Reklama

Niedziela Podlaska

Muzealne rozmyślania o Adwencie

Niedziela podlaska 48/2016, str. 6

[ TEMATY ]

zabytki

adwent

muzeum

Ks. Zenon Czumaj

Opłatkownica z klasztoru Panien Benedyktynek w Drohiczynie

Opłatkownica z klasztoru Panien Benedyktynek
w Drohiczynie

Czy wizyta w muzeum zastąpi uczestnictwo w rekolekcjach adwentowych, dostarczając równie głębokich duchowych przeżyć? Z pewnością nie! Jednak spotkanie ze świadectwami wiary minionych pokoleń może być doskonałą dodatkową pomocą w przeżywaniu czasu oczekiwania na przyjście Pana. Takie „adwentowe” eksponaty znajdziemy w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie.

Anielskie trąby

Charakterystycznymi dla Podlasia i Mazowsza symbolami Adwentu były i są drewniane instrumenty dęte, zwane ligawkami. Goście z innych stron Polski często nazwę tę słyszą po raz pierwszy właśnie podczas wizyty w naszym muzeum, gdy z zaciekawieniem przyglądają się „trąbom”. Dziwią się, że zwyczaj grania na ligawkach nie został u nas zapomniany, a wręcz przeżywa swój renesans. Niemała w tym zasługa organizatorów konkursów ligawkowych, dzięki którym przenikliwe dźwięki rozchodzą się od Narwi aż za Liwiec.

Reklama

Warto jednak pamiętać, do czego nawiązuje to trąbienie. W XIX wieku Zygmunt Gloger pisał: „Przy domu grano cały Adwent, dobywając uroczyste tony dla przypomnienia Sądu Ostatecznego, do którego pobudkę zatrąbi światu archanioł”. Nie jest przesadą określenie gry na tym starodawnym instrumencie – pobożną. To symboliczne „nagłośnienie” słów św. Pawła Apostoła: „Sam bowiem Pan zstąpi z nieba na hasło i na głos archanioła, i na dźwięk trąby Bożej…” (1 Tes 4,16). I tak zwykła ligawka pomaga w uświadomieniu sobie, że Adwent to nie tylko okres przygotowania do świątecznego odpoczynku, ale przede wszystkim jest to tęsknota za Zbawicielem, który przyjdzie.

Zanim przełamiesz się opłatkiem

W muzealnym Skarbcu, wśród wielu przedmiotów z metalu, możemy zobaczyć opłatkownice. Różnią się one od używanych obecnie przez Panny Benedyktynki z drohiczyńskiego klasztoru. Obok ciągle sprawnych elektrycznych urządzeń sprzed kilkudziesięciu lat znajdują się tu również stare „kleszcze” z wieku XVIII i XIX. O ile te pierwsze pozwalały za jednym razem wypiec trzy opłatki, o tyle dawnymi przyrządami „produkowano” je po jednej sztuce. Trzeba było poświęcić wiele czasu, wysiłku i cierpliwości, aby w wigilijny wieczór w każdym katolickim domu ludzie wierzący mogli rozpocząć świętowanie Bożego Narodzenia od przełamania się chlebem pojednania i pokoju.

Te starodawne przedmioty, znajdujące się w muzeum jako eksponaty, przypominają iż radość z przyjścia Pana może być naszym udziałem, ale wcześniej potrzebny jest ogromny wysiłek, a owocna praca nad własnym charakterem wymaga wyjątkowej cierpliwości, gdy wady i grzechy powracają.

Błogosławiona wina

Reklama

Do głębszego przeżywania Adwentu jeszcze bardziej skłaniają dzieła sztuki, m.in. rzeźba dłuta drohiczyńskiego rzeźbiarza i poety – Lucjana Boruty. W 1981 r. spod jego rąk wyszło piękne dzieło pt. „Grzech pierworodny”. Pod ogołoconym rajskim drzewem siedzą smętni Adam i Ewa, obok ogryzki po zjedzonych owocach (nieposłuszeństwo). Przekreślone tablice Dekalogu mówią o popełnionym grzechu, a u stóp prarodziców pełznie wąż, na którego grzbiecie widnieje napis: „Zaufajcie mi, a ja z kryzysu wyprowadzę!”. Zaufali kłamcy i przegrali, tak jak każdy z nas – dziedziców grzechu pierworodnego, ciągle powtarzający ten błąd.

O tym, że pokusy na nas czyhają, przypomina nam ornat z Knychówka (liczący ok. 350 lat): na haftowanej kolumnie widzimy człowieka, z którego prawej strony stoi Anioł Stróż, natomiast z lewej – diabeł stróż (mniejszy, ale niebezpieczny). Jest jednak wskazówka, jak z nim walczyć. Powyżej widnieje postać Nowej Ewy – Maryi, która depcze głowę węża. To najlepsza Przewodniczka po drogach ziemskiego Adwentu, która uczy zwyciężania pokus szatana.

2016-11-23 13:09

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Utkany traktat o Eucharystii

Niedziela podlaska 26/2020, str. VI

[ TEMATY ]

zabytki

ornaty

Muzeum Diecezjalne w Drohiczynie

Ks. Zenon Czumaj

Zabytkowy ornat – „Traktat Eucharystyczny” (rewers) w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie

Zabytkowy ornat – „Traktat Eucharystyczny” (rewers) w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie

W tradycji Kościoła łacińskiego sztuka sakralna ma służyć celom dydaktycznym. Także ozdoby szat liturgicznych uczyły prawd wiary, czasem przez bardzo rozbudowane kompozycje. Przykładem są zabytkowe ornaty w Muzeum Diecezjalnym w Drohiczynie.

Wśród eksponowanych w naszym Muzeum Diecezjalnym szat liturgicznych, które możemy nazwać swoistymi traktatami religijnymi, należy ornat z pierwszej połowy XVIII wieku. Najprawdopodobniej został wykonany na Podkarpaciu i ofiarowany do świątyni w Łubinie Kościelnym. Nieznani są fundatorzy tego dzieła, ale trzeba podkreślić, że ich dar nie tylko miał służyć do sprawowania Mszy św., lecz również przybliżał istotę dwóch sakramentów: kapłaństwa i Eucharystii. I co ważniejsze – mimo że na swą kruchość nie może już być używany podczas liturgii, to zadanie katechetyczne nadal wypełnia.

Klucz do poznania tajemnicy

Szata, pochodząca z Łubina, została wykonana z jasnej, delikatnej tkaniny, podzielonej srebrnymi aplikacjami na kolumnę i pasy boczne (jak większość ornatów kroju rzymskiego, nazywanych pospolicie „skrzypcowymi”). Z obu stron (z przodu i z tyłu) kolumny zdobione są symbolami Nowego Przymierza, natomiast te, które zdobią pasy boczne, zostały zaczerpnięte ze Starego Testamentu.

Rozmieszczenie przedstawień graficznych nie jest przypadkowe, gdyż całość została dobrze przemyślana i zaplanowana. Aby poznać myśli, zawarte w artystyczny sposób na ornacie, należy trzymać się podstawowej zasady: po bokach mamy starotestamentalne zapowiedzi tego, co wypełniło się w Nowym Testamencie. Ponadto przekaz na kolumnach „czyta się” także pionowo.

Na stronie przedniej bardziej zaakcentowano kapłaństwo, zaś na rewersie Najświętszy Sakrament. W ornacie rzymskim bardziej eksponowaną jest ta część, która okrywa plecy kapłana, na niej więc trzeba się skupić podczas odkrywania przekazanych treści.

Katecheza za pomocą igły, nici i krosna

W najwyżej położonym „wierszu” na rewersie wspomnianej szaty, po bokach widoczne są kamienne tablice Dekalogu oraz wąż miedziany na drzewcu, będący zapowiedzią uzdrawiającego dusze wierzących ukrzyżowanego Chrystusa Pana. Oba symbole łączy księga Ewangelii, w której te zapowiedzi znalazły wypełnienie.

Ornat nie tylko miał służyć do sprawowania Mszy Świętej, lecz również przybliżać istotę dwóch sakramentów: kapłaństwa i Eucharystii.

Z kolei na najniższym z trzech poziomów, w części starotestamentalnej umieszczono kadzie z brązu, zwane „morzami”, w których obmywali się kapłani Izraela: pierwsze z czasów Mojżesza, przenoszone lub przewożone wraz z Arką Przymierza i drugie, spoczywające na dwunastu rzeźbionych wołach, ustawione na dziedzińcu świątyni w Jerozolimie przez króla Salomona. Ablucje, do których służyły te przedmioty, zapowiadały obmycie wodą chrztu świętego, dlatego między nimi znajduje się ośmioboczne baptysterium, w którym udzielano tego sakramentu.

