Reklama

muzeum od kuchni

Czego nie oglądają muzealni goście

2018-07-25 11:11

Wojciech Bobrowski
Niedziela Ogólnopolska 30/2018, str. 12-14

Sylwester Braun „Kris”/ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Większość czytelników tygodnika „Niedziela” zna Muzeum Powstania Warszawskiego – jeśli nie z własnej wizyty, to z opowiadań dzieci lub wnuków, które właśnie wróciły ze szkolnej wycieczki. Jednak to, co widzimy, to nie wszystko. Można powiedzieć, że z muzeum jest trochę tak jak z rolnikiem, który sam sprzedaje produkty swojego gospodarstwa. Najpierw musi wyprodukować to, co później proponuje klientom. W tym artykule zajmiemy się głównie częścią produkcyjną, mówiąc inaczej – muzealną kuchnią.

Muzyka, sport i ochotnicy – wolontariusze

Panu Szymonowi Niedzieli, szefowi działu zatrudniającego muzealnych przewodników, zadałem następujące pytanie: – Dla większości naszych gości Pański zespół jest jeśli nie jedyny, to na pewno najważniejszy – czy mają oni rację? Otrzymałem odpowiedź, której nie oczekiwałem – tym, co dociera do największej liczby odbiorców z patriotycznym przekazem, nie są muzealne wystawy. Są to organizowane przez nas wydarzenia społeczno-medialne o ogólnopolskim zasięgu. Najważniejsze z nich polegają na przyciąganiu młodych ludzi do patriotycznych idei przez muzykę – koncerty, płyty oraz spektakle teatralne, a także wspólne śpiewanie powstańczych piosenek w sierpniową rocznicę. W ubiegłym roku liczba uczestników tej muzycznej akcji na placu Piłsudskiego wyniosła prawie 20 tys. Upowszechnienie historycznej wiedzy na większą skalę Muzeum osiąga także przez sport i zabawę. Corocznie odbywa się warszawski rowerowy rajd uliczny szlakiem walk powstańczych.

Jest on połączony z przekazem wiedzy historycznej, podobnie jak skierowana do młodszych odbiorców propozycja gry ulicznej „Raz, dwa, trzy, warszawiakiem jesteś Ty”. Zadania te realizują wszyscy pracownicy instytucji i nie tylko, bo czynią to także wolontariusze, którzy wykonują tę pracę zupełnie bezinteresownie.

Reklama

– Z Muzeum współpracuje obecnie 180 czynnych wolontariuszy – mówi pani Marta Walkowska-Lipko, kierownik Centrum Wolontariatu Muzeum Powstania Warszawskiego. – Najmłodsi z nich mają czternaście lat, jest chłopiec, który w tym wieku zdał egzamin na muzealnego przewodnika i rok później zaczął oprowadzać rówieśników. Najstarsze osoby z tego grona doświadczyły losu dziecka w czasach wojny. W ciągu ostatniego roku wszyscy wolontariusze przepracowali łącznie 70 tys. godzin. Trudno znaleźć dział muzealny, gdzie by ich nie było. Jedną z najważniejszych koordynowanych przez nas akcji jest organizowany w sierpniową rocznicę integracyjny zlot ZHP, ZHR i innych związków harcerskich.

Niekiedy mówi się, że jest to już martwa idea, której nikt nie służy bezinteresownie. Czy dla setek, a w ciągu kilkunastu lat już dla tysięcy wolontariuszy tą ideą są tylko Muzeum i pamięć o Powstaniu, jego bohaterach i ofiarach? Jestem pewien, że nie, gdyż tą ideą jest Polska.

Archiwa

Muzeum gromadzi powstańcze pamiątki – archiwalia w trzech zbiorach – kolekcjach, którymi zarządzają odpowiednie działy. Dział Archiwum pracuje z dokumentami i rekwizytami. W zbiorach gromadzonych przez Dział Ikonografii i Fotografii znajdują się zapisane na kliszach i nośnikach komputerowych zdjęcia z walk i powstańczej Warszawy. Dział Archiwum Historii Mówionej od początku swego istnienia nagrywa wywiady z uczestnikami Powstania Warszawskiego, żołnierzami i cywilami.

Większość eksponatów archiwalnych pochodzi z darowizn kombatantów i ich rodzin. Liczba eksponatów zgromadzonych przez 14 lat funkcjonowania placówki przekroczyła 100 tys. Są one opracowywane (badane), następnie przechowywane i udostępniane do celów naukowych, wydawniczych i edukacyjnych. Czasami nie udaje się tu uniknąć pewnych napięć. Osoby przynoszące swoje pamiątki z powstania zwykle oczekują, że szybko będzie można je obejrzeć w muzealnych galeriach. Niestety, nie jest to możliwe – ekspozycja stała się nie zmienia, a na wystawy czasowe trzeba czekać. Od roku muzealni goście oglądają z zainteresowaniem wystawę „1000 pamiątek”. Są tam przedmioty codziennego użytku i militaria. Panie najczęściej zatrzymują się przy fantazyjnej damskiej kreacji uszytej z firanki i zasłony okiennej. Jest naprawdę bardzo elegancka i jakby współczesna.

Muzeum posiada także zbiory, których dużą część możemy obejrzeć, nie wychodząc z własnego mieszkania. Wystarczy na muzealnej stronie www.1944.pl w zakładce „przeglądaj zasoby” otworzyć fototekę. Możemy tam odszukać 8 tys. powstańczych fotografii z 45 tys. posiadanych i opisanych przez muzealnych specjalistów. Najcenniejsze z nich, ok. 13 tys. klisz, są przechowywane w pomieszczeniu o regulowanej temperaturze i wilgotności. Do tej grupy należy m.in. 870 negatywów z kolekcji Eugeniusza Lokajskiego – powstańczego fotografa, porucznika Armii Krajowej, a przed wojną wybitnego lekkoatlety i olimpijczyka. Dzięki uprzejmości szefowej działu pani Joanny Lang prezentujemy na poprzednich stronach dwie unikatowe fotografie: na pierwszej z nich widnieje reporter Sylwester Braun „Kris”. Na drugiej widzimy uwiecznionych przez niego powstańców walczących przy wejściu do kościoła Świętego Krzyża na Krakowskim Przedmieściu.

Zasadniczą działalność Archiwum Historii Mówionej można sprowadzić do znanego wyrażenia: „Zdążyć przed Panem Bogiem”. W przeciwieństwie do Hanny Krall, która zdołała przeprowadzić wywiad z jednym z dowódców Powstania w Warszawskim Getcie Markiem Edelmanem, kiedy ten był w sile wieku, pracownicy Muzeum nie mieli już takiej możliwości. Powstało ono zbyt późno. Dowódcy powstańczych oddziałów byli zwykle starsi nie tylko stopniem, ale i wiekiem. W początkowym okresie istnienia Archiwum Historii Mówionej przeprowadzano nawet 40 wywiadów miesięcznie, a w całym ubiegłym roku było ich tylko 15. Czas jest nieubłagany. Do tej pory zgromadzono 4 tys. nagranych wspomnień. Wymienię dwa z nich, pochodzące od znanych mi osób. Pierwsze – to wywiad z ówczesnym ułanem z Grupy „Kampinos” Andrzejem Brudzyńskim, któremu ks. Stefan Wyszyński udzielił bez spowiedzi rozgrzeszenia zbiorowego, w obliczu śmierci (in articulo mortis), gdy oddział spieszył z pomocą na warszawski Żoliborz. Miało to miejsce w Laskach, ukrywał się tam późniejszy Prymas Tysiąclecia. Drugie – to świadectwo ks. Stanisława Kicmana, który po Powstaniu jako siedmioletni chłopiec został z mamą wywieziony na roboty do Niemiec. Mówi on tak: „Chłopcy z Hitlerjugend ćwiczyli sobie rzucanie swoimi nożami fińskimi w drzewo i zobaczyli nas. Zaczęli nas kopać, bić (...), a ja zaniemówiłem ze strachu, nie z odwagi, broń Boże. Więc postanowili mi dać szkołę i utopić w tej rzeczce. Ciągnęli mnie, miałem pozrywane paznokcie, bo rwałem ziemię, trawę. Moje drewniaki już spłynęły z wodą, nogi miałem w wodzie. Na szczęście na mostku nad tą rzeczką – [za fabryką] – stanął inżynier, Ślązak, Skoluda się nazywał, ale mówił po polsku. I zobaczył, co się dzieje, wrzasnął na tych chłopaków i oni uciekli. W ten sposób ten człowiek uratował mi życie na pewno, bo by mnie tam, jak kota, utopili”. Szkoda, że szefowie Polskiego Instytutu Sztuki Filmowej wspomnień tych nie czytają i często realizują scenariusze, o których nawet nie warto wspominać.

Nauka i edukacja

Działowi Edukacyjnemu patronuje pomnik Małego Powstańca z ul. Podwale. Jego kopia stojąca w sali, gdzie odbywają się zajęcia dla najmłodszych gości, jest widoczna z muzealnego korytarza. Kilka miesięcy temu, kiedy oprowadzałem grupę starszych osób, pewien pan zwrócił mi uwagę, że rzeźba ta nie może mieć nic wspólnego z prawdą, gdyż 12-letni chłopiec byłby zupełnie nieskuteczny w posługiwaniu się pistoletem maszynowym i po oddaniu pierwszego strzału zostałby przewrócony na ziemię siłą odrzutu broni. Przyznałem mu rację i dodałem, że pomnik ten został przekazany warszawiakom dwa miesiące po zakończeniu stanu wojennego w 1983 r. W ten sposób rządzący wówczas Polską komunistyczni generałowie chcieli nieco poprawić swój wizerunek i jednocześnie zdyskredytować dowództwo AK, sugerując, że wbrew polskiej tradycji wysyłali oni dzieci do walki zbrojnej. Rzeźba jest całkowicie ahistoryczna, jednak pomimo to pomnik wrósł w naszą świadomość i stał się jedną z „twarzy” Powstania. Zasadniczą działalnością Działu Edukacyjnego są codzienne lekcje muzealne dla uczniów szkół podstawowych i liceów. Powodzenie tych zajęć jest tak wielkie, że już na początku lipca był komplet zgłoszeń dla szkół podstawowych na cały przyszły rok szkolny. Od nauczania blisko jest już do nauki. Tym zajmuje się Dział Historyczny i jest to praktyczne zastosowanie historycznej wiedzy w identyfikacji osób, odnajdowaniu konspiracyjnych i powstańczych skrytek, a także w szybkiej ocenie przedmiotów odnalezionych przy budowie II linii metra i podobnych celów. Wiele z prowadzonych obecnie prac wykracza poza jeden zespół, np. aktualizacja ewidencji żołnierzy, cywilów i ofiar Powstania, a także obliczone na wiele lat przygotowanie wydania „Słownika biograficznego uczestników Powstania Warszawskiego”.

Trzy zdania na zakończenie

Dziękuję wszystkim, którzy poświęcili swój czas i dopomogli mi w napisaniu tego artykułu, a pani Annie Kotonowicz, rzecznikowi prasowemu Muzeum – także za pomoc organizacyjną.

Zdaję sobie sprawę z tego, że moje widzenie Muzeum jest wyidealizowane, problemy i konflikty międzyludzkie, które tam istnieją, są mi prawie nieznane. Mam jednak świadomość, że praca muzealnego zespołu każdego dnia buduje naszą polską pamięć i tożsamość.

Tagi:
muzeum Powstanie Warszawskie

Reklama

Panorama Świdnicy z religijnym przesłaniem

2019-11-13 11:47

Krystyna Smerd
Edycja świdnicka 46/2019, str. 7

Muzeum Dawnego Kupiectwa w Świdnicy w swoich bogatych zbiorach dotyczących historii miasta posiada bardzo ciekawą kolekcję obrazów, uzupełnianą od lat o dzieła współczesne, autorstwa uznanych artystów tworzących w Świdnicy i na ziemi świdnickiej

Krystyna Smerd
Kopię religijnego obrazu z katedry świdnickiej autorstwa Ruszkiewicza i Kukli możemy oglądać wśród dzieł malarskich kolekcji Muzeum Dawnego Kupiectwa

Do tych dzieł należy m.in. wielki obraz olejny zawieszony na ścianie muzeum przy szerokich schodach prowadzących do sal ekspozycji na pierwszym piętrze. Obraz ten przedstawia panoramę XVII-wiecznej Świdnicy, nad którą została namalowana postać Matki Bożej pełniącej z nieba straż nad jej mieszkańcami. Religijne przesłanie obrazu, jego rozmach i doskonałe wykonawstwo zapierają dech. Świdnica została zilustrowana z pełną obręczą posiadanych ówcześnie wspaniałych murów obronnych i bastei, które broniły wejść do XVII-wiecznego miasta. Jest zamek, są kościoły – w tym ten najważniejszy – wspaniała katedra pw. św. Stanisława i św. Wacława, świdnicki ratusz, kupieckie kamienice oraz ulice i place. Inspiracją dla powstania tego obrazu była makieta Świdnicy prezentowana w historycznej Sali Rajców muzeum. W dolnej części tego obrazu widnieje pięknie oddany łaciński napis „Sub tuum praesidium confugimus, sancta Dei Genitrix” – czyli tłumacząc na język polski – słowa modlitwy „Pod Twoją obronę uciekamy się, święta Boża Rodzicielko.

– Ten przepiękny obraz, który mamy w muzeum od 2008 r., jest kopią obrazu o tej samej treści, który znajduje się w katedrze świdnickiej – mówi dyrektor muzeum Wiesław Rośkowicz. – Oba obrazy– oryginał panoramy i kopia – są dziełami współczesnymi i zostały namalowane przez dwóch autorów – Mariana Ruszkiewicza i Roberta Kuklę ze Świdnicy. Koncepcję artystyczną tej panoramy przygotował i wykonał jej pełny szkic Marian Ruszkiewicz, bardzo znany i wielce ceniony świdnicki malarz, który ten obraz tworzył w ostatnich latach swojego życia, a rozpoczęte przez niego prace kontynuował i doprowadził do końca jego młodszy, bardzo utalentowany, kolega – Robert Kukla, także mieszkaniec Świdnicy. Oryginał panoramy – przypominam – można na co dzień oglądać w katedrze świdnickiej w kaplicy pw. św. Józefa, gdzie ten obraz został zawieszony na wprost ołtarza – dodaje dyrektor muzeum.

Z jego rozmów z przewodnikami licznych wycieczek nawiedzających katedrę oraz z własnych obserwacji wynika, że XVII-wieczna panorama Świdnicy bardzo się wszystkim podoba. – Dużo radości sprawia zwiedzającym także oglądanie kopii tego obrazu w naszym muzeum, którą prezentujemy od 2008 r. i którą również przygotował Robert Kukla – podkreśla Wiesław Rośkowicz.

Czas malowania panoramy bardzo mile wspomina Robert Kukla.

– To było trudne zadanie – mówi, wracając myślami do wydarzeń sprzed lat. W zasadzie cała warstwa malarska, którą widzimy dzisiaj na oryginale tego potężnego olejnego obrazu, który znajduje się dziś w katedrze świdnickiej, została założona przeze mnie na szkicu, który wykonał Marian Ruszkiewicz – wyjaśnia współautor tego dzieła. Dodaje, że zadanie, jakie mu powierzył dyrektor muzeum Wiesław Rośkowicz przed laty, by dokończyć obraz, było wielkim wyzwaniem. Kopia dla muzeum została stworzona w tej samej technice malarskiej i jest niemal identyczna. – Słowo „niemal” jest bardzo istotne, ponieważ w porównaniu do pierwowzoru została pomniejszona o ok. 20 proc. Kopię malowałem na podstawie zdjęcia z oryginału – w przeciwnym razie musiałbym malować wiele miesięcy w katedrze. Praca przy oryginale, jak i nieco później przy malowaniu kopii – dały mi wiele satysfakcji. Idea obrazu, jego głębokie religijne przesłanie, które nadał Marian Ruszkiewicz, jest bardzo piękna. Cieszę się, że nasz obraz w katedrze jest tak chętnie oglądany i zdobywa takie szerokie uznanie widzów. To było bardzo prestiżowe zlecenie. Jestem szczęśliwy, że w pewnym momencie zostałem zaproszony do tego, by kontynuować malowanie tego obrazu i że powierzono mi także wykonanie kopii dla muzeum – podkreśla Robert Kukla.

Warto dodać, że Robert Kukla to artysta, który lubi duże wyzwania – i to nie tylko w przenośni, ale też dosłownie. Od kilku lat rozwija swój talent, tworząc piękne świdnickie murale, z czego jest najbardziej teraz znany. Nadają one nowy charakter i blask Świdnicy. Odwołują się do naszych patriotycznych i religijnych uczuć i cieszą nasze serca.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Na dyskotekę w Adwencie?


Edycja warszawska 49/2005

Graziako/Niedziela

„Koleżanka zaprosiła mnie na osiemnastkę do modnego klubu. Impreza odbędzie się w Adwencie. Wiem, że będą tańce przy głośnej muzyce. Bardzo chciałabym pójść, ale nie wiem, czy mogę. W końcu Kościół nakazuje w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach”.
Martyna z Piastowa

Odpowiada o. Tomasz Wytrwał, dominikanin

W dzieciństwie, każdy z nas uczył się na pamięć katechizmu. Między innymi - przykazań kościelnych. I pewnie niewielu z nas uświadamiało sobie wtedy, że Kościół może coś w tej materii zmienić. Jak wielu z nas musiało być zaskoczonych, gdy dowiedziało się, że trzeba na nowo uczyć się przykazań kościelnych, że Katechizm Kościoła Katolickiego wprowadził nowe przykazania kościelne (por. KKK n. 2041-2043).
Dlatego przypomnijmy sobie brzmienie przykazań kościelnych w nowym sformułowaniu:
1. W niedzielę i święta nakazane uczestniczyć we Mszy św. i powstrzymać się od prac niekoniecznych.
2. Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty.
3. Przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym, przyjąć Komunię św.
4. Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach.
5. Troszczyć się o potrzeby wspólnoty Kościoła.
Nas szczególnie interesuje czwarte przykazanie kościelne.
Wszyscy wierni są zobowiązani do pokutowania za swoje grzechy. Jest to wyraz naszej pobożności. Dlatego Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, aby wierni podejmowali pokutę nie tylko samodzielnie, ale także we wspólnocie.
Czasem pokutnym w Kościele są poszczególne piątki całego roku i czas Wielkiego Postu.
Czynami pokutnymi są: post, modlitwa i jałmużna. Ponadto uczynki pobożności i miłości, umartwienia, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post. Wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych obowiązuje wszystkich, którzy ukończyli 14. rok życia we wszystkie piątki i Środę Popielcową oraz jest zalecana, ze względu na polską tradycję, w Wigilię Bożego Narodzenia. Post (jeden posiłek do syta i dwa skromne) obowiązuje w Środę Popielcową i w Wielki Piątek wszystkich między 18. a 60. rokiem życia.
Powstrzymywanie się od zabaw obowiązuje we wszystkie piątki i w czasie Wielkiego Postu. Oznacza to między innymi, że w piątki całego roku, a więc także w okresie Adwentu, nie można chodzić np. na dyskoteki, urządzać zabaw etc.
Z powyższych zmian powinniśmy zapamiętać, że Adwent nie jest czasem pokutnym, a radosnym oczekiwaniem na spotkanie ze Zbawicielem.

(Oprac. Michał Gawryszewski)

O. Tomasz Wytrwał jest dominikaninem, duszpasterzem rodzin w klasztorze św. Jacka na ul. Freta.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Rzeszów: 25 lat Katolickiego Radia Via

2019-12-08 17:40

tn / Rzeszów (KAI)

Katolickie Radio Via świętowało jubileusz 25-lecia. Pierwsza dwugodzinna audycja katolickiej rozgłośni z Rzeszowa została wyemitowana 8 grudnia 1994 r. Z okazji jubileuszu została odprawiona Msza św. pod przewodnictwem bp. Jana Wątroby, a słuchacze i pracownicy rozgłośni spotkali się na dniu otwartym w studiu radiowym przy ul. Zamkowej.

Radiowe studia 8 grudnia szczelnie wypełnili słuchacze i dziennikarze. Był urodzinowy tort, pozdrawiania na antenie oraz liczne wspomnienia i życzenia.

Bp Jan Wątroba na radiowej antenie zwrócił uwagę na ewangelizacyjną funkcję rozgłośni. „Radio Via oświetla życie światłem Ewangelii. Czyni to zarówno wprost, jak i pośrednio, m.in. przez programy kulturalne i muzyczne. Jeśli słowo Boże jest obecne w życiu wiernych, to rzuca właściwe światło na wszystko w czym uczestniczymy na co dzień” – mówił hierarcha.

Okazją do podziękowaniu Bogu za Radio Via była Mszy św. w kościele św. Rocha w Rzeszowie pod przewodnictwem bp. Jana Wątroby. W koncelebrze uczestniczyli: bp Edward Białogłowski, bp Kazimierz Górny i 33 księży.

W homilii bp Białogłowski wiele miejsca poświęcił wdzięczności. „U początku istnienia radia stał pierwszy biskup rzeszowski Kazimierz Górny. Podejmując decyzję, że diecezja, która dopiero budowała swoje struktury, włącza także w plan działań stworzenie od podstaw radia, bp Kazimierz wykazał się odwagą i dalekowzrocznością” – podkreślił biskup.

Z okazji jubileuszu radia ks. Witold Wójcik, dyrektor Radia Via, wręczył 42 srebrne mikrofony. Wśród wyróżnionych osób byli duchowni na czele z biskupami: Janem Wątrobą, Edwardem Białogłowskim, Kazimierzem Górnym, władze państwowe i samorządowe, dyrektorzy instytucji i właściciele firm współpracujących z radiem oraz wybrani pracownicy i współpracownicy.

„Rozgłośnia wpisała się nie tylko w życie diecezji rzeszowskiej, ale miasta Rzeszowa i wielu miejscowości na terenie Polski południowo-wschodniej. Przez codzienne programy informacyjne, reportaże i wywiady prezentujemy wiadomości ze świata polityki, kultury i sportu” – mówił ks. Witold Wójcik zwracając uwagę, że zainteresowania radia wykraczają poza życie Kościoła.

Katolickie Radio Via zostało powołane do istnienia dekretem bp. Kazimierza Górnego 1 października 1994 r. 8 grudnia 1994 r. została nadana pierwsza dwugodzinna audycja. Od 1 maja 1998 radio nadaje program całodobowy. Przez pierwsze 6 lat rozgłośnią kierował ks. Roman Jurczak. W tym czasie studio emisyjne mieściło się w Malawie, gdzie na pobliskim wzgórzu wybudowano wieżę i antenę nadawczą. Od lipca 2000 r. rozgłośnią kierował ks. Bogusław Przeklasa (zmarł w 2019 r.).

W 2000 r. studio emisyjne radia zostało przeniesione z Malawy do budynku Kurii Diecezjalnej przy ul. Zamkowej w Rzeszowie. W 2007 r. zamontowano drugą antenę nadawczą na górze Liwocz k. Jasła. Obecnie sygnał radiowy ze studia w Rzeszowie kierowany jest do nadajników na Magdalence (103,8 FM) i Liwoczu (94,1 FM), a stamtąd rozchodzi się w promieniu prawie 150 km i dociera poza granice województwa podkarpackiego. W 2013 r. ks. Przeklasę zastąpił ks. Marek Chorzępa, a od 2014 r. funkcję dyrektora pełni ks. Witold Wójcik.

CZYTAJ DALEJ

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Rozumiem