Fala przemocy, z którą mamy dziś do czynienia, nie wzięła się znikąd. Choć media nagłaśniają obecnie te najbardziej drastyczne przypadki, eksperci od dawna alarmowali, że w polskich szkołach systematycznie rośnie agresja, a uczniowie potrafią wnosić na teren placówek niebezpieczne narzędzia. Jak diagnozuje Andrzej Sosnowski, obecna czarna seria to tragiczny finał długofalowego procesu erozji systemu polskiej szkoły.
Złudzenie „dobrostanu” i upadek autorytetów
Korzeni problemu należy szukać w zmianach systemowych i ideologicznych narzucanych przez Ministerstwo Edukacji Narodowej, w tym w implementacji tzw. Europejskiego Obszaru Edukacyjnego. W polskiej szkole stopniowo, ale konsekwentnie, odchodzi się od wychowania do wartości na rzecz tzw. wychowania w komforcie.
Pomóż w rozwoju naszego portalu
Młodemu pokoleniu wmawia się dziś, że najważniejszy jest ich „dobrostan” i rzekoma wyjątkowość. Skutek? Rosnące poczucie bezkarności i drastyczny brak szacunku dla nauczycieli. Warto jednak zaznaczyć, że środowisko pedagogiczne samo po części przyczyniło się do tego zjawiska – polityczne zaangażowanie w tzw. „czarne piątki” czy strajki nadszarpnęło autorytet, który dziś tak trudno odbudować.
Rugowanie religii i etyki – usuwanie moralnych granic
Nie sposób zrozumieć dzisiejszej agresji bez spojrzenia na postępującą laicyzację szkolnictwa. W mojej ocenie osłabianie obecności religii i etyki może pogłębiać deficyt systematycznej edukacji aksjologicznej i moralnej.
Reklama
To właśnie te przedmioty uczyły młodych ludzi nieprzekraczalnych granic moralnych. Przekazywały fundamentalną prawdę: drugi człowiek jest świętością i nie wolno go krzywdzić. Gdy z planu lekcji i serc uczniów usuwa się Boga i etykę, w to miejsce wchodzi pustka, którą szybko wypełnia brutalność.
Niewolnicy wirtualnych „lajków” i patostreamów
Najnowsze ataki, w których napastnicy byli zaopatrzeni w środki pirotechniczne i kamery na kaskach, obnażają kolejne przerażające zjawisko – dyktaturę mediów społecznościowych. Dzisiejsza młodzież funkcjonuje w rzeczywistości TikToka, Telegrama i internetowych „challenge'y” (wyzwań). Poczucie sprawczości, które promuje się w nowych podstawach programowych, uczeń często rozumie w jeden sposób: jako zdobycie popularności za wszelką cenę.
Podczas gdy w innych częściach świata młodzież inspiruje się naukowcami czy astronautami, w Polsce wzorem sukcesu staje się patologiczny youtuber. Usunięcie z kanonu lektur tekstów uczących poświęcenia i trudów pracy – jak choćby postawy Andrzeja Radka z Syzyfowych prac – utrwala w młodych ludziach przekonanie, że kariera musi być łatwa i widowiskowa. Dla wirtualnych „polubień” młody człowiek potrafi posunąć się do samoupokorzenia, a nawet zaplanowanej zbrodni, traktowanej jak krwawy spektakl do internetu.
Rodzina na celowniku liberalnych ideologii
Reklama
Kryzys szkoły to także odbicie kryzysu polskiej rodziny, która jest systematycznie osłabiana. Szkoła, zamiast wspierać rodziców w wychowaniu do wartości, staje się często narzędziem wprowadzania liberalno-lewicowych ideologii. Budzi to również pytania o konstytucyjnie chronione pierwszeństwo rodziców w wychowaniu dzieci zgodnie z własnymi przekonaniami.” Pozbawieni wsparcia w szkole dorośli często stają się bezradni wobec wpływu cyfrowego świata na ich dzieci.
Jaka jest recepta dla polskiej szkoły?
Ostatnie dni pokazały, że inicjatywy pokroju „tygodnia walki z przemocą w szkole” to jedynie fasadowe działania, które poniosły absolutną porażkę. Aby zatrzymać tę spiralę nienawiści, potrzebujemy powrotu do korzeni.
Andrzej Sosnowski wskazuje jednoznaczną drogę ocalenia polskiej edukacji:
* Przywrócenie wartości: Konieczny jest powrót do podstaw programowych fundamentalnych pojęć: patriotyzmu, prawdy, dobra, piękna i empatii.
* Wzmocnienie edukacji moralnej: Należy zwiększyć nacisk na Wychowanie do życia w rodzinie oraz przywrócić należne miejsce lekcjom religii i etyki w planach zajęć.
* Cyfrowy detoks: Społeczeństwo, wraz z decydentami, musi realnie rozważyć ograniczenie młodemu pokoleniu niekontrolowanego dostępu do mediów społecznościowych.
Polska szkoła stoi dziś na rozdrożu. Albo wrócimy do wychowania opartego na sprawdzonym, chrześcijańskim fundamencie moralnym, albo dzisiejsze tragedie okażą się zaledwie początkiem dramatu, w którym stawką jest życie i duszę naszych dzieci.
Andrzej Sosnowski – nauczyciel, ekspert oświatowy i samorządowiec, były Mazowiecki Wicekurator Oświaty, radny dzielnicy Bemowo m.st. Warszawy. Współpracował przy pracach nad podstawami programowymi języka polskiego. Członek Stowarzyszenia Katechetów Świeckich, zaangażowany w działania na rzecz wychowania aksjologicznego oraz obecności religii i etyki w polskiej szkole.
