Reklama

Igrzyska – święto sportu przed obliczem Boga

2018-03-07 11:09

Z bp. Marianem Florczykiem rozmawia Agnieszka Dziarmaga
Niedziela Ogólnopolska 10/2018, str. 46-47

Archiwum prywatne ks. Edwarda Plenia

Z bp. Marianem Florczykiem – delegatem Konferencji Episkopatu Polski ds. duszpasterstwa sportowców, który towarzyszył polskiej ekipie sportowców podczas XXIII Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Pjongczangu, trwających w dniach 9-25 lutego 2018 r. – rozmawia Agnieszka Dziarmaga

AGNIESZKA DZIARMAGA: – Księże Biskupie, co sprawia, że igrzyska olimpijskie są wyjątkowym wydarzeniem, koncentrującym uwagę milionów ludzi na całym świecie?

BP MARIAN FLORCZYK: – Igrzyska olimpijskie to wielkie święto ludzi sportu, łączące ze zmaganiami sportowymi elementy religijne i system wartości, co czyni to wydarzenie absolutnie wyjątkowym. Cóż to jest święto, co oznacza to słowo? Jest w nim akcent religijny, połączony z elementem radości wynikającej ze sportowego współzawodnictwa. Na to wyjątkowe święto, którym są igrzyska, składają się współzawodnictwo, szlachetność, wzajemny szacunek, pokój, radość i inne wartości. Wśród tego systemu wartości trzeba zauważyć niezwykłą rolę religii i wiary. Igrzyska są świętem, bo mają coś z religii, coś z Boga. Już sam początek igrzysk – zapalenie znicza olimpijskiego odwołuje się do pierwiastka Boskiego. Jest to święty ogień, którego się strzeże jak największej świętości. Igrzyska odbywają się na ziemi, ale przed obliczem Boga. Taka, już w starożytności, była koncepcja pierwszych igrzysk i jest ona podtrzymywana. Wymiar religijny i duchowy jest obecny w toku całych igrzysk. To jest ten duch sportu, o którym często mówimy i który czyni sport wielką wartością dla poszczególnego człowieka i społeczności. Ten wymiar jest także obecny w dobrym przygotowaniu logistycznym dla sprawowania kultu religijnego – odbywania modlitwy, wspólnotowych spotkań. W każdej wiosce olimpijskiej zostały przygotowane miejsca na modlitwę przez Międzynarodowy Komitet Olimpijski, a były to specjalnie wyposażone pomieszczenia dostosowane do wspólnej modlitwy lub rozważania Pisma Świętego, co najczęściej praktykują protestanci. W Pjongczangu było bodaj sześć takich pomieszczeń. Bardzo dobrze od tej strony wspominam Pekin, gdzie kaplice wyglądały jak małe kościoły. Bardzo piękna była także kaplica w Soczi, z obrazem Matki Bożej Częstochowskiej, i z wielkim wzruszeniem my, Polacy, przyjęliśmy tak przygotowane miejsce. Trzeba powiedzieć, że MKOl dba o to, aby podczas igrzysk uwzględnić potrzeby duchowe sportowców. Poszczególne ekipy przyjeżdżają ze swoimi duszpasterzami, kapelanami reprezentacji narodowych – ja np. spotkałem podczas igrzysk w Korei Płd. kapelanów m.in. z Austrii, Czech, ze Szwajcarii, z Włoch, bodaj dziewięciu, choć było ich znacznie więcej. U nas, w Polsce, taka praktyka rozpoczęła się po 2004 r. Zadaniem duszpasterza jest troska o godność sportowca i sportu. Sportowiec nie jest wyjęty ze społeczeństwa – ma potrzeby religijne.

– Igrzyska są zarazem lekcją etycznego podejścia do sportu. Często podkreśla się ten wymiar i zwraca uwagę na dobre, ale czasami również naganne wśród sportowców postawy...

– Duch sportowy jest ujmujący – odnosi się on do rzeczywistości duchowej, do wnętrza danego człowieka, stąd celem zmagań sportowych nie ma być sukces za wszelką cenę. Sport to cały wymiar etyczny, to budowanie siły ducha i ciała. To jest ta nierozłączna jedność. Jest to złe, że koncentrujemy się na sprawności i sile fizycznej, zapominając o sprawności duszy. W związku z tym gdy zapomni się o formacji wewnętrznej, pojawiają się też postawy niegodne – czego przykładem jest wykluczenie z igrzysk rosyjskich zawodników – czy załamanie wewnętrzne wśród niektórych sportowców. W tym święcie sportu, którym są igrzyska, chodzi o harmonię, o sprawność duszy i ciała – to jest jedność. Taką jednością, całością jest przecież człowiek. Jeśli zaniedba się jeden z elementów, rodzi się poważny problem. Chrześcijaństwo strzeże ducha sportu, strzegąc wartości duchowych.

– Czy może Ksiądz Biskup wskazać postawy sportowców przestrzegających tych norm, sportowców wiernych wartościom?

– Oczywiście. Dobrym przykładem są nasi skoczkowie narciarscy, darzeni szacunkiem nie tylko przez polskich kibiców, ale i przez sportowców, dziennikarzy i kibiców innych krajów, co zapewne wynika stąd, że oni rozumieją ideę sportu i jego wartość duchową. Zauważmy ich bardzo dojrzałą postawę wobec zwycięstwa i niepowodzenia, wobec sukcesu i kryzysu, co przejawia się w wypowiadanych przez nich słowach, w postawie wobec życia i wobec drugiego człowieka. Trzeba tu mówić o sprawności duchowej, będącej obrazem bogatej duszy naszych skoczków, obrazem ich kształtowanego wnętrza. Są młodzi, ale wewnętrznie dojrzali.
Ta ich piękna postawa wynika z ich systemu wartości, z faktu, że wiara i religia stanowią dla nich odniesienie. Z tego nie wolno kpić. Wartości wynikające z wiary ich kształtują i oni się tego nie wstydzą. To jest ich bogactwo. Dzięki tym wartościom potrafili zbudować piękną wspólnotę. Jest to wspólnota między nie tylko zawodnikami, ale też sztabem szkoleniowym. Wartości wyznawanej wiary kierunkują również na wspólnotę. Godne podkreślenia u Kamila Stocha czy Stefana Huli jest poczucie więzi rodzinnej, małżeńskiej. Zauważmy, z jaką godnością mówią o miłości małżeńskiej, ojcowskiej. Tak ukształtowali, każdy z nich, swoje człowieczeństwo. Ciało i duch, jedność i ład. I to pozwala im rozumieć sport i osiągać sukcesy. Wyrażam wdzięczność dla polskich skoczków – za ten przykład, za ten wzór ukazujący piękno sportu, harmonię duszy i ciała, za budujący do tej pory przykład. Cieszą nie tylko medale, ale też ich – sportowców – osobowość. To jest ten duch sportu, urabianie samego siebie. Stali się autorytetami, ale są ludzcy, bliscy nam. Gdy odkrywamy w nich te wartości, identyfikujemy się z nimi, czujemy braterstwo, wzruszenie i narodową wspólnotę. Mają to coś, co czyni nas do siebie podobnymi. Przynależą do wspólnoty. Stali się godnymi reprezentantami. Dziękujemy im za to i gratulujemy, że przez trud, ćwiczenia i wyrzeczenia – mam na myśli dyscyplinę treningów i diety, rozstania z najbliższymi – sięgnęli po medale.

– Przed laty dostrzegł Ksiądz Biskup potrzebę zorganizowanej opieki duszpasterskiej dla ludzi sportu, co mogło być praktykowane dopiero po czasach transformacji ustrojowej.

– To prawda. Pamiętam, jak z zazdrością w latach 80. XX wieku obserwowałem we Włoszech współpracę kapelanów z drużyną piłkarską AS Roma, u nas to było absolutnie niemożliwe. Jeden z poprzednich prezesów Polskiego Komitetu Olimpijskiego Stefan Paszczyk (mianowany w 1997 r. – przyp. red.) pozytywnie odpowiedział na projekt współpracy, choć on sam nie był blisko Kościoła; zaproponowałem mu pomoc duszpasterską, a on przyznał, że współpraca na tym polu jest wskazana i potrzebna. Od tamtego czasu datuje się pomoc duszpasterską podczas igrzysk olimpijskich i poznawanie przez polskich duszpasterzy pracy kapelanów w innych krajach. Gdy w Polsce to była nowość, w wielu krajach była to praktyka wielu lat, np. kapelani sportu w Austrii towarzyszą sportowcom od czasów II wojny światowej.
Jako Episkopat jesteśmy zainteresowani nie tyle sukcesami sportowców, metodami treningów i w ogóle techniczną stroną sportu, ile formacją przez sport i budowaniem w ten sposób piękna człowieczeństwa. Sport ma moc czynienia ludzi pięknymi, co wypływa z idei chrześcijańskiej, o czym nauczał m.in. św. Paweł Apostoł. Pomoc dla sportowców ze strony duszpasterzy dotyczy nie tylko czasu igrzysk, mistrzostw czy jakichkolwiek innych ważnych zawodów, ale także codzienności, co jest przedmiotem troski Episkopatu. Dążymy do tego, aby ludziom sportu, w tym młodzieży, służyli nie tylko kapelani centralni, ale aby byli oni także w diecezjach, w klubach sportowych, aby propagowali idee sportu, byli przy sportowcach ze słowem wsparcia, nadziei, dobrej rady, nawet upomnień; by raczej unikali tego, co stanowi o technice sportu, a koncentrowali się na sprawach człowieczeństwa. Właśnie w takich celach została zaproszona na XXIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Piongczangu delegacja Watykanu. Dzięki życzliwemu nastawieniu prezesa Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Thomasa Bacha oraz Polskiego Komitetu Olimpijskiego ekipy narodowe mogą mieć swoich duszpasterzy – a więc polska ekipa również.

Tagi:
sport

Reklama

Rozgrywki z wartościami

2019-12-04 07:36

Monika Jaworska
Edycja bielsko-żywiecka 49/2019, str. VII

Krzysztof Szczypka
Uczestnicy turnieju siatkówki w Czechowicach

– Poprzez organizację turnieju chcemy szerzyć kult św. Maksymiliana. Integrujemy młodzież oraz promujemy rywalizację sportową zgodnie z zasadami „fair play” – tłumaczy Krzysztof Szczypka Od 12 lat w Czechowicach-Dziedzicach, najpierw w Szkole Podstawowej nr 3, potem w Zespole Szkół Technicznych i Licealnych (ZSTiL) rozgrywany jest Turniej Siatkówki Służb Liturgicznych im. św. Maksymiliana Marii Kolbego, zorganizowany we współpracy z tutejszą parafią, której również patronuje o. Kolbe. Do udziału w sportowym wydarzeniu zapraszani są ministranci, lektorzy, grupy modlitewne z parafii dekanatu czechowickiego oraz szkoły katolickie.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Kiedy obowiązuje post?

Ks. Ryszard Kamiński
Edycja płocka 9/2003

Bożena Sztajner

Moi rodzice opowiadali mi, że kiedyś w okresie Wielkiego Postu wypalano nawet garnki, żeby nie została w nich ani odrobina tłuszczu. Dziś praktyka postu w Kościele jakby złagodniała. Przykazanie kościelne mówi o czasach pokuty, ale pozostaje problem, jak rozumieć te "czasy pokuty". Czy 19 marca, w czasie Wielkiego Postu, można zawrzeć sakrament małżeństwa z weselem? Czy w piątek można iść na dyskotekę? Czy w Adwencie można się bawić? Czy post nadal obowiązuje w Kościele?

Czwarte przykazanie kościelne, które dotyczy tych spraw, brzmi: "Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach". Wydaje się, że najważniejszym wyrażeniem w tak sformułowanym przykazaniu jest słowo "pokuta". Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje, że chodzi tutaj o pokutę wewnętrzną, która polega na nawróceniu serca, przemianie postaw, radykalnej zmianie całego życia na lepsze. To jest podstawowa, prawdziwa wartość pokuty, jej sedno. Takiej pokuty oczekuje od chrześcijanina Pan Bóg i Kościół. Chrześcijanie są zobowiązani do jej praktykowania cały czas. Ponieważ jednak różnie z tym bywa w ciągu kolejnych dni i miesięcy, Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, gdy koniecznie należy praktykować czyny pokutne, które wspomagają nawrócenie serca.
Jakie są te czyny pokutne? Wykładnia do omawianego przykazania podana przez Sekretarza Generalnego Episkopatu Polski wylicza: "modlitwa, uczynki pobożności i miłości, umartwienie przez wierniejsze pełnienie obowiązków, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post". Czas zaś pokuty, określony przez czwarte przykazanie, to poszczególne piątki całego roku i Wielki Post. We wszystkie piątki całego roku oraz w Środę Popielcową i Wigilię Bożego Narodzenia (o ile nie przypada wtedy IV niedziela Adwentu), obowiązuje chrześcijanina powstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych, gdy ukończył on 14 rok życia. Zaleca się jednak, aby także młodsze osoby wprowadzać do tej praktyki, nie czekając aż osiągną one 14 lat. Warto jeszcze dodać, że według Konstytucji Apostolskiej Paenitemini zakaz spożywania pokarmów mięsnych nie oznacza zakazu spożywania nabiału i jaj oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi.
Prymas Polski (to także ważne) udzielił dyspensy od obowiązku powstrzymania się od potraw mięsnych w piątki wszystkim, którzy stołują się w zakładach zbiorowego żywienia, gdzie nie są przestrzegane przepisy postne, a także takim osobom, które nie mają możności wyboru potraw, a muszą spożywać to, co jest dostępne do spożycia. Dyspensa ta nie dotyczy jednak Wielkiego Piątku, Środy Popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia. Zatem w te trzy dni obowiązuje w każdych okolicznościach powstrzymanie się od spożywania potraw przyrządzonych z mięsa.
Po wyjaśnieniu wymagań IV przykazania kościelnego w odniesieniu do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, zwróćmy uwagę na "nakazane posty" w tym przykazaniu. Post może być jakościowy i ilościowy. Ten pierwszy dotyczy niespożywania określonych pokarmów, np. mięsa. Ilościowy zaś polega, według wyżej wspomnianej Konstytucji Apostolskiej, na spożyciu jednego posiłku dziennie do syta i dopuszcza możliwość przyjęcia "trochę pokarmu rano i wieczorem". Taki post obowiązuje wszystkich wiernych między 18 a 60 rokiem życia w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Należy tutaj powtórzyć wcześniej napisane słowa, że ci, którzy nie mają 18 lat, właściwie od dzieciństwa powinni być wychowywani do spełniania tej praktyki. Błędem byłoby stawianie tego wymagania dopiero od wieku pełnoletności. Racje wydają się oczywiste i nie ma potrzeby ich przywoływania w tym miejscu.
Gdy chrześcijanin podlega uzasadnionej niemożności zachowania wstrzemięźliwości w piątek, powinien podjąć inne formy pokuty (niektóre z nich zostały przytoczone wcześniej). Natomiast post ilościowy i jakościowy w dwa dni w roku: Wielki Piątek i Środę Popielcową, powinien być koniecznie zachowywany. Winien rozumieć to każdy chrześcijanin, nawet ten, który słabo praktykuje wiarę. Dyspensa Księdza Prymasa, o której wspomniałem wcześniej, nie dotyczy zachowania postu w te dwa dni roku. Ci zaś, którzy z niej korzystają, powinni pomodlić się w intencji Ojca Świętego, złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "jałmużna postna", lub częściej spełniać uczynki miłosierdzia.
Jeszcze kilka słów o zabawach. Powstrzymywanie się od udziału w nich obowiązuje we wszystkie piątki roku i przez cały Wielki Post, łącznie z dniem św. Józefa (19 marca) - jeśli wtedy trwa jeszcze Wielki Post. Adwent nie został zaliczony do czasów pokuty, dobrze jednak byłoby w tym czasie powstrzymać się od udziału w zabawach, zachowując starą i dobrą polską tradycję - Adwent trwa bardzo krótko, a karnawał jest tak blisko. W Adwencie zaś - co staje się coraz powszechniejszą praktyką - jest wiele spotkań opłatkowych, które mają inny charakter. Warto je upowszechniać i pozostawać w radosnym, pełnym nadziei oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela w tajemnicy Bożego Narodzenia.

Od marca 2014 r. obowiązuje nowa wersja IV przykazania kościelnego

Przeczytaj także: Nowa wersja IV przykazania kościelnego - powstrzymanie się od zabaw tylko w Wielkim Poście
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Prymas Polski: nawet najbardziej luksusowe dobra nie zastąpią człowieka

2019-12-06 19:20

bgk / Łubowo (KAI)

„Święty Mikołaj staje przed nami jako świadek ludzkiej dobroci i miłosierdzia. Uczy jej w świecie, który pragnąc zaspokoić wszystkie nasze potrzeby, jakby ciągle nie rozumiał, że nawet najbardziej luksusowe dobra nie zastąpią człowieka i jego serca” – mówił dziś w Łubowie Prymas Polski abp Wojciech Polak.

Episkopat.pl

Metropolita gnieźnieński przewodniczył w miejscowym, zabytkowym kościele pw. św. Mikołaja uroczystościom odpustowym ku czci patrona. Przypominając w homilii najbardziej znany obraz skromnego biskupa Miry – zapożyczony i zniekształcony przez popkulturę – podkreślił, że historyczny biskup Mikołaj „nie potrzebował reklamy dla uczynków miłości”.

„Nie tylko się z nimi nie obnosił, ale wręcz je ukrywał, by nie czynić niczego na pokaz – mówił abp Polak dodając za papieżem Franciszkiem, że choć miłosierdzie ma oczy, by widzieć, uszy, by słyszeć i ręce, by konkretnie pomagać, samo często pozostaje w ukryciu.

„Pragnie bowiem uszanować człowieka i jego godność” – podkreślił Prymas wskazując dalej, że uczynki miłosierdzia to nie tylko te mające materialny wymiar. Uczynkiem miłosierdzia jest modlitwa za żywych i umarłych. Jest nim niesienie pokoju tam, gdzie go brakuje, co w naszych czasach jest coraz pilniejszych wezwaniem. Uczynkiem miłosierdzia – i to tym najbardziej czytelnym – jest także troska o chorych i cierpiących.

„Uśmiech, trochę czułości, uścisk dłoni, to proste gesty, ale bardzo ważne dla ludzi chorych, którzy tak często czują się pozostawieni samymi sobie” – mówił za papieżem Franciszkiem abp Polak dodając, że świadkiem takiej właśnie ludzkiej dobroci i chrześcijańskiej miłości jest właśnie św. Mikołaj.

„Uczy jej w świecie, który pragnąc zaspokoić wszystkie nasze potrzeby, jakby ciągle nie rozumiał, że nawet najbardziej luksusowe rzeczy i dobra nie zastąpią samego człowieka. Nie zastąpią jego serca, jego dłoni, jego oczu. Wśród kolorowych prezentów, które rozdają dziś przydrożni mikołaje nie spotkasz bowiem prezentu z napisem człowiek. Bo człowiek może prawdziwie tylko sam siebie darować drugiemu: może dać swój czas, swoje słowo, zwykły gest ludzkiej solidarności, dobroci, uśmiechu, nawet przez łzy” – mówił na koniec Prymas Polski.

Odpustowa Msza św. w zabytkowym kościele w Łubowie była także dziękczynieniem za zakończenie remontu i renowacji tej XVII-wiecznej świątyni parafialnej – jednego z najstarszych kościołów drewnianych w Wielkopolsce. Prace rozpoczęły się w 2017 roku i zostały przeprowadzone w ramach projektu „Renowacja i konserwacja drewnianych zabytków archidiecezji gnieźnieńskiej celem stworzenia nowej oferty edukacyjno-kulturalnej”. 

Podobnie jak kościół, także parafia w Łubowie jest jedną z najstarszych w regionie. Erygowano ją już w XII wieku. Wtedy też stanęła pierwsza drewniana świątynia, spalona doszczętnie podczas wojen szwedzkich. Po odbudowie kościół (służący wspólnocie do dziś) został poświęcony przez biskupa Stanisława Dzianotta, sufragana kijowskiego, kanonika gnieźnieńskiego i przełożonego Zakonu Maltańskiego – stąd na wieży umieszczono zachowany do dziś krzyż maltański.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem