oznajmijcie Janowi to, co słyszycie i na co patrzycie: niewidomi wzrok odzyskują, chromi chodzą, trędowaci zostają oczyszczeni, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, ubogim głosi się Ewangelię. A błogosławiony jest ten, kto nie zwątpi we Mnie”. Reszta Janowych dni w więzieniu (przed egzekucją) upłynęła na rozważaniu czynów Mesjasza i Emmanuela – Boga pośród ludzi i radowaniu się nimi. Nawet śmierć jest Mu poddana!

Jan zasłużył na miano błogosławionego. Zachwiał się, ale szukał oparcia w świadectwie Mistrza. Udręki więzienia przewyższał cudny widok spełniających się mesjańskich obietnic Starego Testamentu. Tak, widok to wspaniały i krzepiący, gdy widzi się (i słyszy), jak Mesjasz odnawia dzieło stworzenia, zwłaszcza człowieka!

Ten sam widok – tyle że pełniejszy i mocniej porywający ku niebu – rozpościera się dziś przed nami. Czy jednak wpatrujemy się weń otwartym umysłem i sercem? Bóg niewyobrażalnie wspaniale angażuje swą miłość we mnie. Trzeba jednak chcieć ją poznawać i chłonąć. I szczerze odwzajemniać. To tak się dzieje cud zbawienia. Osiągamy radość i szczęście, ustępuje smutek i wzdychanie.

Te bezcenne dobra są na wyciągnięcie ręki. W Kościele. W Adwencie. W całym roku liturgicznym. W modlitwie, Eucharystii, w akcie ufnej wiary.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Brat Marek z Taizé: Wątpliwości są znakiem, że nasza wiara jest żywa

2019-12-15 09:07

mp / Warszawa (KAI)

- Wątpliwości w wierze są zaproszeniem do szukania Boga oraz do dalszego rozwoju - odpowiedział brat Marek z Taizé wczoraj podczas spotkania u jezuitów w Warszawie. Prowadził je Piotr Żyłka, redaktor naczelny portalu Deon.pl. Było ono poświęcone promocji książki: „Bóg. Cisza. Prostota”, która jest wywiadem-rzeką z bratem Markiem, przeprowadzonym właśnie przez Piotra Żyłkę. Ukazała się ona w tych dniach nakładem Wydawnictwa WAM.

www.spotkaniegrebocin.pl

- Młodych ludzi w Kościele powinno się przede wszystkim słuchać – powiedział brat Marek pytany jaka jest tajemnica sprawiająca, że do Taizé, tej skromnej burgundzkiej wioski, przyjeżdżają od lat setki tysięcy młodych z całego świata. Przypomniał, że brat Roger (założyciel wspólnoty) uczył braci, że w kontakcie z młodymi ludźmi nie należy stawiać się w roli mistrzów mających gotową odpowiedź na każde pytanie. Twierdził, że bracia powinni być ludźmi, którzy będą cierpliwie i życzliwie wysłuchiwać wszystkich, a w pierwszym rzędzie tych, którzy mają wątpliwości w wierze.

Zdaniem brata Marka, wątpliwości w wierze to sprawa, której nie powinniśmy się obawiać. Oznaczają one, że żyjemy i że szukamy. - A jeśli jesteśmy ludźmi, którzy zmierzają do Boga, to jest o co pytać do końca życia - podkreślił. - Wątpliwości są więc znakiem, że nasza wiara jest żywa. Ostrzegł, że jeśli w wierze operować będziemy tylko pewnikami, to nikt taką wiarą nie będzie zainteresowany. Wątpliwości są bowiem zaproszeniem do szukania.

Spotkania z młodymi – przyznał brat Marek – są też przynagleniem do zmiany czegoś w dzisiejszym świecie, do budowania pojednania i budowania więzi zaufania. „Dla mnie spotykanie się z młodymi jest nieustannym obdarowaniem świeżością powołania” - skonstatował.

Brat Marek wyjaśnił, że współczesny człowiek, w tym wielu młodych, jest głęboko zranionych i obarczonych często poważnym cierpieniem duchowym. Musimy więc starać się coraz lepiej rozumieć to wewnętrzne cierpienie. A tym, co najbardziej pomaga ludziom cierpiącym jest wysłuchanie i zaufanie.

Brat Marek mówił wczoraj nie tylko o relacjach ekumenicznych, które są codziennością wspólnoty z Taizé, ale także o nowym wyzwaniu, jakim jest obecność muzułmanów. Zapytany o weekend przyjaźni chrześcijańsko-muzułmańskiej, jaki odbył się przed dwoma miesiącami w Taizé, powiedział, że bracia mają kontakt z muzułmanami już od dawna, gdyż ich fraternie istnieją w niektórych krajach muzułmańskich np. w Bangladeszu. Tam kontakt z muzułmanami jest codzienny.

- Ze strachów przed wyznawcami islamu już się uleczyliśmy, gdyż poznaliśmy, że muzułmanie są to często prości, zwyczajni i Boży ludzie, głęboko traktujący swą wiarę – oświadczył. Opowiedział, że bracia doznają tam bardzo wiele życzliwości. Ostrzegł przed tendencją do odgradzania się od muzułmanów – jaka często nas charakteryzuje - gdyż znacznie lepszym wyjściem jest zacząć się nawzajem poznawać, spotykać i rozmawiać. - A wtedy odkryjemy, że ten kto swe życie opiera na wierze, ten nie szuka wojny. Natomiast wojny szuka ten, kto wiarą manipuluje, ale dotyczyć to może zarówno muzułmanów jak i chrześcijan – wyjaśniał.

Na pytanie jak rozumieć prostotę w naszym życiu, brat Marek odpowiedział, że prostota nie oznacza ucieczki od nowych wynalazków technicznych ale jest poszukiwaniem tego, co naprawdę jest mi potrzebne. - Prostota nie jest to więc odrzucanie tego, co człowiek wynalazł, ale korzystanie w taki sposób aby to służyło innym - wyjaśnił. Dodał, że powinna temu towarzyszyć podstawa samoograniczenia, ale nie może być ona przeżywana w smutku lecz w radości.

Brat Marek opowiadał też o swojej drodze do Taizé. Kiedy był studentem ekonomii w Poznaniu w latach 60-tych ubiegłego wieku, wielką rolę w jego życiu odegrało duszpasterstwo akademickie. Przeżył tam szczególną fascynację rozwijającym się wówczas ruchem ekumenicznym. Swego rodzaju objawieniem dlań była książka „Taizé i Kościół jutra”, która zawierała też regułę wspólnoty z Taizé. Reguła ta stała się wyznacznikiem dalszych jego poszukiwań duchowych, do tego stopnia, że wraz z przyjaciółmi z duszpasterstwa chciał w Polsce założyć wspólnotę na niej opartą. W końcu – po spotkaniu z bratem Clementem, który przybył do Polski - udało mu się uzyskać zaproszenie do Taizé.

W 1972 r. po raz pierwszy mógł udać się do Taizé. A kiedy jechał tam po raz drugi w 1975 r., miał już wewnętrzne przekonanie, że chce wstąpić na stale do wspólnoty. Bracia zgodzili się na to, ale postanowił jeszcze wrócić do Polski, aby załatwić niezbędne formalności. Przez kolejne 3 lata nie dostawał paszportu. W końcu, w 1977 r. po długich perypetiach go otrzymał. Zaraz po przybyciu został przyjęty jako brat do wspólnoty. A w drugiej połowie lat 90-tych – za namową brata Rogera oraz ks. Stanisława Dziwisza, wówczas sekretarza Jana Pawła II – przyjął święcenia kapłańskie.

Przez wiele lat brat Marek zajmował się Polakami przyjeżdżającymi do Taizé i był jednym z głównych organizatorów Europejskich Spotkań Młodych. Obecnie opiekuje się uchodźcami i migrantami przyjętymi przez wspólnotę.

Spotkanie u oo. jezuitów było organizowane przez warszawskie środowisko związane ze wspólnotą Taizé. Przy jezuickim duszpasterstwie DĄB co środa odbywają się modlitwy w duchu Taizé, a w ostatnią środę miesiąca tego typu spotkanie modlitewne ma miejsce w kościele św. Marcina na Piwnej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem