Reklama

Św. Jakub Większy Apostoł – kult w diecezji toruńskiej

2018-07-17 13:10

Wojciech Wielgoszewski
Edycja toruńska 29/2018, str. IV

Kl. Daniel Drumiński
Obraz św. Jakuba Większego w toruńskim kościele pod jego wezwaniem

Jeden z pierwszych spośród Dwunastu powołanych przez Chrystusa, pierwszy apostoł męczennik, patronuje 10 kościołom w diecezji toruńskiej. O niesłabnącym nabożeństwie dla świętego w różnych epokach historycznych świadczą liczne wizerunki. Współcześnie jego kult przeżywa renesans za sprawą szlaku pątniczego, któremu dał swoje imię

Święty Jakub Apostoł, zwany Większym lub Starszym, starszy brat św. Jana Ewangelisty, był świadkiem m.in. Przemienienia i modlitwy Chrystusa w Ogrójcu. Relikwie apostoła, ściętego mieczem w 44 r. w Jerozolimie na rozkaz Heroda, sprowadzono w VII wieku do Composteli na Półwyspie Iberyjskim, dokąd według tradycji po Zesłaniu Ducha Świętego zaniósł Dobrą Nowinę. Od 1200 lat do jego grobu dążą pątnicy z całego świata. Na licznych wizerunkach poznamy go po atrybutach: najczęściej muszli, kiju pielgrzymim, bukłaku, sakwie, mieczu, księdze lub zwoju. Czasem zadaje szyku kapeluszem o szerokim rondzie, jak na barokowych figurach w ołtarzu kościoła w Lisewie i u wrót kościoła pod jego wezwaniem w Toruniu. „Zestaw obowiązkowy” – kapelusz, kostur i muszlę widzimy np. na kielichu mszalnym z 1709 r. z kościoła Mariackiego w Toruniu. Motyw muszli bierze się stąd, że pątnicy po oddaniu czci relikwiom św. Jakuba podążali nad brzeg oceanu i stamtąd, z krańca ówczesnego świata (hiszpańska nazwa przylądka – Finisterre: „koniec ziemi”) zbierali muszle jako pamiątkę i dowód na osiągnięcie celu pielgrzymki. Szczególne łaski przywiązywano do pielgrzymek w Roku św. Jakuba ustanowionego w 1120 r. przez papieża Kaliksta II. Obchodzimy go wtedy, gdy wspomnienie świętego (25 lipca) przypada w niedzielę.

Patronat Jakubowy

Wyrazem czci dla apostoła jest nadawanie jego patronatu świątyniom. Parafie pw. św. Jakuba Większego w diecezji toruńskiej pochodzą z 2. poł. XIII i z XIV wieku, ciesząc się jego imieniem od założenia, z wyjątkiem Żmijewa, gdzie pierwsze wezwanie było Mariackie. Wezwaniem św. Jakuba Apostoła cieszą się kościoły parafialne w Białutach, Bobrowie, Dąbrówce Królewskiej, Kazanicach, Mikołajkach, Ostrowitem (dekanat Kurzętnik), Toruniu, Wielkich Radowiskach i Żmijewie. W kościele rektoralnym w Chełmnie św. Jakub dzieli się patronatem ze św. Mikołajem.

Wyobrażenia świętego

W farach chełmińskiej i brodnickiej, gdzie przy filarach nawy głównej umieszczono w XIV wieku rzeźby Dwunastu (w Chełmnie stiukowe, w Brodnicy drewniane), poznamy naszego apostoła po motywie muszli. W XIV stuleciu powstały też polichromie ukazujące apostołów w prezbiterium bazyliki w Nowym Mieście Lubawskim. Grupa figur z fary lubawskiej (obecnie w Muzeum Diecezjalnym w Toruniu) przedstawiająca modlitwę w Ogrójcu, podczas której Jezusowi towarzyszą św. Piotr oraz św. Jakub z bratem św. Janem (Mt 26, 37) pochodzi z początku XVI wieku. Sto lat starszy jest późnorenesansowy poczet apostołów (wśród nich „S. Iacobus Maior”), w stallach kościoła Świętojańskiego w Świerczynkach. Z kolei rzeźby barokowe apostołów z ok. 1730 r., wśród nich św. Jakuba Większego otaczają w ołtarzu kościoła w Kiełbasinie obraz Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny, patronki świątyni. Znacznie później, bo w 2. poł. XIX wieku powstał poczet Dwunastu na balustradzie chóru w kościele pw. św. Wojciecha w Lidzbarku Welskim; z początku XX wieku pochodzą neogotyckie witraże wyobrażające apostołów w kościele Mariackim w Toruniu (św. Jakub po stronie północnej).

Reklama

Samodzielnie św. Jakub prezentuje się w kościele pod swoim wezwaniem w Toruniu m.in. na XIV-wiecznych freskach w północnej stronie prezbiterium i w południowej stronie części wieżowej, a jego barokowy konterfekt z początku lat 30. XVIII wieku zobaczymy w ołtarzu głównym. Większą część postaci pokryto srebrną sukienką, tak jak barokowe wyobrażenie patrona kościoła w Kazanicach. Także z 1. poł. XVIII stulecia pochodzą: płaskorzeźba św. Jakuba z ołtarza bocznego w bazylice pw. św. Tomasza w Nowym Mieście Lubawskim i figura apostoła pielgrzyma przy ołtarzu Anioła Stróża w bazylice katedralnej w Toruniu. W tym samym okresie powstały wizerunki świętego umieszczone w ołtarzach kościołów w Dąbrówce Królewskiej, Mikołajkach, Trzebczu Szlacheckim, Żmijewie i nad stallą w prezbiterium kościoła w Prątnicy. Znacznie późniejsza rzeźba patrona świątyni w Białutach patrzy na nas z neogotyckiego ołtarza z lat 80. XIX wieku.

Figury św. Jakuba witają wiernych zmierzających do kościołów pod jego wezwaniem w Toruniu i Wielkich Radowiskach; pierwsza z poł. XVIII wieku, druga – współczesna. Prawdopodobnie w XIX wieku powstała kapliczka św. Jakuba w Zbicznie (parafia żmijewska). „Wystawianie figur z Jakubem miało chronić od klęsk żywiołowych” – przypuszcza Radosław Stawski, który w gronie mieszkańców miejscowości wyremontował kapliczkę. Św. Jakub Większy patronuje prawdopodobnie od XVIII wieku wiernym parafii w Boluminku poprzez relikwie umieszczone w krucyfiksie na ołtarzu kościoła pw. Świętych Wojciecha i Katarzyny. Jego relikwie znajdują się też w toruńskim kościele pod jego wezwaniem, lecz trudno ustalić ich pochodzenie i czas pozyskania (prof. Waldemar Rozynkowski).

Camino w diecezji toruńskiej

Pielgrzymi wędrujący Camino Polaco, Polską Drogą biegnącą od granicy z Litwą w Ogrodnikach, idąc przez diecezję toruńską śladami średniowiecznych pątników wzdłuż Drwęcy przez Nowe Miasto Lubawskie, Kurzętnik, Brodnicę, Golub-Dobrzyń do Torunia, przekraczają rzekę, by nawiedzić m.in. Płonne, Szafarnię w diecezji płockiej i Ciechocin w diecezji włocławskiej. Żegnając Toruń, podążają przez jego parafie podgórskie, Małą Nieszawkę i ostatnią w diecezji toruńskiej parafię – cierpicką, kierując się ku Trzemesznu i dalej na zachód.

Pielgrzym zdany na siebie

Specyfiką Camino jest wędrowanie indywidualne lub w małych grupach. Pielgrzym sam decyduje o długości, terminie i tempie swojej wędrówki. „Wędrowiec musi polegać całkowicie na Bogu, bo tylko On ma być jedynym towarzyszem drogi, tak jak jest jej celem” – zauważył ks. kan. Wojciech Miszewski w relacji ze swojego pierwszego Camino („Głos z Torunia” nr 36-49/2003) i napisanej wspólnie ze Stanisławem Burdziejem i Pawłem Rochmanem książki „Droga św. Jakuba. Przewodnik pielgrzyma do Santiago de Compostela” (Toruń 2004). Ks. kan. Wojciech, wieloletni kierownik Pieszej Pielgrzymki Diecezji Toruńskiej na Jasną Górę, w 2010 r., Roku św. Jakuba, towarzyszył na hiszpańskim szlaku do Composteli piątce pielgrzymów z bp. Józefem Szamockim (por. „Z Biskupem w drodze do Santiago de Compostela”, Toruń 2011).

Sens wędrowania

Wśród refleksji bp. Józefa, dotyczących specyfiki Camino, znajdziemy i taką, że pielgrzym „musi się zatroszczyć sam o wszystko, nawet o codzienną Eucharystię (...). To bardziej rekolekcje «na pustyni»” („Niedziela” nr 3/2011). Wrażeniami z wędrówki na polskim Camino podzielił się z czytelnikami „Głosu z Torunia” (nr 27-33/2015) młody pątnik Mikołaj Wyrzykowski: „To szlak, na którym odkrywa się wiele – zarówno na zewnątrz, jak i wewnątrz siebie”. Przeżycia pielgrzymkowe zainspirowały go do napisania książki „Camino de Santiago. O chłopcu, który przeszedł 365 dni” (Toruń 2017). Właściwy sens wędrowania Szlakiem św. Jakuba przypomina ks. prof. Piotr Roszak, autor książki napisanej wspólnie z Tomaszem Bielickim – „U progu Camino. Przewodnik po kujawsko-pomorskim szlaku św. Jakuba” (Toruń 2012), kierownik Pracowni Szlaku św. Jakuba na Wydziale Teologicznym UMK: „Droga jest doświadczeniem przemiany (...). Czytelnym świadectwem jest scena ewangeliczna, kiedy Chrystus towarzyszy uczniom do Emaus (...). Jest to obecność dyskretna, ale tak podnosząca na duchu, że oni, wracając do swoich środowisk, po prostu chcą dalej iść, bo wiedzą, że tam spotkają Chrystusa” („Camino jest w nas”, „Głos z Torunia” nr 32/2015).

Zasługą propagatorów Camino – tu trzeba wspomnieć utworzone w 2015 r. toruńskie Bractwo św. Jakuba – jest przywracanie powszechnej pamięci o towarzyszu ziemskiej wędrówki Zbawiciela, apostole, który wspiera każdego, kto podejmuje trud pielgrzymki, by lepiej przygotować się na spotkanie z Chrystusem.

Tagi:
Św. Jakub Większy

Reklama

Festyn na Świętego Jakuba

2018-08-01 10:33

Anna Majowicz
Edycja wrocławska 31/2018, str. IV

W niedzielę 22 lipca w Małujowicach odbyły się uroczystości odpustowe ku czci św. Jakuba Apostoła, patrona miejscowej parafii oraz pielgrzymów

Anna Majowicz
Ucałowanie relikwii św. Jakuba Apostoła

Jakubowe spotkanie zgromadziło w sanktuarium św. Jakuba wielu gości z Dolnego Śląska, przedstawicieli władz samorządowych oraz liczne duchowieństwo. Uroczystej Mszy św. odpustowej przewodniczył ks. Grzegorz Mądry, który w homilii przywołał postać św. Jakuba Starszego – apostoła, pierwszego biskupa Jerozolimy i męczennika. – Coraz więcej pielgrzymów przybywa do tej świątyni, aby zobaczyć jej piękno, ale również po to, by pokłonić się jej patronowi. Jakub jako pierwszy z Apostołów poniósł śmierć za Chrystusa. Tuż przed egzekucją ucałował swojego kata. Gestem tym, tak bardzo wzruszył swego oprawcę, że ten sam został uczniem Chrystusa i również oddał za Niego swoje życie. Święty Jakub dał tym samym największe świadectwo miłości. Pokazał heroizm i wielką ofiarę. Pokazał, że można być do końca człowiekiem modlitwy, świadkiem Jezusa Chrystusa i że można osiągnąć świętość bez względu na swoje słabości – mówił kapłan, przypominając także znaczenie Santiago de Compostela i odradzających się szlaków do grobu św. Jakuba. – Kiedy św. Jakub został biskupem Jerozolimy, zaraz po zesłaniu Ducha Świętego przybył do Hiszpanii i tam głosił Ewangelię. Po latach wrócił do Jerozolimy i tam go pochowano, jednak ze względu na Arabów, którzy plądrowali Ziemię Świętą, przeniesiono jego grób do Santiago de Compostela. Przez wieki miasto stało się wyjątkowym miejscem pielgrzymowania. Z różnych stron Europy do grobu świętego prowadziły pielgrzymie szlaki, zwane drogami św. Jakuba – dodał.

Uroczysta Eucharystia zakończyła się procesją wokół kościoła, po której wierni ucałowali relikwie św. Jakuba Apostoła. Po Mszy św. na placu przy Sanktuarium odbył się rodzinny festyn.

Pierwszą atrakcją, jaka czekała na uczestników, była możliwość zwiedzenia Galerii Sztuki „Manufacture MRN”, w której wystawiono dzieła Romana i Mateusza Niedbała. Następnie wójt gminy Skarbimierz Andrzej Pulit przekazał druhom z OSP Łukowice Brzeskie i OSP Zwanowice sprzęt ratownictwa medycznego. Ekwipunek współfinansowano ze środków „Funduszu Sprawiedliwości”, którego dysponentem jest Minister Sprawiedliwości. – Zakupiony został m.in. defibrylator, sprzęt do bezpośredniego ratowania życia osób, u których stwierdzimy zatrzymanie pracy serca. Umieszczony zostanie na zewnątrz remizy OSP, w specjalnej kapsule, która zabezpieczy go przed wpływami atmosferycznymi – zaznaczył Grzegorz Pogorzelski, komendant OSP w Skarbimierzu. Wielkim zainteresowaniem cieszył się przygotowany przez druhów pokaz akcji ratowniczej po wypadku drogowym. W programie festynu odbyło się także zwiedzanie sanktuarium św. Jakuba. Historię kościoła w Małujowicach oraz tajemnice jego malowideł można było poznać dzięki opowieści przewodnika, dr. Tadeusza Jurka. Organizatorzy pomyśleli także o najmłodszych. Dzieci mogły pojeździć konno, przygotowano dla nich animacje z Seledynkiem, dmuchańce i poczęstunek. Na dorosłych z kolei czekały pyszne ciasta upieczone przez mieszkańców wsi, koncert kabaretu Związku Emerytów z Brzegu „RE-Aktywacja” oraz zabawa pod chmurka z zespołem „Lego”.

Festyn na Świętego Jakuba zorganizowali: parafia w Małujowicach, sołtys, Rada Sołecka oraz Gminna Biblioteka Publiczna w Skarbimierzu.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Dzieją się Cuda

2019-06-12 09:02

Jolanta Marszałek
Niedziela Ogólnopolska 24/2019, str. 20-21

Od kilku miesięcy w parafii pw. Ducha Świętego w Nowym Sączu znajdują się relikwie św. Szarbela z Libanu. I dzieją się cuda. Ludzie doznają wielu łask, także uzdrowienia. Jedną z uzdrowionych jest Barbara Koral – żona Józefa, potentata w branży produkcji lodów, i matka trójki dzieci. Cierpiała na raka trzustki, po którym nie ma śladu. 17 maja br. publicznie podzieliła się swoim świadectwem

Wikipedia

W październiku ub.r. wykryto u mnie nowotwór złośliwy trzustki – opowiada Barbara Koral. – Przeżyłam szok. Ale głęboka wiara i ufność w łaskawość Boga wyjednały mi pokój w sercu. Leżałam w szpitalu w Krakowie przy ul. Kopernika, nieopodal kościoła Jezuitów. Dzieci i mąż byli ze mną codziennie. Modliliśmy się do Jezusa Przemienionego za wstawiennictwem św. Jana Pawła II oraz św. Szarbela. Zięć Piotr przywiózł od znajomego księdza płatek nasączony olejem św. Szarbela. Codziennie odmawialiśmy nowennę i podczas modlitwy pocierałam się tym olejem. Czułam, że mając św. Szarbela za orędownika, nie zginę – wyznaje.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Pielgrzymka coraz bliżej!

2019-06-18 00:58

Agata Pieszko

W poniedziałek (17.06) w Duszpasterstwie Akademickim „Wawrzyny” po raz kolejny spotkali się Przewodnicy Pieszej Pielgrzymi Wrocławskiej na Jasną Górę. Spotkanie trwało do późna, ponieważ pielgrzymka zbliża się wielkimi krokami i organizatorzy dokładają wszelkich starań, aby dopiąć wszystko na ostatni guzik. Nad wszystkim czuwał tradycyjnie ks. Stanisław „Orzech” Orzechowski, Główny Przewodnik PPW.

Agata Pieszko

Rys tegorocznej pielgrzymki

w dniach 2-10 sierpnia setki wiernych wezmą udział w 39. Pieszej Pielgrzymce Wrocławskiej na Jasną Górę. W tym roku punktem wyjścia do rozważań w drodze będzie Credo, czyli wyznanie wiary, a szczególnie fragment „Wierzę w Ducha Świętego, Pana i Ożywiciela, który od Ojca i Syna pochodzi. Który z Ojcem i Synem wspólnie odbiera uwielbienie i chwałę, który mówił przez Proroków”. Hasło tegorocznej pielgrzymki to „Ożywiciel”. Nawiązuje ono do hasła nowego roku duszpasterskiego, które brzmi: „W mocy Bożego Ducha”. Cały Kościół we wszystkich okresach liturgicznych pochyla się więc nad Trzecią Osobą Boską. – Pierwszy obraz, jaki mamy w Piśmie Świętym, to Duch Święty, który unosi się nad wodami – podkreśla ks. Stanisław Orzechowski, główny przewodnik PPW. Świat został ożywiony, dzięki Jego tchnieniu!

Pielgrzymkę rozpocznie Msza Święta w Katedrze

Od wielu lat pierwsza Msza Święta na pielgrzymim szlaku odbywała się w miejscowości Malin, natomiast tym razem pielgrzymowanie rozpocznie Eucharystia w Katedrze Wrocławskiej o godz. 6:00. Decyzja o Mszy św. w Malinie była podyktowana względami praktycznymi, ponieważ przed laty w pielgrzymce uczestniczyło nawet 5 tys. wiernych, których Katedra nie mogła pomieścić. Pozostali blokowali więc Ostrów, dlatego organizatorom zawsze zależało na tym, żeby jak najwcześniej wyjść z miasta, by nie paraliżować ruchu. W tym roku pielgrzymka wyruszy z Wrocławia po Mszy św., jednak niezaprzeczalnym plusem jest to, że wszyscy, którzy z różnych powodów nie będą mogli fizycznie pielgrzymować, wezmą udział w pierwszej pielgrzymkowej Liturgii.

Przypominamy, że wszyscy pielgrzymi powinni złożyć swoje bagaże na ul. św. Marcina przy pomniku św. Jana XXIII do godz. 5:45.

Bronimy istoty

Na Ogólnopolskim Spotkaniu Księży Przewodników w Koszalinie przedstawiono projekt przedsiębiorców z branży cyfrowej, którzy zaproponowali aplikację mobilną dla pielgrzymów. Nasi księża na całe szczęście nie przyjęli tego pomysłu. Rekolekcje w drodze są tak wyjątkowe m.in. dlatego, że możemy wyjść ze świata elektroniki, w którym żyjemy na co dzień i całą swoją uwagę poświęcić Panu Bogu.

W tym roku organizatorzy zrezygnowali z codziennej adoracji po Eucharystii pielgrzymkowej. Dlaczego? Dobre pytanie. Może pielgrzymi nie doceniali tego pięknego momentu? Tym razem adoracja Najświętszego Sakramentu odbędzie się 4 sierpnia na odcinku Oleśnica-Namysłów. Rok temu pielgrzymi byli bardzo poruszeni tym, że Pan Jezus obecny w Najświętszym Sakramencie był z nimi w drodze, będzie to wiec jeden z najbardziej wyczekiwanych dni pielgrzymki. Piątego dnia pielgrzymi mają otrzymać w lesie za Wołczynem zawieszki z Duchem Świętym, a w Borkach Wielkich, w szóstym dniu wędrówki, odbędzie się odnowienie przyrzeczeń małżeńskich.

Wieczór uwielbienia w Kluczborku

Program sierpniowej pielgrzymki nie ulega większym zmianom. Warto jednak zaznaczyć, że w Kluczborku odbędzie się wieczór uwielbienia z adoracją Najświętszego Sakramentu przy oprawie muzycznej zespołu „N.O.E”. Możliwe, że pielgrzymi będą mieli okazję do modlitwy przy Monstrancji Fatimskiej – darze Sanktuarium Matki Bożej Fatimskiej w Zakopanem i Fundacji Aniołów Miłosierdzia. Uwielbienie rozpocznie się o godz. 20:00, a zakończy ok. godz. 21:15 Apelem Jasnogórskim.

Wzmożona ostrożność

W świetle ostatniego tragicznego wydarzenia, jakim było zranienie nożem ks. Ireneusza Bakalarczyka w samym sercu Wrocławia, Służby Porządkowe PPW postarają się o wzmożoną ochronę policji w trakcie pielgrzymki. Ostatnie miesiące pokazały, że możemy się liczyć z różnego rodzaju prowokacjami, czy manifestacjami.

– Powinniśmy się poważnie zastanowić nad jasną procedurą działania w takiej sytuacji – mówi ks. Tomasz Płukarski, Rzecznik Prasowy Pieszej Pielgrzymki Wrocławskiej.

Media udowodniły, że wystarczy niewłaściwe zachowanie jednej osoby, a ucierpieć może ogół, w tym wypadku cała pielgrzymka. Służby Porządkowe niejednokrotnie dawały jednak pielgrzymom dowody na to, że mogą się czuć przy nich bezpiecznie.

Apel na Jasnej Górze dla wrocławian!

W tym roku pielgrzymi z Wrocławia mają oficjalne zaproszenie do uczestnictwa w Apelu Jasnogórskim, który 9 sierpnia o godz. 21:00 poprowadzi o. bp Jacek Kiciński w Kaplicy Cudownego Obrazu Matki Bożej na Jasnej Górze. Ten czas będzie zarezerwowany dla pielgrzymki wrocławskiej i jest odpowiedzią na prośby pielgrzymów, którzy pragnęli w poprzednich latach uczestniczyć w wieczornym apelu, jednak ze względu na inne pielgrzymki nie mieli takiej możliwości.

Grupy pielgrzymkowe

W Pieszej Pielgrzymce Wrocławskiej wyruszy 18 grup. Dodatkową grupę stanowią duchowi uczestnicy. Każda z grup proponuje inną duchowość. Na szlaku pojawi się grupa rodzinna, akademicka, pokutna, młodzieżowa, a także grupy prowadzone przed ojców i braci zakonnych. Pod opieką s. M. Samueli Brodackiej OSF formuje się nowa grupa o nazwie Lectio Divina, której uczestnicy będą mogli pielgrzymować jeszcze bardziej zasłuchani w Słowo Boże.

Zapisy

Każda parafia w Archidiecezji Wrocławskiej otrzymała komplet materiałów pielgrzymkowych. W celu zapisania się na pielgrzymkę należy zgłosić się do proboszcza swojej parafii i zapytać o PPW. Każdy duszpasterz otrzymał listę, na której może zapisywać chętnych do uczestnictwa. Taka lista trafi później do Biura Pielgrzymkowego. Istnieje także możliwość bezpośrednich zapisów w Centralnym Punkcie Informacyjnym Pielgrzymki, który będzie czynny od 30 lipca do 1 sierpnia 2019 w godz. od 11:00 do 17:00. Punkt mieści się we wrocławskim Duszpasterstwie Akademickim „Wawrzyny” przy ul. Bujwida 51. W biurze będzie można wybrać także grupę, z którą pragnie się pielgrzymować. Osoby spoza Wrocławia mogą zapisać się również w trakcie pielgrzymki. Koszt uczestnictwa to 95 zł, natomiast osoby urodzone po 2003 r. (włącznie) są objęte opłatą ulgową – 85 zł.

Msze Święte w intencji pielgrzymki

Przypominamy o Mszach Świętych w intencji 39. Pieszej Pielgrzymki Wrocławskiej na Jasną Górę, które odbywają się w Katedrze Wrocławskiej w każdy drugi poniedziałek miesiąca o godz. 18:30. Najbliższa Msza Święta odbędzie się 8 lipca, a odprawi ją ks. Marek Leśnik, przewodnik grupy XXI młodzieżowej.

Orzech nadal świętuje swój jubileusz!

Na koniec poniedziałkowego spotkania księża wraz z s. Samuelą i Służbami Porządkowymi podarowali Orzechowi ikonę Trójcy Świętej z okazji jubileuszu 55 lat kapłaństwa.

– Twoja Pani Orzechowska, czyli laska pasterska nie darmo w Twoich rękach – mówił ks. Aleksander Radecki podczas składania życzeń – Orzech jest wielki, niech żyje wiecznie!

– Bez pielgrzymki by mnie nie było. Pielgrzymka zawsze mnie cieszyła, chociaż czasem były trudności, ale one zanikały wobec tego celu, który się realizowało dzięki ludziom – mówi Orzech.

Więcej informacji o Pieszej Pielgrzymce Wrocławskiej na Jasną Górę.

Facebook pielgrzymki wrocławskiej.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem