Reklama

Niedziela Kielecka

Misjonarz z amazońskiej dżungli

Ks. Tomasz Cieniuch, pracujący od 2014 r. w Peru, o misjach marzył już jako chłopak, odkąd przeczytał książkę Alfreda Szklarskiego „Tomek wśród łowców głów”. Zanim jednak postawił stopę w sercu amazońskiej dżungli, po szkole średniej wstąpił do Zgromadzenia Księży Marianów. Spędził w zakonie pięć lat i bardzo sobie ceni to doświadczenie. Następnie wstąpił do Wyższego Seminarium Duchownego w Kielcach. Po święceniach kapłańskich w 1999 r. pracował w Leszczynach, a po dwóch latach wyjechał do pracy misyjnej do Kazachstanu, gdzie przebywał do 2005 r. Potem były inne kieleckie parafie

Niedziela kielecka 42/2018, str. IV

[ TEMATY ]

misja

Zdjęcia: Archiwum ks. Tomasza Cieniucha

W czasie posługi w parafii w Łopusznie (był rok 2013 i Tydzień Misyjny) podczas modlitwy poczuł jakiś głęboki impuls, by wyruszyć na misje. Ta myśl była na tyle mocna, że poszedł z nią do bp. Ryczana i powiedział mu o swoim pragnieniu. On dał mu zielone światło. Po roku oczekiwań i przygotowań w Warszawie w Centrum Formacji Misyjnej, pragnienie urzeczywistniło się. 1 czerwca 2014 r. został posłany przez bp. Ryczana na misje do Peru.

Od 2015 r. pracuje w parafii liczącej już 100 lat, w Puerto Ocopa, w wikariacie San Ramón, gdzie mieści się pofranciszkański kościół oraz internat dla chłopców i dziewcząt, w którym pracują siostry franciszkanki. Parafia jest rozległa, liczy siedemdziesiąt wiosek, do których ksiądz dociera drogami szutrowymi, ale przeważnie płynie łodzią po rzekach: Perené, Rio Tambo, Pangá, Ene (Stąd tak cenne była dla niego łódź, jaką mógł zakupić dzięki ofiarom mieszkańców diecezji kieleckiej). Wioski te zamieszkują Indianie z plemienia Ashaninka. Jest tutaj wiele sekt protestanckich i duże zróżnicowanie kulturowe. Tutejszy bp Gerard Žerdin założył prężnie działający Uniwersytet NOPOKI dla Indian. Kształci on obecnie ponad 700 młodych ludzi. Misja zmienia się, nawet rozrasta. W Nuevo Pozuzo na terenie misji Puerto Ocopa podczas tego lata ks. Łukasz Zygmunt, przebywający z klerykami odbywającymi staż misyjny w Peru, poświęcił krzyż misyjny. Tutaj w przyszłości powstanie parafia.

Zawsze jesteśmy tutaj gośćmi

Ks. Tomek dawno wyzbył się swoich wyobrażeń na temat misji. Liczy się obecność. Resztę robi Pan Bóg. – Trzeba kochać tych ludzi, zaakceptować ich takich, jakimi są. My nie jesteśmy tam gospodarzami, zawsze jesteśmy gośćmi u nich. Nie możemy ich zmieniać na siłę. Nie o to chodzi, ile będzie chrztów, Mszy św. ect. Trzeba po prostu autentycznie być z nimi. Oni są nieufni wobec białych i mają do tego podstawy. Są bardzo poranieni przez terroryzm, jaki rozniecił maoistowski Świetlisty Szlak – komunistyczna partyzantka. Zostali wypędzeni z własnej ziemi. Wielu Indian wtedy zginęło. Teraz są ostrożni. Potrzeba czasu, by się otworzyli, zwłaszcza na białego człowieka. Ks. Tomek ma na ogół dobre doświadczenia, ale zdarzają się też trudne, czasem odrzucenie. – Jeździłem do wiosek przed Bożym Narodzeniem, przywoziłem im ryż, panettone (rodzaj babki) i podarunki dla dzieci: zeszyty, kredki, przybory szkolne. Pewnego razu, kiedy przyjechałem do jednej z wiosek, krzyczeli „saca oho”, czyli „łowca organów”. Potem jednak przekonali się, że jestem księdzem, otworzyli się powoli. Skąd ten krzyk? Nie ma się czemu dziwić, że żyją w strachu, ponieważ gangi narkotykowe, a ściślej dawni terroryści ze Świetlistego Szlaku, porywają indiańskie dzieci dla organów. Takie przypadki się zdarzają. Stąd ich wielka nieufność. Pływałem tam regularnie, a jednak pewnego dnia wyrzucili mnie stamtąd z groźbą zabicia. Takie wydarzenia też trzeba umieć przyjąć, to uczy pokory – mówi.

Reklama

O swoich parafianach może mówić bardzo długo. Indianie Ashaninka są na ogół wierni swoim partnerkom, partnerom, bardzo rzadko rozwodzą się (należałoby powiedzieć odchodzą od rodzin, bo to nie zawsze małżeństwa potwierdzone sakramentem). Jeśli zdarza się zdrada, starszyzna upomina delikwenta. Dopiero, gdy to nie skutkuje, wydalają go z wioski. – Mieszkańcy są uczynni. Kiedy poproszę ich, aby przyszli pokosić trawę przy misji, przyjdzie nawet kilkadziesiąt osób. Przy parafii posadziłem plantację bananów. Trochę jest dla nas, resztę sprzedajemy. W ten sposób parafia może się utrzymać, ma na elementarne potrzeby. Ja też im pomagam, angażuję się w prace społeczne. To nas integruje – podkreśla. – Indianie Ashaninka są niestali w decyzjach i bardzo wyczuleni na swoich punkcie. Np. Umawiamy się na konkretny dzień na chrzty, o które bardzo proszą, po czym nikt nie przychodzi. Trzeba to umieć przyjąć. Oni nie żyją na czas, jak Europejczycy, nie noszą zegarków. Kochają wolność, przestrzeń. Lubią pracować na swoim polu. Są słabo wyedukowani, na obowiązek szkolny patrzą przez swój pryzmat. Jeśli dzieci nie chcą iść do szkoły, po prostu idą na pole.

Cierpliwość przede wszystkim

Ks. Tomasz mówi, że cierpliwość jest największą cnotą misjonarza. Długo musiał czekać aż będzie mógł uczestniczyć w zebraniach starszyzny wioski. To ważne gremium, gdzie omawiane są najistotniejsze sprawy, można sporo rzeczy wspólnie ustalić. –W końcu zostałem poproszony na część zebrania i nikt nie miał oporu wyprosić mnie po jakimś czasie – śmieje się. Jednak mieszkańcy potrafią okazać „padre” szacunek. Otrzymał od tutejszych władz strój ludowy oraz koronę ze swoim imieniem. Korona ma trzy pióra, oznaczają one władzę. Ks. Tomasz wspiera swoich parafian, odwiedza ich, przywozi niezbędną żywność, odzież. Z wioski do miasta czasem trzeba płynąć cały dzień, dlatego mieszkańcy są wdzięczni za takie podarunki. W czasie pobytu modli się z nimi, głosi katechezy, sprawuje dla nich Eucharystię, udziela sakramentów, słucha ich problemów.

Misje to również pokonywanie swoich uprzedzeń, nawet kulinarnych, całkowite przestawienie jadłospisu na lokalny. Aby być autentycznym, nie można odmówić wspólnego posiłku, tego czym częstują gospodarze wioski. Ks. Tomasz nie ma oporów przed lokalną kuchnią: zupa z żółwia należy do najdelikatniejszych, czasem są to owady, larwy... I nie z ciekawości, ale z konieczności. Podstawowe wyżywienie to ryż, juka, banany, ryby, czasem drób. Kiedyś w jednej z wiosek miesiąc żywił się tylko bananami, nic innego nie było.

Reklama

– W Cutivireni raz poszedłem z mieszkańcami łapać żaby. Myślałem, że będziemy chodzić gdzieś przy brzegu, a okazało się, że trzeba było wejść po pachy do rzeki. Nad tobą masa komarów, pająków, mrówek. A ty kilka godzin spędzasz w wodzie, próbując coś złapać... Potem żaby, ktore złapaliśmy, piekliśmy na ognisku. I to był dobry posiłek – wspomina.

Samotna Wigilia i nowy „połów”

Przed Bożym Narodzeniem odwiedziłem mieszkańców Cuitivireni. Nie było prądu, więc odprawiłem Pasterkę o 16. Potem Indianie poszli pić masato (napój alkoholowy o głęboko kulturowym znaczeniu). Jeśli Indianin pyta: „napijemy się masato”, oznacza to, że chce porozmawiać, że cię zaprasza. Wtedy jednak nie zostałem zaproszony. W Wigilię byłem sam. Pamiętam było ciemno już. Miałem tylko kawę i jakieś ciastka. Przy świeczce i latarce czytałem encyklikę Franciszka „Światło wiary” i tak sobie myślałem: – Po co tutaj jestem? Co ja tutaj robię? Przeczytałem tę encyklikę i była ona dla mnie wtedy, w trudnym momencie jakimś pokrzepieniem. My jesteśmy po to, aby świadczyć o Jezusie. Dziś nie przyszli ludzie, nieważne. Może przyjdą jutro.

I potem dzieje się coś takiego, co wyzwala nową nadzieję. – Kiedyś odwiedziłem wioskę na rzece Ene. W tym dniu, kiedy dotarłem, zmarł 11-letni chłopiec. Powiedziałem wówczas do jednego chłopaka: – Pójdźmy tam i pomodlimy się za niego. I tak zrobiliśmy. Potem on zwierzył się: – Księże, ja chcę być animatorem. Coś takiego się we mnie stało w czasie tej modlitwy, że ja muszę tak zrobić.

– Wiem, że od tej pory, gromadzi wszystkie dzieciaki z wioski w każdą sobotę. Czytają Biblię w ashaninka i modlą się wspólne. On robi dla nich katechezy. Edgar – bo tak ma na imię, to moja prawa ręka. Mnie wyrzucili stamtąd, ale on tam jest i ewangelizuje – opowiada ks. Cieniuch.

Posyła mnie Kościół

Podkreśla, że misje odzierają ze złudzeń, z własnych projektów. To Jezus posyła i On prowadzi tę misję. Ta świadomość, że nie jest się „autoposłanym”, ale to Kościół mnie posłał, jest bardzo pomocna – mówi.

Misjonarz wie, że powołanie nie jest stateczną raz wybraną drogą. Raczej ekscytującą i często wymagającą podróżą, rezygnacją ze znanych szlaków, wejściem w nieznane z zaufaniem, że jest przy tobie Chrystus. Ks. Cieniuch odczuwa w sercu wezwanie, by pójść dalej. Breu – rejon dżungli amazońskiej przy granicy z Brazylią, zamieszkiwany przez Indian Ashaninka, plemiona jeszcze nieucywilizowane, żyje tak, jak ich przodkowie. Zachowując rytuały, są wierni swoim tradycjom. Dotrzeć tam można tylko samolotem. Jedyne szlaki komunikacyjne to rzeki. Nie ma żadnych dróg, elektryczności. Już tam był wojskowym helikopterem, zobaczył przyszłe miejsce misji. Zdaje sobie sprawę, że po ludzku musi zostawić wszystko, każde zabezpieczenie. Ale wie, że idzie z Bogiem. To wystarczy.

2018-10-16 11:31

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Kard. Sarah: edukacja antidotum na zranienia człowieka

[ TEMATY ]

edukacja

misja

kard. Robert Sarah

antidotum

Vatican News

Kard. Robert Sarah

Na Uniwersytecie CEU San Pablo w Madrycie zaprezentowano XXI Kongres Katolicy i Życie Publiczne. Odbędzie się on w przyszłym tygodniu (15-17.11.2019) pod hasłem „Wolność edukacji, wolność wyboru” (Libertad para educar, libertad para elegir). Specjalnym gościem był kard. Robert Sarah, prefekt Kongregacji Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów, a jego wystąpienie spotkało się z ogromnym zainteresowaniem.

Miejsca w auli zajęło ponad 600 osób. Organizatorzy musieli udostępnić także inne pomieszczenia, w których wystąpienie kard. Saraha można było śledzić na przygotowanych ekranach.

Kard. Robert Sarah wygłosił konferencję na temat: „Znaczenie edukacji w dzisiejszej misji Kościoła” (Importancia de la educación en la misión de la Iglesia hoy). Bezprecedensowy kryzys antropologiczny i moralny, który dotyka nasze czasy wymaga od Kościoła większej odpowiedzialności i zaangażowania, aby mógł zaproponować swoje nauczanie w sposób jasny, precyzyjny i mocny. „Dzisiaj niektórzy chcieliby, aby Kościół skoncentrował się wyłącznie na praktykowaniu miłosierdzia, na pracy, by zredukować lub wykorzenić ubóstwo, na przyjmowaniu imigrantów, na towarzyszeniu i przyjmowaniu «zranionych życiem»”. To wszystko jest konieczne, mówił kard. Sarah, ale dzisiaj trzeba o „wiele bardziej pracować pod prąd, aby nie pozwolić, by tyle osób zostało zranionych na duszy, ciele, w inteligencji i afektywności. Czyż edukacja nie jest najlepszą prewencją? Chodzi tutaj o realizację sprawiedliwości i miłosierdzia”.

Dzisiaj większość uczniów i studentów żyje „w klimacie zarażonym ideologią gender, prometejską ideologią transhumanizmu, dążeniem do tego, aby człowiek zajął miejsce Boga. Musimy być zdolni do oceny powagi kryzysu” biorąc pod uwagę „ateistyczną atmosferę i obojętność na kwestie religijne bądź moralne, którymi nasiąknięta jest edukacja i struktury szkolne”. Kolejnym wyzwaniem jest „społeczne przyzwolenie na homoseksualizm”.

„Kościół i uniwersytet przechodzą przez bardzo poważny kryzys, kryzys społeczeństwa laickiego, zsekularyzowanego i bez Boga”. Ten kryzys ma swoje korzenie w „nieustannym kwestionowaniu podstawowych wartości, które przez tysiące lat wspierały, uczyły i kształtowały człowieka wewnętrznie”. W procesie wychowania „pierwszą komórką jest rodzina, która może dodać wielkiej siły wśród pomieszania idei, ideologii, dezinformacji i wrażeń, które atakują młodzież ze wszystkich stron”.

Kard. Sarah odniósł się również do kwestii ekologii. Wskazał, że „aktualna troska o środowisko naturalne, w którym człowiek żyje jest uzasadniona, alenie może się ograniczać jedynie do niego. Musi także wziąć pod uwagę środowisko społeczne i kulturowe, w którym wychowują się dzieci”. Wystąpienie watykańskiego dostojnika zostało przyjęte długimi i gorącymi brawami.

CZYTAJ DALEJ

Kiedy obowiązuje post?

Niedziela płocka 9/2003

Bożena Sztajner

Moi rodzice opowiadali mi, że kiedyś w okresie Wielkiego Postu wypalano nawet garnki, żeby nie została w nich ani odrobina tłuszczu. Dziś praktyka postu w Kościele jakby złagodniała. Przykazanie kościelne mówi o czasach pokuty, ale pozostaje problem, jak rozumieć te "czasy pokuty". Czy 19 marca, w czasie Wielkiego Postu, można zawrzeć sakrament małżeństwa z weselem? Czy w piątek można iść na dyskotekę? Czy w Adwencie można się bawić? Czy post nadal obowiązuje w Kościele?

Czwarte przykazanie kościelne, które dotyczy tych spraw, brzmi: "Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach". Wydaje się, że najważniejszym wyrażeniem w tak sformułowanym przykazaniu jest słowo "pokuta". Katechizm Kościoła Katolickiego precyzuje, że chodzi tutaj o pokutę wewnętrzną, która polega na nawróceniu serca, przemianie postaw, radykalnej zmianie całego życia na lepsze. To jest podstawowa, prawdziwa wartość pokuty, jej sedno. Takiej pokuty oczekuje od chrześcijanina Pan Bóg i Kościół. Chrześcijanie są zobowiązani do jej praktykowania cały czas. Ponieważ jednak różnie z tym bywa w ciągu kolejnych dni i miesięcy, Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, gdy koniecznie należy praktykować czyny pokutne, które wspomagają nawrócenie serca.
Jakie są te czyny pokutne? Wykładnia do omawianego przykazania podana przez Sekretarza Generalnego Episkopatu Polski wylicza: "modlitwa, uczynki pobożności i miłości, umartwienie przez wierniejsze pełnienie obowiązków, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych i post". Czas zaś pokuty, określony przez czwarte przykazanie, to poszczególne piątki całego roku i Wielki Post. We wszystkie piątki całego roku oraz w Środę Popielcową i Wigilię Bożego Narodzenia (o ile nie przypada wtedy IV niedziela Adwentu), obowiązuje chrześcijanina powstrzymanie się od spożywania pokarmów mięsnych, gdy ukończył on 14 rok życia. Zaleca się jednak, aby także młodsze osoby wprowadzać do tej praktyki, nie czekając aż osiągną one 14 lat. Warto jeszcze dodać, że według Konstytucji Apostolskiej Paenitemini zakaz spożywania pokarmów mięsnych nie oznacza zakazu spożywania nabiału i jaj oraz przyprawiania potraw tłuszczami zwierzęcymi.
Prymas Polski (to także ważne) udzielił dyspensy od obowiązku powstrzymania się od potraw mięsnych w piątki wszystkim, którzy stołują się w zakładach zbiorowego żywienia, gdzie nie są przestrzegane przepisy postne, a także takim osobom, które nie mają możności wyboru potraw, a muszą spożywać to, co jest dostępne do spożycia. Dyspensa ta nie dotyczy jednak Wielkiego Piątku, Środy Popielcowej i Wigilii Bożego Narodzenia. Zatem w te trzy dni obowiązuje w każdych okolicznościach powstrzymanie się od spożywania potraw przyrządzonych z mięsa.
Po wyjaśnieniu wymagań IV przykazania kościelnego w odniesieniu do wstrzemięźliwości od pokarmów mięsnych, zwróćmy uwagę na "nakazane posty" w tym przykazaniu. Post może być jakościowy i ilościowy. Ten pierwszy dotyczy niespożywania określonych pokarmów, np. mięsa. Ilościowy zaś polega, według wyżej wspomnianej Konstytucji Apostolskiej, na spożyciu jednego posiłku dziennie do syta i dopuszcza możliwość przyjęcia "trochę pokarmu rano i wieczorem". Taki post obowiązuje wszystkich wiernych między 18 a 60 rokiem życia w Środę Popielcową i w Wielki Piątek. Należy tutaj powtórzyć wcześniej napisane słowa, że ci, którzy nie mają 18 lat, właściwie od dzieciństwa powinni być wychowywani do spełniania tej praktyki. Błędem byłoby stawianie tego wymagania dopiero od wieku pełnoletności. Racje wydają się oczywiste i nie ma potrzeby ich przywoływania w tym miejscu.
Gdy chrześcijanin podlega uzasadnionej niemożności zachowania wstrzemięźliwości w piątek, powinien podjąć inne formy pokuty (niektóre z nich zostały przytoczone wcześniej). Natomiast post ilościowy i jakościowy w dwa dni w roku: Wielki Piątek i Środę Popielcową, powinien być koniecznie zachowywany. Winien rozumieć to każdy chrześcijanin, nawet ten, który słabo praktykuje wiarę. Dyspensa Księdza Prymasa, o której wspomniałem wcześniej, nie dotyczy zachowania postu w te dwa dni roku. Ci zaś, którzy z niej korzystają, powinni pomodlić się w intencji Ojca Świętego, złożyć ofiarę do skarbonki z napisem "jałmużna postna", lub częściej spełniać uczynki miłosierdzia.
Jeszcze kilka słów o zabawach. Powstrzymywanie się od udziału w nich obowiązuje we wszystkie piątki roku i przez cały Wielki Post, łącznie z dniem św. Józefa (19 marca) - jeśli wtedy trwa jeszcze Wielki Post. Adwent nie został zaliczony do czasów pokuty, dobrze jednak byłoby w tym czasie powstrzymać się od udziału w zabawach, zachowując starą i dobrą polską tradycję - Adwent trwa bardzo krótko, a karnawał jest tak blisko. W Adwencie zaś - co staje się coraz powszechniejszą praktyką - jest wiele spotkań opłatkowych, które mają inny charakter. Warto je upowszechniać i pozostawać w radosnym, pełnym nadziei oczekiwaniu na przyjście Zbawiciela w tajemnicy Bożego Narodzenia.

Od marca 2014 r. obowiązuje nowa wersja IV przykazania kościelnego

Przeczytaj także: Nowa wersja IV przykazania kościelnego - powstrzymanie się od zabaw tylko w Wielkim Poście
CZYTAJ DALEJ

Dziś Wielki Czwartek – początek Triduum Paschalnego

2020-04-09 07:21

[ TEMATY ]

Wielki Czwartek

Bożena Sztajner/Niedziela

Od Wielkiego Czwartku, który w tym roku przypada dziś, 9 kwietnia, Kościół rozpoczyna uroczyste obchody Triduum Paschalnego, w czasie którego będzie wspominać mękę, śmierć i zmartwychwstanie Jezusa Chrystusa. W Wielki Czwartek liturgia uobecnia Ostatnią Wieczerzę, ustanowienie przez Jezusa Eucharystii oraz kapłaństwa służebnego. W tym roku, z uwagi na panującą epidemię, przebieg liturgii będzie dostosowany do wymogów bezpieczeństwa. Dotyczy to zarówno ograniczonej liczby wiernych jak i niektórych szczegółów celebr.

Wielki Czwartek jest szczególnym świętem kapłanów. Rankiem, jeszcze przed wieczornym rozpoczęciem Triduum Paschalnego, ma miejsce szczególna Msza św. Co roku we wszystkich kościołach katedralnych biskup diecezjalny wraz z kapłanami (nierzadko z całej diecezji) odprawiał Mszę św. Krzyżma. W tym roku, zgodnie z zaleceniem Prezydium Episkopatu, w celu uniknięcia rozprzestrzeniania się wirusa na terenie diecezji, zaleca się zawężenie uczestników Mszy Świętej Krzyżma do najbliższych współpracowników biskupa.

#TRIDUUMwDOMUWIELKI CZWARTEK - DO POBRANIA

Podczas Mszy. św. Krzyżma biskup święci oleje (chorych i krzyżmo), które przez cały rok służą przy udzielaniu sakramentów chrztu, święceń kapłańskich, namaszczenia chorych. Kapłani koncelebrujący ze swoim biskupem odnawiali przyrzeczenia kapłańskie. Msza Krzyżma jest wyrazem jedności i wspólnoty duchowieństwa diecezji. Zgodnie z zaleceniami Episkopatu, "co do księży, którzy nie mogą wziąć udziału we Mszy Świętej Krzyżma, biskupi diecezjalni mogą rozważyć odnowienie przyrzeczeń kapłańskich w innym terminie, np. z okazji święceń prezbiteratu, po ustaniu restrykcji związanych z zagrożeniem".

Wieczorem w kościołach parafialnych i zakonnych Mszą Wieczerzy Pańskiej rozpoczyna się Triduum Paschalne. Przed rozpoczęciem liturgii opróżnia się tabernakulum, w którym przez cały rok przechowywany jest Najświętszy Sakrament. Odtąd aż do Nocy Zmartwychwstania pozostaje ono puste.

Msza św. ma charakter bardzo uroczysty. Jest dziękczynieniem za ustanowienie Eucharystii i kapłaństwa służebnego. Ostania Wieczerza, którą Jezus spożywał z apostołami, była tradycyjną ucztą paschalną, przypominającą wyjście Izraelitów z niewoli egipskiej. Wszystkie gesty i słowa Jezusa, błogosławieństwo chleba i wina nawiązują do żydowskiej tradycji.

Jednak Chrystus nadał tej uczcie nowy sens. Mówiąc, że poświęcony chleb jest Jego Ciałem, a wino Krwią, ustanowił Eucharystię. Równocześnie nakazał apostołom: "To czyńcie na Moją pamiątkę". Tradycja upatruje w tych słowach ustanowienie służebnego kapłaństwa, szczególne włączenie apostołów i ich następców w jedyne kapłaństwo Chrystusa.

W liturgii podczas śpiewu hymnu "Chwała na wysokości Bogu", którego nie było przez cały Wielki Post, biją dzwony. W tym roku zaleca się opuszczenie obrzędu umywania i ucałowania nóg dwunastu mężczyznom. Gest dokonywany przez głównego celebransa przypomina gest Chrystusa i wyraża prawdę, że Kościół, tak jak Chrystus, jest nie po to, żeby mu służono, lecz aby służyć.

Po Mszy św. rusza procesja do tzw. ciemnicy. Tam rozpoczyna się adoracja Najświętszego Sakramentu. Wymownym znakiem odejścia Jezusa, który po Ostatniej Wieczerzy został pojmany, jest ogołocenie centralnego miejsca świątyni, czyli ołtarza. Aż do Wigilii Paschalnej ołtarz pozostaje bez obrusu, świec i wszelkich ozdób.

Wielki Piątek

Wielki Piątek to dzień Krzyża. Po południu odprawiana jest niepowtarzalna wielkopiątkowa Liturgia Męki Pańskiej. Celebrans i asysta wchodzą w ciszy. Przed ołtarzem przez chwilę leżą krzyżem, a po modlitwie wstępnej czytane jest proroctwo o Cierpiącym Słudze Jahwe i fragment Listu do Hebrajczyków. Następnie czyta się lub śpiewa, zwykle z podziałem na role, opis Męki Pańskiej według św. Jana.

Po homilii w bardzo uroczystej modlitwie wstawienniczej Kościół poleca Bogu siebie i cały świat, wyrażając w ten sposób pragnienie samego Chrystusa: aby wszyscy byli zbawieni. Szczególnie przejmujące są modlitwy o jedność chrześcijan, prośba za niewierzących i za Żydów.

Centralnym wydarzeniem liturgii wielkopiątkowej jest adoracja Krzyża. Zasłonięty fioletowym suknem Krzyż wnosi się przed ołtarz. Celebrans stopniowo odsłania ramiona Krzyża i śpiewa trzykrotnie: "Oto drzewo Krzyża, na którym zawisło zbawienie świata", na co wierni odpowiadają: "Pójdźmy z pokłonem". Po liturgii Krzyż zostaje w widocznym i dostępnym miejscu, tak by każdy wierny mógł go adorować. Jest on aż do Wigilii Paschalnej najważniejszym punktem w kościele. Przyklęka się przed nim, tak, jak normalnie przyklęka się przed Najświętszym Sakramentem. Po adoracji Krzyża z ciemnicy przynosi się Najświętszy Sakrament i wiernym udziela się Komunii.

Ostatnią częścią liturgii Wielkiego Piątku jest procesja do Grobu Pańskiego. Na ołtarzu umieszczonym przy Grobie lub na specjalnym tronie wystawia się Najświętszy Sakrament w monstrancji okrytej białym przejrzystym welonem - symbolem całunu, w który owinięto ciało zmarłego Chrystusa. Cały wystrój tej kaplicy ma kierować uwagę na Ciało Pańskie. W wielu kościołach przez całą noc trwa adoracja.

W Wielki Piątek odprawiane są także nabożeństwa Drogi Krzyżowej. W wielu kościołach rozpoczyna się ono o godz. 15.00, gdyż właśnie około tej godziny wedle przekazu Ewangelii Jezus zmarł na Krzyżu.

Wielka Sobota

Wielka Sobota jest dniem ciszy i oczekiwania. Dla uczniów Jezusa był to dzień największej próby. Według Tradycji apostołowie rozpierzchli się po śmierci Jezusa, a jedyną osobą, która wytrwała w wierze, była Bogurodzica. Dlatego też każda sobota jest w Kościele dniem maryjnym.

Po śmierci krzyżowej i złożeniu do grobu wspomina się zstąpienie Jezusa do otchłani. Wiele starożytnych tekstów opisuje Chrystusa, który "budzi" ze snu śmierci do nowego życia Adama i Ewę, którzy wraz z całym rodzajem ludzkim przebywali w Szeolu.

Tradycją Wielkiej Soboty jest poświęcenie pokarmów wielkanocnych: chleba - na pamiątkę tego, którym Jezus nakarmił tłumy na pustyni; mięsa - na pamiątkę baranka paschalnego, którego spożywał Jezus podczas uczty paschalnej z uczniami w Wieczerniku oraz jajek, które symbolizują nowe życie. Jednak w tym roku Prezydium KEP nie zaleca się organizowania tradycyjnego święcenia pokarmów. Zamiast tego proponuje się obrzęd błogosławieństwa posiłku w domu przed śniadaniem wielkanocnym.

Wielki Piątek i Wielka Sobota to jedyny czas w ciągu roku, kiedy Kościół nie sprawuje Mszy św.

Wielkanoc zaczyna się już w sobotę po zachodzie słońca. Rozpoczyna ją liturgia światła. Na zewnątrz kościoła kapłan święci ogień, od którego następnie zapala się Paschał - wielką woskową świecę, która symbolizuje zmartwychwstałego Chrystusa. Na paschale kapłan żłobi znak krzyża, wypowiadając słowa: "Chrystus wczoraj i dziś, początek i koniec, Alfa i Omega. Do Niego należy czas i wieczność, Jemu chwała i panowanie przez wszystkie wieki wieków. Amen". Umieszcza się tam również pięć ozdobnych czerwonych gwoździ, symbolizujących rany Chrystusa oraz aktualną datę. Następnie Paschał ten wnosi się do okrytej mrokiem świątyni. Zwieńczeniem obrzędu światła jest uroczysta pieśń (Pochwała Paschału) - Exultet, która zaczyna się od słów: "Weselcie się już zastępy Aniołów w niebie! Weselcie się słudzy Boga! Niech zabrzmią dzwony głoszące zbawienie, gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo!".

Dalsza część liturgii paschalnej to czytania przeplatane psalmami. Przypominają one całą historię zbawienia, poczynając od stworzenia świata, przez wyjście Izraelitów z niewoli egipskiej, proroctwa zapowiadające Mesjasza aż do Ewangelii o Zmartwychwstaniu Jezusa. Tej nocy powraca po blisko pięćdziesięciu dniach uroczysty śpiew "Alleluja". Obrzęd liturgii przewiduje poświęcenia wody, która przez cały rok będzie służyła przede wszystkim do chrztu. Tym razem w Wigilię Paschalną i w Niedzielę Zmartwychwstania Pańskiego nie zaleca się używania pokropień.

Czasami, na wzór pierwotnych wspólnot chrześcijańskich, w noc paschalną dokonywano chrztu katechumenów, udzielając im zarazem bierzmowania i pierwszej Komunii św. Prezydium KEP zaleciło, by w tym roku ewentualne chrzty katechumenów były sprawowane z zachowaniem środków ostrożności co do kontaktu bezpośredniego. Natomiast, dodano, zgodnie z tradycją Kościoła mogą one mieć miejsce także w uroczystość Zesłania Ducha Świętego.

Wigilia Paschalna kończy się Eucharystią i procesją rezurekcyjną, by oznajmić, że Chrystus zmartwychwstał i zwyciężył śmierć.

Noc Paschalna oraz Niedziela Wielkanocna to największe święto chrześcijańskie, pierwszy dzień tygodnia, uroczyście obchodzony w każdą niedzielę przez cały rok. Apostołowie świętowali tylko Wielkanoc i każdą niedzielę, która jest właśnie pamiątką Nocy Paschalnej. Dopiero z upływem wieków zaczęły pojawiać się inne święta i okresy przygotowania aż ukształtował się obecny rok liturgiczny, który jednak przechodzi różne zmiany.

Oktawa Wielkiej Nocy

Ponieważ cud Zmartwychwstania jakby nie mieści się w jednym dniu, dlatego też Kościół obchodzi Oktawę Wielkiej Nocy - przez osiem dni bez przerwy wciąż powtarza się tę samą prawdę, że Chrystus Zmartwychwstał. Ostatnim dniem oktawy jest Biała Niedziela, nazywana obecnie także Niedzielą Miłosierdzia Bożego. W ten dzień w Rzymie ochrzczeni podczas Wigilii Paschalnej neofici, odziani w białe szaty podarowane im przez gminę chrześcijańską, szli w procesji do kościoła św. Pankracego, by tam uczestniczyć w Mszy św. Jan Paweł II ustanowił ten dzień świętem Miłosierdzia Bożego, którego wielką orędowniczką była św. Faustyna Kowalska.

CZYTAJ DALEJ
E-wydanie
Czytaj Niedzielę z domu

Reklama

Reklama

Najczęściej czytane

Wspierają nas

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Redaktor Naczelna Tygodnika Katolickiego „Niedziela” wyznaczyła w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję