Małgorzata Pabis: 17 sierpnia 2002 roku św. Jan Paweł II zawierzył świat Bożemu Miłosierdziu. Wyjaśnijmy może, co znaczy „zawierzyć”...

Ks. dr Zbigniew Bielas: W 2022 roku zorganizowaliśmy w Łagiewnikach konferencję naukową „Akt zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu – znaczenie i perspektywy”. Jeden z prelegentów, ks. prałat Paweł Ptasznik zwrócił uwagę w swoim wystąpieniu, że nie jest to akt „oddania”, ale akt „zawierzenia”. I mówił dalej, że „akt oddania Bogu jest możliwy tylko w przypadku człowieka wierzącego i musi być dokonany na mocy jego wolnej, osobistej decyzji”. Natomiast zawierzyć Bogu, zdaniem prelegenta, można „każdego człowieka – nawet niewierzącego i tego, który nie może albo nie chce oddać siebie”. I to jest chyba istota tego wydarzenia – św. Jan Paweł II w tym dniu, czując się odpowiedzialny za świat i każdego człowieka, dokonał tego niezwykłego aktu. Można powiedzieć, że niejako w imieniu całej ludzkości wołał do Miłosiernego Ojca: „Tobie zawierzamy dziś losy świata i każdego człowieka”. Nie tylko wierzących, pobożnych, ale wszystkich… Bo czuł i wiedział, że „nic tak nie jest człowiekowi potrzebne jak Boże Miłosierdzie”. Zawierzyć, moim zdaniem, to oddać kogoś, kto jest słaby, zraniony, miotany rozmaitymi wątpliwościami i dylematami – politycznymi, moralnymi, społecznymi – w ramiona miłującego Ojca, który jest miłosierny i czeka na swoje dzieci, jak na syna marnotrawnego…

Dlaczego zatem Papież zawierzył świat Bożemu Miłosierdziu? Dlaczego wtedy i w tym miejscu?

Zaraz po homilii, wygłoszonej 17 sierpnia 2002 roku w Łagiewnikach, podkreślano, że Jan Paweł  II wypowiedział być może kluczowe przesłanie swojego pontyfikatu. Świat przeniknięty „tajemnicą nieprawości” potrzebuje miłosierdzia, „aby wszelka niesprawiedliwość na świecie znalazła kres w blasku prawdy”. Papież wyraził wówczas nadzieję, że właśnie z Łagiewnik wyjdzie iskra, która objawi ludzkości Boże miłosierdzie – jedyną nadzieję. Jan Paweł II wskazał, że wraz z nowymi perspektywami rozwoju, na progu nowego tysiąclecia widać także „nowe, niespotykane dotąd zagrożenia”. Mówił wtedy: „Jak bardzo dzisiejszy świat potrzebuje Bożego miłosierdzia! Na wszystkich kontynentach z głębin ludzkiego cierpienia zdaje się wznosić wołanie o miłosierdzie. Tam, gdzie panuje nienawiść i chęć odwetu, gdzie wojna przynosi ból i śmierć niewinnych, potrzeba łaski miłosierdzia, które koi ludzkie umysły i serca i rodzi pokój. Gdzie brak szacunku dla życia i godności człowieka, potrzeba miłosiernej miłości Boga, w której świetle odsłania się niewypowiedziana wartość każdego ludzkiego istnienia. Potrzeba miłosierdzia, aby wszelka niesprawiedliwość na świecie znalazła kres w blasku prawdy. Dlatego dziś w tym sanktuarium chcę dokonać uroczystego aktu zawierzenia świata Bożemu miłosierdziu. Czynię to z gorącym pragnieniem, aby orędzie o miłosiernej miłości Boga, które tutaj zostało ogłoszone za pośrednictwem Siostry Faustyny, dotarło do wszystkich mieszkańców ziemi i napełniało ich serca nadzieją. Niech to przesłanie rozchodzi się z tego miejsca na całą naszą umiłowaną Ojczyznę i na cały świat. Niech się spełnia zobowiązująca obietnica Pana Jezusa, że stąd ma wyjść «iskra, która przygotuje świat na ostateczne Jego przyjście» (por. „Dzienniczek”, nr 1732)”. Św. Jan Paweł II zawierzył świat Bożemu Miłosierdziu, wypowiadając pełną głębi teologicznej modlitwę – Akt zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu. Kardynał Stanisław Dziwisz, patrząc po latach na ten papieski gest, powiedział, że „konsekracja łagiewnickiego Sanktuarium i zawierzenie w tym dniu świata Bożemu Miłosierdziu stanowiło pieczęć na wspaniałej historii duchowego doświadczenia św. Faustyny oraz nauczania i kolejnych decyzji św. Jana Pawła II”. Te słowa sekretarz św. Jana Pawła II przypomniał podczas obchodów 20. rocznicy zawierzenia świata i rok temu…

Jak Ksiądz Rektor wspomina to wydarzenie? Czy był Ksiądz wówczas w Łagiewnikach?

Tak, byłem wtedy w Łagiewnikach. Można powiedzieć, że znalazłem się w centrum wydarzeń, które się tam działy. W czasie budowy bazyliki, gdy były zbierane fundusze na jej powstanie, głosiłem w różnych parafiach kazania o Bożym Miłosierdziu. Potem w podziękowaniu miałem przywilej rozdawania Komunii w czasie Mszy świętej, podczas której była konsekrowana bazylika. W ten upalny sierpniowy dzień, schorowany i słaby już Ojciec Święty z trudem wypowiadał słowa homilii. Ale gdy dobiegała ona końca, usłyszeliśmy te mocne i przejmujące słowa: „Dziś w tym sanktuarium chcę dokonać uroczystego aktu zawierzenia świata Bożemu miłosierdziu”. Wszyscy obecni wstali z miejsc i wsłuchiwali się w te piękne słowa, które wybrzmiewają tu do dziś…

Modlitwa Aktem zawierzenia przez Jana Pawła II nie była jednorazowym wydarzeniem. Jak została zaadaptowana przez sanktuarium?

W łagiewnickiej bazylice mamy na ścianie tekst tej modlitwy i wypowiadamy ją wspólnie w czasie każdej Mszy świętej oraz od czasu pandemii – również w Godzinie Miłosierdzia. Cały tekst Aktu zawierzenia pojawił się dopiero 4 lata temu… Gdy tutaj przyszedłem w 2019 roku, postawiłem sobie za cel, aby tak się stało… Teraz każdy pielgrzym przybywający w dowolnej porze do Bazyliki Bożego Miłosierdzia może odmówić tę modlitwę, wspominając 17 sierpnia 2002 roku. Ponadto mamy przygotowane pocztówki z wizerunkiem wnętrza Bazyliki i tekstem Aktu zawierzenia w 13 językach: polskim, włoskim, hiszpańskim, angielskim, francuskim, niemieckim, słowackim, portugalskim, węgierskim, chorwackim, czeskim, ukraińskim i ostatnio litewskim.

Dziś Akt zawierzenia odmawiany jest w wielu miejscach świata...

Wiemy, że Akt zawierzenia jest odmawiany w wielu polskich kościołach oraz tych rozsianych po całym świecie i to nawet w tak egzotycznych językach jak pigin (Papua-Nowa Gwinea) czy moore (Burkina Faso). Ostatnio pojawiła się także wersja koreańska. Ciekawym doświadczeniem było dla nas spotkanie z polskim misjonarzem pracującym od lat w Brazylii, który odwiedził nas w czasie przygotowań do 20-lecia zawierzenia. Zapytaliśmy, czy ta modlitwa jest znana w Brazylii. Nic nie mówiąc, zadzwonił do znajomych i po chwili usłyszeliśmy, jak dwie dziewczynki w wieku 5 i 6 lat, jadące z mamą samochodem, wyrecytowały w języku portugalskim słowa Aktu zawierzenia. Było to naprawdę wzruszające. I dlatego pragniemy, aby w tym roku przygotowań do jubileuszu ta wspaniała modlitwa, której uczy nas Papież Miłosierdzia, była powszechnie znana i odmawiana w naszej Ojczyźnie.

W 2022 roku w łagiewnickiej bazylice odbyły się uroczystości 20-lecia zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu. Jak one wyglądały?

14 sierpnia 2022 roku papież Franciszek po modlitwie Anioł Pański powiedział: „Szczególne pozdrowienie kieruję do licznych pielgrzymów, którzy dziś zgromadzili się w Sanktuarium Bożego Miłosierdzia w Krakowie, gdzie dwadzieścia lat temu św. Jan Paweł II dokonał aktu zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu. Dziś bardziej niż kiedykolwiek dotąd widzimy znaczenie tego gestu, który pragniemy odnowić w modlitwie i przez świadectwo życia. Miłosierdzie jest drogą zbawienia dla każdego z nas i dla całego świata”. W tym dniu w Łagiewnikach odbywały się główne uroczystości 20. rocznicy zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu, jednego z najważniejszych wydarzeń pontyfikatu św. Jana Pawła II. Przybyli na nie przedstawiciele czcicieli Bożego Miłosierdzia z wszystkich kontynentów. Akt zawierzenia odmówiliśmy wówczas w 16 różnych językach świata.

Teraz rozpoczynają się przygotowania do jubileuszu 25-lecia – co w ich trakcie się wydarzy?

W sierpniu 2026 roku rozpoczynamy roczne przygotowanie do jubileuszu 25-lecia zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu. Pragniemy przez kolejne miesiące, aż do sierpnia 2027 roku, rozważać treści związane z orędziem Miłosierdzia. W naszej Bazylice ta wspólna modlitwa będzie w niedziele po siedemnastym dniu miesiąca w czasie Mszy świętej o 15.20. Na każdy miesiąc jest również opracowany tekst modlitwy w Godzinie Miłosierdzia. W niedzielę, 20 czerwca 2027 roku rozpoczniemy Nowennę Tygodni, w czasie której codziennie będziemy rozważać cytat z „Dzienniczka” Siostry Faustyny, fragment z książki „Skandal miłosierdzia” kardynała Grzegorza Rysia oraz odmówimy słowa Aktu zawierzenia świata Bożemu Miłosierdziu. Przez cały rok chcemy przypominać wartość i znaczenie tej wspaniałej modlitwy i odkrywać, że jest ona tak bardzo na nasze czasy. Zachęcamy także do pielgrzymowania do Sanktuariów Bożego Miłosierdzia, podejmowania tej tematyki w czasie rekolekcji parafialnych oraz zawierzania parafii i wspólnot Bożemu Miłosierdziu. Kilkaset takich wydarzeń przeżywaliśmy w Łagiewnikach. Zapraszamy kolejne parafie i wspólnoty. Wiemy, że przybędzie diecezja sandomierska po zakończeniu peregrynacji obrazu Jezusa Miłosiernego, Caritas Polska w ramach pielgrzymki i wiele innych wspólnot.

A co możemy dziś powiedzieć o samym jubileuszu?

Naszym pragnieniem jest, zresztą podobnie jak to było przed 20. rocznicą zawierzenia, żeby cały ten rok był jubileuszem i przypominał nam o znaczeniu Bożego Miłosierdzia w naszym życiu i zachęcał nas do przekształcania „wyobraźni miłosierdzia” w konkretne czyny. Oczywiście, ważne będą same obchody, ale najważniejsza ta wspólna droga. W przyszłym roku chcemy świętować to wydarzenie od dnia rocznicy konsekracji bazyliki, czyli 17 sierpnia, aż do niedzieli 22 sierpnia, kiedy będziemy wieńczyć dzieło jubileuszu. Już dziś zapraszamy do Łagiewnik czcicieli Bożego Miłosierdzia z całego świata, aby wspólnie przeżywać te wydarzenia i zbierać owoce rocznego przygotowania