Nowe przepisy zostały opublikowane 29 lipca. Obejmują nie tylko kapelanów wojskowych różnych wyznań, ale także inne osoby prowadzące refleksje duchowe podczas oficjalnych wydarzeń związanych z działalnością państwa. Mają one powstrzymywać się od języka odwołującego się do Boga.

Władze tłumaczą, że chodzi o poszanowanie wolności sumienia i różnorodności przekonań żołnierzy. Bp Scott McCaig zwraca jednak uwagę, że dla człowieka wierzącego życie duchowe, jego sens i cel są nierozerwalnie związane z Bogiem. Nakaz usunięcia odniesień religijnych może więc stawiać kapelanów w sytuacji sprzecznej z ich sumieniem i wyznawaną wiarą.

Neutralność czy usuwanie religii?

Ordynariusz wojskowy podkreśla, że spór dotyczy w istocie rozumienia świeckości państwa. Jego zdaniem neutralność nie powinna oznaczać eliminowania religii z przestrzeni publicznej, lecz zapewnienie miejsca zarówno osobom wierzącym, jak i niewierzącym.

„Dla niektórych oznacza to wolność od religii. Dla nas chodzi o wolność religii lub niewiary, a więc o ochronę wolności i możliwości jej wyrażania” – wskazuje bp McCaig.

Biskup obawia się, że regulacje dotyczące wojska mogą stworzyć precedens dla innych instytucji państwowych. Dlatego pytanie nie dotyczy jedynie tego, jak kapelan ma poprowadzić wojskową uroczystość, ale tego, jakie miejsce religia będzie miała w życiu publicznym Kanady.

Sprzeciw nie jest wyłącznie stanowiskiem katolików. Bp McCaig działa w międzyreligijnym komitecie zajmującym się kanadyjskim duszpasterstwem wojskowym. Jego członkowie chcą kontynuować dialog z władzami, domagając się modelu świeckości, który rzeczywiście chroni wolność sumienia.

„Chrześcijański świat przeminął”

Ordynariusz wojskowy widzi obecny spór jako część znacznie głębszej przemiany zachodnich społeczeństw. Jak zauważa, w bardzo krótkim czasie upadł model, w którym chrześcijańskie wartości, moralność i wizja człowieka stanowiły naturalny punkt odniesienia dla życia społecznego.

„Jesteśmy w nowym kontekście. To kontekst świecki. Chrześcijański świat przeminął. Jesteśmy w trakcie definiowania na nowo miejsca religii w życiu publicznym” – mówi bp McCaig.

Nie oznacza to jednak – podkreśla – że chrześcijanie powinni wycofać się z przestrzeni publicznej. Biskup dostrzega bowiem wśród kanadyjskich żołnierzy zainteresowanie Bogiem i praktykowaniem wiary.

„Pozbądźcie się Boga…”

Bp McCaig odnosi się także do obietnicy nowoczesnej kultury, według której odsunięcie religii miało przynieść człowiekowi większą wolność i spełnienie.

„Oświecenie składało obietnice: pozbądźcie się Boga, a będziecie mieli więcej wolności, więcej radości i więcej spełnienia. Stało się odwrotnie” – ocenia.

Mimo krytyki nowych przepisów biskup chce kontynuować rozmowy z władzami. Jak zaznacza, po stronie instytucji państwowych są ludzie gotowi słuchać argumentów i ponownie przyjrzeć się wytycznym. Celem pozostaje znalezienie rozwiązania, które będzie respektowało różnorodność, a zarazem pozwoli kapelanom odpowiadać na rzeczywiste duchowe potrzeby kanadyjskich żołnierzy.