Środkowy „wers” zdobi wyobrażenie Arki Przymierza, w której przechowywano m.in. także naczynie z manną, jaką Pan karmił Naród Wybrany, wędrujący przez pustynię. Po drugiej stronie znajduje się stół, na którym składano w ofierze tzw. chleby pokładne. Tak manna, jak i chleby, to zapowiedź Najświętszej Ofiary, którą symbolizuje hostia w monstrancji. Umieszczono ją nie tylko na środku linii poziomej, ale także w samym centrum kolumny. Z tego płynie następujące przesłanie: „Poznawanie Słowa Bożego i życie sakramentalne, do którego bramą jest chrzest św., prowadzą nas do Boga żywego, który jest wśród nas realnie obecny w Eucharystii”.

CZYTAJ DALEJ

Założyciel Zakonu Paulinów na znaczku pocztowym

2020-09-21 16:23

[ TEMATY ]

Paulini

znaczek

bł. Euzebiusz

ekai.pl

Poczta Polska wprowadziła dziś do obiegu znaczek pocztowy emisji „Bł. Euzebiusz - założyciel Paulinów”. W tym roku mija 750.rocznica śmierci tego węgierskiego organizatora i założyciela Zakonu. Zjednoczeni przez niego pustelnicy przyjęli regułę i otrzymali nazwę Zakon Braci św. Pawła Pierwszego Pustelnika. Znaczek został zaprezentowany dziś na Jasnej Górze, najważniejszym i największym paulińskim klasztorze.

- Wydanie znaczka ma dla nas ogromne znaczenie. Pierwszy raz bł. Euzebiusz, wciąż mało znany, zostaje pokazany światu. To nie tyle promocja Zakonu, co stylu życia i duchowości naszego założyciela - zauważył przełożony generalny paulinów o. Arnold Chrapkowski.

- Bł. Euzebiusz całą swoją duchowość oparł na tajemnicy krzyża, tajemnicy cierpienia i to jest bardzo głęboko wpisane, i w naszą historię, i w historię świata, bo nawet to, w czym teraz uczestniczymy, cierpienie koronawirusa, jest udziałem w krzyżu Jezusa. Drugi wymiar to jest zawierzenie Matce Bożej, bo on od początku tak czynił - powiedział generał paulinów.

Także prezes zarządu Poczty Polskiej, Tomasz Zdzikot mówił o wyjątkowym znaczeniu wydania nowego znaczka. Jego zdaniem jest to okazja do zwrócenia uwagi na posługę „białych mnichów”, którzy są stróżami Jasnej Góry.

- Jasna Góra to tak wielkie dzieło, miejsce, od wieków, tak wielu wydarzeń, że nieco w cieniu są paulini, którzy opiekują się Cudownym Obrazem i tym sanktuarium. Mam nadzieję, że dzięki emisji znaczka także o Zakonie i jego założycielu będzie nieco głośniej - powiedział prezes.

Znaczek został wydany w nakładzie 120 tys. sztuk. Autor projektu, Jarosław Ochendzan, przedstawił na znaczku postać bł. Euzebiusza. Wzdłuż dolnej krawędzi umieszczono napisy: Bł. Euzebiusz – założyciel Paulinów, POLSKA oraz oznaczenie wartości 3,30 zł.

Oprócz znaczka Poczta Polska zaprezentowała też kopertę FDC, czyli wydawaną w pierwszym dniu obiegu znaczków, z herbem Paulinów.

W 2017 r. spółka wprowadziła do obiegu wyjątkowy znaczek poświęcony 300-leciu koronacji obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. W roku 2018, z okazji 100. rocznicy odzyskania niepodległości, wydała arkusz 8 znaczków z przywieszką, przedstawiających 6 Ojców Niepodległości, Order Odrodzenia Polski i wizerunek Matki Bożej Hetmanki Żołnierza Polskiego.

Paulini przeżywają Rok Jubileuszowy bł. Euzebiusza w związku z 750. rocznicą jego śmierci. Był on organizatorem i założycielem Zakonu. Rozmiłowany w „byciu sam na sam z Bogiem” połączył kontemplację z działalnością apostolską. Zjednoczeni przez niego pustelnicy przyjęli regułę i otrzymali nazwę Zakon Braci św. Pawła Pierwszego Pustelnika. Dziś pełnią swą posługę w 17 krajach na świecie.

W związku z 750. rocznicą śmierci swego założyciela paulini przygotowali na ten rok różne wydarzenia religijne i te mające przybliżyć postać błogosławionego. W styczniu na Jasnej Górze i w innych paulińskich klasztorach pojawił się nawet „ PALOS-BUS”- czyli mobilna wystawa o Zakonie i błogosławionym. W Sali Rycerskiej na Jasnej Górze oglądać można jubileuszową wystawę opowiadającą o dziejach Euzebiusza i Zakonu.

Od ponad sześć wieków paulini w Polsce wpisują się w nasze dzieje modlitwą, służbą i czuwaniem przy cudami słynącym Obrazie Matki Bożej w Częstochowie. W dziedzictwo swojego zakonu włączają się przez wytrwałą służbę pielgrzymom, przede wszystkim w konfesjonale i przy ołtarzu, a także współtworząc chrześcijańską kulturę Polski.

Jan Paweł II określił maryjność paulińską mianem „charyzmatu jasnogórskiego”; to głoszenie Słowa i sprawowanie sakramentów, oddanie Matce Najświętszej.

CZYTAJ DALEJ

Odpust na Partynicach [ZAPOWIEDŹ]

2020-09-22 13:30

Fot. Anna Majowicz

Bp Jacek Kiciński udziela sakramentu bierzmowania w tej parafii w 2018 r.

Bp Jacek Kiciński udziela sakramentu bierzmowania w tej parafii w 2018 r.

23 września we wspomnienie liturgiczne św. Ojca Pio, parafia przy ul. Ołtaszyńskiej we Wrocławiu obchodzi swój odpust. Uroczystej Mszy św. o g. 18:30, połączonej z sakramentem bierzmowania przewodniczyć będzie bp. Jacek Kiciński.

Ta dosyć nowa parafia przygotowuje się duchowo już od kilku dni. Od niedzieli trwają rekolekcje przed odpustem, które prowadzi ks. Bartosz Świątkowski, student historii sztuki na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. W wigilię Odpustu we wtorek 22 września przed Mszą św. o godz. 18.00 wspólnota wiernych modlić się będzie Koronką do Bożego Miłosierdzia podczas nabożeństwa wypominkowego za zmarłych.

W kościele znajdują się relikwie wielu świętych. - Patrona św. Ojca Pio czcimy każdego 23 dnia miesiąca, a na odpust zapraszamy właśnie we wrześniu. Szczególnie dwie święte prosimy o wstawiennictwo: każdego 11 dnia miesiąca św. Gemmę Galgani oraz św. Ritę - każdego 22 dnia miesiąca. Są z nami też św. Jan Paweł II, bł. ks. Jerzy Popiełuszko, bł. Aniela Salawa i bł. Czesław. W pierwsze soboty miesiąca oraz 20 lutego modlimy się za pośrednictwem św. Hiacynty i Franciszka, a 7 czerwca i 9 lipca - Błogosławionych Męczenników - Zbigniewa i Michała. 26 sierpień poświęcony jest karmelitance św. Miriam - Małej Arabce, a 16 październik - św. Jadwidze – wylicza proboszcz parafii ks. dr Piotr Janusz.

Kościół dalej jest w budowie, ale święci pomagają. - Święci z nieba nam patronują, opiekują się, pomagając w trudnych sytuacjach. Kiedy jest ciężko w cudowny sposób rozwiązują problemy. Pamiętam sytuację, kiedy pilnie trzeba było zapłacić robotnikom za wykonane prace w kościele. Brakowało jeszcze nie małą sumę do pełnej kwoty. Zacząłem się modlić przy relikwiach św. Ojca Pio, żeby pomógł zdobyć na ten cel odpowiednią ilość pieniędzy. Nie musiałem długo czekać. W tym samym dniu przed Mszą św. pewna osoba przyniosła dokładnie taką sumę, o którą prosiłem. Nie wydaje mi się, żeby to był przypadek.

Jakie inwestycje stoją przed parafią? Na pewno dokończenie tynków wewnątrz kościoła, położenie posadzki granitowej w nawie głównej, dokończenie wieży kościelnej, elewacja zewnętrzna i wybudowanie plebanii. To są plany na kilka następnych lat, a cała inwestycja opiera się na datkach wiernych.

Proboszcz parafii ks. Piotr Janusz potwierdza, że parafianie starają się wspierać budowę w miarę swoich możliwości. Jednak potrzeby są tak duże, że każde wsparcie finansowe jest ogromną pomocą w realizacji tych trudnych zadań.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję