Reklama

Telewizja to nie fabryka

2017-04-11 09:43

Rozmawia Wiesława Lewandowska
Niedziela Ogólnopolska 16/2017, str. 40-41

Grzegorz Boguszewski

O wpływie mediów na politykę i polityki na media, abolicji abonamentowej i potrzebie dekoncentracji kapitału z Witoldem Kołodziejskim rozmawia Wiesława Lewandowska

WIESŁAWA LEWANDOWSKA: – Wiele złego mówi się ostatnio w Polsce o jakości mediów, zwłaszcza o ich niekorzystnej dla nas strukturze własnościowej, skutkującej stronniczością polityczną ich przekazu. Krytyka dotyczy przede wszystkim rynku gazet i czasopism, ale do pewnego stopnia także mediów elektronicznych, zwłaszcza że ich moc oddziaływania jest dominująca. Co dziś najbardziej niepokoi Krajową Radę Radiofonii i Telewizji?

WITOLD KOŁODZIEJSKI: – Powodów do niepokoju jest wiele, jednak sytuacja mediów elektronicznych jest i zawsze była inna niż mediów drukowanych, ponieważ ich tworzenie było regulowane przez system koncesji. Na tym rynku nigdy nie było wolnej konkurencji, zawsze ktoś był uprzywilejowany; tworzyły go decyzje kolejnych Krajowych Rad Radiofonii i Telewizji oraz kapitał, także zagraniczny, uczestniczący w nim zarówno na etapie koncesyjnym, jak i później, kiedy dochodziło do rozmaitych przejęć.

– Nie mogło być inaczej, bo KRRiT zawsze podlegała zbyt silnym naciskom polityczno-biznesowym?

– Niestety, tak. Faktem jest uwikłanie jej członków w jedną z największych afer korupcyjnych niepodległej Polski – w aferę Rywina, która toczyła się w cieniu KRRiT. Zarówno wpływy polityczne, jak i niejasne biznesowe układy mogły zatem mieć duże znaczenie w podejmowaniu kolegialnych, merytorycznych decyzji KRRiT; mogły też wpływać na wydawanie koncesji i na kształt ustaw.

– Bo to właśnie o media elektroniczne, zwłaszcza o koncesje telewizyjne, przetoczyła się przez III RP największa batalia...

– To dlatego, że media elektroniczne mają – wciąż jeszcze głównie telewizja – szczególnie wielki wpływ na życie społeczne, na kształt demokracji, na sposób funkcjonowania państwa i rządu. I tak to już jest od czasu wynalazku druku, że im bardziej nowe technologie medialne wpływają na politykę, tym bardziej polityka stara się wpływać na nie. KRRiT jako instytucja została wymyślona i stworzona po to, żeby tych wpływów unikać, ale jak pokazuje jej historia, nie do końca spełniła rolę bufora. Wiele z jej decyzji można by dziś podważać.

– Które konkretnie?

– Nie wartościując ich znaczenia, za te najistotniejsze, które wywarły duży wpływ na kształt życia politycznego i społecznego w Polsce, można uznać pierwsze decyzje KRRiT, czyli przyznanie koncesji dla Polsatu, dla niepozornej telewizji Wisła i innych telewizji regionalnych, z których później powstała potężna TVN. Ale z drugiej strony – bardzo ważne było przyznanie w końcu, mimo długotrwałego oporu Rady, koncesji dla Radia Maryja. Wiele niejasności wzbudza obecnie proces przechodzenia na technologię cyfrową, czyli rozszerzenie rynku o multipleksy cyfrowe, pozostający również w związku z sytuacją polityczną w kraju...

– Czy obecną sytuację na rynku mediów elektronicznych w Polsce można uznać za ostatecznie „zrównoważoną”?

– Moim zdaniem, właśnie ze względu na wspomniane nie najlepsze decyzje podjęte w przeszłości ta równowaga jest i zawsze będzie, może nawet coraz bardziej, chwiejna... Wprawdzie mamy rynek podzielony po równo między trzech dużych nadawców – Telewizję Publiczną, Polsat i TVN – to jednak coraz więcej pola oddają oni konkurencyjnym programom internetowym.

– Jaka jest zatem rola regulatora takiego jak KRRiT, gdy świat mediów elektronicznych staje się tak bardzo skomplikowany?

– Mimo że koncesje radiowo-telewizyjne już zostały rozdane, mimo że ukształtował się już konkretny rynek mediów elektronicznych, na którym wyrosło i umocniło się trzech głównych nadawców, to jednak z uwagi na znaczenie dla rozwoju społecznego i demokracji, nie możemy ich traktować jak zwykłe podmioty gospodarcze, jak fabryki. Stąd potrzeba pewnego wpływu i kontroli, aby rynek tych mediów rozwijał się w sposób niezakłócany. KRRiT w konstytucji ma wpisaną powinność dbania o pluralizm w mediach.

– Z której raczej się nie wywiązywała – jeszcze do niedawna wszystkie trzy najważniejsze telewizje zgodnie jednym głosem krytykowały wyłącznie opozycję (wówczas PiS). To wynik bezsilności czy złej woli Rady jako organu kontrolującego? Czy zamierza Pan to zmienić?

– Uczciwie powiem, że dbanie o pluralizm – zwłaszcza w wymiarze politycznym – rynku, który nie jest do końca wolny, nie jest proste. KRRiT może i powinna czuwać nad tym, aby nadawcy przestrzegali obowiązków nałożonych na nich przez ustawę, aby w ramach konkurencji między sobą nie stosowali nieuczciwych praktyk, np. puszczając więcej reklam, niż to jest dozwolone, ignorując ochronę małoletnich przed szkodliwymi treściami. Mamy tu cały katalog spraw, których nie możemy pozostawić jedynie działaniu prawa rynku, bo zbyt duży jest ich wpływ na odbiorców.

– Trudno zmusić wielkie telewizje komercyjne – które skupiają dwie trzecie rynku – by zajmowały się misją społeczną. Czy jednak media publiczne należycie wywiązują się z przypisanej im ustawowo misyjności?

– W różnych okresach różnie z tym bywało.

– Jeden z prezesów TVP deklarował wprost: tyle misji, ile abonamentu!

– I to on był jednym z „bohaterów” afery Rywina, w której chodziło o przejęcie TVP 2 przez prywatny kapitał. Ale mieliśmy też premiera, który postulował zniesienie abonamentu, nazywając go podatkiem niepotrzebnie obciążającym portfele obywateli...

– Faktem jest, że TVP żyje dziś przede wszystkim z reklam, nie z abonamentu, i niewiele różni się od stacji komercyjnych.

– Być może ta misyjność jest wciąż zbyt mało widoczna, ale przecież to tylko TVP znacząco inwestuje w promowanie kultury wysokiej – mamy choćby wielce zasłużony Teatr Telewizji. Mamy dobrze rozwiniętą produkcję wartościowych filmów dokumentalnych, nieodpłatne relacje z ważnych wydarzeń sportowych itp.

– Czy KRRiT nie ma żadnych zastrzeżeń wobec realizacji misji przez TVP?

– Cały czas kontrolujemy tę misję, co roku podpisujemy specjalne porozumienia finansowo-programowe i bardzo wnikliwie sprawdzamy, czy zostało wykonane to, do czego TVP się zobowiązała i na co KRRiT przeznaczyła pieniądze z abonamentu. Oczywiście, musimy sobie zdawać sprawę ze wszystkich istniejących ograniczeń...

– Chodzi przede wszystkim o mały dopływ pieniędzy z abonamentu?

– Niestety, tak. Udział abonamentu w całym budżecie telewizji publicznej wynosi zaledwie ok. 20 proc., ale zazwyczaj TVP stara się robić więcej programów misyjnych, niż pozwalają jej na to wpływy z samego abonamentu. Oczywiście, widziałbym dziś inną telewizję publiczną i inny jej rozwój...

– Jaka powinna być ta idealna telewizja publiczna?

– Dobra telewizja publiczna kojarzy mi się z lokalnością. Dlatego uważam, że trzeba zadbać o rozwój lokalnych ośrodków TVP i lokalnych spółek radia publicznego. Ma to fundamentalne znaczenie dla życia społecznego i kulturalnego w poszczególnych regionach, dla lokalnej demokracji. Aby wzmacniać te mechanizmy, trzeba wzmacniać stacje i rozgłośnie regionalne. Media lokalne nie muszą być skazane na niepowodzenie, ale mogą istnieć – szczególnie lokalna telewizja – tylko dzięki wsparciu publicznych pieniędzy.

– A nad dopływem tego wsparcia czuwa właśnie KRRiT i – niestety – jest bezradna?

– To prawda. Podejmowane są obecnie próby poprawienia wpływów z abonamentu, rozpatruje się różne warianty skuteczniejszego poboru, jednak np. propozycja najprostsza, czyli opłacenie niewielkiej daniny radiowo-telewizyjnej przy okazji rozliczania podatków może wymagać specjalnej notyfikacji Komisji Europejskiej, na którą raczej nie można liczyć.

– Nie ma zatem nadziei na więcej przyzwoitej misyjności, a mniej niezbyt mądrych, ale drogich programów rozrywkowych, które przyciągają reklamy jako główne źródło utrzymania telewizji publicznej?

– Mimo wszystko uważam, że prace nad uszczelnieniem obecnej ustawy abonamentowej są na tyle zaawansowane, że wpływy z abonamentu wkrótce się poprawią i wtedy będzie można podjąć dyskusję o ograniczeniu reklam w telewizji publicznej. Być może zaproponowana przez rząd tzw. abolicja abonamentowa zachęci osoby dotychczas uporczywie uchylające się do opłacania abonamentu... KRRiT myśli również o premiach dla osób, które sumiennie płaciły abonament RTV.

– Czy dziś, gdy świat nadawców elektronicznych staje się pod każdym względem bardziej skomplikowany, KRRiT jako regulator i kontroler jest w stanie sprostać gromadzącym się wyzwaniom?

– Przed nami ogrom pracy. W tym roku prawdopodobnie będziemy zmieniali ustawę pod kątem dostosowania naszego prawa do wymogów UE, za czym pójdzie określenie i stworzenie karty powinności mediów publicznych, konkretyzującej wymagania i sposób rozliczania z wykonania misji. Poza tym zamierzamy wymusić na mediach publicznych, aby za pieniądze z abonamentu rozwijały też swą działalność w Internecie; tak, aby publiczna telewizja i radio stworzyły jeden wspólny portal, gdzie będą umieszczone wszystkie ich bezcenne zasoby archiwalne oraz cała bieżąca produkcja. Korzystając z tej bazy, mogłyby się też znakomicie rozwijać lokalne media publiczne.

– Na media komercyjne, dzierżące jednak w Polsce rząd dusz, KRRiT nie ma takiego wpływu, który mógłby zmienić ich oblicze i nastawienie na bardziej obiektywne i zarazem korzystne dla biegu polskich spraw...

– Krajowa Rada miała wpływ na potencjał ich oddziaływania, gdy rozdzielała koncesje, później mogła już tylko upominać lub karać w przypadku naruszenia przepisów ustawy (jedną z bardziej głośnych spraw było ukaranie TVN „za naruszanie czci i szacunku dla flagi państwowej” w programie Kuby Wojewódzkiego). Nie może natomiast ingerować w prowadzoną przez nie politykę, nawet jeśli jest niekorzystna dla Polski. Uważam jednakże, że trzeba pilniej zwracać uwagę na to, iż te media bywają naszemu krajowi wręcz ostentacyjnie nieżyczliwe. W tym kontekście można dziś mówić, że ogromne znaczenie ma narodowość kapitału ulokowanego w dużych mediach elektronicznych.

– W jakim stopniu hasło repolonizacji dotyczy mediów elektronicznych?

– W niewielkim, mimo że duże i wpływowe grupy medialne, takie jak TVN, są w rękach kapitału amerykańskiego, grupa radiowa RMF należy do kapitału niemieckiego Emitel, monopol nadawczy (czyli stronę techniczną mediów elektronicznych) mają amerykańskie fundusze inwestycyjne, najwięksi operatorzy kablowi to także nie jest polski kapitał... Można więc powiedzieć, że polskie media elektroniczne – wyłączając same stacje telewizyjne – tylko w niewielkim stopniu znajdują się w rękach polskiego kapitału. Mimo tego, w przypadku elektronicznych mediów prywatnych w Polsce możemy rozważać tylko problem dekoncentracji kapitału.

– Przewiduje się konkretne działania?

– Mam nadzieję. Proponowane przez nas zapisy antykoncentracyjne służą uniemożliwieniu takich praktyk, np. gdy nadawca programu telewizyjnego jednocześnie sprzedaje reklamy również innym telewizjom i uzależnia tę sprzedaż od wpływów reklamowych na swoich kanałach. Jeżeli nadawca programu telewizyjnego jest jednocześnie największym właścicielem platformy satelitarnej i decyduje, czy wpuścić konkurencję na tę platformę, to należy ten stan rzeczy zmienić na taki, jaki obowiązuje od dawna w innych krajach.

– Tyle że z tego powodu na Polskę posypią się gromy z tychże właśnie innych krajów...

– Nie należy się tym przejmować, tylko konsekwentnie czerpać z doświadczeń tychże krajów, które przecież najlepiej wiedzą, jak wielki wpływ media – zwłaszcza telewizje – mają na kształt demokracji i życie polityczne każdego kraju. Każde społeczeństwo w każdym kraju ma prawo – i powinno – wiedzieć, że nadmierna koncentracja kapitału medialnego, zwłaszcza zagranicznego, jest po prostu niebezpieczna dla interesów kraju.

* * *

Witold Kołodziejski
Dziennikarz (m.in. był autorem i wydawcą programów katolickich w TVP: Magazyn Katolicki, Credo, Credo 2000, Otwarte Drzwi, Między ziemią a niebem), samorządowiec, sekretarz stanu w Ministerstwie Cyfryzacji (2015-16), przewodniczący Krajowej Rady Radiofonii i Telewizji (2007-10 i od 2016).

Tagi:
media

Katolicka rozgłośnia otrzymała koncesję KRRiT na nadawanie cyfrowe

2019-10-18 10:14

Ks. Michał Olszewski SCJ

W maju br. Krajowa Rada Radiofonii i Telewizji ogłosiła start konkursu na cyfrowe multipleksy lokalne w 34 miastach dla nadawców lokalnych i regionalnych. Właśnie został rozstrzygnięty pierwszy z nich, w Tarnowie.

Ks. Michał Olszewski SCJ

Wśród czterech szczęśliwców znalazła się katolicka rozgłośnia Profeto, należąca do Polskiej Prowincji Księży Sercanów. I choć nie brak stacji radiowych o charakterze społeczo-religijnym na kilku testowych multipleksach, to jednak Radio Profeto jest pierwszą, która otrzymała koncesję KRRiT w drodze konkursu.

Na kolejnych posiedzeniach KRRiT ma rozstrzygnąć pozostałe postępowania koncesyjne na rozpowszechnianie programów radiowych na multipleksach w standardzie DAB+. W I turze konkursu, zaplanowanej w maju br. dostępne są jeszcze multipleksy w Częstochowie, Katowicach, Poznaniu, Rzeszowie, Toruniu i Warszawie. Sercańska rozgłośnia aspiruje do obecności we wszystkich wymienionych miastach.

Radio Profeto powstało w roku 2014 najpierw jako rozgłośnia internetowa w ramach portalu profeto.pl, którego pomysłodawcą był ks. Michał Olszewski SCJ. Przed dwoma laty Profeto otrzymało koncesję na nadawanie analogowe w Małopolsce na 92.1 FM.

Rozgłośnię wyróżnia tylko chrześcijańska muzyka, która jest emitowana na falach radia, brak newsów oraz transmisje z wydarzeń ewangelizacyjnych w Polsce. Mamy nadzieję, że już niebawem usłyszymy o kolejnych pozytywnie rozstrzygniętych konkursach przez KRRiT nie tylko dla Radia Profeto, ale także dla innych katolickich rozgłośni.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Arcybiskup Paryża z nietypowym zaproszeniem dla dzieci na całym świecie

2019-10-21 21:17

azr (KAI) / Paryż

Arcybiskup Paryża Michel Aupetit zachęca dzieci z całego świata do udziału w konkursie na rysunek przedstawiający paryską katedrę Notre-Dame. Najlepsze prace zostaną wydrukowane na osłonie rusztowań, ustawionych wokół remontowanej świątyni.

pixabay.com

Konkurs przygotowany przez arcybiskupa Paryża z myślą o dzieciach ze wszystkich krajów na świecie potrwa do 1 marca. Do tego czasu dzieci mogą nadsyłać rysunki, przedstawiające katedrę "jaką znają i jaką sobie wyobrażają". Najlepsze spośród nadesłanych prac, zostaną wydrukowane na osłonie rusztowań, a także w specjalnej publikacji, przygotowanej z okazji rocznicy tragicznego pożaru paryskiej świątyni.

"Wasza dzisiejsza refleksja jest dla nas ważna, ponieważ to wy będziecie w przyszłości tymi młodymi i dorosłymi, którzy przybędą do tej odnowionej katedry, której drzwi będą dla was szeroko otwarte" - mówi w imieniu metropolity Paryża wikariusz generalny stołecznej diecezji, bp Benoist de Sinety.

Prace konkursowe można nadsyłać na adres: Opération “Dessine-moi Notre-Dame” 10 rue du Cloître Notre-Dame 75004 Paris Francja

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Modlitewne popołudnie u św. Barbary w Wieluniu

2019-10-22 21:49

Zofia Białas

22 października w parafii św. Barbary w Wieluniu stał się dniem szczególnym. W tym dniu zbiegły się tu trzy ważne ewangelizacyjne wydarzenia: Różaniec Święty dla dzieci, wspomnienie św. Jana Pawła II i inauguracji jego pontyfikatu oraz comiesięczne nabożeństwo i Eucharystia ku czci św. Rity.

Zofia Białas

Wszystkim modlitwom towarzyszyły Relikwie św. Rity i św. Jana Pawła II oraz wiele róż, w tym jeden bukiet szczególny - bukiet wdzięczności dla św. Rity od młodej matki za cud narodzenia dziecka i decyzji narzeczonego o zawarciu sakramentalnego małżeństwa.

Nabożeństwo różańcowe dla dzieci zakończyło się mini sprawdzianem wiadomości na temat tajemnic światła. Pomocą były piękne ilustracje ze scenami chrztu w Jordanie, cudu w Kanie, nauczania Pana Jezusa, przemienienia na Górze Tabor i ustanowienia Eucharystii. Mini sprawdzian przeprowadziła jedna z matek, która przed każdą tajemnicą czytała proste rozważania wyjaśniające tajemnice życia Jezusa i Jego Matki.

Tuż po Różańcu rozpoczęło się nabożeństwo do św. Rity połączone Litanią, koronką, prośbami i podziękowaniami. Było to już 10. Nabożeństwo w tym roku i 11. od chwili uroczystego wprowadzenia Jej Relikwii do kościoła w grudniu 2018 roku.

Ilość wiernych na nabożeństwie i Eucharystii ku Jej czci z miesiąca na miesiąc jest coraz większa. Coraz więcej czcicieli świętej od spraw beznadziejnych przybywa z różami, które po Eucharystii są uroczyście poświęcane.

Coraz więcej czcicieli świętej Rity zabiera do domów książeczki z modlitwami na każdy miesiąc i coraz więcej z nich wie, że trzeba mieć silną wiarę, modlić się sercem i być w modlitwie wytrwałym, bo tylko taką ufną modlitwę święta zaniesie przed Boży tron.

Eucharystia zakończyła się błogosławieństwem relikwiami św. Jana Pawła II i ucałowaniem Relikwii świętej Rity.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem