Reklama

Wiadomości

Kobiety z Astany

Cztery kobiety. Różnią je wiek, doświadczenie, miejsce urodzenia. A łączy jedno: mimo że mieszkają w stolicy Kazachstanu, blisko 4 tys. km od Polski, czują niezwykłą więź z naszym krajem. Dlaczego Polska tak mocno zagościła w ich sercach?

2017-03-08 09:52

Niedziela Ogólnopolska 11/2017, str. 18-20

[ TEMATY ]

kobieta

Bożena Sztajner/Niedziela

Pani Tatiana ze wzruszeniem oprowadza po plebanii katolickiej katedry Matki Bożej Nieustającej Pomocy w Astanie. Pracuje tu 7 księży, z czego 3 to Polacy. Ona mieszka niedaleko. Z mężem, w kawalerce, 22 m2. – Bogactwa u nas nie ma – mówi lekko żartobliwie. – Ale najważniejsze to lubić ludzi. Wchodzimy na piętro, do sporej sali zastawionej stołami. Na najważniejszym miejscu stoi fotel, wyjątkowa pamiątka – to fotel papieski. Siedział na nim podczas pielgrzymki do Kazachstanu Jan Paweł II. W tej sali jadł obiad. Na ścianach wiszą zdjęcia przypominające tę chwilę. – Śpiewałam wtedy w chórze – wspomina pani Tatiana. – Tu, w Astanie, niedaleko stąd Papież odprawiał Mszę św. Było ogłoszenie: kto potrafi śpiewać, niech się zgłosi. Śpiewaliśmy po rosyjsku. Niebywałe wzruszenie. Nie ma słów, by je opisać. Nawet po latach. Pamiętam, że jak uczyłam się w szkole, to słyszałam, iż Papież jest z Polski. A wtedy, w 2001 r., mogłam go zobaczyć na własne oczy. Oczy pełne łez...

Dziś jestem katoliczką

Dla pani Tatiany, która urodziła się w Kazachstanie, tamto spotkanie z Janem Pawłem II do dziś jest wielkim przeżyciem. Tym bardziej że w tym samym roku wzięła ślub kościelny z Anatolijem. – Przyjaciółka poznała nas ze sobą. Po 2 latach wzięliśmy ślub cywilny, a po 9 – kościelny. Mąż jest katolikiem. Ja byłam prawosławna. Teściowie, Polacy, modlili się w domu po polsku. Nie chciałam dzielić rodziny. Dziś jestem katoliczką. Mąż pani Tatiany, mimo że jest z pochodzenia Polakiem, nie mówi w języku swoich rodziców... Podobnie jak żona pracuje na plebanii – jest kierowcą. Mają syna Konstantego. I to głównie dzięki niemu pani Tatiana pokochała Polskę. – Chciałam się uczyć języka polskiego. Chciałam móc przekazywać polską tradycję i historię – mówi... po polsku. Może jeszcze nie zna wszystkich słówek, nie wszystkie rozumie, ale potrafi się swobodnie porozumiewać. – Syn pierwszy raz pojechał do Polski na kolonie w 2011 r., do Krakowa. Wcześniej uczył się języka w szkole średniej. Spodobało mu się na tyle, że 3 lata później pojechał na studia do Lublina. Na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej uczy się na kierunku logistyka. I to po polsku.

Pani Tatiana w Polsce była 3 razy. Odwiedziła Kraków, Lublin, Bydgoszcz, Toruń, Trójmiasto, Wrocław... – Polska to piękny kraj z historią. Mimo że tyle lat nie było was na mapie, ta polskość została w ludziach. W ich serdeczności i gościnności...

Reklama

Kocham Lewandowskiego

Assel – jak sama podkreśla – jest Kazaszką. Nie obywatelką Kazachstanu, ale rdzenną mieszkanką – z Ałmatów. Tam się urodziła i wychowała. A z Polską związała się trochę przez przypadek. – W 2004 r. zdałam maturę i chciałam studiować germanistykę. Zabrakło mi jednak punktów, ale zostałam przyjęta na... polonistykę. Wtedy usłyszałam ten język po raz pierwszy. I zakochałam się... 4 lata później Assel wyjechała do Poznania na studia polonistyczne. Uczyła się razem z Polakami, czytała Mickiewicza i Słowackiego. – Proponowano mi nawet zrobienie doktoratu, ale ze względów rodzinnych wróciłam do Kazachstanu. U nas są bardzo silne więzy rodzinne. Jestem jedynaczką. Nie mogłam zostawić mamy samej...

Mimo że Assel jest muzułmanką, w Polsce czuła się jak w domu. – U nas, w Kazachstanie, islam nie jest zbyt radykalny. Zresztą ja nie chodzę do meczetu, nie czytam Koranu, bliższa jest mi kultura chrześcijańska.

Po powrocie do ojczyzny Assel stara się wykorzystywać znajomość języka polskiego. Pracowała dla polskich firm, a obecnie jest tłumaczką w polskiej ambasadzie. To zmusiło ją do przeprowadzki do stolicy – Astany. – W Ałmatach, czyli poprzedniej stolicy, mówią, że Astana to taka duża wieś. Wysokie, nowoczesne biurowce i centra handlowe, a tuż za nimi pola... Zresztą w ogóle Kazachstan to kraj kontrastów. Jedni żyją w luksusach, a inni w wielkiej biedzie. Przyszłość? – Coraz częściej myślę o wyjeździe do Polski. Mam 29 lat. Nie mam męża, a to u nas problem. Tyle że z Kazachami nie potrafię się dogadać. Jak ostatnio był mecz Kazachstan – Polska, ja kibicowałam Polakom. Znajomi nie mogli mi tego wybaczyć. A ja po prostu... kocham tego Lewandowskiego! – żartuje Assel.

Pięć dni pociągiem...

Z panią Kasią wybieramy się na przejażdżkę po starej części Astany. – Astana stolicą jest od niespełna 20 lat. Wcześniej był tu Celinograd... Mój ojciec pracował w cegielni. Dostał dwupokojowe mieszkanie – to standard, jak się ma dzieci. Ojciec urodził się w ziemiance. Tyle mieli dziadkowie zesłani z Polski...

Mijamy Rynek starej części miasta. (– Nic już tu nie zostało. Tylko jeden budynek. Wszystko nowe...). Zatrzymujemy się przy Domu Pionierów. – Chodziłam tu na tańce. W Związku Radzieckim dobre było to, że wszystko było za darmo. I wszyscy byli równi. Nie to, co teraz – przyznaje pani Kasia. – Dziadek czuł się Polakiem. Mówił po rosyjsku, ale z polskimi wtrętami. Tata miał polską świadomość... Cały dom był na głowie babci. Była silną kobietą. Żyła długo – 96 lat.

Pani Kasia, gdy była w 7. klasie, pojechała pierwszy raz do Polski – na kolonie do Szczecina. Był rok 1989. – Zaproszenia były tylko dla dzieci o polskim pochodzeniu. Jechaliśmy pociągiem prawie 5 dni. Zobaczyliśmy inny świat. Pamiętam pierwsze śniadanie: parówki, nóż, widelec. U nas tego nie było. Pamiętam też, że bardzo chciałam sobie kupić takie buty lakierki, ale nie starczyło pieniędzy. Rok po tych koloniach do szkoły w Astanie przyjechał nauczyciel języka polskiego. No a potem były już studia w Lublinie. Filologia polska. Chciałam, żeby tata, który już nie żyje, był ze mnie dumny. W Polsce pani Kasia mieszkała 5 lat i gdyby nie to, że pod koniec lat 90. ubiegłego wieku trudno było u nas znaleźć pracę, pewnie osiadłaby tu na stałe. Wróciła do Astany i... została nauczycielką języka polskiego. Wyszła za mąż za Rosjanina. Mają kwiaciarnię. Pani Kasia prowadzi też Młodzieżowe Stowarzyszenie „Orszak Polonijny”. – To moja pasja. Moja miłość. I moje drugie życie. Polacy w Kazachstanie? – bardzo się różnią. Są i biedni, i... Nie, bogatych raczej nie ma. Radzą sobie, ale muszą pamiętać, że dla rodowitego mieszkańca Kazachstanu nigdy nie będą tu u siebie. Oni zawsze będą górą...

Chcielibyśmy do Polski

W domu Walerii i Antona mówi się głównie po rosyjsku, choć troje rodzeństwa kobiety mieszka w Polsce, a ona sama ma Kartę Polaka. Języka uczyła się przez 2 lata. Rozumie wszystko, ale i z mówieniem nieźle sobie radzi. – Babcia i dziadek zostali przed wojną deportowani. Zostawili ich tu, na ziemi, i powiedzieli: To jest wasze miejsce. Ale jak to? Przecież tu nic nie ma... Przy pomocy sąsiadów wybudowali dom z cegły i gliny. Tata Walerii jest Polakiem, mama – Rosjanką. Rodzina Antona ma jeszcze ciekawszą historię. Jeden dziadek pochodził z Uzbekistanu, drugi – z Ukrainy. Jedna babcia to Niemka, druga była z Mołdawii. On sam urodził się w Rosji. Waleria i Anton mają dwoje dzieci. Oboje mają polską narodowość. Ona gra pięknie na gitarze. On – jeździ konno. – Astana jest bogatym miastem, ale większość nie może z tego korzystać. Jak zarabiamy 80 tys., to 30 tys. tenge idzie na same opłaty – przyznaje Anton. On pracuje w firmie budującej duże hale, ona – w firmie zajmującej się innowacyjnym rozwojem miasta. – Wprowadzamy np. ogrzewane przystanki czy specjalne karty dla uczniów, które rejestrują wchodzących i wychodzących ze szkoły, a rodzice są powiadamiani o tym fakcie sms-em.

Zaglądamy do pokoju dzieci. Nad łóżkiem duża mapa... Polski. – Nie wiem, czy czuję się Polką. Ale wiem, że chciałabym na stałe wyjechać do Polski – mówi Waleria. – Tu muszę pracować za trzech – bo układy, bo korupcja. Bo nie ma demokracji. Nie oczekuję, że tam przyjmą mnie z otwartymi ramionami, ale liczę na to i wierzę, że jak moje dzieci tam pojadą, to będzie im lepiej. – Tu jesteśmy niczyi. Zewsząd słyszymy: to nie jest wasza ziemia. Jesteście tu obcy – dodaje Anton. To kiedy przeprowadzka? – Ja mógłbym od razu, żona się trochę boi... Trudno rzucić wszystko, co się ma i jechać w ciemno. Ale wierzymy, że naszym dzieciom byłoby tam lepiej... Tam? – Czyli w Polsce.

Bardzo dziękuję Marcie Zielińskiej za pomoc w przygotowaniu materiału.

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Ona dzieje się za drzwiami wielu domów

– Gdybym była bita, z siniakami, podbitym okiem, to każdy by uwierzył, ale skoro uciekłam od przemocy psychicznej, po której nie ma śladu, prawie każdy niedowierza – przerażające jest to, co mówi jedna z mam przebywających w Domu Samotnej Matki

Bo nadal w mentalności ludzi, także wielu urzędników, maltretowana bez śladu, to jakby nie doświadczająca przemocy. Jej historia jest aż niewiarygodna. Ale przecież się zdarzyła.

Prawie rok temu z wózkiem, dwuletnią wtedy córką i niewielkim plecaczkiem, w którym był blender i dwa słoiczki zupy dla małej, uciekła z „pałacu”.

Strach

Do dzisiaj boi się, by wpływowa rodzina partnera nie zabrała jej dziecka. Boi się także porwania małej, bo takie próby ze strony ojca już były. Chce zacząć normalne życie i wierzy, że jej się uda. – Dom Samotnej Matki to najlepsze miejsce, do którego mogłam trafić. Dziękuję Bogu, że tu jestem – przyznaje. Bo stał się dla niej i jej córki azylem. Miejscem, gdzie w spokoju, nie niepokojona, może zająć się małą, mogła dokończyć studia i starać się zawalczyć o dobrą przyszłość dla siebie i dziecka.

– Początek był koszmarem – opowiada. – Bałam się, bo nie wiedziałam, jak to się wszystko potoczy – dodaje. Dziś nie jest łatwiej, bo przeciwko niej założono kilka spraw, jest nękana, śledzona. Zanim uciekła z tzw. sielanki – jak mówi każdy, kto dowiaduje się gdzie i w jakich warunkach mieszkała – miała już założoną niebieską kartę. Choć przecież wszystko zaczęło się od wielkiej miłości.

Cicha przemoc

Nie zwróciła uwagi na to, jak partner związany jest silnie z rodzicami, jak żyje pod ich dyktando i jak w tamtym domu traktuje się kobietę. – Dopiero gdy urodziła się córka – zaplanowana i wyczekiwana – partner pokazał swoje prawdziwe oblicze – mówi. Obelgi słowne, zakazy, groźby, upokorzenia, wyzwiska – tak emocjonalnie znęcano się nad młodą kobietą. To nie ona jako matka wiedziała, co jest dobre dla jej dziecka.

W domu, w którym zamieszkała – choć wcześniej marzyła o własnym, kupionym na kredyt mieszkaniu, ale uległa partnerowi i jego zapewnieniom – że tam będzie najlepiej – o wszystkim decydowali dziadkowie dziewczynki. Także o badaniach, wyborze lekarza dla dziecka czy wyjazdach, o tym czy i kiedy wróci do pracy. Mieli nad nią przewagę, bo byli u siebie. Ona często słyszała, także od partnera: – Coś się nie podoba, to tam są drzwi, ale dziecko zostaje z nami.

Terapia i ucieczka

W trakcie „związku” poszła na terapię. Tam dowiedziała się, że jest ofiarą przemocy emocjonalnej. Tam też uzmysłowiła sobie, że jest takie miejsce, do którego mogłaby pójść i prosić o pomoc. Zrozumiała też, że – by jej dziecko było szczęśliwe – ona musi się chronić przed maltretowaniem. Bo wielokrotnie zastraszana przez partnera wzywała policję.

Rodzinie założono niebieską kartę. Wreszcie nie wytrzymała i uciekła. – Moja ucieczka trwała tyle, ile podróż do Domu Samotnej Matki – tłumaczy. Nie wiedziała, jak to będzie, bo nie miała nic, ale: – Byłam tak wzruszona, bo od razu dostałam tu obiad, i zrozumiałam, że nawet bez grosza, ale przeżyję – mówi.

Tu i na spotkaniach zrozumiała, że rodzina partnera i on sam pozwalali sobie na takie jej traktowanie, bo wiedzieli, że jest bez wyjścia i nie ma dokąd pójść. Od roku ma dom i wierzy, że uda jej się zacząć z córką nowe życie. Skończyła studia, chce wrócić do pracy. Są jeszcze sprawy w sądzie założone jej przez rodzinę chłopaka, z którym była. Ubolewa, że one idą do przodu, a jej o alimenty jest przewlekana. Ale wierzy, że znajomość ze światkiem prawniczym, pieniądze, motorówki, stadniny i domy na Mazurach, nie są w stanie zakryć tego, jak jest naprawdę.

Do nowego życia

Przed nią trudna batalia. O przyszłość. Wierzy, że wygra i jak patrzy się na obie – młodą i ładną kobietę – oraz malutką, pełną życia i ufności do ludzi dziewczynkę, można mieć pewność, że tak będzie. Wierzą też w to prowadzące Dom Samotnej Matki Siostry Antonianki, które przygarnęły obie i starają się pokazać, że nie można się bać. Trzeba iść w stronę nowego życia. – Wierzę, że Bóg nad nami czuwa i podsyła ludzi, którzy chcą nam pomóc – uśmiecha się kobieta.

Przemoc psychiczna dzieje się za niejednymi drzwiami. Nie każdy o niej mówi, bo przecież jest trudna do udowodnienia. Dochodzi do niej w domu, szkole, ale też w miejscach pracy, tu nazywana jest mobbingiem.

W następnym numerze zaprezentujemy rozmowę z terapeutką, która opowie, jak się przed nią obronić i jak emocjonalną przemoc rozpoznać.

CZYTAJ DALEJ

III wojna światowa trwa

Po amerykańskim zamachu na gen. Sulejmaniego i wstrzemięźliwej odpowiedzi Iranu świat odetchnął z ulgą. Trzecia wojna nie wybuchnie! To nieprawda. Ona trwa, tylko w kawałkach – przekonuje papież Franciszek.

Nocny atak z 2 stycznia br., w którym Stany Zjednoczone zabiły irańskiego generała Kassema Sulejmaniego na ziemi irackiej, wraz z pięcioma członkami ruchu irackiego i dwoma Irańczykami, zaalarmował cały świat. Rozkaz zabicia irańskiego generała wraz z jego bliskimi współpracownikami w Iraku został wydany bezpośrednio przez amerykańskiego prezydenta Donalda Trumpa. Nigdy wcześniej konfrontacja między Iranem a USA nie osiągnęła tak wysokiego napięcia. Świat przeraził się, że ewentualna wojna regionalna mogłaby wywołać konflikt światowy.

CZYTAJ DALEJ

Kielce: IPN przypomni „Raport z Auschwitz”

2020-01-22 21:29

[ TEMATY ]

Auschwitz

pokaz

Bożena Sztajner/Niedziela

Auschwitz

Opowieść o Polakach, którzy alarmowali świat o terrorze w okupowanej Polsce, obozach Zagłady, a w szczególności o KL Auschwitz, będzie tematem pokazu filmowego i spotkania w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach. Wydarzenie odbędzie się w czwartek 30 stycznia.

W filmie zaprezentowano nieznane dotąd dokumenty z archiwów brytyjskich, które świadczą o tym, że Polacy regularnie od 1941 roku do końca wojny informowali wszystkich aliantów o tym, co dzieje się w obozach Zagłady na terenie okupowanej Polski.

W filmie o KL Auschwitz opowiadają także więźniowie, głównie z pierwszych transportów: Kazimierz Albin, Kazimierz Piechowski, Jerzy Bogusz, Karol Tendera, a także Eva Mozes-Kor - ofiara dr Mengele.

Po pokazie odbędzie się spotkanie z reżyserem dokumentu, którego światowa premiera miała miejsce w Parlamencie Europejskim.

Projekcja filmu będzie kolejnym spotkaniem w stałym cyklu „Seans historyczny” w którym w Centrum Edukacyjnym „Przystanek Historia” są prezentowane filmy fabularne, dokumentalne oraz reportaże z towarzyszącym im komentarzem historyka.Wydarzenie odbędzie się w siedzibie „Przystanek Historia” przy ul. Warszawskiej 5. Początek o godz. 17.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję